|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
ÖZET 7
KISALTMALAR 9
İÇİNDEKİLER 13
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
DEMOKRASİ VE SİYASAL KATILIM
1. DEMOKRASİ KAVRAMI 25
1.1. Demokrasi Kavramına Giriş 25
1.2. Demokrasi ve Kurumsallaşma Süreci 31
1.2.1. Tarihsel Gelişim 32
1.2.1.1. Atina’da Doğrudan Demokrasi 32
1.2.1.2. Ortaçağda Demokrasi Düşüncesi 34
1.2.2. Temsili Demokrasi ve Gelişim Süreci 36
1.2.3. Katılımcı Demokrasi ve Gelişim Süreci 40
1.2.3.1. Katılımcı Demokrasinin Önemi 44
1.2.3.2. Katılımcı Demokraside Yönetişim Kavramı 44
1.2.3.3. Katılımcı Demokrasinin Şartları 47
1.2.3.3.1. Demokratik Rejim 47
1.2.3.3.2. Özgürlük 49
1.2.3.3.3. Eşitlik 53
1.2.3.3.4. Vatandaşlık 57
1.2.3.3.5. Halk Egemenliği 61
1.2.3.3.6. Siyasal Partiler 71
1.2.3.3.7. Siyasal Parti Türleri 74
1.2.3.3.7.1. Yapılarına Göre Siyasi Partiler 75
1.2.3.3.7.1.1. Kadro Partileri 75
1.2.3.3.7.1.2. Kitle Partileri 75
1.2.3.3.7.2. İşlevlerine Göre Siyasal Partiler 75
1.2.3.3.7.2.1. Bireysel Temsil
Partileri 76
1.2.3.3.7.2.2. Sosyal Bütünleşme
Partileri 76
1.2.3.3.7.3. Disiplinli Olup Olmamalarına
Göre Siyasal Partiler 77
1.2.3.3.7.3.1. Serbest Partiler 77
1.2.3.3.7.3.2. Disiplinli Partiler 77
1.2.3.3.7.4. Homojen Olup Olmamalarına
Göre Siyasal Partiler 77
1.2.3.3.7.4.1. Homojen Partiler 77
1.2.3.3.7.4.2. Homojen Olmayan
Partiler 78
1.2.3.3.8. Oy Hakkı 78
1.2.3.3.9. Hür Seçimler 80
1.2.3.3.10. Çatışma ve Uzlaşma 83
1.2.3.3.11. Yönetimde Şeffaflık 85
1.2.3.3.12. İşlevsel Demokrasi ve Sivil Toplum
Kuruluşları 88
1.2.4. Siyasal Katılım 93
1.2.4.1. Siyasal Katılım Kavramı 93
1.2.4.2. Siyasal Katılımın Özellikleri 97
1.2.4.3. Siyasal Katılımın İşlevleri 99
1.2.4.3.1. Bireyle İlgili İşlevleri 101
1.2.4.3.1.1. Eşitlik 101
1.2.4.3.1.2. Yönetimi Denetleme 103
1.2.4.3.1.3. Bireysel Hakların Korunması 103
1.2.4.3.2. Devletle İlgili İşlevleri 104
1.2.4.3.2.1. Bütünleşmeyi Kolaylaştırma 104
1.2.4.3.2.2. Meşruluk Temelini Kurma 105
1.2.4.3.2.3. Doğru Karar Almayı Sağlama 107
1.2.4.3.2.4. Vatandaşları Etkin Kılma 107
İKİNCİ BÖLÜM
KATILIMI ETKİLEYEN FAKTÖRLER VE KATILIM YOLLARI
2. SİYASAL KATILMA 109
2.1. Siyasal Katılma Düzeyi ve Biçimleri 109
2.2. Siyasal Katılımı Etkileyen Faktörler 111
2.2.1. Cinsiyet Faktörü 111
2.2.2. Yaş Faktörü 114
2.2.3. Kentleşme Faktörü 116
2.2.4. Eğitim Faktörü 118
2.2.5. Meslek Faktörü 120
2.2.6. Kitle İletişim Araçlarını İzleme Faktörü 120
2.2.7. Örgüt Üyeliği Faktörü 122
2.2.8. Gelir Faktörü 123
2.2.9. Siyasal Kültür Faktörü 124
2.2.10. Siyasal Sistemdeki Etkilenmeler 125
2.3. Katılımı Azaltan Başlıca Nedenler 127
2.4. Yerel Demokrasi ve Yerel Katılım 128
2.5. Halk Katılımının Yolları 134
2.5.1. Halkın Geleneksel Katılma Yolları 135
2.5.1.1. Seçimler– Yerel Yönetimlerin Seçimi 135
2.5.1.2. Halk Oylaması Yöntemiyle Seçilmişleri Görevden Alma 137
2.5.2. Halkın Doğrudan Katılım Yolları ve Denetimi 138
2.5.2.1. Kent Meclisleri 138
2.5.2.2. Geri Çağırma 138
2.5.2.3. Halkoyu 140
2.5.2.4. Halk Girişimi ve Halk Danışma Toplantıları 141
2.5.2.5. Gönüllü ve Uyarılmış Katılım 142
2.5.2.6. Yerel Baskı Grupları 142
2.5.2.7. Dilekçe Hakkı, Kişisel Başvuru ve Telefon 143
2.5.2.8. Bilgi Edinme Hakkı 144
2.5.2.8.1. Bilgi Edinme Hakkı ve Türkiye 145
2.5.2.9. Planlama Çemberleri 149
2.5.3. Halkın Dolaylı Katılım Yolları ve Denetimi 149
2.5.3.1. Kamuoyu Yoklamaları 150
2.5.3.2. Elektronik Demokrasi ve İnternet 152
2.5.3.3. Kamu Denetçiliği Kurumu–Ombudsman 155
2.5.3.4. Halkla İlişkiler Uygulamalarından Masa Uygulamaları 157
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SEÇİM OLGUSU VE KATILIM UYGULAMALARI
3. SEÇİM OLGUSU 159
3.1. Yönetime Katılmanın Temel Unsuru– Seçim Olgusu 159
3.1.1. Seçimler ve Katılım 160
3.1.1.1. Demokratik Seçimlerin Genel İlkeleri 162
3.1.1.1.1. Serbest Seçim İlkesi 162
3.1.1.1.2. Genel Oy İlkesi 163
3.1.1.1.3. Bireysellik İlkesi 165
3.1.1.1.4. Gizlilik İlkesi 165
3.1.1.1.5. Açık Sayım ve Döküm İlkesi 166
3.1.1.1.6. Eşit Oy İlkesi 167
3.1.1.1.7. Seçimlerin Yargı Organlarının Yönetimi ve
Denetimi Altında Yapılması İlkesi 167
3.1.2. Seçim Sistemleri 168
3.1.2.1. Çoğunluk Sistemleri 170
3.1.2.1.1. Tek İsimli (Dar Bölge) ve Tek Turlu Çoğunluk
Sistemi 171
3.1.2.1.2. Tek İsimli–İki Turlu Çoğunluk Sistemi 172
3.1.2.1.3. Listeli–Tek Turlu Çoğunluk Sistemi 174
3.1.2.1.4. Listeli–İki Turlu Çoğunluk Sistemi 175
3.1.2.2. Nispi Temsil Sistemleri 175
3.1.2.2.1. Nispi Temsil Sistemlerinde Uygulanan
Yöntemler 178
3.1.2.2.1.1. En Yüksek Bakiye Yöntemi 178
3.1.2.2.1.2. Klasik d’Hondt Sistemi 178
3.1.2.2.1.3. Klasik Sainte – Lague Sistemi 179
3.1.2.2.1.4. Barajlı Sistemler 179
3.1.2.2.1.4.1. Hare Yöntemi 180
3.1.2.2.1.4.2. Değişmez Tek Sayı
Yöntemi 180
3.1.2.3. Karma Sistemler 181
3.1.3. Türkiye’de Seçimler 182
3.1.3.1. Yerel Yönetimler Meclis Üyeliği Seçimleri 185
3.1.3.1.1. Belediye Meclisi ve İl Genel Meclisi Seçimleri 185
3.1.3.1.2. Köy ve Mahalle İhtiyar Meclisi Seçimleri 188
3.1.3.2. Yerel Yönetimler Yürütme Organları Seçimleri 190
3.1.3.2.1. Belediyede Belediye Başkanlığı ve Belediye
Encümeni Seçimleri 190
3.1.3.2.2. İl Özel İdaresinde Valilik ve İl Encümeni
Seçimleri 194
3.1.3.2.3. Köy Teşkilatında Köy Muhtarlığı ve İhtiyar
Meclisi Seçimleri 196
3.1.3.2.4. Mahalle Muhtarlığı Seçimleri 197
3.2. Yerel Katılım Uygulamaları 198
3.2.1. Kent Yönetimine Katılım 201
3.2.2. Yerel Gündem 21’in Gelişim Süreci 204
3.2.2.1. Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı
(Stockholm–1972) 204
3.2.2.2. Birleşmiş Milletler Habitat I Konferansı (Vancouver –
1976) 205
3.2.2.3. Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı –
Yeryüzü Zirvesi–(Rio de Janeiro 1992) 205
3.2.2.4. Birleşmiş Milletler Nüfus ve Kalkınma Konferansı
(Kahire–1994) 206
3.2.2.5. Birleşmiş Milletler Sosyal Kalkınma Konferansı
(Kopenhag–1995) 207
3.2.2.6. Birleşmiş Milletler Dördüncü Dünya Kadın Konferansı
(Pekin–1995) 207
3.2.2.7. Birleşmiş Milletler Habitat II İnsan Yerleşimleri
Konferansı– Kent Zirvesi (İstanbul–1996) 208
3.2.2.8. Birleşmiş Milletler Binyıl Bildirgesi (New York–2000) 208
3.2.2.9. Birleşmiş Milletler Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
(Johannesburg–2002) 209
3.2.3. Türkiye’de Yerel Gündem 21 Uygulamaları 210
3.2.4. Kent Konseyleri 212
3.2.4.1. Kent Konseylerinin Amacı 216
3.2.4.2. Kent Konseylerinin Yapısı 220
3.2.4.3. Kent Konseyinin Organları ve İşleyişi 222
3.2.4.4. Kent Konseylerine İlişkin Değerlendirmeler 224
3.3. Yerel Yönetimlerin Mevzuat Kapsamında Katılım Açısından
Değerlendirilmesi 231
3.3.1. Katılımcı Demokrasi Açısından Belediye Yasasındaki Eksiklikler 241
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ULUSLAR ARASI BELGELER AÇISINDAN YEREL ÖZERKLİK VE YEREL KATILIM
4. AVRUPA KONSEYİ VE YEREL KATILIM 247
4.1. Avrupa Konseyinin Yapısı, Statüsü ve Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik
Şartı 247
4.2. Avrupa Konseyi’nin Demokrasi ve Yerel Yönetim Yaklaşımı 250
4.3. İnsan Hakları Bağlamında Yerel Özerklik Şartı ve Yerel Katılım 255
4.3.1. Yerel Demokrasi ve Yerel Haklar 264
4.3.2. Avrupa Kentsel Şartı ve Kent Yönetimine Katılım 270
4.4. Özerklik Şartının İç Hukukumuzdaki Yeri 274
4.4.1. Özerklik Şartı ile Sağlanan Statü 278
4.4.2. Özerk Yerel Yönetim 281
4.5. Yönetsel Özerklik 283
4.5.1. Yerel Özerklik ve İdari Vesayet 288
4.5.1.1. Yerel Özerklik 288
4.5.1.1.1. Yerel Toplum Özerkliği 292
4.5.1.2. İdari Vesayet Yetkisi 295
4.5.1.3. Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ve İdari Vesayet 300
4.6. Özerk Yerel Yönetim İlkesinin Hukukumuzda Düzenlenişi 304
4.6.1. Anayasal Statü 304
4.6.2. Belediye Yasasındaki Statü 309
4.7. Yerel Özerklik Şartı ve Yerel Yönetimlerde Temsili Katılım 311
4.8. Yerel Özerklik Şartı ve Yerel Yönetimlerde Doğrudan Katılım 317
4.9. Özerk Yerel Yönetimlerde Yetki ve Görev 324
4.9.1. Özerklik Şartı ile Yetki ve Göreve Sağlanan Statü 324
4.9.2. Genel Yetki ve Mutlak Takdir Yetkisi 327
4.9.3. Yetkide Vatandaşa Yakınlık İlkesi 331
4.9.4. Yetkilerin Planlanmasında Yerel Yönetimlerin Katılım Hakkı 333
DEĞERLENDİRME 335
KAYNAKÇA 345 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
