|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER 7
Birinci Bölüm
GENEL BİLGİLER
I. GİRİŞ 47
II. TANIM 47
III. AMACI 48
IV. CEZA MUHAKEMESİNİN TARİHÇESİ 49
V. 1412 SAYILI CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU’NDA YER ALIP 5271
SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNU’NDA YER ALMAYAN BAZI KURUMLAR 50
A. Şahsi Dava 50
B. Şahsi Hak Davası 51
C. Ceza Kararnamesi 51
D. Acele İtiraz 51
E. Karar Düzeltme 51
F. Gıyabi Tutuklama 51
G. Kefaletle Salıverme 52
H. Yasak Hakların İadesi 52
İkinci Bölüm
CEZA MUHAKEMESİNİN UYGULAMA ALANLARI
VI. CEZA MUHAKEMESİNİN YER BAKIMINDAN UYGULANMASI 53
A. Ülkesellik İlkesi: Mülkilik İlkesi 53
B. Kişisellik ilkesi: Şahsilik İlkesi 53
C. Evrensellik ilkesi 54
D. Yetkili Mahkeme 54
1. Genel Yetkili Mahkeme 54
2. Özel Yetki 55
3. Yabancı Ülkede İşlenen Suçlarda Yetki 55
4. Deniz, Hava ve Demiryolu Taşıtlarında veya Bu Taşıtlarla İşlenen
Suçlarda Yetki 55
VII. CEZA MUHAKEMESİNİN ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI 56
A. Hemen/Derhal Uygulama 57
B. Geçmişe Yürüme 60
C. İleriye Yürüme 62
VIII. CEZA MUHAKEMESİNİN KİŞİ BAKIMINDAN UYGULANMASI 62
A. Cumhurbaşkanı 63
B. Milletvekili 69
1. Yasama Sorumsuzluğu 69
2. Yasama Dokunulmazlığı 70
3. Diplomatlar 74
4. Yabancı Askerler 74
IX. KONU BAKIMINDAN UYGULANMASI 74
Üçüncü Bölüm
CEZA MUHAKEMESİ KOŞULLARI
X. CEZA MUHAKEMESİNİN KOŞULLARI/MUHAKEME ENGELLERİ 75
A. Soruşturma Koşulları 77
1. Şikâyet 77
a) Şikâyet ve İhbar 77
b) Şikâyetin Geri Alınması İle Feragat (Vazgeçme) Kavramları 79
c) Şikâyetin Geri Alınmasının Sonuçları 82
d) Şikâyetin Geri Alınabileceği Zaman 83
e) Soruşturmaya Başlandıktan Sonra Bir Suçun Takibinin Şikâyete Bağlı
Olduğunun Anlaşılması 83
f) Kovuşturmaya Başlandıktan Sonra Bir Suçun Takibinin Şikâyete Bağlı
Olduğunun Anlaşılması 83
g) Şikâyet Süresi 84
h) Şikâyette Sirayet/Yansıma 84
ı) Şikâyet Hakkına Sahip Kişi 85
i) Şikâyetin Yapılacağı Makam 86
j) Şikâyet Şekli 87
k) Kanun Değişikliği ve Suçun Takibinin Şikâyete Bağlı Hale Gelmesi 87
2. Dava Süresi 88
3. İzin 90
4. Talep/Yazılı Başvuru 100
5. Karar 104
6. Mütalaa 105
7. Müracaat/Yabancı Devletin Şikayeti 106
8. Yargı Bulunmaması/Kesin Hüküm Bulunmaması 109
9. Açık Dava Bulunmaması 112
10. Önödeme 114
11. Uzlaştırma 115
12. Dava Zamanaşımı 141
13. Af 142
14. Failin Türkiye’de Bulunması 142
15. Karşılıklılık (Mütekabiliyet) Koşulu 143
16. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (İddianamenin
Düzenlenmesinin Ertelenmesi) 144
17. Soruşturma Koşullarının Gerçekleşmemesinin Sonuçları 144
B. Kovuşturma Koşulları 145
1. Sanığın Hazır Bulunması 145
a) Sanığın Yokluğu 146
b) Gaiplik 156
c) Kaçaklık 159
2. Sanığın Akıl Hastası Olmaması 166
3. Bekletici Meselenin Çözümü 168
4. Yasama Dokunulmazlığının Bulunmaması 169
5. Kovuşturma Koşullarının Gerçekleşmemesinin Sonuçları 171
Dördüncü Bölüm
CEZA MUHAKEMESİNİN İLKELERİ
XI. CEZA MUHAKEMESİNİN İLKELERİ 173
A. Genel İlkeler 173
1. Hukuk Devleti İlkesi 173
2. İnsan Haysiyetinin Korunması 173
3. İşkence Yasağı 174
4. Dürüst İşlem İlkesi (Adil Yargılanma) 174
5. Bağımsız ve Tarafsız Hâkim İlkesi 179
6. Meram Anlatma İlkesi 181
7. Suçsuzluk (Masumluk) Karinesi 182
8. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi = In Dubio Pro Reo 183
a) Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi ve Suçun Hukuki Nitelendirmesi 186
b) Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi ve Hukuka Aykırılık Halleri 186
c) Şüpheden Sanık Yararlanır ve Objektif Cezalandırma Koşulları 186
d) Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi ve Suçun Unsurları 187
e) Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi ve Kusurluluk 187
f) Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi ve Cezanın Tespit ve Tayini 187
g) Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi ve Muhakeme Koşulları 187
h) Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi ve Zamanaşımı 187
9. Özel Hayatın Gizliliği İlkesi 188
10. Maddi Gerçeğin Araştırılması İlkesi 189
11. Ceza Muhakemesinin Kamusallığı İlkesi 191
12. Nemo Tenetur Se Ipsum Accusare/Hiç Kimse Kendisi ve Yakınları
Aleyhine Delil Göstermeye Zorlanamaz İlkesi ve Susma Hakkı 192
13. Silahların Eşitliği İlkesi 196
14. Aynı Fiilden Dolayı İki Kez Yargılama Olmaz (Non Bis In Idem) İlkesi 197
15. Kıyas Yasağı İlkesi 198
B. Soruşturma Aşamasına İlişkin İlkeler 202
1. Delillerin Re’sen Araştırılması İlkesi 202
2. Kamu Davasının Mecburiliği/Kovuşturma Mecburiyeti İlkesi 204
a) Kamu Davasının Mecburiliği/Kovuşturma Mecburiyeti İlkesinin İstisnası 204
(1) Maslahata Uygunluk İlkesi 204
(a) Cezayı Kaldıran Şahsî Sebep Olarak Etkin Pişmanlık 206
(b) Şahsî Cezasızlık Sebebi 206
(c) Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi 208
3. Gizlilik İlkesi 209
4. Yazılılık İlkesi 215
C. Kovuşturma Aşamasına İlişkin İlkeler 216
1. Davasız Yargılama Olmaz İlkesi 216
a) Davasız Yargılama Olmaz İlkesinin İstisnaları 220
(1) Re’sen İstinaf İncelemesi 220
(2) Hükmün Sanıklar Lehine Bozulması Halinde Diğer Sanıklara
Uygulanması 220
2. Vasıtasızlık/Delillerin Doğrudan Doğruyalığı İlkesi 220
a) Delillerin Doğrudan Doğruyalığı İlkesinin İstisnaları 222
(1) Naip Hâkimlik 222
(2) İstinabe 222
3. Sözlülük İlkesi 222
4. Halka Açıklık/Aleniyet İlkesi 224
5. Çabukluk/Ucuzluk/Etkinlik İlkesi 226
6. Delillerin Serbestliği İlkesi 226
7. Delillerin Kolektifliği/Ortak Tartışmaya Açıklığı İlkesi/Çelişme İlkesi 227
8. Delillerin Serbestçe Değerlendirilmesi İlkesi 227
a) Delillerin Serbestçe Değerlendirilmesi İlkesinin İstisnaları 230
(1) Duruşma Tutanağının İspat Gücü 230
(2) Delil Yasakları 230
XII. CEZA MUHAKEMESİNDE İNSAN HAKLARI 231
A. Hak Arama Hakkı 231
B. İsnadı Öğrenme Hakkı 232
C. Hakları Öğrenme Hakkı 233
D. Savunma Hakkı/Müdafii Yardımından Yararlanma Hakkı 233
E. Tercüman Yardımından Yararlanma Hakkı 236
F. Olağan (Kanuni) Mahkeme ve Hâkim Tarafından Yargılanma Hakkı 238
G. Makul Süre İçinde Yargılanma Hakkı 239
H. Denetim Mahkemesine Başvurma Hakkı 241
I. En Kısa Sürede Bir Yargı Merci Önüne Çıkarılma Hakkı (Habeus Corpus) 241
Beşinci Bölüm
CEZA MUHAKEMESİ TEŞKİLATI, CEZA MAHKEMELERİNİN MADDE VE YER YÖNÜNDEN YETKİSİ
XIII. CEZA MUHAKEMESİ TEŞKİLATI 243
A. Ceza Mahkemeleri 243
1. İlk Derece Mahkemeleri 244
a) Sulh Ceza Hâkimliği 244
b) Asliye Ceza Mahkemeleri 244
c) Ağır Ceza Mahkemeleri 245
d) Diğer Ceza Mahkemelerinin Görevleri 245
2. Bölge Adliye Mahkemeleri 249
3. Yargıtay 250
B. Cumhuriyet Başsavcılıkları 250
1. Cumhuriyet Başsavcılığı 250
2. Bölge Adliye Mahkemeleri Başsavcılığı 251
3. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 251
XIV. MAHKEMELERİN GÖREV (MADDE) YÖNÜNDEN YETKİSİ 252
A. Genel Olarak 252
B. Re’sen Görev Kararı 252
C. Görevsizlik Kararı Verilmesi Gereken Hâl ve Sonucu 254
D. Görevsizlik Kararı Verilemeyecek Hâl 257
E. Görevli Olmayan Hâkim veya Mahkemenin İşlemleri 259
F. Madde Yönünden Görev Uyuşmazlığı 262
G. Madde Yönünden Görevsizlik Kararlarına Karşı İtiraz Kanun Yolu 266
H. Madde Yönünden Yetkinin İstisnaları 267
1. Bağlantı 267
a) Dar Anlamda Bağlantı 268
b) Geniş Anlamda Bağlantı 269
c) Tek Çeşit Bağlantı–Karışık Bağlantı 269
2. Bağlantı Nedeniyle Uyuşmazlıkların Birleştirilmesinin Koşulları 270
3. Bağlantının Sonuçları 271
a) Uyuşmazlıkların Birleştirilmesi 271
b) Birleştirme, Madde Yönünden Yetkinin İstisnası 272
(1) Soruşturma Aşamasında Birleştirme 272
(2) Kovuşturma Aşamasında Birleştirme 273
(a) Birleştirme Kararı Verecek Makam 273
(b) Birleştirmede Uygulanacak Yargılama Usulü 275
(c) Birleştirilen Davaların Ayrılması 275
c) Nisbi Muhakeme Yapma 276
d) Bekletici Sorun Yapma 277
4. Nisbi Muhakeme Neticesinde Verilen Kararın Başka Mahkemeler
Açısından Değeri 279
5. Özel Hukuk Uyuşmazlıkları İle Bağlantılı Ceza Muhakemesinde Hangi
Muhakeme Koluna Ait Usulün Uygulanacağı Sorunu 279
6. Farklı Yargı Yerlerinin Kararlarının Bağlayıcılığı 280
a) Medeni Muhakeme Sonucu Verilen Kararın Ceza Mahkemesine Etkisi 280
b) Ceza Muhakemesi Sonucu Verilen Kararın Hukuk Mahkemesine Etkisi 281
c) İdari Yargılama Sonucu Verilen Kararın Ceza Mahkemesine Etkisi 282
XV. MAHKEMELERİN YER YÖNÜNDEN YETKİSİ 302
A. Tanım 302
B. Hukuki Nitelik 302
C. Yer Yönünden Yetkide Kabul Edilen Sistemler 303
1. Birden Fazla Yerdeki Mahkemenin Yetkili Olması 303
2. Bir Yerdeki Mahkemenin Yetkili Olması 303
D. Türkiye’de İşlenen Suçlarda Yer Yönünden Yetkili Mahkeme (Genel Yetkili
Mahkeme) 304
1. Sırf Hareket Suçları (Şekli Suçlar) 305
2. Neticesi Hareketten Ayrılabilen Suçlar (Maddi Suçlar/Neticeli Suçlar) 305
3. İhmali Suçlar 305
4. Teşebbüs Aşamasında Kalan Suç 306
5. Kesintisiz Suç 306
6. Zincirleme Suç 306
7. Objektif Cezalandırma Gerektiren Suç 306
8. İştirak Halinde İşlenen Suç 306
9. Ülkede Yayımlanan Bir Basılı Eserle İşlenen Suç (CMK m. 12/3) 307
10. Soruşturulması ve Kovuşturulması Şikâyete Bağlı Olan Hakaret Suçu
(CMK m. 12/4) 307
11. Görsel veya İşitsel Yayınlarla İşlenen Suç (CMK m. 12/5) 307
E. Türkiye’de İşlenen Suçlarda Yer Yönünden Özel Yetkili Mahkeme
(CMK m. 13) 308
F. Yabancı Ülkede İşlenen Suçlarda Yer Yönünden Yetkili Mahkeme
(CMK m. 14) 309
G. Deniz, Hava ve Demiryolu Taşıtlarında veya Bu Taşıtlarla İşlenen Suçlarda
Yer Yönünden Yetkili Mahkeme (CMK m. 15) 309
H. Mahkemenin Yer Yönünden Yetkisinde Olumlu ve Olumsuz Yetki
Uyuşmazlığı 310
I. Yer Yönünden Yetkisizlik İddiası 311
1. Mahkemelerin Yer Yönünden Yetkisizlik İtirazının Zamanı 312
2. Mahkemelerin Yer Yönünden Yetkisizlik İtirazında Bulunabilecek
Kişiler 312
3. Mahkemelerin Yer Yönünden Yetkisizlik İtirazı Hakkında Karar
Vereceği Zaman 313
4. İtiraz Kanun Yolu 313
İ. Yer Yönünden Yetkisiz Mahkemenin Yaptığı İşlemler 314
J. Mahkemelerin Yer Yönünden Yetki Kurallarının İstisnaları 314
1. Bağlantı 314
2. Nakil 316
a) Hukuki Sebeplerle Davanın Nakli 317
b) Fiili Sebeplerle Davanın Nakli 317
c) Kamu Güvenliği Nedeniyle Davanın Nakli 318
d) Afet Nedeniyle Davanın Nakli 318
e) Nakil Kararını Verecek Makam 318
f) Kısmi Nakil 318
g) Nakil Kararının Kesinliği 318
3. İstinabe 319
K. Yetkili Olmayan Hâkim veya Mahkemenin İşlemleri 320
L. Yargı Organları Arasında İş Bölümü Uyuşmazlığı 320
Altıncı Bölüm
CEZA MUHAKEMESİ İŞLEMLERİ
XVI. CEZA MUHAKEMESİ İŞLEMLERİ 321
A. İşlemin Yapısına Göre Tasnif 322
1. Sözlü İşlemler 322
2. Yazılı İşlemler 322
3. Hareketli/Eylemli İşlemler 322
4. Hareketsiz/Eylemsiz İşlemler 322
5. Açık İşlemler 322
6. Gizli İşlemler 323
B. İşlemi Yapan Makama Göre Tasnif 324
1. Yargılama Makamı İşlemleri 324
a) Hâkim İşlemleri/Kararları 324
(1) Fiili İşlemler 324
(2) Fikri İşlemler 324
(a) Ceza Muhakemesinin Aşaması Bakımından Karar 324
(i) Soruşturma Aşamasındaki Kararlar 324
(ii) Kovuşturma Aşamasındaki Kararlar 324
(b) Kararın Niteliği Bakımından Kararlar 324
(i) Yargılamaya İlişkin Kararlar 324
(ii) İdari Nitelikte Kararlar 325
b) İşlemi Yapan Makamın Sıfatına Göre İşlemler 326
(1) Hâkimlik Kararları 326
(2) Mahkeme Kararları 326
2. İddia Makamı İşlemleri 327
3. Savunma Makamı İşlemleri 328
C. Muhakeme İşlemlerinde Süreler 328
1. Hak Düşürücü Süre 328
2. Koruyucu Süre 328
3. Düzenleyici/Yaptırımsız Süre 329
D. Sürelerin Hesaplanması 329
E. Eski Hale Getirme 330
1. Eski Hale Getirmenin Hukuki Niteliği 330
2. Eski Hale Getirme Sebepleri 330
a) Kusuru Olmaksızın Bir Sürenin Geçirilmiş Olması 331
b) Kanun Yoluna Başvuru Hakkının Bildirilmemiş Olması 331
c) Duruşmada Bulunmayan Sanık Hakkında Karar Verilmiş Olması 333
3. Eski Hale Getirme Talebinin Yapılacağı Makam 335
4. Eski Hale Getirme Talebi Hakkında Karar Verecek Makam 335
5. Eski Hale Getirme Talebinde Bulunmak İçin Gerekli Olan Süre 335
6. Eski Hale Getirme Talebi Üzerine Verilen Karara Karşı Kanun Yolu 336
7. Eski Hale Getirme Talebinde Bulunmanın Etkisi 336
F. Muhakeme İşlemlerinin Bildirilmesi 337
1. Tefhimle Bildirim 337
2. Tebliğle Bildirim 337
G. Muhakeme İşlemlerindeki Hukuka Aykırılıklar ve Bu Aykırılıkların
Giderilmesi 339
1. Muhakeme İşlemlerindeki Hukuka Aykırılıklar 339
a) Yokluk 339
b) Hak Düşümü 340
c) Butlan (Hükümsüzlük) 340
(1) Mutlak Butlan 340
(2) Nisbi Butlan 341
d) Kabul Edilmezlik/Geri Çevrilme 341
2. Muhakeme İşlemlerindeki Hukuka Aykırılıkların Giderilmesi 341
a) Geri alma 341
b) Yenileme 342
c) Düzeltme 342
d) Çevirme 342
e) Bozma 343
f) İyileştirme 343
Yedinci Bölüm
CEZA MUHAKEMESİ MAKAMLARI VE BU MAKAMLARI TEMSİL EDEN KİŞİLER
XVII. CEZA MUHAKEMESİ MAKAMLARI 345
XVIII.CEZA MUHAKEMESİ MAKAMLARINI TEMSİL EDEN VE CEZA MUHAKEMESİ
İŞLEMLERİNE KATILAN KİŞİLER (ÖZNELER/SUJELER) 345
A. Yargılama Makamını Temsil Eden Kişi Olarak Hâkim 346
1. Hâkimlerin Sınıflandırılması 347
2. Hâkimlerin Özellikleri 348
a) Hâkimin Bağımsızlığı 349
(1) Hâkimin Bağımsızlığının Kendisine Karşı Korunması Gereken
Erkler 350
(a) Hâkimin Bağımsızlığının Yasama Organına Karşı Korunması 350
(b) Hâkimin Bağımsızlığının Yürütme Organına Karşı Korunması 351
(c) Hâkimin Bağımsızlığının Yargılama Organına Karşı
Korunması 352
(d) Hâkimin Bağımsızlığının Ortama Karşı Korunması (Üçüncü
Kişilere Karşı Korunması) 353
b) Hâkimin Tarafsızlığı 356
(1) Hâkimin Davaya Bakamayacağı Durumlar 359
(a) Hâkimin Kesin Olarak Davaya Bakamayacağı Durumlar 359
(b) Yargılamaya Katılamayacak Hâkim 362
(c) Hâkimin Tarafsızlığından Şüpheye Düşülecek Nedenlerden
Dolayı Davaya Bakamayacağı Durumlar 367
(i) Tarafsızlığını Şüpheye Düşürecek Sebeplerden Dolayı Bir
Hâkimin Reddini İsteme Zamanı 368
(2) Hâkimin Reddi Muhakemesi 369
(a) Hâkimin Reddi İddiası 369
(i) Hâkimin Reddi İddiasının Konusu 369
(ii) Hâkimin Reddi İddiasında Bulunabilecek Kişiler 369
(iii) Hâkimin Reddi İddiasında Bulunmanın Usulü 370
(iv) Hâkimin Reddi İddiasında Süre 370
(b) Hâkimin Reddi İddiasında Savunma 371
(c) Hâkimin Reddi İddiasında Karar Verecek Mahkeme 371
(d) Ret İstemi Üzerine Verilecek Kararlar ve Başvurulacak
Kanun Yolları 373
(e) Reddi İstenen Hâkimin Yapabileceği İşlemler 376
(3) Hâkimin Çekinmesi 376
(a) Hâkimin Çekinme Gerekçeleri 376
(b) Hâkimin Çekinme İsteminde Süre 377
(c) Hâkimin Çekinme İsteği Konusunda Karar Verecek Merci 377
(d) Hâkimin Çekinme İsteği Üzerine Mahkemece Verilecek
Karar 377
(4) Zabıt Kâtibinin Reddi veya Çekinmesi 379
B. İddia Makamını Temsil Eden Kişi Olarak Cumhuriyet Savcısı 379
1. Genel Olarak 379
2. Cumhuriyet Başsavcılığının Örgütlenmesi 381
3. Cumhuriyet Başsavcılığının Görevleri 381
4. Cumhuriyet Başsavcısının Görevleri 382
5. Cumhuriyet Savcısının Görevleri 383
6. Cumhuriyet Savcılarının Yer Yönünden Yetkisi 383
7. Cumhuriyet Savcılarının Hukuki Konumu 385
8. Cumhuriyet Savcısının Adalet Bakanı, Birbirleri ve Kolluk Kuvveti İle
İlişkisi 385
a) Cumhuriyet Savcısının Adalet Bakanı İle İlişkisi 385
b) Cumhuriyet Savcılarının Birbirleri İle İlişkisi 387
c) Cumhuriyet Savcısının Kolluk Kuvveti İle İlişkisi 388
9. Cumhuriyet Savcısının Bağımsızlığı Sorunu 388
10. Cumhuriyet Savcısının Tarafsızlığı Sorunu 391
11. Cumhuriyet Savcısının Reddi Sorunu 392
12. Cumhuriyet Savcısının CMK’nın Uygulanmasındaki Görevleri
(Yükümlülükleri) 396
a) Cumhuriyet Savcısının Soruşturmaya Başlama ve Delilleri Toplama Görevi
(Araştırma Görevi) 396
b) Cumhuriyet Savcısının İddianame Düzenleme Görevi 398
c) Cumhuriyet Savcısının Açılmış Olan Kamu Davasına Katılarak Davanın
Sonuçlanmasını Sağlama Görevi 399
d) Cumhuriyet Savcısının Kanun Yollarına Başvurma Görevi 400
13. Cumhuriyet Savcısının Yetkileri 401
a) Cumhuriyet Savcısının Şüphelinin İfadesini Alması 399
b) Cumhuriyet Savcısının Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Verme Yetkisi 402
c) Cumhuriyet Savcısının Kolluk Kuvvetlerinden Delil Araştırmasını İsteme Yetkisi 403
d) Cumhuriyet Savcısının Başka Bir Cumhuriyet Savcısından Yargı Çevresi
İçindeki Bir Soruşturma İşlemini Yapmasını İsteme Yetkisi 407
e) Soruşturmada Cumhuriyet Savcısının Hâkim Kararı İsteme Yetkisi 407
f) Cumhuriyet Savcısının İddianame Düzenleme Konusunda Takdir Yetkisi 407
14. Cumhuriyet Savcısının İçtihadı Birleştirme Kararı İle Bağlı Olup
Olmadığı Sorunu 407
15. Cumhuriyet Savcısının Takdir Yetkisi 408
a) Delilleri Değerlendirirken Takdir Yetkisi 408
b) İddianame Düzenleme Konusunda Takdir Yetkisi 408
c) TCK’da Yer Alan Bazı Durumlarda Cumhuriyet Savcısının Takdir Yetkisi 409
16. Cumhuriyet Savcının Şikâyet veya İhbar Dışında Bir Nedenle Bir
Suçun İşlendiğini Öğrenmesi 411
C. Kolluk Kuvveti 412
1. Adli Kolluğun Görevi 414
a) Diğer Kolluk Birimlerinin Adlî Kolluk Görevi 417
2. Adli Kolluğun Yetkisi 417
a) Adlî Kolluğun Olay Yerinde Aldığı Tedbirlere Uyulmaması Halinde Yetkisi. 417
b) Kolluğun Zor Kullanma Yetkisi, Sınırları ve Şekli 418
c) CMK’da Adli Kolluğa Doğrudan Doğruya Soruşturma İşlemlerini Yapma
Yetkisinin Verilip Verilmediği Sorunu 421
3. Kamu Görevlilerinin Adli Görevin İcrası Kapsamında İşlediği Suçlara
İlişkin Soruşturma 422
4. Sulh Ceza Hâkiminin Soruşturma Evresindeki Görevi 425
5. Soruşturma Evresinde Yapılan İşlemlerin Tutanağa Bağlanması 426
D. Mağdur veya Suçtan Zarar Gören (Katılan) 427
1. Mağdurun Hakları 433
a) Soruşturma Aşamasında Mağdurun Hakları 434
b) Kovuşturma Aşamasında Mağdurun Hakları 437
2. Mağdura Haklarının Anlatılıp Açıklanması 440
3. Mağdura Zorunlu Vekil Tayini 441
4. Suçun Mağduru ile Şikâyetçinin Çağırılması 443
5. Mağdur ile Şikâyetçinin Davete Uymamaları 445
6. Mağdur İle Şikâyetçinin Dinlenmesi 445
7. Kamu Davasına Katılma 449
a) Kamu Davasına Katılmanın Koşulları 451
(1) Suçun Mağduru, Suçtan Zarar Gören veya Malen Sorumlu
Olmak 451
(2) Dava Açıldıktan Sonra ve Fakat Dava Bitmeden Önce İstemde
Bulunmak 451
8. Kamu Davasına Katılma İsteğinde Bulunma Zamanının Başlama ve
Sona Erme Zamanı 453
9. Kamu Davasına Katılma Hakkına Sahip Olan Kişiler 455
10. Kamu Davasına Katılma Usulü 461
11. Kamu Davasına Katılanın Hakları 465
12. Kamu Davasına Katılanın Yetkileri 466
13. Kamu Davasına Katılmanın Davaya Etkisi 467
14. Kamu Davasına Katılmadan Önceki Kararların Tebliği 468
15. Kamu Davasına Katılanın Kanun Yoluna Başvurması 468
16. Kamu Davasına Katılmanın Hükümsüz Kalması 470
17. Kamu Davasına Katılma İle Şahsi Dava ve Şahsi Hak Davası 471
E. Savunma Makamını Temsil Eden Kişi Olarak Şüpheli ve Sanık 472
1. Genel Olarak 472
2. Şüpheli ve Sanık 473
a) Şüpheli 468
b) Sanık 475
3. Şüpheli ve Sanığın Ceza Muhakemesindeki Konumu 475
4. Şüpheli ve Sanık Olabilme Koşulları 475
a) Gerçek Kişi Olma 470
b) Belli Olma 477
5. Şüpheli ve Sanığın Hakları 479
a) Şüphelinin Hakları 479
(1) Şüphelinin CMK m. 147’de Yer Alan Hakları 479
(a) Haklarını Öğrenme Hakkı 479
(b) Hakkında Yapılan İsnadları Öğrenme Hakkı 481
(c) Müdafii Yardımından Yararlanma Hakkı 482
(d) Yakınlarına Haber Verilmesini İsteme Hakkı 489
(e) Susma Hakkı 491
(i) Susma Hakkının Sınırları 492
(ii) Susma Hakkı Kapsamında Şüphelinin Doğruyu
Söyleme Zorunluluğu Sorunu 492
(iii) Susma Hakkı Kapsamında Şüphelinin Susmasının
Aleyhe Sonuç Doğurması Sorunu 493
(f) Şüpheden Kurtulması İçin Somut Delillerin Toplanmasını
İsteyebilme Hakkı 494
(g) Aleyhine Var Olan Şüphe Nedenlerini Ortadan Kaldırmak
ve Lehine Olan Hususları İleri Sürme Hakkı 495
(2) Şüphelinin Diğer Hakları 506
(a) Lekelenmeme Hakkı 506
(b) Makul Sürede Yargılanma Hakkı 507
(c) Savunma Hakkı 507
(d) Masumluk Karinesinden Yararlanma Hakkı 508
(e) Hâkim veya Bir Adli Makam Önüne Çıkma (Habeas Corpus)
ve İtiraz Hakkı 509
b) Şüphelinin Yükümlülükleri 510
(1) İfade ve Sorguya Katlanma Yükümlülüğü 510
(2) Hazır Bulunma Yükümlülüğü 511
(3) Koruma Tedbirlerine Katlanma Yükümlülüğü 516
c) Sanığın Hakları 516
(1) Aleni Yargılanma Hakkı 516
(2) Kovuşturma İşlemlerinden Haberdar Olma Hakkı 517
(3) Denetim Muhakemesine Başvurma Hakkı 517
d) Sanığın Yükümlülükleri 517
(1) Mahkemede Hazır Bulunma Yükümlülüğü 517
(2) Sanığın Kararlara Boyun Eğme Yükümlülüğü 518
6. Şüpheli veya Sanığın Yasal Temsilcisinin ve Eşinin Hak ve
Yükümlülükleri 518
F. Müdafi 519
1. Genel Olarak 519
2. Müdafiin Hukuki Durumu 520
3. Müdafi Olabilmenin Koşulları 521
4. Müdafilik Türleri 523
a) İsteğe Bağlı Müdafilik 523
b) Zorunlu Müdafilik 523
(1) İstem Üzerine Zorunlu Müdafilik 523
(2) Doğrudan Zorunlu Müdafilik 523
c) CMK’da Yer Alan Özel Müdafilik Halleri 525
5. Müdafiin Bağımsızlığı 527
a) Yürütme Karşısında Bağımsızlık 527
b) Cumhuriyet Savcısı Karşısında Bağımsızlık 528
c) Şüpheli/Sanık Karşısında Bağımsızlık 528
d) Mahkeme Karşısında Bağımsızlık 528
e) Baro Karşısında Bağımsızlık 529
f) Üçüncü Kişiler Karşısında Bağımsızlık 529
6. Müdafi Yardımından Yararlanma Hakkı/Müdafi Seçimi ve Müdafi
Görevlendirilmesi 529
a) Müdafi Seçimi 530
b) Müdafi Görevlendirme 530
(1) İstem Üzerine Müdafi Görevlendirme 531
(2) Doğrudan Müdafi Görevlendirme 531
(3) Müdafi Görevlendirmede Usul 536
7. Müdafii Sayısı 536
a) Soruşturma Evresinde Müdafi Sayısı 536
b) Kovuşturma Evresinde Müdafi Sayısı 537
8. Müdafiin Yetkileri 538
a) Müdafiin Soruşturma Evresindeki Yetkileri 538
(1) Müdafiin Dosyayı İnceleme ve Örnek Alma Yetkisi 538
(a) İncelenebilecek Dosyanın İçeriğinde Sınırlamanın Bulunup
Bulunmaması Sorunu 539
(b) Dosyayı İncelemek İçin Cumhuriyet Savcısının Yazılı Emri ve
Vekâletname 540
(2) Müdafiin Dosyayı İnceleme Yetkisinin Kısıtlanması 543
(3) Müdafiin Dosyayı İnceleme Yetkisinin Kısıtlanamayacağı
Durumlar 545
(4) Müdafiin Şüpheli veya Sanıkla Görüşme ve Yazışması 549
(5) Müdafiin Hazır Bulunma Yetkisi 551
(6) Müdafiin Kanun Yoluna Başvurma Yetkisi 552
b) Müdafiin Kovuşturma Evresindeki Yetkileri 552
(1) Dosya İnceleme Yetkisi 552
(2) Sanık ile Görüşme ve Yazışma Yetkisi 552
(3) Hazır Bulunma Yetkisi 554
(a) Müdafiin Doğrudan Soru Sorması 555
(b) Müdafiin Kanun Yoluna Başvurması 556
9. Müdafiin Yükümlülükleri/Görevleri 557
a) Savunma Görevini Gereği Gibi Yerine Getirme 557
b) Sır Saklama 557
c) Gerçeği Söyleme Yükümlülüğü 559
d) Maddi Gerçeğin Ortaya Çıkartılmasını Sağlama 560
10. Müdafiin Yükümlülüğünü/Görevini Yerine Getirmemesi 561
11. Müdafilik Görevinden Yasaklanma 562
12. Görevini Yerine Getirmeyen Müdafi Hakkında Disiplin ve Adli
Soruşturma Açılması 567
G. Tanık 567
1. Genel Olarak 567
2. Tanık Olabilecek Kişiler 569
a) Hâkimin Tanıklığı 570
b) Cumhuriyet Savcısının Tanıklığı 571
c) Müdafiin Tanıklığı 571
d) Sanığın/Suç Ortağının Tanıklığı 572
e) Mağdurun Tanıklığı 574
f) Bilirkişinin Tanıklığı 578
g) Adli Kolluğun Tanıklığı 579
h) Çocuk Akıl Hastaları ve Akıl Zayıflığı İçinde Olanların Tanıklığı 579
3. Tanıkların Çağrılması 580
4. Çağrıya Uymayan Tanıklar Hakkında Uygulanacak Yaptırım 586
5. Tanığın Yükümlülükleri (Ödevleri) 587
a) Yetkili Makam Huzuruna Gelme Yükümlülüğü (Hazır Bulunma
Yükümlülüğü) 587
b) Beyanda Bulunma Yükümlülüğü 588
c) Beyanda Bulunma Yükümlülüğünün İstisnaları 588
(1) Mutlak Çekinme Hakkının Olduğu Durumlar 589
(a) CMK m. 45/1’de Kabul Edilen Tanıklıktan Çekinme Hakları
(CMK m. 45/1) 589
(b) Yaş Küçüklüğü, Akıl Hastalığı veya Akıl Zayıflığı Nedeniyle
Tanıklıktan Çekinmenin Önemini Anlayabilecek Durumda
Olmayanların Tanıklıktan Çekinmesi (CMK m. 45/2) 592
(c) Tanıklıktan Çekinebileceklere Bu Hakkının Bildirilmesi (CMK
m. 45/3) 594
(2) Meslekleri veya Sürekli Uğraşları Nedeniyle Tanıklıktan Çekinme
Hakkı Olanlar 595
(3) Ceza Kovuşturmasına Uğratabilecek Nitelikte Olan Sorulara
Cevap Vermeme Durumları Nedeniyle Çekinme Hakkı 600
d) Doğru Beyanda Bulunma Yükümlülüğü 602
e) Yemin Etme Yükümlülüğü 602
(1) Yemin Etme Yükümlülüğünün İstisnaları 602
(2) Tanıklara Yemin Verilmesi 605
(3) Yeminin Biçimi 606
(4) Yeminin Yerine Getirilmesi, Sağır veya Dilsizin Yemini 606
6. Tanıklıktan ve Yeminden Sebepsiz Çekinme Durumu ve Yaptırımı 606
7. Tanığın Hakları 607
a) Tanıklıktan Çekinme Hakkı 607
b) Kendisi veya CMK m. 45’te Yer Alan Kişiler Hakkında Ceza Kovuşturmasına
Yol Açabilecek Sorulara Cevap Vermeme Hakkı 607
c) Tazminat Hakkı 607
8. Tanıkların Dinlenmesi 608
a) Tanığın Dinlenmesine Geçilmeden Önce Tanıklık Yapma Görevinin
Öneminin Anlatılması 614
b) Tanığa İlk Önce Sorulacak Hususlar 615
c) Tanığa Söylenecek Şeyler ve Sorulacak Sorular 616
d) Tanığın Erken Dinlenmesi 619
e) Tanığın Tekrar Dinlenmesi 620
9. Devlet Sırrı Niteliğindeki Bilgilerde Tanıklık 620
10. Gizli Tanıklık ve Gizli Tanığın Korunması 623
H. Bilirkişi 628
1. Genel Olarak 628
2. Bilirkişinin Tanımı 629
3. Bilirkişinin Hukuki Niteliği 631
4. Bilirkişiye Başvurulabilecek Haller 631
5. Bilirkişiye Başvurulamayacak Haller 633
6. Bilirkişiye Başvurma (Bilirkişi Atama) Yetkisine Sahip Kişiler 638
a) Soruşturma Evresinde 638
b) Kovuşturma Evresinde 638
7. Bilirkişi Atanmasını İsteme Hakkına Sahip Kişiler 639
8. Delillerin Müşterekliği İlkesi Gereği Hâkimin Kişisel Bilgisini
Mahkemede Kullanmaması 641
9. Bilirkişi Olabilecek Kişiler (Bilirkişi Olma Koşulları) 642
10. Bilirkişi Atanma Usulü 644
11. Bilirkişinin Yükümlülükleri 644
a) Bilirkişiliği Kabul Etme Yükümlülüğü (Zorunlu Bilirkişilik) 644
b) Yemin Etme Yükümlülüğü 644
c) İnceleme Yapma ve Yaptığı İncelemenin Sonuçlarını Bildirme
Yükümlülüğü 645
d) Çağrıya Uyma (Hazır Bulunma) Yükümlülüğü 647
(1) Çağrıya Uyma Yükümlülüğüne Uymamanın Yaptırımı 648
12. Bilirkişi Sayısı 649
13. Bilirkişi Değerlendirmesi, Dinlenmesi ve Uzman Mütalaası 650
a) Bilirkişi Değerlendirmesi 650
(1) Bilirkişi Değerlendirmesinin Hukuki Niteliği 650
(2) Bilirkişi Değerlendirmesinin Yetkili Kişiye Verilmesi 652
(3) Duruşma Aşamasında Bilirkişinin Dinlenmesi 656
(4) Bilirkişinin Erken Dinlenmesi 657
b) Uzman Mütalaası 658
14. Bilirkişinin Yetkileri 658
15. Bilirkişilikten Çekinme 659
16. Bilirkişinin Reddi 660
17. Bilirkişi Tanık 661
18. Bilirkişiye Başvurma Zorunluluğunun Bulunmaması 662
a) Bilirkişiye Başvurma Zorunluluğunun Bulunduğu Durumlar 662
19. Özel Bilirkişilik Şekli Olarak Gözlem Altına Alma 663
a) Gözlem Altına Alma Koşulları 664
b) Yetkili Makam 664
c) Süresi 665
d) İtiraz 665
e) İtiraz Edebilecek Kişiler 665
f) İtirazı İnceleyecek Merci 665
g) İtiraz Üzerine Verilecek Karar 665
Sekizinci Bölüm
CEZA MUHAKEMESİNDE DELİL
XIX. CEZA MUHAKEMESİNDE İSPAT ARAÇLARI OLARAK DELİLLER 667
A. İspat Kavramı 667
B. Delil Kavramı 668
C. Delillerin Özellikleri 669
D. Delil Çeşitleri 670
E. Delillerin Sınıflandırılması 671
1. Beyan Delili 672
a) Tanık Beyanı 673
b) Şüpheli ve Sanık Beyanı 680
(1) Şüpheli Beyanı 680
(a) Şüphelinin İfadesinin Alınması 681
(i) İfade Almanın Amacı 681
(ii) Cumhuriyet Savcısı ve Kolluğun İfade Alması 681
(iii) Cumhuriyet Savcısı ve Kolluk Tarafından Alınan
İfadenin Hukuki Değeri 686
(b) Şüphelinin Sorgusunun Yapılması 690
(i) Sulh Ceza Hâkiminin Sorgusu 690
(c) İfadesi Alınacak veya Sorgusu Yapılacak Şüphelinin
Çağrılması 691
(d) İfadesi Alınacak veya Sorgusu Yapılacak Şüpheli Hakkında
Zorla Getirme Kararı Verilmesi 691
(2) Sanığın Sorgusunun Yapılması 694
(a) Şüphelinin İfadesi Alınmadan veya Sorgusu Yapılmadan
Önce Yapılması Gerekenler (İfade ve Sorgu tarzı) 695
(b) Şüphelinin İfadesi Alınırken veya Sorgusu Yapılırken Yasak
Olan İfade ve Sorgu Yöntemleri 695
(i) Kötü Davranma 697
(ii) İşkence 697
(iii) İlaç Verme 697
(iv) Yorma 698
(v) Aldatma 698
(vi) Cebir veya Tehditte Bulunma 700
(vii) Bazı Araçları Kullanma Gibi Bedensel veya Ruhsal
Müdahaleler Yapma (İradeyi Etkileyen Diğer
Nedenler) 701
(viii) Yasaya Aykırı Vaatte Bulunma (CMK m. 148/2) 702
(3) Şüpheli veya Sanığın İkrarı 703
2. Belge Delili (Yazılı Açıklamalar) 706
a) Yazılı Belge 708
b) Şekil Tespit Eden Belge 710
3. Belirti Delilleri 710
4. Ses ve Görüntü Tespit Eden Araçların Kaydı 713
F. Delil Yasakları–Yasak Deliller (Hukuka Aykırı Yöntemlerle Elde Edilen
Delillerin Kullanılamaması) 716
1. Genel Olarak 716
2. Delil Yasaklarının Görevi 717
3. Delil Yasaklarının Sınıflandırılması Sorunu 717
a) Türk Öğretisinde Kabul Edilen Sınıflandırmalar 718
(1) Delil Elde Etme Yasağı 719
(a) Genel Olarak 719
(b) Delil Elde Etme Yasağı Durumları 720
(i) Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi
(CMK m. 45, 46, 48, 147) 720
(ii) İfade Alma ve Sorguda Yasak Yöntemlerin Kullanılması
(CMK m. 148) 722
(iii) Kanun Tarafından Yetkilendirilmiş Kişilerin Emri
Bulunmadan ve Kanun Tarafından Belirlenen Usullere
Uyulmadan Delil Elde Edilmesi 724
(2) Delil Değerlendirme Yasağı (Hukuka Aykırı Delilin Kullanılma
Yasağı) 724
(a) Anayasa m. 38/6’ya Göre Delil Değerlendirme Yasağı 725
(b) CMK m. CMK m. 217/2’ye Göre Delil Değerlendirme Yasağı 727
(c) Hukuka Aykırı Şekilde Elde Edilen Delillerin Kullanılıp
Kullanılmamasında Mutlak ve Nisbi Kullanma Yasağı
Sistemleri/Kuramları 731
4. Delil Yasaklarının Uzak Etkisi 756
5. İdari Kolluğun Elde Ettiği Delillerin Kullanılması Sorunu 759
6. Tesadüfen Elde Edilen Deliller 772
7. Askeri Ceza Mahkemesi ve Delil Yasakları 773
8. Yüce Divan Yargılaması ve Delil Yasakları 773
G. Delile Ulaşma Yolları (Delil Elde Etme Yöntemleri) 773
1. Genel Olarak 773
2. Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması 775
a) Şüpheli veya Sanığın Beden Muayenesi ve Vücudundan Örnek Alınması
(CMK m. 75/1) 775
(1) Beden Muayenesi 776
(a) Dış Beden Muayenesi 776
(b) İç Beden Muayenesi 777
(2) Vücuttan Örnek Alınması 778
(3) Şüpheli veya Sanığın Beden Muayenesi ve Vücudundan Örnek
Alınmasının Hukuki Niteliği 779
(4) Şüpheli veya Sanığın Beden Muayenesi ve Vücudundan Örnek
Alınması ve Kişinin Kendisi veya Yakınları Aleyhine Ceza
Soruşturmasına veya Kovuşturmasına Neden Olacak Beyanda
Bulunmama Hakkı (Nemo Tenetur Se Ipsum Accusare) 779
(5) Şüpheli veya Sanığın Beden Muayenesi ve Vücudundan Örnek
Alınmasının Koşulları 780
(a) Bir Şüpheli veya Sanık Bulunmalıdır 780
(b) Suçun Kanunda Öngörülen Cezasının Üst Sınırı İki Yıl ve
Daha Yukarı Olması Gerekir 781
(c) Müdahalenin Sağlığa Zarar Verme Tehlikesinin
Bulunmaması (Orantılılık İlkesi) 781
(d) Karar Verecek Kişi 782
(e) İç Beden Muayenesi veya Vücuttan Örnek Alma İşlemini
Yapacak Kişiler 785
(f) İtiraz 785
(g) İtiraz Edebilecek Kişiler 786
(h) İtirazı İnceleyecek Merci 786
(ı) İtiraz Üzerine Verilecek Karar 786
(6) Hukuka Aykırı Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması ve
Bu Delillerin Kullanılması Yasağı 786
(7) Özel Kanunlar Gereği Alkol Muayenesi ve Kan Örneği Alınması 787
3. Şüpheli ve Sanıktan Başka Kişilerin Beden Muayenesi ve Vücuttan
Örnek Alınması 787
a) Genel Olarak 787
b) Beden Muayenesi 788
(1) Dış Beden Muayenesi 788
(2) İç Beden Muayenesi 788
c) Amaç 789
d) Şüpheli ve Sanıktan Başka Kişilerin Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek
Alınmasının Uygulama Koşulları 789
(1) Şüpheli ve Sanık Dışında Bir Kişi Bulunmalıdır 789
(2) Müdahalenin Mağdur veya Diğer Kişilerin Sağlığını Tehlikeye
Düşürmemesi Gerekir (Orantılılık İlkesi) 789
(3) Karar Verecek Kişi veya Makam 789
(4) İstemde Bulunabilecek Kişi veya Kişiler 792
(5) İtiraz 792
(6) İtiraz Edebilecek Kişiler 792
(7) İtiraz Üzerine Verilecek Karar 792
(8) Hukuka Aykırı Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması ve
Bu Delillerin Kullanılması Yasağı 792
(9) Diğer Kişilerin Rızasının Olmaması ve Susma Hakkı (Nemo
Tenetur) 793
4. Moleküler Genetik İncelemeler 796
a) Moleküler Genetik İncelemenin Hukuki Niteliği 796
b) Moleküler Genetik İncelemenin Amacı 797
c) Moleküler Genetik İncelemenin Uygulanma Koşulları 799
(1) Başlamış Olan Bir Ceza Soruşturması veya Kovuşturmasının
Bulunması 799
(2) İkincil Nitelikte Bir Başvuru Olup Olmadığı 799
(3) Karar Verecek Kişi 800
(4) Moleküler Genetik İnceleme Yapılabilmesi İçin Bilirkişi
Görevlendirilmesi 801
(5) İstemde Bulunabilecek Kişiler 801
(6) Moleküler Genetik İncelemeye Tabi Tutulacak Kişiler 802
(7) İtiraz 802
(8) Genetik İnceleme Sonuçlarının Gizliliği 803
(9) Hukuka Aykırı Moleküler Genetik İnceleme Sonucu Elde Edilen
Deliller ve Kullanılma Yasağı 804
5. Fizik Kimliğin Tespiti 804
a) Genel Olarak 804
b) Fizik Kimliğin Tespitinin Hukuki Niteliği 805
c) Fizik Kimliğin Tespitinin Amacı 805
d) Fizik Kimliğin Tespitinin Konusu 805
e) Uygulanma Koşulları 805
(1) Üst Sınırı İki Yıl veya Daha Fazla Hapis Cezasını Gerektiren Bir
Suçtan Dolayı Soruşturma ve Kovuşturma Başlamış Olmalıdır 805
(2) Ortada Bir Şüpheli veya Sanık Bulunmalıdır 806
(3) Şüpheli veya Sanığı Teşhisi İçin Gerekli Olmalıdır (Orantılılık
İlkesi) 806
(4) Kararı Verecek Kişi 807
(5) İtiraz 808
(6) Şüpheli ve Sanığın Kimliğinin Tespitinin Uygulanma Usulü 808
(7) Şüpheli ve Sanığın Kimliğinin Tespitine Yönelik Bilgilerin Yok
Edilmesi ve Hukuka Aykırı Delil 809
6. Keşif 810
a) Genel Olarak 810
b) Keşfin Hukuki Niteliği 810
c) Keşfin Amacı 811
d) Keşfin Konusu 811
(1) Nesneler 811
(2) Belgeler 811
(3) Kişiler 811
(4) Olgular ve Deneyler 811
e) Keşfin Uygulanma Koşulları 811
(1) Keşif Yapmaya Yetkili Kişiler 811
(2) Keşfin Yapılmasında Hazır Bulunabilecek Kişiler 812
(3) Keşif Tutanağı ve Keşif Tutanağının Delil Değeri 815
(4) Hukuka Aykırı Yöntemler Uygulanarak Gerçekleştirilen Keşif
Sonucu Elde Edilen Delil ve Delil Yasakları 817
7. Keşif Türleri 817
a) Yer Gösterme 817
(1) Yer Gösterme İşleminin Hukuki Niteliği 817
(2) Yer Gösterme İşlemini Yapabilecek Kişiler 817
(3) Yer Gösterme İşleminde Hazır Bulunabilecek Kişiler 819
(4) Yer Gösterme İşleminin Tutanağa Bağlanması 819
(5) Yer Gösterme İşleminde İşleme Başlamadan Önce Şüpheliye
Haklarının Hatırlatılması 819
b) Otopsi 820
(1) Genel Olarak 820
(2) Otopsi İşleminin Hukuki Niteliği 820
(3) Otopsi İşlemini Yapmaya Yetkili Kişiler 820
(4) Otopsi İşlemi Yapılması Kararını Verecek Makam veya Kişi 821
(5) Gömülmüş Bulunan Bir Cesedin İncelenmesi Veya Otopsi
Yapılması 822
8. Arama 823
a) Genel Olarak 823
b) Aramanın Amacı 828
c) Özel Arama Şekilleri 828
d) Aramanın Hukuki Niteliği 829
e) Aramanın Uygulanma Koşulları 829
(1) Makul Şüphe 829
(a) Şüpheli ve Sanık Bakımından 829
(b) Üçüncü Kişiler Bakımından 831
(2) Arama Kararı ve Arama Emrini Vermeye Yetkili Kişi 834
(a) Arama Kararı 834
(b) Arama Kararını Vermeye Yetkili Kişi 837
(i) Soruşturma Evresinde Arama Kararını Vermeye Yetkili
Kişi 838
(ii) Kovuşturma Evresinde Arama Kararını Vermeye Yetkili
Kişi 842
(c) Arama Kararına Gerek Olmayan Durumlar 843
(i) CMK’da Düzenlenen Durumlar 843
(ii) 8203 sayılı Adlî ve Önleme Aramaları Yönetmeliği m.
8’de Düzenlenen Durumlar 843
(d) Arama Yapılacak Kişiler 844
(e) Arama Yapılacak Yerler 845
(i) Üstte Arama 845
(ii) Eşyada Arama 846
(iii) Konutta Arama 846
(iv) İşyerinde Arama 846
(v) Araçta Arama 848
(vi) Diğer Yerlerde Arama 848
(vii) Askerî Mahallerde Arama 849
(viii) Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve
Kütüklerinde Arama 849
(f) Arama Yapılacak Zaman 851
(3) Arama Karar veya Emrinde Bulunacak Hususlar 853
(4) Aramada Hazır Bulunacak ve/veya Bulunabilecek Kişiler 854
(5) Arama Sonunda Verilecek Belge 862
(6) Belge veya Kâğıtları İnceleme Yetkisi 864
(7) Aramada Tesadüfen Elde Edilen Deliller 866
(8) Arama ve Delil Yasakları 869
(9) Tazminat 872
9. Elkoyma 872
a) Genel Olarak 872
b) Elkoymanın Hukuki Niteliği 873
c) Elkoymanın Amacı 874
d) Elkoymanın Kapsamı 874
e) Elkoymanın Uygulanma Koşulları 874
(1) Bir Ceza Soruşturması ve Kovuşturması Başlamış Olmalıdır 874
(2) Elkonulacak Eşya veya Kazanç Bir Kişiye Ait Olmalı veya Bir
Kişinin Zilyedinde Olmalıdır 875
(3) Elkoyma Karar veya Emrini Yetkili Kişiler Vermelidir 876
f) Elkoyma Karar veya Emrine Karşı Hukuki Denetim 879
g) Elkoyma İşleminin Uygulanma Süresi 881
h) Elkoyma İşleminin İlgilisine Bildirilmesi 881
ı) Elkonulan Eşyanın Geri Verilmesi 882
i) Elkonulan Eşyanın Muhafazası veya Elden Çıkarılması 883
j) İstenen Eşyayı Vermeyenler Hakkında Yapılacak İşlem 887
k) Elkonulamayacak Mektuplar ve Belgeler 888
l) İçeriği Devlet Sırrı Niteliğindeki Belgelerin Mahkemece İncelenmesi 890
m) Askerî Mahâllerde Yapılacak Elkoyma İşlemi 891
n) Özel Elkoyma Şekilleri 891
(1) Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma 891
(a) Genel Olarak 891
(b) Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma İle Müsadere
Arasındaki Farklar 892
(c) Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma İle İhtiyadi Haciz
ve İhtiyadi Tedbir Arasındaki Fark 893
(d) Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoymanın Hukuki Niteliği 893
(e) Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoymanın Amacı 893
(f) Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoymanın Kapsamı 894
(g) Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoymanın Uygulanma
Koşulları 895
(i) CMK m. 128/2’de Yer Alan Suçlardan Birinin İşlendiği
Konusunda Somut Delillere Dayanan Kuvvetli Suç
Şüphesi Bulunmalıdır 895
(ii) Ortada Bir Şüpheli veya Sanık Olmalıdır 897
(iii) Hakim Tarafından Karar Verilmelidir 899
(h) Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma İşleminin
Uygulanması 900
(ı) Hukuki Denetim 901
(i) Taşınmaz, Hak ve Alacaklara Kayyım Atanması 902
(j) Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Özel Elkoyma Şekli 902
(2) Postada Elkoyma 905
(a) Genel Olarak 905
(b) Postada Elkoymanın Hukuki Niteliği 906
(c) Postada Elkoymanın Amacı 906
(d) Postada Elkoymanın Kapsamı 906
(e) Postada Elkoymanın Uygulama Koşulları 907
(i) Herhangi Bir Suç İçin Ceza Soruşturması ve
Kovuşturmasına Başlanmış Olmalıdır 907
(ii) Hâkim veya Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hâllerde
Cumhuriyet Savcısının Kararı Bulunmalıdır 907
(f) Postada Elkoyma Tedbirinin Uygulanması 908
(g) Hukuki Denetim 910
(3) Avukat Bürolarında ve Postasında Elkoyma 910
(a) Avukat Bürolarında ve Postasında Elkoymanın Hukuki
Niteliği 910
(b) Avukat Bürolarında ve Postasında Elkoymanın Amacı 911
(c) Avukat Bürolarında ve Postasında Elkoymanın Kapsamı 911
(d) Avukat Bürolarında ve Postasında Elkoymanın Uygulanma
Koşulları 911
(i) Bir Suç İçin Ceza Soruşturması veya Kovuşturmasına
Başlanmış Olmalıdır 911
(ii) Yetkili Kişinin Kararı Bulunmalıdır 912
(e) Elkonulan Şeylerin Avukatla Müvekkil Arasındaki İlişkiye Ait
Olduğu İtirazı 913
(f) Hukuki Denetim 917
(4) Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini 917
(a) Genel Olarak 917
(b) Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayininin Hukuki Niteliği 918
(c) Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayininin Amacı 918
(d) Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayininin Kapsamı 919
(e) Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayininin Uygulanma Koşulları 919
(i) Bir Şirket Bulunmalıdır 919
(ii) Soruşturulması veya Kovuşturulmasına Başlanmış Bir
Suç Olmalıdır 919
(iii) Soruşturma veya Kovuşturmasına Başlanmış Suç İçin
Kuvvetli Suç Şüphesi Bulunmalıdır 920
(iv) Maddi Gerçeğin Ortaya Çıkarılabilmesi İçin Gerekli
Olması 920
(v) Hâkim veya Mahkeme Kararı Bulunmalıdır 920
(f) Atama Kararında Bulunması Gerekenler 921
(g) Tedbirin Uygulanması Sonucu Kayyıma Ödenecek Ücret 922
(h) Tedbirin Uygulanma Süresi 922
(ı) Atanan Kayyımın Bağımsız ve Tarafsız Olması 922
(i) Kayyım Atamada Ölçülülük/Orantılılık İlkesi 923
(j) Hukuki Denetim 923
(k) CMK m. 133’e Göre Atanan Kayyımın Cezai ve Hukuki
Sorumluluğu 924
(i) Kayyımın Hukuki Niteliği 924
(ii) Kayyımın Görevleri 924
(iii) Göreve Başlama Anı 925
(iv) Kayyımın Cezai Sorumluluğu 926
(v) Kayyımın Hukuki Sorumluluğu 928
(5) Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde
Arama, Kopyalama ve Elkoyma 929
(a) Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde
Arama, Kopyalama ve Elkoymanın Hukuki Niteliği 929
(b) Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde
Arama, Kopyalama ve Elkoymanın Amacı 929
(c) Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde
Arama, Kopyalama ve Elkoymanın Kapsamı 929
(d) Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde
Kopyalama ve Elkoymanın Uygulanma Koşulları 935
(i) Soruşturmasına Başlanmış Bir Suç Olmalıdır 935
(ii) Hâkim Kararı Bulunmalıdır 936
(iii) Somut Delillere Dayanan Kuvvetli Şüphe Sebeplerinin
Varlığı Gereklidir 938
(iv) Başka Surette Delil Elde Etme İmkânının Bulunmaması
Gerekir 939
(e) Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde
Elkoymanın Uygulanması 940
(f) Hukuki Denetim 943
(6) Özel Kanunlarda Öngörülen Elkoyma Durumları 944
(a) Basılmış Eserlere Elkoyma 944
(b) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda Elkoyma 945
(c) 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda Elkoyma 945
o) Haksız Elkoyma Nedeniyle Tazminat 946
10. Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi 947
a) Genel Olarak 947
b) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesinin Hukuki
Niteliği 949
c) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesinin Amacı 949
d) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesinin Kapsamı 950
(1) İletişimin Tespit Edilmesi (CMK m. 135/6) 951
(2) İletişimin Dinlenmesi (CMK m. 135/1) 958
(3) İletişimin Kayda Alınması (CMK m. 135/1) 958
(4) Sinyal Bilgilerinin Değerlendirilmesi (CMK m. 135/1) 963
(5) Mobil (Taşınabilir/Cep) Telefonun Yerinin Belirlenmesi (CMK m.
135/5) 963
e) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesinin Uygulanma
Koşulları 964
(1) Soruşturma veya Kovuşturmasına Başlanmış Bir Suç
Bulunmalıdır 964
(2) Soruşturma veya Kovuşturmasına Başlanan Suçun İşlendiğine
Yönelik Somut Delillere Dayanan Kuvvetli Suç Şüphesi
Bulunmalıdır 966
(3) Başka Türlü Delil Elde Etme İmkânı Bulunmamalıdır 969
(4) Hakim Kararı veya Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hallerde
Cumhuriyet Savcısının Kararı Bulunmalıdır 973
(5) Bir Ceza Soruşturmasında Şüpheli veya Ceza Kovuşturmasında
Sanık Bulunmalıdır 977
f) Şüpheli veya Sanığın Tanıklıktan Çekinebilecek Kişilerle Arasındaki
İletişimi 982
g) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi Kararının
İçeriği 987
h) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesinde Süre 989
ı) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesine Yönelik
Kararın Gizli Tutulması 993
i) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesinin Yetkili
Olmayan Kişilerce Gerçekleştirilmesi 994
j) Şüpheli veya Sanığın Müdafiin Bürosu, Konutu ve Yerleşim Yerindeki
Telekomünikasyon Araçları Hakkında Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan
İletişimin Denetlenmesi Tedbirinin Uygulanamaması 995
k) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi İşleminin
Uygulanması 998
l) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi İşlemi Sonucu
Elde Edilen Kayıtların Yok Edilmesi 1000
m) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi İşlemi Sonucu
Yapılan Kayıtların Yok Edildiğinin İlgiliye Bildirilmesi 1003
n) Hukuki Denetim 1006
o) Tesadüfen Elde Edilen Deliller 1006
ö) İletişim İçeriklerinin Bir İkrar Delili Olup Olmayacağı Sorunu 1016
p) Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi ve
Yasak Delil 1017
s) İletişimin Önleme Amaçlı (İdari Kolluk) Denetlenmesi 1023
11. Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesi 1033
a) Genel Olarak 1033
b) Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesinin Hukuki Niteliği 1033
c) Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesinin Amacı 1033
d) Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesinin Uygulanma Koşulu 1034
(1) Soruşturulmasına Başlanmış Bir Suç Bulunmalıdır 1034
(2) Soruşturmasına Başlanmış Suçun İşlendiği Hususunda Somut
Delillere Dayanan Kuvvetli Şüphe Sebepleri Bulunmalıdır 1036
(3) Başka Surette Delil Elde Edilememiş Olmalıdır 1037
(4) Hakim Tarafından Karar Verilmelidir 1037
e) Gizli Soruşturmacı Olarak Atanabilecek Kişiler 1038
f) Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesinde Süre 1043
g) Gizli Soruşturmacının Görevlendirilmesinde Usul 1044
h) Soruşturmacı, Görevini Yerine Getirirken Suç İşleyemez ve Görevlendirildiği
Örgütün İşlemekte Olduğu Suçlardan Sorumlu Tutulamaz 1044
ı) Soruşturmacı Görevlendirilmesi Suretiyle Elde Edilen Kişisel Bilgilerin
Görevlendirildiği Ceza Soruşturması ve Kovuşturması Dışında
Kullanılamaması 1046
i) Hukuki Denetim 1048
12. Teknik Araçlarla İzleme 1048
a) Genel Olarak 1048
b) Teknik Araçlarla İzlemenin Hukuki Niteliği 1049
c) Teknik Araçlarla İzlemenin Amacı 1049
d) Teknik Araçlarla İzlemenin Kapsamı 1049
e) Teknik Araçlarla İzlemenin Konusu 1050
f) Teknik Araçlarla İzlemenin Uygulanma Koşulları 1051
(1) CMK m. 140/1–a’daki Suçların İşlendiği Hususunda Somut
Delillere Dayanan Kuvvetli Şüphe Sebepleri Bulunmalıdır 1051
(2) Kanunda Öngörülen Suçlardan Biri İşlenmiş Olmalıdır 1051
(3) Başka Suretle Delil Elde Edilememelidir 1053
(4) Ortada Bir Şüpheli veya Sanık Bulunmalıdır 1053
(5) Hakim Kararı Bulunmalıdır 1054
g) Teknik Araçlarla İzlemede Süre 1055
h) Elde Edilen Delillerin CMK m. 140/1–a’da Belirtilen Suçlarla İlgili Soruşturma
ve Kovuşturma Dışında Kullanılamaması 1056
Dokuzuncu Bölüm
KORUMA TEDBİRLERİ
XX. KORUMA TEDBİRLERİ 1061
A. Terim – Tanım 1061
B. Koruma Tedbirlerinin Sınıflandırılması 1062
C. Koruma Tedbirlerinin Ortak Özellikleri 1062
1. Kanun İle Düzenlenmiş Olma 1062
2. Geçici Olma 1063
3. Araç Olma 1063
4. Zorlama 1064
D. Koruma Tedbirlerinin Önkoşulları 1064
1. Bir Suç Şüphesinin Bulunması 1064
a) Basit Şüphe/Başlangıç Şüphesi 1064
b) Makul Şüphe 1064
c) Yeterli Şüphe 1064
d) Kuvvetli Şüphe 1065
e) Yoğun Şüphe 1065
2. Gecikmede Tehlike Bulunmalı 1067
3. Haklı Görünüş 1067
4. Orantı Bulunması 1068
5. Kural Olarak, Hâkim veya Mahkemenin, Gecikmesinde Sakınca
Bulunan Hallerde Cumhuriyet Savcısının Kararının Bulunması 1068
E. Koruma Tedbirlerinin Çeşitleri 1069
1. Yakalama 1069
a) Tanım 1069
b) Yakalama Çeşitleri 1070
c) Yakalamanın Amacı 1070
d) Yakalamanın Hukuki Niteliği 1071
e) Yakalamanın Sınıflandırılması 1071
f) Yakalama Emri Olmadan Yapılan Yakalama İşlemi 1071
(1) Yakalama Emri Olmadan Yapılan Yakalamanın Koşulları 1071
(a) Kişi Bakımından 1071
(i) Herkes Tarafından Yapılabilen Yakalama 1071
(ii) Kolluk Kuvvetleri Tarafından Yapılabilen Yakalama 1078
(b) Kolluk Tarafından Yapılabilen Yakalamanın Koşulları 1078
g) Yakalama Emri Üzerine Yapılan Yakalama İşlemi 1080
h) Yakalamanın Yapılış Şekli ve Kişiye Haklarının Hatırlatılması 1084
ı) Yakalamanın Bildirilmesi 1087
(1) Yakalama İşleminin Cumhuriyet Savcısına Bildirilmesi 1087
(2) Yakalama İşleminin Yakalananın Yakınlarına Bildirilmesi 1089
(3) Yakalama İşleminin İlgililere Bildirilmesi 1091
i) Yakalanan Kişinin Serbest Bırakılması 1092
j) Yakalama Zamanı ve Yeri 1093
k) Yakalama Süresi 1093
l) Yakalama Tutanağı 1094
m) Yakalanan Kişinin Mahkemeye Götürülmesi 1095
n) Tekrar Yakalama 1096
o) Yakalanan Kişinin Nakli ve Kelepçe Takılması 1099
ö) Hukuki Denetim 1099
p) Bazı Özel Yakalama Durumları 1100
r) Yakalama İle İlgili Kurallara Uyulmaması Sonucu Elde Edilen Delillerin
Kullanılamaması 1100
2. Gözaltına Alma 1100
a) Gözaltına Almanın Amacı 1101
b) Gözaltına Alma İşleminin Uygulanma Koşulları 1101
(1) Bir Suç Şüphesi İle Yakalanmış Bir Kişi Olmalıdır 1101
(2) Cumhuriyet Savcısı Tarafından Gözaltına Alınma Kararı Verilmiş
Olmalıdır 1103
(3) Soruşturma Yönünden Zorunlu Olmalıdır 1106
(4) Kişinin Bir Suçu İşlediği Şüphesini Gösteren Somut Delillerin
Varlığı Bulunmalıdır 1107
c) Gözaltı Süresi 1107
(1) Bireysel Suçlarda 1110
(2) Toplu Suçlarda 1111
(3) 3713 sayılı TMK’daki Suçlarda 1114
(4) Kabahatler Kanunu’nun 40. Maddesine Göre Gözaltı 1114
d) Yakalanan Kişiyi Yakalama Yerine En Yakın Hâkim veya Mahkemeye
Gönderilmesinde Yetkili Kişi 1115
e) Yakalama, Gözaltına Alma ve Gözaltı Süresinin Uzatılması Emrine Karşı
Hukuki Denetim Hakkı ve Bu Hakkı Kullanacak Kişiler 1116
(1) Hukuki Denetim Hakkı 1116
(2) Hukuki Denetim Hakkını Kullanabilecekler 1118
f) Gözaltına Alınan Kişinin Sorguya Çekilmesi 1119
g) Gözaltına Alınanın Durumunun Yakınlarına Bildirilmesi 1119
3. Tutuklama 1120
a) Tanım 1120
b) Tutuklamanın Amacı 1121
c) Tutuklamanın Hukuki Niteliği 1122
d) Tutuklama İhtiyari (Takdire Bağlı) Bir Koruma Tedbiridir 1122
e) Tutuklamanın Koşulları 1123
(1) Kuvvetli Suç Şüphesinin Bulunması 1123
(2) Tutuklama Nedenlerinden En Az Birinin Bulunması 1125
(a) CMK m. 100/2’deki Tutuklama Nedenleri 1127
(i) Şüpheli veya Sanığın Kaçması, Saklanması veya Kaçacağı
Şüphesini Uyandıran Somut Olguların Bulunması 1127
(ii) Delilleri Karartma Tehlikesi 1128
(b) CMK m. 100/3’teki Tutuklama Nedenlerinin Varsayılması
(Tutuklama Karineleri) 1130
(3) Tutuklama Yasağının Bulunmaması 1135
(4) Tutuklamanın Orantılı Olması (Ölçülülük İlkesi) 1137
(5) Şüpheli veya Sanığa Güvence Belgesi Verilmemiş Olması 1138
(6) Hâkim veya Mahkeme Kararının Bulunması 1139
(a) Soruşturma Evresinde 1140
(b) Kovuşturma Evresinde 1142
f) Hâkim ve Mahkemenin Tutuklamaya, Tutuklamanın Devamına veya
Bu Husustaki Bir Tahliye İsteminin Reddine İlişkin Kararlarının Gerekçeli
Olması 1144
g) Şüpheli veya Sanığın Yokluğunda Tutuklama Kararı Verilmesi 1146
h) Müdafiin Hazır Bulunması (Tutuklama Duruşması) 1147
ı) Tutuklama Kararının veya Tutukluluğun Devamına İlişkin Kararın Şüpheli
veya Sanığın Yakınlarına Bildirilmesi 1149
i) Tutuklulukta Geçecek Süre 1151
(1) Ağır Ceza Mahkemelerinin Görevine Girmeyen Suçlarda
Tutukluluk Süresi 1151
(2) Ağır Ceza Mahkemelerinin Görevine Giren Suçlarda Tutukluluk
Süresi 1151
j) Tutuklama Kararının Geri Alınması 1163
(1) Cumhuriyet Savcısının Tutuklama Kararının Geri Alınmasını
İstemesi (Şüphelinin Serbest Bırakılmasını İstemesi) 1163
(2) Şüpheli ve Sanığın Salıverilme İsteminde Bulunması 1163
(3) Soruşturma Evresinde Cumhuriyet Savcısının Tutukluyu Re’sen
Serbest Bırakması 1165
(4) CMK m. 103 ve 104’te Yer Almayan Diğer Salıverilme Sebepleri 1168
k) Şüpheli veya Sanığın Salıverilme İsteminin Karara Bağlanması Usulü 1169
l) Tutukluluğun İncelenmesi 1170
m) Tutuklama Kararlarına Karşı Kanun Yolu 1172
n) Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru 1178
o) Birden Çok Tutuklama Kararının Bulunması 1182
ö) Tutuklama Kararının Ertelenebilmesi İmkânı 1182
p) Tutuklunun Tedavi Edilmesi ve Beslenmesi 1183
r) Tutuklulukta Geçen Sürenin Mahkûmiyetten İndirilmesi 1183
s) Salıverilenin Yükümlülükleri 1184
ş) Tutuklunun Hakları 1185
4. Adli Kontrol 1185
a) Genel Olarak 1185
b) Adli Kontrolün Hukuki Niteliği 1186
c) Adli Kontrolün Amacı 1186
d) Adli Kontrol Tedbirlerinin Uygulanma Koşulları 1187
(1) CMK m. 100’de Yer Alan Tutuklama Koşullar Gerçekleşmiş
Olmalı 1187
(2) Sulh Ceza Hâkimi veya Mahkeme Karar Vermeli 1189
(3) Orantılılık İlkesine Uyulmuş Olmalı 1192
e) Adli Kontrol Kararının İçeriği 1193
f) Adli Kontrol Kararının Kaldırılması 1194
g) Adli Kontrol Kararına Karşı İtiraz Kanun Yolu 1197
h) Adli Kontrol Uygulamasında Süre 1198
ı) Adli Kontrol Tedbirine Yönelik Karara Uyulmaması ve Yaptırım 1199
i) Adli Kontrol Tedbirinde Geçen Sürenin Mahsubu 1201
j) Uygulanabilecek Adli Kontrol Yükümlülükleri (Tedbirleri) 1201
k) Güvence Verilmesi 1206
(1) Güvencenin Geri Verilmesi 1206
(2) Güvencenin Önceden İlgili Kişiye Verilmesi 1207
5. Cumhuriyet Savcısı, Hâkim ve Ceza Muhakemesi İşlemlerini Yerine Getiren
Kişilerin Koruma Tedbirlerinin Uygulanması Suretiyle ve Diğer Hukuka Aykırı
Fiillerinden Doğan Hukuki ve Cezai Sorumluluk = Koruma Tedbirlerinin
Uygulanması ve Tazminat Sorumluluğu 1207
a) Hukuki Sorumluluk 1207
b) Cezai Sorumluluk 1223
Onuncu Bölüm
CEZA MUHAKEMESİNİN EVRELERİ
XXI. CEZA MUHAKEMESİNİN EVRELERİ 1225
A. Soruşturma Evresi 1225
B. Soruşturma Evresinin Amacı 1229
C. Soruşturma Evresinin Görevi 1229
D. Soruşturma Evresine İlişkin Bazı İlkeler 1229
1. Ceza Davasının Kamusallığı 1229
2. Davasız Yargılama Olmaz İlkesi 1230
3. Kamu Davasının Zorunluluğu 1231
a) Kamu Davasının Zorunluluğu İlkesinin İstisnası 1232
4. Soruşturmanın Gizliliği 1232
5. Soruşturmanın Yazılılığı 1241
6. Soruşturmanın Dağınıklığı 1241
7. Soruşturmanın Bir Sıraya Bağlı Olmayışı 1241
8. Soruşturma Evresinde Cumhuriyet Savcısı, Sulh Ceza Hâkimi ve
Kolluğun Görev ve Yetkileri 1241
a) Cumhuriyet Savcısının Görev, Yetki ve Yükümlülükleri 1241
(1) Cumhuriyet Savcısının Görevi 1242
(2) Cumhuriyet Savcısının Yetkisi 1242
(3) Cumhuriyet Savcısının Yükümlülüğü 1244
(4) Sulh Ceza Hâkiminin Görev ve Yetkileri 1244
(a) Sulh Ceza Hâkiminin Yetkisi 1244
(b) Sulh Ceza Hâkiminin (Görevi) Yükümlülüğü 1245
(5) Kolluk Kuvvetlerinin Görevleri (Yükümlülükleri) 1245
b) Soruşturma Evresinde Şüphe Türleri 1246
(1) Basit Şüphe 1246
(2) Makul Şüphe 1249
(3) Yeterli Şüphe 1249
(4) Kuvvetli Şüphe 1250
c) Suçun Öğrenilmesi 1250
(1) Re’sen Öğrenme 1250
(2) İhbar Yoluyla Öğrenme 1250
(3) Şikâyet Yoluyla Öğrenme 1252
(4) Tutanakla Öğrenme 1256
(5) Diğer Yollarla Öğrenme 1257
(a) Talep 1257
(b) Yabancı Devletin Şikâyeti 1257
(c) Mütalaa 1257
d) Soruşturmanın Sona Ermesi 1258
(1) Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı 1259
(a) Genel Olarak 1259
(i) Yeterli Şüphe Oluşturacak Delil Elde Edilememesi 1262
(ii) Kovuşturma Olanağının Bulunmaması 1263
(b) Aynı Fiilden Dolayı Yeni Delil Ortaya Çıkmadıkça Kamu
Davası Açılamaması 1265
(c) Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına Karşı Hukuki Denetim
Türleri 1274
(i) Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına Karşı İdari Denetim 1274
(ii) Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına Karşı Adli Denetim 1276
(2) İddianameyi Düzenlemede Takdir Yetkisi 1290
(a) Cezayı Kaldıran Şahsî Sebep Olarak Etkin Pişmanlık
Hükümleri 1290
(b) Şahsî Cezasızlık Sebepleri 1290
(c) Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (İddianamenin
Düzenlenmesinin Ertelenmesi) 1291
(3) Kamu Davasının Açılması (İddianamenin Düzenlenmesi, İadesi
ve Kabulü) 1296
(a) Genel Olarak 1296
(b) İddianamenin Unsurları 1298
(i) İddianamenin Ön Unsurları 1298
(ii) İddianamenin Ana Unsurları 1300
(c) İddianamenin İncelenmesi 1304
(i) İddianamenin CMK m. 170/3’te Belirtilen Hususlara
Uyulmadan Düzenlenmesi (CMK m. 174/1–a) 1305
(ii) İddianamenin Suçun Sübûtuna Doğrudan Etki Edecek
Mevcut Bir Delil Toplanmadan Düzenlenmesi (CMK m.
174/1–b) 1306
(iii) İddianamenin Önödeme, Uzlaşma Usulü Ya da Seri
Muhakeme Usulü Uygulanmaksızın Düzenlenmesi 1312
(d) İddianamenin İadesi Yasağı 1319
(e) İddianamenin İade Edilmesi ve Bu İade Kararı Üzerine
Yapılacak İşlem 1320
(f) İddianamenin İadesinde Süre 1323
(g) İddianamenin İadesi Kararına Karşı Hukuki Denetim Yolu 1324
(h) İddianamenin Kabul Edilmesi 1325
E. KOVUŞTURMA EVRESİ 1326
1. Genel Olarak 1326
2. Kovuşturma Evresinin Aşamaları 1328
a) Duruşma Hazırlığı Aşaması 1329
(1) Duruşma Hazırlığı Aşamasında Yapılacak İşlemler 1329
(a) İddianamenin Sanığa Tebliği ve Sanığın Çağrılması 1329
(b) Sanığın Savunma Delillerinin Toplanması İstemi 1331
(c) Çağrılması Reddedilen Tanığın ve Uzman Kişinin Doğrudan
Mahkemeye Getirilmesi 1334
(d) Çağrılan Tanıkların Ad ve Adreslerinin Sanığa ve
Cumhuriyet Savcısına Bildirilmesi 1336
(e) Tanık ve Bilirkişinin Naip Hakim ile veya İstinabe Yoluyla
Dinlenmeleri 1337
(f) Tanık ve Bilirkişinin Dinleneceği Günün Bildirilmesi 1339
b) Duruşma Aşaması 1341
(1) Duruşmanın açıklığı 1341
(2) Duruşmanın Kapalılığı 1342
(a) Zorunlu Kapalılık 1343
(b) Zorunlu Olmayan Kapalılık (İsteğe Bağlı veya Re’sen Verilen
Karara Göre Kapalılık) 1344
(3) Kapalı Duruşmada Bulunabilme 1344
(4) Ses ve Görüntü Alıcı Aletlerin Kullanılması Yasağı 1345
(5) Duruşmada Hazır Bulunacaklar 1346
(6) Duruşmaya Ara Verme 1349
(7) Duruşmanın Başlaması 1350
(8) Başkan veya Hâkimin Görevi 1355
(9) Sanığın Duruşmada Hazır Bulunma Zorunluluğu 1356
(10) Sanığın Duruşmada Hazır Bulunma Zorunluluğunun İstisnaları 1357
(a) Mahkûmiyet Dışında Bir Karar Verilmesi Gerektiği 1357
(b) Sanığın Mahkemeden Uzaklaşması 1358
(c) Sanığın Yokluğunda Duruşma 1358
(d) Sanığın Duruşmadan Bağışık Tutulması 1359
(e) Sorgu Sırasında Sanığın Mahkeme Salonundan Çıkarılabilmesi 1361
(f) Sanığın Duruşma Salonundan Dışarı Çıkarılması 1362
(g) Kaçak Sanığın Kovuşturulması 1362
(11) Sanık Hazır Bulunmaksızın Yapılan Duruşmada Eski Hâle
Getirme Koşulu 1363
(12) Sanığın Zorla Getirilebilmesi 1364
(13) Doğrudan Soru Yöneltme 1364
(14) Tercüman Bulundurulacak Hâller 1365
(15) Hâkim veya Başkanın Yetkisi 1367
(16) Duruşma Sırasında İşlenen Suç Hakkında İşlem 1368
(17) Delillerin Ortaya Konulması ve Reddi 1369
(18) Delil ve Olayın Geç Bildirilmesi 1373
(19) Belge ve Tutanakların Duruşmada Okunması 1375
(a) Duruşmada Anlatılması Zorunlu Belge ve Tutanaklar 1375
(b) Duruşmada Okunmayacak Belgeler 1375
(c) Duruşmada Okunmasıyla Yetinilebilecek Belgeler 1377
(d) Tanığın Önceki İfadesinin Okunması 1378
(e) Sanığın Önceki İfadesinin Okunması 1378
(f) Rapor, Belge ve Diğer Yazıların Okunması 1379
(20) Dinleme ve Okumadan Sonra Diyeceğin Sorulması 1380
(21) Delillerin Tartışılması 1380
(22) Delilleri Takdir Yetkisi 1387
(23) Ceza Mahkemelerinin Ek Yetkisi 1389
(24) Duruşma Tutanağı 1390
(25) Duruşma Tutanağının Başlığı 1391
(26) Duruşma Tutanağının İçeriği 1391
(27) Duruşma Tutanağının İspat Gücü 1391
(28) Hükmün Konusu ve Suçu Değerlendirmede Mahkemenin Yetkisi 1392
(29) Suçun Niteliğinin Değişmesi 1398
3. Hüküm veya Son Karar Aşaması 1402
a) Müzakereye Katılacak Hâkimler 1403
b) Müzakerenin Yönetimi 1404
c) Oyların Toplanması 1405
d) Hükmün Gerekçesinde Gösterilmesi Gereken Hususlar 1407
e) Hükmün Açıklanması 1411
f) Hükmün Gerekçesi ve Hüküm Fıkrasının İçereceği Hususlar 1411
g) Hüküm Türleri 1416
(1) Beraat Kararı 1417
(2) Kusurunun Bulunmaması Dolayısıyla Ceza Verilmesine Yer
Olmadığı Kararı 1420
(3) Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı 1423
(4) Mahkûmiyet Kararı 1424
(5) Güvenlik Tedbirine Hükmolunması Kararı 1425
(6) Davanın Reddi Kararı 1426
(7) Düşme ve Durma Kararı 1428
(a) Düşme Kararı 1429
(b) Durma Kararı 1434
(8) Adlî Yargı Dışındaki Bir Yargı Merciine Yönelik Görevsizlik Kararı 1435
h) Hükmün Açıklanması ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması 1437
(1) Hükmün Açıklanması 1437
(2) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması 1438
(a) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasının Amacı 1438
(b) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasının Hukuki Niteliği 1438
(c) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasının Koşulları 1443
(i) Nesnel (Objektif) Koşullar 1443
(ii) Öznel (Sübjektif) Koşullar 1452
(iii) Kararı Verecek Makam Açısından 1456
(d) Denetim Süresi 1456
(e) Denetim Süresi İçinde Sanığın Yükümlülükleri 1457
(f) Denetim Süresi İçinde Sanığın Yükümlülüklerine Uyması 1458
(g) Denetim Süresi İçinde Sanığın Yükümlülüklerine Uymaması 1459
(h) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Etkisi 1463
(ı) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Sisteme
Kaydedilmesi 1465
(i) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının
Verilemeyeceği Durumlar 1465
(j) Denetim Süresi İçinde Dava Zamanaşımının Durması 1466
(k) Hukuki Denetim 1466
XXII. KANUN YOLLARI 1473
A. Genel Olarak 1473
B. Kanun Yollarının Kendi İçinde Farklı Sınıflandırılmaya Tabi Tutulması 1474
C. Kanun Yollarına Başvurmanın Etkileri 1476
1. Aktarma Etkisi 1476
2. Yayılma (Yansıma/Genişleme) Etkisi 1477
3. Durma Etkisi 1479
D. Kanun Yoluna Başvurabilmenin Koşulları 1479
E. Kanun Yollarına Başvurmaya İlişkin Genel Hükümler 1480
1. Kanun Yollarına Başvurma Hakkı 1480
2. Kanun Yoluna Başvuru Hakkına Sahip Olanlar 1482
a) Cumhuriyet Savcısının Başvuru Hakkı 1484
b) Şüphelinin ve Sanığın Başvuru Hakkı 1489
c) Katılanın, Katılan Sıfatını Elde Edememiş Olanların ve Katılan Sıfatını
Alabilecek Şekilde Suçtan Zarar Görenlerin Başvuru Hakkı 1491
3. Avukatın Başvurma Hakkı 1498
4. Tutuklunun Kanun Yollarına Başvurması 1502
5. Yasal Temsilcinin ve Eşin Başvurma Hakkı 1502
6. Tanık, Bilirkişi ve Üçüncü Kişilerin Başvuru Hakkı 1504
7. Kanun Yolunun Belirlenmesinde Hata (Yanılma) 1504
8. Reformatio In Peius/Aleyhe Bozma ve Değiştirme Yasağı 1506
9. Kanun Yoluna Başvurma İstemi 1512
10. Kanun Yollarına Başvurudan Vazgeçilmesi (Feragat) ve Başvurunun
Geri Alınması 1513
a) Kanun Yollarına Başvurudan Vazgeçilmesi (Feragat) 1513
b) Kanun Yollarına Başvurunun Geri Alınması 1516
11. Kanun Yollarına Başvuru Süresi 1520
F. Olağan Kanun Yolları 1521
1. İtiraz Kanun Yolu 1521
a) İtiraz Kanun Yoluna Başvurma Hakkına Sahip Olanlar 1522
b) İtiraz Kanun Yoluna Başvurulabilecek Kararlar 1522
c) İtiraz Kanun Yoluna Başvurmada Süre 1524
d) İtiraz Kanun Yoluna Başvurmada Şekil 1525
e) İtiraz Kanun Yoluna Başvurma Usulü 1525
f) İtiraz Kanun Yolu Başvurusunu İnceleme Mercileri 1525
g) İtiraz Kanun Yoluna Başvurmanın Etkisi/Sonucu 1527
h) İtirazın Cumhuriyet Savcısına ve Karşı Tarafa Tebliği İle İnceleme ve
Araştırma Yapılması 1527
(ı) İtiraz Kanun Yoluna Başvuru Sonucu Verilecek Karar 1528
2. İstinaf 1531
a) Genel Olarak 1531
b) İstinaf Kanun Yolunun Leh ve Aleyhinde İleri Sürülen Görüşler 1532
c) İstinaf Kanun Yolunda Görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Cumhuriyet
Başsavcılığının Oluşumu 1534
d) İstinaf Kanun Yoluna Başvurabilecek Kişiler 1534
(1) İstem Üzerine İstinaf Başvurusu Yapılabilecek Kararlar 1535
(2) Kendiliğinden (Otomatik Olarak) İstinaf Kanun Yoluna Giden
Kararlar 1536
(3) İstinaf Kanun Yoluna Başvurulamayan Kararlar (İstinaf Yasağı) 1536
(4) İstinaf Kanun Yoluna Başvurma İstemi ve Şekli 1538
(5) İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Süresi 1541
(6) İstinaf Başvurusunun Etkisi 1542
(7) İstinaf İsteminin Hükmü Veren Mahkemece Reddi 1543
(8) İstinaf İsteminin Tebliği ve Cevabı 1545
(9) Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Ceza Dairesinin Görevi 1546
(10) Dosya Üzerinde Ön İnceleme 1546
(11) Bölge Adliye Mahkemesinde İnceleme ve Kovuşturma 1547
(12) Duruşma Hazırlığı 1551
(13) İstinaf Kanun Yolu Başvurusu Üzerinde Yapılacak Duruşma 1551
(14) Sanık Lehine Başvurma Hâlinde Verilecek Hüküm 1557
(15) Bölge Adliye Mahkemesinin Kararlarına Karşı Direnme Yasağı 1557
(16) Bölge Adliye Mahkemesinin Kararlarına Karşı Herhangi Bir
Kanun Yoluna Başvurma Yasağı 1558
(17) Özel Kanunların Temyize İlişkin Hükümleri 1565
3. Temyiz 1565
a) Genel Olarak 1565
b) Temyiz Kanun Yolu 1565
(1) Genel Olarak 1565
(2) Temyiz ile İstinaf Arasındaki Farklar 1566
(3) Temyiz Kanun Yolu Başvurusunun Etkisi 1566
(4) Temyiz Edilebilecek Kararlar 1566
(5) Temyiz Edilemeyecek Kararlar/Temyiz Yasağı 1569
(6) Temyiz Nedenleri 1574
(7) Nisbi Temyiz Nedenleri 1576
(8) Mutlak Temyiz Nedenleri (Kesin Hukuka Aykırılık Halleri) 1578
(9) Temyiz İsteminin Yapılma Şekli 1580
(10) Temyiz Başvurusunda Süre 1581
(11) Temyiz Başvurusunun Etkisi 1582
(12) Temyiz Başvurusunun İçeriği 1583
(13) Temyiz Gerekçesi 1587
(14) Temyiz İsteminin Kabule Değer Sayılmamasından Dolayı Hükmü
Veren Mahkemece Reddi 1587
(15) Temyiz Dilekçesinin Tebliği ve Cevabı, Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığının Görevi 1588
(16) Temyiz İsteminin Reddi 1591
(17) Temyiz İncelemesine (Yargılaması) Başlanması 1592
(18) Temyiz İncelemesinin Duruşmasız Yapılması 1592
(19) Temyiz İncelemesinin Duruşmalı Yapılması 1592
(20) Duruşmada Usul 1594
(21) Temyizde İncelenecek Hususlar 1595
(22) Temyiz Kanun Yoluna Başvuru Sonucu Temyiz İncelemesi
Sonucu Verilebilecek Kararlar 1598
(a) Esastan Red (Onama) Kararı 1598
(b) Bozma Kararı 1599
(i) Bozma Kararının İçeriği 1602
(ii) Bozma Kararı Üzerine Dava Dosyasının İlgili
Mahkemeye Gönderilmesi 1603
(iii) Bozma Kararı Üzerine Dosyanın Geri Gönderildiği İlgili
Mahkemenin Yapacağı İşlemler 1604
(iv) Bozma Kararının Diğer Sanıklara Etkisi 1625
(c) Düzeltme (İyileştirme) veya Davanın Esasına Hükmedilmesi 1633
(d) Düşme Kararı 1634
G. Olağanüstü Kanun Yolları 1645
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi 1646
a) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisinin Olağanüstü Olmasının
Nedeni 1647
b) Olağanüstü İtiraz Kanun Yolu Başvurusunun Koşulları 1649
c) İtiraz Başvurusunun İçeriği 1649
d) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Olağanüstü İtiraz Yoluna Başvurmasını
Kimler İsteyebilir 1650
e) Yargıtay Özel Dairesinin Olağanüstü İtiraz Yoluna Gidilebilecek Karar ve/veya
Kararları 1652
f) Olağanüstü İtiraz Kanun Yoluna Başvurmada Süre 1662
g) Olağanüstü İtiraz Kanun Yoluna Başvuru Üzerine Ceza Genel Kurulunun
Verebileceği Kararlar 1666
2. Kanun Yararına Bozma 1668
a) Kanun Yararına Bozma Olağanüstü Kanun Yollarına Başvurmanın
Unsurları 1669
(1) Başvurulacak Karar Bakımından 1669
(2) Gerekçe Bakımından 1682
(3) Başvurma Hakkına Sahip Kişi Bakımından 1683
(4)Başvuru Usulü Bakımından 1684
(5) Gerekçe Gösterme Zorunluluğu Bakımından 1684
(6) Süre Bakımından 1685
(7) Kanun Yararına Bozma Olağanüstü Kanun Yoluna Başvurmada
Ön İnceleme 1685
(8) İncelemenin Niteliği Bakımından 1685
b) Kanun Yararına Bozma Olağanüstü Kanun Yoluna Başvuru Üzerine Yapılan
İnceleme Sonucu Verilebilecek Kararlar 1685
c) Kanun Yararına Bozma Olağanüstü Kanun Yoluna Sanık veya Hükümlü
Aleyhine Başvurulabilip Başvurulamayacağı Sorunu 1688
d) Kanun Yararına Bozma Kanun Yoluna Başvurulacak Merci 1689
3. Yargılamanın Yenilenmesi 1693
a) Yargılamanın Yenilenmesi Çeşitleri 1697
(1) Hükümlü Lehine Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri 1697
(2) Sanık veya Hükümlünün Aleyhine Yargılamanın Yenilenmesi
Nedenleri 1716
b) Yargılamanın Yenilenmesi İsteminde Bulunabilecekler 1720
c) Yargılamanın Yenilenmesi İsteminde Bulunma Gerekçesi 1720
d) Yargılamanın Yenilenmesi Yoluna Başvurmada Süre 1720
e) Yargılamanın Yenilenmesi İstemi 1720
(1) Yargılamanın Yenilenmesi İsteminin Etkisi 1720
(2) Yargılamanın Yenilenmesinin Kabul Edilmeyeceği Hâl 1721
(3) Bir Suça Dayanan Yenileme İstemlerinin Kabulü Koşulları 1721
(4) Yenileme İstemi Hakkında Uygulanacak Hükümler 1722
(5) Yenileme İsteminin Yapılacağı Merci ve Bu Merciin Kabule
Değer Olup Olmadığı Kararı 1722
(6) Yenileme İsteminin Kabule Değer Görülmemesi Nedenleri ve
Kabulü Hâlinde Yapılacak İşlem 1723
(7) Yenileme İsteminin Esassız Olmasından Dolayı Reddi, Aksi
Takdirde Kabulü 1723
f) Yargılamanın Yenilenmesi Yargılaması 1724
(1) Delillerin Toplanması Aşaması 1724
(a) Yargılamanın Yenilenmesinin Duruşma Yapılmaksızın
Yapılması ve Hüküm Verilmesi 1725
(b) Yargılamanın Yenilenmesinin Duruşmalı Yapılması ve Hüküm
Verilmesi 1726
Onbirinci Bölüm
ÖZEL MUHAKEME USULLERİ
XXIII. SERİ MUHAKEME USULÜ 1729
XXIV. BASİT YARGILAMA USULÜ 1734
A– Basit Yargılama Usulünde İtiraz 1736
KAYNAKÇA 1741 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
