Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Yapay Zeka Çağında Ceza Adaleti
Şubat 2026 / 1. Baskı / 199 Syf.
Fiyatı: 320.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle
   

Ceza adaleti sistemi, insanlık tarihinin en kadim kurumlarından biridir. Hammurabi Kanunları'ndan Roma hukukuna, İslâm muhakeme usulünden modern ceza yargılamasına uzanan bu uzun yolculukta, adaletin terazisi hep insan elinde kalmıştır. Bugün ise bu terazinin bir kefesine algoritmalar, veri setleri ve makine öğrenmesi modelleri yerleşmektedir. Bu durum, hukuk tarihinde eşi görülmemiş bir dönüşümü temsil etmektedir. Zira artık mesele, yalnızca yeni bir teknolojinin hukuka uygulanması değil; bizzat hukukî düşüncenin, karar alma süreçlerinin ve adalet kavramının yeniden sorgulanmasıdır.

Bu kitabı kaleme alırken temel amacım, ceza adaletinin üç sacayağını oluşturan savcı, hâkim ve avukatların yapay zekâ çağının getirdiği değişimlere hazırlanmalarına katkı sunmaktı. Hukuk fakültelerinde yıllar boyu öğretilen kusur ilkesi, masumiyet karinesi, silahların eşitliği ve gerekçeli karar zorunluluğu gibi temel ilkeler, algoritmik karar destek sistemlerinin devreye girmesiyle yepyeni sınavlarla karşı karşıyadır. Bir risk değerlendirme algoritmasının sanık hakkında ürettiği puan, masumiyet karinesini zedeleyebilir mi? Yapay zekâ destekli bir delil analiz sistemi hatalı sonuç ürettiğinde sorumluluk kime aittir? Savunma makamının, savcılığın kullandığı algoritmik araçlara erişememesi silahların eşitliğini ihlal eder mi? İşte bu kitap, bu soruların peşinden gitmektedir.

Konu Başlıkları
Yapay Zekâ Çağında Ceza Adaletini Yeniden Düşünmek
Ceza Adaletinde Yapay Zekâ: Kavramsal ve İşlevsel Çerçeve
Ceza Adaleti Aktörleri İçin Yapay Zekânın Temelleri
Ceza Hukukunun Temel İlkeleri Karşısında Yapay Zekâ
Ceza Muhakemesi Aktörlerinin Değişen Rolleri
Yapay Zekânın Sınırları: Riskler, Hak İhlalleri ve Etik Eşikler
Hukuki Altyapı ve Düzenlemeler: Karşılaştırmalı Bir Bakış
Geleceğin Ceza Adaletine Hazırlanmak
Barkod: 9786253777180
Yayın Tarihi: Şubat 2026
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 13x19
Sayfa Sayısı: 199
Yayınevi: Adalet Yayınevi
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
TAKDİM  5
ÖNSÖZ  9
İÇİNDEKİLER  11
GİRİŞ
YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA CEZA ADALETİNİ YENİDEN DÜŞÜNMEK
I. GENEL OLARAK  19
II. TEKNOLOJİK GELİŞME İLE HUKUKİ SORUMLULUK ARASINDAKİ
GERİLİM  20
III. ALGORİTMİK CEZA ADALETİ: HUKUKİ VE ETİK SINIRLAR  21
IV. CEZA ADALETİ AKTÖRLERİNİN DEĞİŞEN ROLÜ VE KİTABIN
KURGUSU  22
V. KİTABIN SİSTEMATİĞİ VE YÖNTEMİ  23
BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA ADALETİNDE YAPAY ZEKÂ: KAVRAMSAL VE İŞLEVSEL ÇERÇEVE
I. YAPAY ZEKÂ NEDİR, NE DEĞİLDİR?  25
A. Algoritma, Otomasyon ve Karar Destek Sistemleri  25
B. Ceza Adaletinin Değişmeyen Özü, Değişen Araçları  26
II. CEZA ADALETİNDE YAPAY ZEKÂNIN KULLANIM ALANLARI  28
A. Soruşturma Sürecinde Veri Analizi ve Dijital Deliller  29
B. Kovuşturma Aşamasında Destekleyici Teknolojiler  30
C. İnfaz ve Denetimli Serbestlikte Algoritmik Araçlar  31
III. PARADİGMA DEĞİŞİMİ TARTIŞMASI  33
A. Geleneksel Ceza Adaleti Mantığı  33
B. Teknoloji Destekli Karar Süreçlerinin Etkisi  33
C. Dijital ve Algoritmik Dönüşümün Hukuki Sınırları  34
IV. YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ HİBRİT MODEL  35
A. İnsan Kararının Vazgeçilmezliği  35
B. Algoritmik Araçların Yardımcı Rolünün Hukuki Sınırları  36
İKİNCİ BÖLÜM
CEZA ADALETİ AKTÖRLERİ İÇİN YAPAY ZEKÂNIN TEMELLERİ
I. YAPAY ZEKÂ NEDİR VE NASIL ÇALIŞIR?  39
II. MAKİNE ÖĞRENMESİ VE DERİN ÖĞRENME  40
III. DOĞAL DİL İŞLEME: HUKUKÇULAR İÇİN KRİTİK TEKNOLOJİ  40
IV. YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN TÜRLERİ  41
V. YAPAY ZEKÂ OKURYAZARLIĞI: YENİ BİR MESLEKİ YETKİNLİK  41
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ KARŞISINDA YAPAY ZEKÂ
I. MASUMİYET KARİNESİ VE ALGORİTMİK RİSK ANALİZLERİ  43
II. ADİL YARGILANMA HAKKI VE “KARA KUTU” SORUNU  44
III. SİLAHLARIN EŞİTLİĞİ İLKESİ VE SAVUNMANIN KONUMU  45
IV. HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI VE ŞEFFAFLIK GEREKLİLİĞİ  46
V. VERİ KORUMA, ÖZEL HAYAT VE CEZA ADALETİ  47
VI. YAPAY ZEKÂ VE CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ ARASINDAKİ
GERİLİM  48
A. Algoritmik Rasyonalite ile Hukuki Rasyonalite Arasındaki
Gerilim  48
B. Masumiyet Karinesi ile Risk Mantığı Arasındaki Çatışma  50
C. Kusur İlkesinin Algoritmik Aşınması  52
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
CEZA MUHAKEMESİ AKTÖRLERİNİN DEĞİŞEN ROLLERİ
I. CUMHURİYET SAVCISININ ROLÜ  55
A. Soruşturmanın Yöneticisi Olarak Savcı  55
B. Dijital Delil ve Algoritmik Analiz Karşısında Sorumluluk  57
II. CEZA HÂKİMİNİN ROLÜ  58
A. Son Güvence Noktası Olarak Yargıç  58
B. Teknolojik Bulguların Hukuki Denetimi  59
III. MÜDAFİİN ROLÜ  60
A. Savunma Hakkının Dijital Boyutu  60
B. Algoritmik Değerlendirmelere Karşı Eleştirel Savunma  61
IV. KOLLUĞUN ROLÜ  62
A. Dijital Dönüşümün Ön Cephesinde Kolluk  62
B. Teknik Uzmanlık ile Hukuki Sorumluluk Arasındaki Denge  62
BEŞİNCİ BÖLÜM
YAPAY ZEKÂNIN SINIRLARI: RİSKLER, HAK İHLALLERİ VE ETİK EŞİKLER
I. CEZA ADALETİNDE TEKNOLOJİNİN İKİLEMLİ DOĞASI  65
II. ALGORİTMİK ÖNYARGI VE AYRIMCILIK: TARİHSEL EŞİTSİZLİKLERİN
DİJİTAL OLARAK YENİDEN ÜRETİMİ  66
A. Sorunun Anatomisi  66
B. COMPAS Vakası: Bir Uyarı Hikâyesi  67
C. Yüz Tanıma Teknolojilerinin Ayrımcı Performansı  69
D. Geri Besleme Döngüleri: Önyargının Kendini Yeniden Üretmesi  70
III. ŞEFFAFLIK VE AÇIKLANABİLİRLİK: “KARA KUTU” PROBLEMİ  72
A. Teknik Boyut: Neden Açıklayamıyoruz?  72
B. Hukuki Boyut: Adil Yargılanmanın Temel Koşulu Olarak
Gerekçelendirme  74
C. Ticari Sır Gerekçesi: Şeffaflığın Önündeki Ekonomik Engel  76
IV. ADİL YARGILANMA HAKKI VE MASUMİYET KARİNESİ  78
A. Masumiyet Karinesi: Hukuk Devletinin Temel Taşı  78
B. Öngörücü Algoritmalar ve Masumiyet Karinesinin Aşınması  80
C. Delil Standardı ve Algoritmik Çıktıların Konumu  81
V. SAVUNMA HAKKI VE ETKİN İTİRAZ MEKANİZMALARI  82
A. Savunma Hakkının Anatomisi  82
B. Algoritmik Sistemlere İtirazın Güçlükleri  83
C. AİHM İçtihatları ve Algoritmik Ceza Adaleti  85
1. Gizli Gözetim, Öngörülebilirlik ve Güvenceler  85
2. Kitlesel Veri Toplama ve Algoritmik Sistemler  86
3. Veri Saklama, Etiketleme ve Masumiyet Karinesi  87
4. Etkili İtiraz ve Denetim Hakkı  87
5. Geleceğe Yönelik İçtihat Gelişimi  88
D. ABAD’IN ALGORİTMİK CEZA ADALETİNE İLİŞKİN EMSAL
KARARLARI  88
1. Ligue des Droits Humains Kararı
(C–817/19, 21 Haziran 2022)  88
a. Davanın Arka Planı  88
b. ABAD’ın Temel Tespitleri  89
2. Kararın Algoritmik Ceza Adaletine Etkileri  90
3. SCHUFA Kararı (C–634/21, 7 Aralık 2023)  90
4. Dun & Bradstreet Kararı (C–203/22, 27 Şubat 2025)  91
VI. PRATİK ÖRNEKLER: RİSKLERİN VE İHLALLERİN SOMUTLAŞMASI  92
A. Koşullu Salıvermede Algoritmik Değerlendirme  92
B. Yüz Tanıma ve Biyometrik Deliller  94
C. Ses Analizi ve Duygu Tanıma  96
D. Öngörücü Kolluk Uygulamaları  98
VII. SINIRLAR VE ÖNERİLER  102
A. Algoritmik Önyargıyla Mücadele  102
B. Şeffaflığın Güçlendirilmesi  103
C. İnsan Denetiminin Güvence Altına Alınması  103
D. Hesap Verebilirlik Mekanizmalarının Kurulması  104
E. Eğitim ve Farkındalık  105
VIII. SONUÇ: TEKNOLOJİ İLE ADALET ARASINDAKİ HASSAS DENGE  105
ALTINCI BÖLÜM
HUKUKİ ALTYAPI VE DÜZENLEMELER: KARŞILAŞTIRMALI BİR BAKIŞ
I. HUKUKUN TEKNOLOJİ İLE İMTİHANI  107
II. ULUSLARARASI DÜZENLEMELER VE ETİK İLKELER  108
A. Avrupa Birliği Yaklaşımı: Düzenleyici Öncülük  108
1. AB Yapay Zekâ Yasası (2024)  108
2. Yüksek Riskli Sistemlere İlişkin Yükümlülükler  109
3. Yasaklanan Uygulamalar  110
4. Yasanın Önemi ve Eleştiriler  111
B. Avrupa Konseyi Perspektifi: İnsan Hakları Odaklı Yaklaşım  112
1. Yapay Zekâ Çerçeve Sözleşmesi (2024)  112
2. CEPEJ İlkeleri (2018)  112
C. CEPEJ Mahkemelerde Üretken Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin
Kılavuz İlkeler (2025)  114
1. Belgenin Amacı ve Kapsamı  114
2. Temel Etik İlkeler  114
a. Yargı Yetkisinin Münhasırlığı ve İnsan Denetimi  114
b. Yargı Bağımsızlığı ve Yapay Zekânın Bağlayıcı Olmayan
Niteliği  114
c. Adil Yargılanma Hakkı (AİHS m. 6)  115
d. Hukuki Belirlilik ve Öngörülebilirlik  115
e. Özgürlük ve Güvenlik Hakkı (AİHS m. 5)  116
f. Gizlilik ve Kişisel Verilerin Korunması (AİHS m. 8)  116
g. Ayrımcılık Yasağı ve Yanlılık Önleme (AİHS m. 14)  117
h. Etkili Başvuru Hakkı (AİHS m. 13)  117
i. Açıklanabilirlik ve Şeffaflık  118
3. Operasyonel İlkeler  118
a. Teknolojik Tarafsızlık ve Yardımcılık (Subsidiarity) İlkesi  118
b. Özelleştirilmiş ve Güvenli Araçların Tercih Edilmesi  118
c. Aşamalı Uygulama Yaklaşımı  119
d. Eğitim ve Farkındalık  120
4. Devlet Sorumluluğu  121
5. Uygun Olmayan ve Yasaklanan Kullanım Alanları  122
D. UNESCO Perspektifi: Küresel Etik Çerçeve ve Yargısal Kılavuzlar  123
1. 2021 Yapay Zekâ Etiği Tavsiye Kararı  124
2. Mahkemelerde ve Yargı Organlarında Yapay Zekâ
Kılavuzları  125
3. UNESCO Kılavuzlarının On Beş Temel İlkesi  126
III. MUKAYESELİ HUKUKTA DÜZENLEYİCİ MODELLER  129
A. Amerika Birleşik Devletleri: Yenilikçi Ama Parçalı Model  129
1. Amerikan Pragmatizmi ve Teknoloji  129
2. COMPAS ve Algoritmik Risk Değerlendirmeleri  130
3. Eyalet ve Yerel Düzeyde Tepkiler  131
4. Amerikan Modelinin Değerlendirmesi  131
B. Avrupa Ülkeleri: Çeşitlilik İçinde Yakınlaşma  132
1. Almanya: Hukuk Devleti (Rechtsstaat) Geleneği  132
2. Fransa: Merkeziyetçi ve Kurumsal Yaklaşım  133
3. İtalya: Veri Koruma Otoritesinin Aktif Rolü ve Yargıda
Yapay Zekâ Kullanımına Yasal Dayanak  133
a. Hâkimin Nihai Otoritesi ve Sorumluluğunun Mutlaklığı  135
b. Kademeli ve İhtiyatlı Entegrasyon Anlayışı  135
c. Şeffaflık ve Kurumsal Denetimin Hukuki Güvencesi  136
d. Hukukçular İçin Zorunlu Yapay Zekâ Eğitimi  136
e. Türkiye Açısından Düzenleyici Çıkarımlar  137
4. İskandinav ve Baltık Ülkeleri: Dijital Devlet ile Demokratik
Denetim Arasında Denge  138
C. Asya Ülkeleri: Farklı Öncelikler, Farklı Düzenleyici Mimâriler  140
1. Çin: Toplumsal Düzenin Üstünlüğü ve Teknoloji Merkezli
Yönetişim  141
2. Japonya: Teknolojik İlerleme ile İnsan Merkezli Etik
Arasında Denge  142
3. Güney Kore: Dijital Dönüşüm ve Yapay Zekâ Temel Yasası  144
4. Singapur: Yenilik ile Düzenleme Arasında Prensip Temelli
Model  146
IV. TÜRKİYE’DE YAPAY ZEKÂ VE HUKUKİ DÜZENLEMELER  147
A. Mevcut Durum: Politika Belgeleri Mevcut, Henüz Bağlayıcı
Hukuk Yok  147
B. Mevcut Mevzuatın Yetersizlikleri  149
C. Gelişim Yönelimleri ve Düzenleyici Öneriler  150
V. KAMUSAL ALGI VE TOPLUMSAL MEŞRUİYET  151
A. Meşruiyetin Önemi  151
B. Kamusal Algıya İlişkin Araştırma Bulguları  152
C. Meşruiyetin İnşası: Koşullar ve Mekanizmalar  153
VI. ÖNERİLER  154
A. Yardımcı Modelin Benimsenmesi  154
B. Etik Çerçevenin Kurumsallaştırılması  154
C. Eğitim ve Farkındalık  155
D. Türkiye’de Hukuki Düzenleme İhtiyacı  155
E. Uluslararası İşbirliği  156
YEDİNCİ BÖLÜM
GELECEĞİN CEZA ADALETİNE HAZIRLANMAK
I. TEKNOLOJİK YAKINSAMANIN CEZA ADALETİ İÇİN ANLAMI  157
II. KUANTUM BİLİŞİM VE CEZA ADALETİNDE VERİ GÜVENLİĞİ  159
A. Teknolojinin Tanımı ve Ceza Adaletine Potansiyel Etkisi  159
B. Mevcut Hukuki Çerçevenin Yeterliliği ve Boşlukları  160
C. Somut Gelişmeler  161
D. Düzenleyici Öneriler ve İlkesel Bağlantı  161
III. BLOKZİNCİR TEKNOLOJİSİ VE DİJİTAL DELİLİN GÜVENİLİRLİĞİ  162
A. Teknolojinin Tanımı ve Ceza Adaletine Potansiyel Etkisi  162
B. Mevcut Hukuki Çerçevenin Yeterliliği ve Boşlukları  163
C. Somut Gelişmeler  163
D. Düzenleyici Öneriler  164
IV. NÖROTEKNOLOJİ, ZİHİNSEL MAHREMİYET VE CEZA HUKUKU  165
A. Teknolojinin Tanımı ve Ceza Adaletine Potansiyel Etkisi  165
B. Mevcut Hukuki Çerçevenin Yeterliliği ve Boşlukları  165
C. Somut Gelişmeler  166
D. Düzenleyici Öneriler  167
V. METAVERSE, SANAL ORTAMLAR VE SUÇ KAVRAMININ
DÖNÜŞÜMÜ  168
A. Teknolojinin Tanımı ve Ceza Adaletine Potansiyel Etkisi  168
B. Mevcut Hukuki Çerçevenin Yeterliliği ve Boşlukları  168
C. Somut Gelişmeler  169
D. Düzenleyici Öneriler  169
VI. SONUÇ: Hukuki ÇERÇEVENİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ  170
SONUÇ  173
EK
ALGORİTMİK CEZA ADALETİ KAVRAM VE TERİMLER SÖZLÜĞÜ  179
1. TEMEL YAPAY ZEKÂ KAVRAMLARI  179
2. ALGORİTMİK KARAR DESTEK SİSTEMLERİ  179
3. BİYOMETRİK TEKNOLOJİLER  182
4. ŞEFFAFLIK VE AÇIKLANABİLİRLİK  183
5. ALGORİTMİK ÖNYARGI VE ADALET  181
6. CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ  184
7. DİJİTAL DELİL VE VERİ  186
8. ULUSLARARASI DÜZENLEMELER VE İLKELER  189
9. CEZA ADALETİ AKTÖRLERİ  183
10. GELECEĞİN TEKNOLOJİLERİ  Hata! Yer işareti tanımlanmamış.
KAYNAKÇA  193
YAZARIN YAYINLANMIŞ ESERLERİ  201
 


Ersin Turan ...
Nisan 2026
2700.00 TL
Sepete Ekle
Zeki Hafızoğulları ...
Mart 2026
670.00 TL
Sepete Ekle
Cemil Temel
Mart 2026
850.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
TAKDİM  5
ÖNSÖZ  9
İÇİNDEKİLER  11
GİRİŞ
YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA CEZA ADALETİNİ YENİDEN DÜŞÜNMEK
I. GENEL OLARAK  19
II. TEKNOLOJİK GELİŞME İLE HUKUKİ SORUMLULUK ARASINDAKİ
GERİLİM  20
III. ALGORİTMİK CEZA ADALETİ: HUKUKİ VE ETİK SINIRLAR  21
IV. CEZA ADALETİ AKTÖRLERİNİN DEĞİŞEN ROLÜ VE KİTABIN
KURGUSU  22
V. KİTABIN SİSTEMATİĞİ VE YÖNTEMİ  23
BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA ADALETİNDE YAPAY ZEKÂ: KAVRAMSAL VE İŞLEVSEL ÇERÇEVE
I. YAPAY ZEKÂ NEDİR, NE DEĞİLDİR?  25
A. Algoritma, Otomasyon ve Karar Destek Sistemleri  25
B. Ceza Adaletinin Değişmeyen Özü, Değişen Araçları  26
II. CEZA ADALETİNDE YAPAY ZEKÂNIN KULLANIM ALANLARI  28
A. Soruşturma Sürecinde Veri Analizi ve Dijital Deliller  29
B. Kovuşturma Aşamasında Destekleyici Teknolojiler  30
C. İnfaz ve Denetimli Serbestlikte Algoritmik Araçlar  31
III. PARADİGMA DEĞİŞİMİ TARTIŞMASI  33
A. Geleneksel Ceza Adaleti Mantığı  33
B. Teknoloji Destekli Karar Süreçlerinin Etkisi  33
C. Dijital ve Algoritmik Dönüşümün Hukuki Sınırları  34
IV. YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ HİBRİT MODEL  35
A. İnsan Kararının Vazgeçilmezliği  35
B. Algoritmik Araçların Yardımcı Rolünün Hukuki Sınırları  36
İKİNCİ BÖLÜM
CEZA ADALETİ AKTÖRLERİ İÇİN YAPAY ZEKÂNIN TEMELLERİ
I. YAPAY ZEKÂ NEDİR VE NASIL ÇALIŞIR?  39
II. MAKİNE ÖĞRENMESİ VE DERİN ÖĞRENME  40
III. DOĞAL DİL İŞLEME: HUKUKÇULAR İÇİN KRİTİK TEKNOLOJİ  40
IV. YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN TÜRLERİ  41
V. YAPAY ZEKÂ OKURYAZARLIĞI: YENİ BİR MESLEKİ YETKİNLİK  41
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ KARŞISINDA YAPAY ZEKÂ
I. MASUMİYET KARİNESİ VE ALGORİTMİK RİSK ANALİZLERİ  43
II. ADİL YARGILANMA HAKKI VE “KARA KUTU” SORUNU  44
III. SİLAHLARIN EŞİTLİĞİ İLKESİ VE SAVUNMANIN KONUMU  45
IV. HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI VE ŞEFFAFLIK GEREKLİLİĞİ  46
V. VERİ KORUMA, ÖZEL HAYAT VE CEZA ADALETİ  47
VI. YAPAY ZEKÂ VE CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ ARASINDAKİ
GERİLİM  48
A. Algoritmik Rasyonalite ile Hukuki Rasyonalite Arasındaki
Gerilim  48
B. Masumiyet Karinesi ile Risk Mantığı Arasındaki Çatışma  50
C. Kusur İlkesinin Algoritmik Aşınması  52
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
CEZA MUHAKEMESİ AKTÖRLERİNİN DEĞİŞEN ROLLERİ
I. CUMHURİYET SAVCISININ ROLÜ  55
A. Soruşturmanın Yöneticisi Olarak Savcı  55
B. Dijital Delil ve Algoritmik Analiz Karşısında Sorumluluk  57
II. CEZA HÂKİMİNİN ROLÜ  58
A. Son Güvence Noktası Olarak Yargıç  58
B. Teknolojik Bulguların Hukuki Denetimi  59
III. MÜDAFİİN ROLÜ  60
A. Savunma Hakkının Dijital Boyutu  60
B. Algoritmik Değerlendirmelere Karşı Eleştirel Savunma  61
IV. KOLLUĞUN ROLÜ  62
A. Dijital Dönüşümün Ön Cephesinde Kolluk  62
B. Teknik Uzmanlık ile Hukuki Sorumluluk Arasındaki Denge  62
BEŞİNCİ BÖLÜM
YAPAY ZEKÂNIN SINIRLARI: RİSKLER, HAK İHLALLERİ VE ETİK EŞİKLER
I. CEZA ADALETİNDE TEKNOLOJİNİN İKİLEMLİ DOĞASI  65
II. ALGORİTMİK ÖNYARGI VE AYRIMCILIK: TARİHSEL EŞİTSİZLİKLERİN
DİJİTAL OLARAK YENİDEN ÜRETİMİ  66
A. Sorunun Anatomisi  66
B. COMPAS Vakası: Bir Uyarı Hikâyesi  67
C. Yüz Tanıma Teknolojilerinin Ayrımcı Performansı  69
D. Geri Besleme Döngüleri: Önyargının Kendini Yeniden Üretmesi  70
III. ŞEFFAFLIK VE AÇIKLANABİLİRLİK: “KARA KUTU” PROBLEMİ  72
A. Teknik Boyut: Neden Açıklayamıyoruz?  72
B. Hukuki Boyut: Adil Yargılanmanın Temel Koşulu Olarak
Gerekçelendirme  74
C. Ticari Sır Gerekçesi: Şeffaflığın Önündeki Ekonomik Engel  76
IV. ADİL YARGILANMA HAKKI VE MASUMİYET KARİNESİ  78
A. Masumiyet Karinesi: Hukuk Devletinin Temel Taşı  78
B. Öngörücü Algoritmalar ve Masumiyet Karinesinin Aşınması  80
C. Delil Standardı ve Algoritmik Çıktıların Konumu  81
V. SAVUNMA HAKKI VE ETKİN İTİRAZ MEKANİZMALARI  82
A. Savunma Hakkının Anatomisi  82
B. Algoritmik Sistemlere İtirazın Güçlükleri  83
C. AİHM İçtihatları ve Algoritmik Ceza Adaleti  85
1. Gizli Gözetim, Öngörülebilirlik ve Güvenceler  85
2. Kitlesel Veri Toplama ve Algoritmik Sistemler  86
3. Veri Saklama, Etiketleme ve Masumiyet Karinesi  87
4. Etkili İtiraz ve Denetim Hakkı  87
5. Geleceğe Yönelik İçtihat Gelişimi  88
D. ABAD’IN ALGORİTMİK CEZA ADALETİNE İLİŞKİN EMSAL
KARARLARI  88
1. Ligue des Droits Humains Kararı
(C–817/19, 21 Haziran 2022)  88
a. Davanın Arka Planı  88
b. ABAD’ın Temel Tespitleri  89
2. Kararın Algoritmik Ceza Adaletine Etkileri  90
3. SCHUFA Kararı (C–634/21, 7 Aralık 2023)  90
4. Dun & Bradstreet Kararı (C–203/22, 27 Şubat 2025)  91
VI. PRATİK ÖRNEKLER: RİSKLERİN VE İHLALLERİN SOMUTLAŞMASI  92
A. Koşullu Salıvermede Algoritmik Değerlendirme  92
B. Yüz Tanıma ve Biyometrik Deliller  94
C. Ses Analizi ve Duygu Tanıma  96
D. Öngörücü Kolluk Uygulamaları  98
VII. SINIRLAR VE ÖNERİLER  102
A. Algoritmik Önyargıyla Mücadele  102
B. Şeffaflığın Güçlendirilmesi  103
C. İnsan Denetiminin Güvence Altına Alınması  103
D. Hesap Verebilirlik Mekanizmalarının Kurulması  104
E. Eğitim ve Farkındalık  105
VIII. SONUÇ: TEKNOLOJİ İLE ADALET ARASINDAKİ HASSAS DENGE  105
ALTINCI BÖLÜM
HUKUKİ ALTYAPI VE DÜZENLEMELER: KARŞILAŞTIRMALI BİR BAKIŞ
I. HUKUKUN TEKNOLOJİ İLE İMTİHANI  107
II. ULUSLARARASI DÜZENLEMELER VE ETİK İLKELER  108
A. Avrupa Birliği Yaklaşımı: Düzenleyici Öncülük  108
1. AB Yapay Zekâ Yasası (2024)  108
2. Yüksek Riskli Sistemlere İlişkin Yükümlülükler  109
3. Yasaklanan Uygulamalar  110
4. Yasanın Önemi ve Eleştiriler  111
B. Avrupa Konseyi Perspektifi: İnsan Hakları Odaklı Yaklaşım  112
1. Yapay Zekâ Çerçeve Sözleşmesi (2024)  112
2. CEPEJ İlkeleri (2018)  112
C. CEPEJ Mahkemelerde Üretken Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin
Kılavuz İlkeler (2025)  114
1. Belgenin Amacı ve Kapsamı  114
2. Temel Etik İlkeler  114
a. Yargı Yetkisinin Münhasırlığı ve İnsan Denetimi  114
b. Yargı Bağımsızlığı ve Yapay Zekânın Bağlayıcı Olmayan
Niteliği  114
c. Adil Yargılanma Hakkı (AİHS m. 6)  115
d. Hukuki Belirlilik ve Öngörülebilirlik  115
e. Özgürlük ve Güvenlik Hakkı (AİHS m. 5)  116
f. Gizlilik ve Kişisel Verilerin Korunması (AİHS m. 8)  116
g. Ayrımcılık Yasağı ve Yanlılık Önleme (AİHS m. 14)  117
h. Etkili Başvuru Hakkı (AİHS m. 13)  117
i. Açıklanabilirlik ve Şeffaflık  118
3. Operasyonel İlkeler  118
a. Teknolojik Tarafsızlık ve Yardımcılık (Subsidiarity) İlkesi  118
b. Özelleştirilmiş ve Güvenli Araçların Tercih Edilmesi  118
c. Aşamalı Uygulama Yaklaşımı  119
d. Eğitim ve Farkındalık  120
4. Devlet Sorumluluğu  121
5. Uygun Olmayan ve Yasaklanan Kullanım Alanları  122
D. UNESCO Perspektifi: Küresel Etik Çerçeve ve Yargısal Kılavuzlar  123
1. 2021 Yapay Zekâ Etiği Tavsiye Kararı  124
2. Mahkemelerde ve Yargı Organlarında Yapay Zekâ
Kılavuzları  125
3. UNESCO Kılavuzlarının On Beş Temel İlkesi  126
III. MUKAYESELİ HUKUKTA DÜZENLEYİCİ MODELLER  129
A. Amerika Birleşik Devletleri: Yenilikçi Ama Parçalı Model  129
1. Amerikan Pragmatizmi ve Teknoloji  129
2. COMPAS ve Algoritmik Risk Değerlendirmeleri  130
3. Eyalet ve Yerel Düzeyde Tepkiler  131
4. Amerikan Modelinin Değerlendirmesi  131
B. Avrupa Ülkeleri: Çeşitlilik İçinde Yakınlaşma  132
1. Almanya: Hukuk Devleti (Rechtsstaat) Geleneği  132
2. Fransa: Merkeziyetçi ve Kurumsal Yaklaşım  133
3. İtalya: Veri Koruma Otoritesinin Aktif Rolü ve Yargıda
Yapay Zekâ Kullanımına Yasal Dayanak  133
a. Hâkimin Nihai Otoritesi ve Sorumluluğunun Mutlaklığı  135
b. Kademeli ve İhtiyatlı Entegrasyon Anlayışı  135
c. Şeffaflık ve Kurumsal Denetimin Hukuki Güvencesi  136
d. Hukukçular İçin Zorunlu Yapay Zekâ Eğitimi  136
e. Türkiye Açısından Düzenleyici Çıkarımlar  137
4. İskandinav ve Baltık Ülkeleri: Dijital Devlet ile Demokratik
Denetim Arasında Denge  138
C. Asya Ülkeleri: Farklı Öncelikler, Farklı Düzenleyici Mimâriler  140
1. Çin: Toplumsal Düzenin Üstünlüğü ve Teknoloji Merkezli
Yönetişim  141
2. Japonya: Teknolojik İlerleme ile İnsan Merkezli Etik
Arasında Denge  142
3. Güney Kore: Dijital Dönüşüm ve Yapay Zekâ Temel Yasası  144
4. Singapur: Yenilik ile Düzenleme Arasında Prensip Temelli
Model  146
IV. TÜRKİYE’DE YAPAY ZEKÂ VE HUKUKİ DÜZENLEMELER  147
A. Mevcut Durum: Politika Belgeleri Mevcut, Henüz Bağlayıcı
Hukuk Yok  147
B. Mevcut Mevzuatın Yetersizlikleri  149
C. Gelişim Yönelimleri ve Düzenleyici Öneriler  150
V. KAMUSAL ALGI VE TOPLUMSAL MEŞRUİYET  151
A. Meşruiyetin Önemi  151
B. Kamusal Algıya İlişkin Araştırma Bulguları  152
C. Meşruiyetin İnşası: Koşullar ve Mekanizmalar  153
VI. ÖNERİLER  154
A. Yardımcı Modelin Benimsenmesi  154
B. Etik Çerçevenin Kurumsallaştırılması  154
C. Eğitim ve Farkındalık  155
D. Türkiye’de Hukuki Düzenleme İhtiyacı  155
E. Uluslararası İşbirliği  156
YEDİNCİ BÖLÜM
GELECEĞİN CEZA ADALETİNE HAZIRLANMAK
I. TEKNOLOJİK YAKINSAMANIN CEZA ADALETİ İÇİN ANLAMI  157
II. KUANTUM BİLİŞİM VE CEZA ADALETİNDE VERİ GÜVENLİĞİ  159
A. Teknolojinin Tanımı ve Ceza Adaletine Potansiyel Etkisi  159
B. Mevcut Hukuki Çerçevenin Yeterliliği ve Boşlukları  160
C. Somut Gelişmeler  161
D. Düzenleyici Öneriler ve İlkesel Bağlantı  161
III. BLOKZİNCİR TEKNOLOJİSİ VE DİJİTAL DELİLİN GÜVENİLİRLİĞİ  162
A. Teknolojinin Tanımı ve Ceza Adaletine Potansiyel Etkisi  162
B. Mevcut Hukuki Çerçevenin Yeterliliği ve Boşlukları  163
C. Somut Gelişmeler  163
D. Düzenleyici Öneriler  164
IV. NÖROTEKNOLOJİ, ZİHİNSEL MAHREMİYET VE CEZA HUKUKU  165
A. Teknolojinin Tanımı ve Ceza Adaletine Potansiyel Etkisi  165
B. Mevcut Hukuki Çerçevenin Yeterliliği ve Boşlukları  165
C. Somut Gelişmeler  166
D. Düzenleyici Öneriler  167
V. METAVERSE, SANAL ORTAMLAR VE SUÇ KAVRAMININ
DÖNÜŞÜMÜ  168
A. Teknolojinin Tanımı ve Ceza Adaletine Potansiyel Etkisi  168
B. Mevcut Hukuki Çerçevenin Yeterliliği ve Boşlukları  168
C. Somut Gelişmeler  169
D. Düzenleyici Öneriler  169
VI. SONUÇ: Hukuki ÇERÇEVENİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ  170
SONUÇ  173
EK
ALGORİTMİK CEZA ADALETİ KAVRAM VE TERİMLER SÖZLÜĞÜ  179
1. TEMEL YAPAY ZEKÂ KAVRAMLARI  179
2. ALGORİTMİK KARAR DESTEK SİSTEMLERİ  179
3. BİYOMETRİK TEKNOLOJİLER  182
4. ŞEFFAFLIK VE AÇIKLANABİLİRLİK  183
5. ALGORİTMİK ÖNYARGI VE ADALET  181
6. CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ  184
7. DİJİTAL DELİL VE VERİ  186
8. ULUSLARARASI DÜZENLEMELER VE İLKELER  189
9. CEZA ADALETİ AKTÖRLERİ  183
10. GELECEĞİN TEKNOLOJİLERİ  Hata! Yer işareti tanımlanmamış.
KAYNAKÇA  193
YAZARIN YAYINLANMIŞ ESERLERİ  201
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026