|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Ön Söz 5
Kısaltmalar 13
Birinci Bölüm
KÜLLİ HALEFİYET İLKESİNİN TANIMI,
MEVZUATTA DÜZENLENİŞİ, KÜLLİ HALEFLER
I. MİRAS HUKUKUNA HÂKİM OLAN İLKELER, KÜLLİ HALEFİYET İLKESİNİN TANIMI, MEVZUATTA DÜZENLENİŞİ VE HÜKÜMLERİ 17
A. Genel Olarak 17
B. Miras Hukukunda Hâkim Olan İlkeler 18
1. Tek Miras İlkesi 18
2. Yasal Mirasçılık İlkesi 18
3. Mirasçıların Terekeye Elbirliği Yoluyla Sahip Olması (Miras Ortaklığı İlkesi) 18
4. Mirasçıların Miras Bırakanın Borçlarından Şahsen (Sınırsız) ve Müteselsil Olarak Sorumlu Olmaları İlkesi 19
5. Külli Halefiyet İlkesi 20
C. Halefiyetin Tanımı ve Türleri 21
1. Halefiyetin Tanımı 21
2. Halefiyetin Türleri 22
a. Akdi Halefiyet– Kanuni Halefiyet 23
b. Dar Anlamda Halefiyet– Geniş Anlamda Halefiyet 23
c. Naklen Halefiyet– Kurucu Halefiyet 24
d. Külli Halefiyet– Cüzi Halefiyet– Özel Halefiyet 24
D. Külli Halefiyet İlkesi (Universalsukzession/Gesamtnachfolge) 28
1. Tanımı 28
2. Unsurları 29
a. Miras Bırakanın Ölümüyle Gerçekleşmesi 29
b. Mirasın Bir Bütün Halinde Geçmesi 30
c. Mirasın Kendiliğinden Geçmesi 31
d. Mirasçıların Tereke Borçlarından Dolayı Müteselsilen ve Bütün Malvarlığıyla Sorumlu Olması 32
e. Birden Çok Mirasçının Miras Ortaklığı Oluşturması 34
E. Külli Halefiyet İlkesinin Mevzuatta Düzenlenişi 36
1. Roma Miras Hukukunda Külli Halefiyet 37
2. Alman Hukukunda Külli Halefiyet 39
3. İsviçre Hukukunda Külli Halefiyet 42
4. Avusturya Hukukunda Külli Halefiyet 45
5. İtalyan Hukukunda Külli Halefiyet 45
6. İngiliz Hukukunda Külli Halefiyet 46
7. Türk Hukukunda Külli Halefiyet 47
a. Cumhuriyetin İlanından Önceki Dönem 47
b. Cumhuriyetin İlanından Sonraki Dönem 48
c. 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi Dönemi 48
d. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu Dönemi 49
F. Külli Halefiyet İlkesinin Gerçekleşme Anı: Külli İntikal ve İntikal Anının Belirlenmesi 51
1. Ölüm Halinde 51
2. Gaiplik Halinde 54
3. Ölüm Karinesi Halinde 56
G. Külli Halef Olabilecek Kişiler 58
1. Yasal Mirasçılar 58
a. Kan Hısımlığına Dayanan Yasal Mirasçılar 58
aa. Birinci Derecedeki Mirasçılar 59
bb. İkinci Derecedeki Mirasçılar 60
cc. Üçüncü Derecedeki Mirasçılar 60
b. Sağ Kalan Eşin Mirasçılığı 60
c. Mahkeme Kararına Göre Yasal Mirasçılar 61
d. Devletin Mirasçılığı 62
e. Ceninin Mirasçılığı 62
2. Atanmış Mirasçılar 64
İkinci Bölüm:
KÜLLİ HALEFİYET İLKESİ GEREĞİNCE
KÜLLİ HALEFLERE İNTİKAL EDECEK DEĞERLER
I. KÜLLİ OLARAK İNTİKAL EDEBİLECEK DEĞERLERİN TESPİTİ 67
A. İntikal Edebilecek Değerler 67
1. Genel Olarak 67
2. İntikal Edebilecek Değerlerin Tespiti 68
3. Malvarlığı ve Tereke Kavramı 68
a. Malvarlığı Kavramı 68
b. Tereke Kavramı 69
c. Tereke ile Malvarlığı Kavramının Aynı Olup Olmadığı Sorunu 70
4. Medeni Kanun Kapsamında İntikal Edebilecek Değerler 71
a. Üyelik ve Ortaklık Hakları 71
aa. Dernekler 71
bb. Vakıflar 72
b. Dijital Miras 73
c. Bakım Taleplerine Bağlı Alacaklar 79
d. Eşya Hukuku Alanında İntikal Edebilecek Değerler 84
aa. Mülkiyet Hakkı 84
aaa. Taşınmaz Mülkiyeti 85
bbb. Taşınır Mülkiyeti 86
bb. Zilyetlik 87
aaa. Zilyetliğin Mirasçılara İntikalinin Şartları 88
bbb. Zilyetliğin Miras Yoluyla Kazanılmasının Sonuçları 89
e. Miras Hukukundaki İlişkilerin Mirasçılara İntikali 90
5. Borçlar Hukuku Alanında İntikal Edebilecek Değerler 90
a. Sözleşmeden Kaynaklanan İlişkiler 90
b. Sözleşme Kurulmadan Taraflardan Birisinin Ölümünden Kaynaklanan İlişkiler 91
c. İş Görme Borcu Doğuran Sözleşmelerden Kaynaklanan İlişkiler 92
aa. Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan İlişkiler 92
aaa. İşverenin Ölümü 92
bbb. İşçinin Ölümü 93
bb. Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan İlişkiler 97
aaa. İş Sahibinin Ölümü 97
bbb. Yüklenicinin Ölümü 98
cc. Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan İlişkiler 99
aaa. Vekalet Verenin Ölümü 100
bbb. Vekilin Ölümü 101
dd. Tellallık Sözleşmesinde Kaynaklanan İlişkiler 103
d. Kullandırma ve Yararlanma Hakkı Veren Sözleşmeler 104
aa. Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan İlişkiler 104
aaa. Kiracının Ölümü 104
bbb. Kiraya Verenin Ölümü 106
bb. Ödünç Sözleşmeleri 107
e. Mülkiyeti Devir Borcu Doğuran Sözleşmelerden Kaynaklanan İlişkiler 107
aa. Satış Sözleşmeleri 107
bb. Bağışlama Sözleşmeleri 110
f. Teminat Borcu Doğuran Sözleşmelerden Kaynaklanan İlişkiler 111
aa. Kefalet Sözleşmesi 111
bb. Rehin Sözleşmesi 113
g. Borçlar 114
h. Alacak Hakkı 115
ı. Haksız Fiil ve Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan İlişkiler 115
i. Yenilik Doğuran Haklar ve Benzerleri 117
j. Üyelik ve Ortaklık Hakları 121
k. Tazminat Talepleri 121
aa. Maddi Tazminat Talebi 122
bb. Manevi Tazminat Talebi 123
cc. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı 126
6. Ticaret Kanunu Kapsamında İntikal Edebilecek Değerler 129
a. Üyelik ve Ortaklık Hakları 129
aa. Kollektif Şirket 130
bb. Komandit Şirket 131
cc. Anonim Şirket 132
dd. Limitet Şirket 134
ee. Kooperatif 135
b. Ticari Sözleşmelerden ve Ticari İşletmeyle Esnaf İşletmesinden Kaynaklanan İlişkiler 136
aa. Sigorta Sözleşmelerinden Kaynaklanan İlişkiler 136
bb. Ticari İşletme ve Esnaf İşletmesi 141
7. Rekabet Hukukundan Kaynaklı Korunma Hakları 142
8. Fikri Haklar ve Bu Haklardan Doğan Talepler 145
9. Sınai Mülkiyet Hakları ve Bu Haklardan Doğan Talepler 150
10. Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan İlişkiler 153
11. Tüketici Hukukundan Kaynaklanan Talepler 157
12. Bilgi Edinmeye İlişkin Talepler 161
13. Kat Mülkiyetine İlişkin Talepler 162
14. Miras Bırakanın Ölümünden Sonra Ortaya Çıkan Hukuki İlişkiler 163
Üçüncü Bölüm:
KÜLLİ HALEFİYET İLKESİ GEREĞİNCE
KÜLLİ HALEFLERE İNTİKAL EDEMEYECEK DEĞERLER
I. İNTİKAL EDEMEYECEK DEĞERLERİN TESPİTİ 165
A. Genel Olarak 165
B. Miras Bırakanın Cesedi ve Organları 165
1. Miras Bırakanın Cesedi 165
2. Miras Bırakanın Organları 168
C. Şahsi Edim Borcu İçeren Sözleşmeler 170
D. Kişilik Hakları 174
E. Aile Hukukundan Kaynaklı Hukuki Statüler 185
F. Miras Bırakanın Kamu Hukukundan Kaynaklı Hak ve Hukuki İlişkileri 190
G. Sınırlı Ayni Haklar 191
II. İNTİKALİNİN ÖZEL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKEN DEĞERLER 193
A. Genel Olarak 193
B. İntikalin Özellik Arz Ettiği Durumlar 193
1. Değerinde Önemli Azalma Meydana Gelmeden Bölünmeyen Mal 193
2. Bütünlük Oluşturan Eşya 194
3. Aile Belgeleri ile Özel Anı Değeri Olan Eşya 195
4. Aile Konutu ve Ev Eşyası 196
5. Tarımsal Arazilere İlişkin Düzenlemeler 197
Dördüncü Bölüm:
KÜLLİ HALEFİYET İLKESİNİN SONUÇLARI
I. KÜLLİ HALEFİYET İLKESİNİN SONUÇLARININ BELİRLENMESİ 201
A. Genel Olarak 201
B. Külli Halefiyet İlkesinin Sonuçları 201
1. Terekenin Sahipsiz Kalmaması 201
2. Alacaklı ve Borçlu Sıfatlarının Birleşmesi 203
3. Borç İlişkisinde Taraf Değişiklikleri 204
C. Külli Halefler Bakımından Sonuçlar 205
1. Genel Olarak 205
2. Külli Halefiyet İlkesinin Faydaları 205
a. Terekenin Korunması Amacına Hizmet Etmesi 205
b. Miras Bırakanın Mirasçılarının Tespit Edilmesi Amacına Hizmet Etmesi 206
c. Miras Ortaklığının Devam Etmesi 208
d. Miras Bırakanın Hukuki Statüsünün Devamının Sağlanması 209
e. Terekenin Bir Bütün Halinde Mirasçılara İntikal Etmesi 210
f. Emredici Hukuk Kuralı Olması 210
3. Külli Halefiyet İlkesinin Zararları 210
4. Külli Halefiyet İlkesinin Zararlarını Hafifletecek veya Ortadan Kaldıracak Düzenlemeler 212
a. Mirasın Reddedilmesi 212
aa. Mirasın Mirasçının İrade Beyanıyla Reddi 214
bb. Mirasın Hükmen Reddi 217
b. Resmi Defter Tutulması Talebi ve Deftere Göre Mirasın Kabulü 219
c. Mirasın Resmi Tasfiyesi 221
d. Mirastan Feragat Sözleşmesinin Külli Halefiyet İlkesinin Sakıncalarını Giderecek Bir Mekanizma Olup Olmayacağının Değerlendirilmesi 222
5. Külli Haleflerin Hakları ve Yükümlülükleri 224
a. Külli Haleflerin Hakları 225
aa. Kullanma ve Yararlanma Hakkı 225
bb. Tereke ile İlgili Uyuşmazlıklarda Taraf Ehliyetine Sahip Olma Hakkı 226
aaa. İptal Davası Açma Hakkı 227
bbb. Miras Sebebiyle İstihkak Davası Açma Hakkı 229
ccc. Tenkis Davası 231
ddd. Mirasçılıktan Çıkarma ve Çıkarmaya İtiraz 234
eee. Muris Muvazaası Davası 235
cc. Denkleştirme Talep Edilmesi Hakkı 236
dd. Paylaştırma Talep Etme Hakkı 238
ee. Borçlandırıcı ve Tasarruf İşlemlerini Yapma Hakkı 241
b. Külli Haleflerin Yükümlülükleri 241
c. Terekeden Kaynaklanan Masrafların Ödenmesi 242
d. Miras Bırakanın Vergi Borçlarından Dolayı Sorumluluk 243
e. Mal Vasiyetinin İfası Yükümlülüğü 248
D. Miras Bırakanın Alacaklıları ve Mirasçıların Alacaklıları Bakımından Külli Halefiyet İlkesinin Sonuçları 249
1. Miras Bırakanın Alacaklıları Bakımından Külli Halefiyet İlkesinin Sonuçları 249
a. Alacaklıların Resmi Tasfiye Talep Etmesi 250
b. Mirasın Reddedilmesi Halinde Miras Bırakanın Alacaklılarının Korunması 251
c. Mirasçıların Mirastan Feragat Etmesi Halinde Mirasçıların Miras Bırakanın Alacaklılarına Karşı Sorumluluğu 252
d. Terekenin Defterinin Tutulmasının Talep Edilmesi 253
2. Mirasçıların Alacaklıları Bakımından Külli Halefiyet İlkesinin Sonuçları 254
a. Mirasçıların Alacaklılarının Tenkis Davası Açma Hakkı 254
aa. Tenkis Davasının Şartları Mevcut Olması 255
bb. Saklı Paylı Mirasçıya ya da Mirasçılara Karşı Borç Ödemekten Aciz Belgesi Alınmış Olması 255
cc. Saklı Paylı Mirasçının ya da Mirasçıların Tenkis Davası Açmamış Olması 255
dd. Saklı Paylı Mirasçı ya da Mirasçılara Karşı Tenkis Davasını Açması İçin İhtar Yapılması 256
e. Mirasçıların Alacaklılarının Mirasçının Mirasçılıktan Çıkarılmasına İtiraz Etmesi 256
f. Mirasçının Yerine Miras Paylaşımına Katılacak Kayyım Atanmasının Talep Edilmesi 258
g. Miras Bırakanın Yaptığı Ölüme Bağlı Tasarrufun Yokluk veya Butlanla Sakat Olmasına Yol Açabilecek Bir Durumun Varlığı 259
3. Vasiyet Alacaklıları Bakımından Külli Halefiyet İlkesinin Sonuçları 259
II. MİRAS BIRAKANIN GAİP OLMASI HALİNDE KÜLLİ HALEFİYET İLKESİNİN SONUÇLARI 264
A. Gaiplik Kararının Alınması 264
B. Hakkında Gaiplik Kararı Alınan Kişinin Malvarlığının Mirasçılara Geçmesi 265
C. Hakkında Henüz Gaiplik Kararı Alınmamış Gaip Olan Kişinin Mirasçı Olması 266
D. Gaibin Hem Miras Bırakan Hem Mirasçı Olması Hali 267
E. Hazinenin Talebiyle Gaiplik Kararı Alınması 267
Kaynakça 269
Kavram Dizini 291 |