|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
BÖLÜMLER VE YAZARLARI LİSTESİ 5
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 31
BİRİNCİ KISIM
MİRAS HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI VE ÖZELLİKLERİ
§ 1. MİRAS HUKUKUNUN KONUSU, TARİHÇESİ, KAYNAKLARI VE
ÖZELLİKLERİ 39
I. KONU 40
II. KAYNAKLAR 41
III. KISA TARİHÇE 42
IV. ÖZELLİKLER 44
A. Gerçek Kişilere Özgülenme ve Ölümle Tetiklenme 44
B. Mülkiyet ve Miras Algılarında Paralellik 45
C. Sınırlı Liberallik, Yapıcılık, Buyuruculuk ve Şekilcilik 46
D. Aynı Statüdeki Mirasçılar Arasında Eşitlik 48
E. Geçişte Küllî Halefiyet 49
F. Miras Topluluğunda Miras Hukukuna Özgü Elbirliği Tam Hak
Sahipliği 50
G. Borçlardan Müteselsil Sorumluluk 52
H. İstisnalara Yatkınlık: Bazı Malvarlıksal Hakların veya Eşyaların
Miras Yoluyla İntikalden yahut Müteselsil Borçluluktan Dışlanması
ya da Özel Halefiyete Bağlanması 52
I. Önemli Vefasızlıkların ve Nankörlüklerin Miras Hukukuna Mahsus
Yaptırımlara Bağlanması 56
V. GÜNCELLİĞİNİ KORUYAN MİRAS HUKUKU TARTIŞMALARI 57
BÖLÜM KAYNAKÇASI 59
§ 2. TEMEL KAVRAMLAR 65
I. ÖLÜM 65
II. MİRAS BIRAKAN 66
III. MİRASÇI 67
IV. VASİYET ALACAKLISI 68
V. TEREKE 69
A. Genel Olarak 69
B. Kişiler Hukukundan Kaynaklanan Hukukî İlişkiler 70
C. Aile Hukukundan Kaynaklanan Hukukî İlişkiler 71
D. Borç İlişkilerinden Kaynaklanan Haklar ve Borçlar 74
E. Eşya Hukukundan Kaynaklanan Hukukî İlişkiler 76
F. Ticaret Hukukundan Kaynaklanan Hukukî İlişkiler 77
G. Fikrî ve Sınaî Hakların Geçişi 78
H. Dijital Varlıkların Geçişi 78
VI. KÜLLÎ HALEFİYET 79
VII. CÜZİ HALEFİYET 81
VIII. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF 81
IX. SAKLI PAY VE TENKİS 83
X. BEKLEME DURUMU VE MİRAS HAKKI 84
XI. MİRAS ORTAKLIĞI 84
BÖLÜM KAYNAKÇASI 86
İKİNCİ KISIM
MİRASÇILAR VE TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜ
§ 3. YASAL MİRASÇILAR VE ZÜMRE SİSTEMİ 91
I. YASAL MİRASÇI KAVRAMI VE YASAL MİRASÇILIĞIN DAYANAKLARI 91
A. Yasal Mirasçılık (Kanunî Mirasçılık) ve Yasal Mirasçı Kavramı 91
B. Yasal Mirasçılığın Temelini Oluşturan Sistemler 92
1. Kan Bağı 93
2. Evlilik Bağı 94
3. Evlâtlık İlişkisine Dayalı Yapay Soy Bağı 95
4. Vatandaşlık Bağı 96
II. TÜRK MEDENİ KANUNU’NA GÖRE YASAL MİRASÇILAR 96
III. YASAL MİRASÇILIĞIN TESPİTİNDE KULLANILAN SİSTEMLER 97
A. Sınıf Sistemi 97
B. Fert Sistemi 97
C. Zümre (Parantel) Sistemi 97
IV. KAN HISIMLARININ YASAL MİRASÇILIĞINI BELİRLEYEN ZÜMRE SİSTEMİ 98
A. Genel Olarak 98
B. Yasal Mirasçılık Bakımından Zümre Sistemi 98
1. Birinci Zümre Mirasçıları 99
2. İkinci Zümre Mirasçıları 100
3. Üçüncü Zümre Mirasçıları 100
C. Zümre Sisteminin Temel Özellikleri 102
1. Mirasçının Bir Zümreye Dâhil Olması 102
2. Bir Önceki Zümrede Mirasçı Bulunmasının Bir Sonraki
Zümrenin Mirasçılığını Engellemesi 103
3. Zümre İçinde Ön Sıradaki Mirasçıların, Alt Sıradaki
Mirasçıların Mirasçılığını Engellemesi 104
4. Zümre Başları ve Kök Başlarının Önceliği 104
5. Altsoyun Zümre Başları ve Kök Başlarına Halef Olması (Kök
İçinde Halefiyet İlkesi) 105
6. Mirasın Eşit Olarak Paylaştırılması İlkesi 107
7. Mirasın İkinci ve Üçüncü Zümrelerde Ana ve Baba Hattı
Olarak İkiye Ayrılması 108
8. Yatay Şişme İlkesi 109
D. Zümre Sistemine İlişkin Özellikli Durumlar 110
1. Miras bırakana Birden Fazla Hısımlık Bağı ile Bağlı Olanların
Mirasçılığı 110
2. Yarım Kan Hısımların Mirasçılığı 111
3. Evlilik Birliği Dışında Doğan Çocukların Mirasçılığı 111
V. MİRASBIRAKANIN EVLÂTLIĞI VE EVLÂTLIĞIN ALTSOYUNUN
MİRASÇILIĞI 115
A. Genel Olarak 115
B. Evlâtlık ve Altsoyunun Mirasçılığının Özellikleri 117
BÖLÜM KAYNAKÇASI 118
§ 4. EŞİN VE DEVLETİN MİRASÇILIĞI 121
I. EŞİN MİRASÇILIĞI 121
A. Eşin Mirasçılığının Özellikleri 121
B. Mal Rejiminin Tasfiyesi ve Buna Bağlı Sonuçlar 123
1. Genel Olarak 123
2. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Bakımından 125
C. Eşin Değişik Zümrelerle Birlikte Mirasçı Olması Durumunda Miras
Payı 128
D. Eşin Mirasçılığıyla İlgili Bazı Özel Durumlar 131
1. Boşanma Davasının Eşin Mirasçılığına Etkisi 131
2. Evlenmenin Butlanı Kararının Eşin Mirasçılığına Etkisi 140
3. Birden Fazla Sağ Kalan Eşin Mirasçılığı 142
II. DEVLETİN MİRASÇILIĞI 143
BÖLÜM KAYNAKÇASI 148
§ 5. MİRAS BIRAKANIN TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜ; SAKLI PAYLI MİRASÇILAR 151
I. SAKLI PAYLI MİRASÇILAR 153
II. SAKLI PAYLAR 156
A. Saklı Pay Oranları 156
B. Mülga Medenî Kanun’daki azaltılmış saklı paylar 159
C. Mal Rejimlerinin Saklı Paya Olan Etkisi 160
BÖLÜM KAYNAKÇASI 161
§ 6. MİRAS BIRAKANIN TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜ: TASARRUF EDİLEBİLİR
KISMIN HESABI 163
I. NET TEREKENİN BULUNMASI 166
A. Terekenin Aktifleri 166
B. Terekenin Pasifleri 173
II. TEREKEYE EKLENECEK DEĞERLER 180
A. Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar 182
B. Tenkise Tabi Sağlararası Kazandırmalar 183
1. Denkleştirmeden Kurtulan Kazandırmalar 184
2. Miras Haklarının Ölümden Önce Tasfiyesi Maksadıyla Yapılan
Kazandırmalar 186
3. Tenkise Tabi Bağışlamalar 187
4. Saklı Pay Kurallarını Etkisiz Kılmaya Yönelik Kazandırmalar 189
C. Üçüncü Kişi Yararına Hayat Sigortası Alım Bedeli 194
III. TASARRUF ORANINA ETKİSİ AÇISINDAN RET, ÇIKARMA, FERAGAT VE
YOKSUNLUK 194
A. Reddin Tasarruf Oranına Etkisi 194
B. Çıkarmanın Tasarruf Oranına Etkisi 195
C. Feragatin Tasarruf Oranına Etkisi 196
D. Yoksunluğun Tasarruf Oranına Etkisi 197
BÖLÜM KAYNAKÇASI 197
§ 7. TENKİS DAVASI 201
I. TENKİS DAVASI KAVRAMI 202
A. Genel Olarak 202
B. Tenkis Davasının Hukukî Niteliği 203
C. Tenkis Davasının Şartları 205
1. Miras Bırakanın Tasarruf Oranını Aşması 205
2. Saklı Payların İhlal Edilmiş Olması 205
D. Tenkis Davasının Tarafları 206
1. Davacı 206
a. Saklı Paylı Mirasçılar 206
b. Saklı Paylı Mirasçıların Alacaklıları (TMK m. 562) 207
aa. Genel Olarak 207
bb. Mirasçılıktan Çıkarılanın Çıkarma Tasarrufuna İtiraz
Etmemesi Durumu 209
2. Davalı 209
E. Tenkis Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme 210
F. Yasal Mirasçılara Yapılan Kazandırmaların Paylaştırma Kuralı
Sayılması (TMK m. 560/2) 211
II. MİRAS BIRAKANIN MUVAZAALI İŞLEMLERİ 211
III. SAKLI PAYLI MİRASÇILAR LEHİNE YAPILAN KAZANDIRMALARIN
TENKİSİ (TMK m. 561) 212
IV. TENKİS YÜKÜMLÜSÜNÜN GERİ VERME BORCU (TMK M. 566) 214
A. İyiniyetli Tenkis Yükümlüsünün Geri Verme Borcu 214
B. Kötüniyetli Tenkis Yükümlüsünün Geri Verme Borcu 215
C. Miras Sözleşmesindeki Durum 216
V. TENKİS DAVASINDA SÜRELER VE TENKİS DEF’İ 216
A. Tenkis Davasında Süreler 216
B. Tenkis Def’i 218
BÖLÜM KAYNAKÇASI 219
§ 8. TENKİSİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ 223
I. TENKİSTE SIRA 223
A. Genel Olarak 223
B. Ölüme Bağlı Kazandırmaların Tenkisi (TMK m. 563) 226
1. Saklı Payı Olmayan Mirasçılara Yapılan Ölüme Bağlı
Kazandırmaların Tenkisi 227
2. Saklı Payı Olan Mirasçılara Yapılan Ölüme Bağlı
Kazandırmaların Tenkisi 230
3. Saklı Payı Olan ve Olmayan Mirasçılara Yapılan Ölüme Bağlı
Kazandırmaların Tenkisi 232
C. Sağlararası Kazandırmaların Tenkisi 233
D. Sağlararası İşlem Yoluyla Ölüme Bağlı Kazandırmaların Tenkisi 236
E. Kamu Tüzel Kişileri, Kamuya Yararlı Dernek ve Vakıflara Yapılan
Kazandırmaların Tenkisi 238
II. TENKİSİ ÖZELLİK ARZ EDEN BAZI KAZANDIRMALAR 239
A. Bölünmez Mal Vasiyeti (TMK m. 564) ZGB 526 239
B. Hayat Sigortalarında Tenkis (TMK m. 567) 244
C. İntifa veya İrat Kazandırmalarında Tenkis 246
D. Art Mirasçı Bakımından Tenkis (TMK m. 569) 248
E. Mirastan Feragat Durumunda Tenkis (TMK m. 573 –574) 249
BÖLÜM KAYNAKÇASI 252
ÜÇÜNCÜ KISIM
ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR
§ 9. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN ÖZELLİKLERİ 257
I. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF KAVRAMI 258
II. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARLA SAĞLARARASI İŞLEMLER ARASINDAKİ
İLİŞKİ 261
III. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN TEMEL ÖZELLİKLERİ 262
A. Tip ve Şekle Bağlılık 262
B. Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Olma 264
C. Ölüme Bağlı Tasarruf Düzenleme Ehliyeti 267
D. Tasarruf Lehine Yorum İlkesi 269
E. Özel Geçersizlik Kurallarına Bağlılık 270
F. Kanunî Mirasçıların ve Tereke Alacaklılarının Korunması 271
BÖLÜM KAYNAKÇASI 273
§ 10. VASİYETNAME–I 277
I. EL YAZILI VASİYETNAME 278
A. Genel Olarak 278
B. El Yazılı Vasiyetnamenin Şekli 279
1. Vasiyetnamenin Metni 279
2. Düzenleme Tarihi 284
3. İmza 286
C. El Yazılı Vasiyetnamenin Saklanması 287
II. RESMÎ VASİYETNAME 288
A. Genel Olarak 288
B. Resmî Vasiyetnamenin Düzenlenme Şekilleri 290
1. Okunarak ve İmzalanarak Düzenlenen Resmî Vasiyetname 291
2. Okumadan ve İmzalamadan Düzenlenen Resmî Vasiyetname 294
3. Karma Şekilde Düzenlenen Resmî Vasiyetnameler 296
a. Okumadan İmzalanarak Düzenlenen Resmî Vasiyetname 296
b. Okuyarak İmzalamadan Düzenlenen Resmî Vasiyetname 297
BÖLÜM KAYNAKÇASI 297
§ 11. VASİYETNAME–II 299
I. SÖZLÜ VASİYET 299
A. Sözlü Vasiyetin Genel Şartları 301
1. Olağanüstü Bir Durumun Olması 301
a. Yakın Ölüm Tehlikesi 301
b. Ulaşımın Kesilmesi 302
c. Hastalık 303
d. Savaş 304
2. Olağanüstü Bir Durumun Diğer Vasiyetname Türlerinin
Gerçekleştirilmesine Engel Olması 304
B. Sözlü Vasiyetin Şekil Şartları 305
1. Miras Bırakanın İrade Açıklamasında Bulunması 305
2. Miras Bırakanın İrade Açıklamasında İki Tanığın Hazır
Bulunması 306
3. İrade Açıklamasının Yazıya Dökülmesi 307
a. Tanıklar Tarafından İrade Açıklamasının Yazıya Dökülmesi 307
b. Vasiyetin Tanıklar Haricindeki Kişiler Tarafından Yazıya
Dökülmesi 310
aa. Vasiyetin Hâkim Tarafından Yazıya Dökülmesi 310
bb. Vasiyetin Hâkim Yerine Geçen Kişiler Tarafından
Yazıya Dökülmesi 311
C. Sözlü Vasiyetin Hüküm ve Sonuçları 312
II. VASİYETNAMENİN DEĞİŞTİRİLMESİ, TAMAMLANMASI, YOK OLMASI
VE VASİYETNAMEDEN DÖNME 313
A. Vasiyetnamenin Değiştirilmesi ve Tamamlanması 313
B. Vasiyetnameden Dönme 315
1. Yeni Bir Ölüme Bağlı Tasarruf ile Vasiyetnameden Dönme 316
2. Vasiyetnameyi Yok Ederek Vasiyetnameden Dönme 319
3. Sonraki Sağlararası Tasarruf ile Vasiyetnameden Dönme 321
C. Vasiyetnamenin Kaza Sonucu veya Üçüncü Kişinin Kusuruyla Yok
Olması 323
BÖLÜM KAYNAKÇASI 325
§ 12. MİRAS SÖZLEŞMESİ 329
I. MİRAS SÖZLEŞMESİNİN ÖZELLİKLERİ 329
A. Miras Sözleşmesinin Tanımı, Hukukî Niteliği ve Vasiyetnameden
Farkı 329
B. Miras Sözleşmesinin İçeriği ve Bağlayıcılık Sorunu 331
C. Miras sözleşmesinin Türleri 333
1. Genel Olarak 333
2. Tek Taraflı ve İki Taraflı Miras Sözleşmeleri 334
3. İvazlı ve İvazsız Miras Sözleşmeleri 335
4. Olumlu ve Olumsuz Miras Sözleşmeleri 335
a. Genel Olarak 335
b. Olumlu Miras Sözleşmesi 336
c. Olumsuz Miras (Mirastan Feragat) Sözleşmesi 337
II. MİRAS SÖZLEŞMESİNDE EHLİYET 339
A. Genel Olarak 339
B. Miras Sözleşmesi ile Ölüme Bağlı Tasarrufta Bulunan Tarafın
ehliyeti 339
C. Miras Sözleşmesinde Ölüme Bağlı Tasarrufta Bulunmayan Tarafın
Ehliyeti 340
D. Miras Sözleşmesinde Ehliyetsizliğin Sonuçları 341
III. MİRAS SÖZLEŞMESİNİN ŞEKLİ 342
IV. MİRAS BIRAKANIN SÖZLEŞMEYE AYKIRI TASARRUFLARINA İTİRAZ 343
A. Miras Bırakanın Sözleşmedeki Yükümlülüğü ile Bağdaşmayan
Ölüme Bağlı Tasarrufları ve Bağışlamalarına İtiraz 343
1. İtirazın Şartları 343
2. Bağdaşmazlığın Tespiti 344
3. İtirazın Usulü 345
B. Miras Bırakanın Kanunda Anılmayan Tasarrufları 345
V. MİRAS SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 346
A. Miras Sözleşmesinin Tarafların Anlaşmasıyla Sona Ermesi (İkale) 346
B. Miras Sözleşmesinin Tek Taraflı İrade Beyanı ile Sona Erdirilmesi
(Dönme) 347
1. Genel Olarak 347
2. Mirasçılıktan Çıkarma Sebebinin Gerçekleşmesi Üzerine
Dönme 348
3. Sağlararası İvaz Borcunun Yerine Getirilmemesi Sebebiyle
Dönme 350
C. Miras Sözleşmesinin Kendiliğinden Sona Ermesi 351
1. Genel Olarak 351
2. Olumlu Miras Sözleşmesinin Kendiliğinden Sona Ermesi 352
3. Mirastan Feragat Sözleşmesinin Kendiliğinden Sona Ermesi 352
BÖLÜM KAYNAKÇASI 353
§ 13. MİRASÇI ATAMA, BELİRLİ MAL BIRAKMA, VAKIF KURMA 355
I. MİRASÇI ATAMA 355
II. BELİRLİ MAL BIRAKMA 357
A. Genel Olarak 357
B. Belirli Mal Bırakma ve Mirasçı Atama Arasındaki Farklar 358
C. Belirli Mal Vasiyetine İlişkin Kavramlar 359
1. Vasiyet Alacaklısı 360
2. Vasiyet Borçlusu 360
3. Vasiyet Alacaklarında Zamanaşımı 362
D. Vasiyet Türleri 362
1. Mal Vasiyeti 362
2. Sınırlı Aynî Hak Vasiyeti 363
3. İrat vasiyeti 363
4. Alacak ve Diğer Hak Vasiyeti 364
5. Borçtan Kurtarma (İbra) Vasiyeti 364
6. Sağlama (Tedarik) Vasiyeti 364
7. Ön Vasiyet 365
8. Alt Vasiyet 365
E. Yedek Mirasçı Ataması 365
F. Art Mirasçı Atanması 367
1. Genel Olarak 367
2. Art Mirasçı Atama 368
III. VAKIF KURMA 370
BÖLÜM KAYNAKÇASI 373
§ 14. KOŞUL VE YÜKLEMELER, İKAMELİ TASARRUFLAR 375
I. KOŞUL VE YÜKLEMELER 375
A. Koşul 375
B. Yükleme 379
1. Genel Olarak 379
2. Yüklemenin Yerine Getirilmesi 382
II. İKAMELİ TASARRUFLAR 385
A. Yedek Mirasçı Atama (Alelade İkame) 385
B. Art mirasçı Atama (Fevkalade İkame) 387
1. Genel Olarak 387
2. Ön mirasçının Mirası Kazanması 389
3. Art mirasçıya Tanınan Güvenceler 390
4. Mirasın Art Mirasçıya Geçişi 391
5. Kurucu Art Mirasçı Atama 392
BÖLÜM KAYNAKÇASI 394
§ 15. MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA VE VASİYETİ YERİNE GETİRME GÖREVLİSİ
ATAMA 397
I. MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA 397
A. Genel Olarak 397
B. Mirasçılıktan Çıkarmanın Türleri 398
1. Cezaî Mirasçılıktan Çıkarma 398
a. Sebepleri 398
aa. Mirasçının Miras Bırakana veya Miras Bırakanın
Yakınlarına Karşı Ağır Suç İşlemesi 398
bb. Mirasçının Miras Bırakana veya Miras Bırakanın
Ailesine Karşı Aile Hukukundan Doğan
Yükümlülüklerini Önemli Ölçüde Yerine Getirmemesi 400
b. Mirasçılıktan Çıkarmanın Şekli 402
c. Mirasçılıktan Çıkarma Sebebinin Ölüme Bağlı Tasarrufta
Gösterilmesi 402
d. Mirasçılıktan Çıkarmanın Hükümleri 403
aa. Mirasçılıktan Çıkarılan Mirasçı Bakımından 403
bb. Çıkarılan Mirasçının Halefleri Bakımından 403
cc. Miras Bırakanın Tasarruf Oranına Etkisi Bakımından 404
e. Affın Mirasçılıktan Çıkarmaya Etkisi 404
f. Mirasçılıktan Çıkarmanın Hükümsüzlüğü 405
aa. İptal Davası 405
aaa. Genel İptal Sebepleri 405
bbb. Miras Bırakanın Mirasçılıktan Çıkarma
Sebebine İlişkin Açık Yanılması 405
bb. Tenkis Davası 406
2. Koruyucu (Borç Ödemeden Aciz Sebebiyle) Mirasçılıktan
Çıkarma 406
a. Genel Olarak 406
b. Şartları 407
aa. Çıkarılan Mirasçı Miras Bırakanın Altsoyu Olmalı ve
Altsoyun Doğmuş ve Doğacak Çocukları Bulunmalıdır 407
bb. Altsoyun Borç Ödemeden Aciz Olması 407
c. Koruyucu Mirasçılıktan Çıkarmanın Hükümleri 408
aa. Çıkarılan Altsoy Bakımından 408
bb. Çıkarılan Altsoyun Çocukları Bakımından 408
d. Şekli 409
e. Koruyucu Mirasçılıktan Çıkarmanın Hükümsüzlüğü 409
II. VASİYETİ YERİNE GETİRME GÖREVLİSİ ATAMA 410
A. Genel Olarak 410
B. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atama 410
C. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Ehliyeti 411
D. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Göreve Başlaması 411
E. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Ücreti 412
F. Birden Çok Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atama 412
G. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Görev ve Yetkileri 413
1. Genel Olarak 413
2. Tereke Mallarını İdare Yetkisi 415
3. Tereke Malları Üzerinde Tasarruf Yetkisi 415
4. Davada Taraf Olma Ehliyeti 416
H. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Denetimi 416
I. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Sorumluluğu 417
İ. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Görevinin Sona Ermesi 418
1. Sona Erme Hâlleri 418
2. Sona Ermenin Hükümleri 419
BÖLÜM KAYNAKÇASI 419
§ 16. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN YORUMU 421
I. YORUMUN AMACI VE KONUSU 421
II. YORUM ARAÇLARI 423
III. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN YORUMUNDA UYGULANACAK
İLKELER 425
IV. VASİYETNAMELERİN YORUMU 426
A. Vasiyetnamenin Yorumuna İlişkin İlkeler 426
1. İrade Prensibinin Geçerli Olması 426
2. Açıklık İlkesi 426
3. İma (Dayanak) Teorisi 428
4. Vasiyetname Lehine (Favor Testamenti) Yorum İlkesi 433
5. Şüphe Hâlinde Yasal Mirasçılık Lehine Yoruma Öncelik
Tanınması 437
B. Vasiyetnamelerde Tamamlayıcı Yorum Olanağı 438
V. MİRAS SÖZLEŞMESİNİN YORUMU 445
BÖLÜM KAYNAKÇASI 448
§ 17. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ 451
I. GENEL BİLGİ 451
II. KANUN GEREĞİ HÜKÜMSÜZLÜK HÂLLERİ, YOKLUK VE KESİN
HÜKÜMSÜZLÜK 452
A. Kanun Gereği Hükümsüzlük 452
1. Ölüme Bağlı Tasarruf Lehtarının Miras Bırakandan Önce
Ölmesi veya Başka Herhangi Sebeple Mirasçı Olamaması 452
2. Evlilik Birliğinin Ölüm veya Gaiplik Dışında Sona Ermesi 453
3. Ölüme Bağlı Tasarrufun Şarta Bağlanması 454
B. Yokluk ve Kesin Hükümsüzlük 454
III. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN İPTALİ (YARGISAL İPTAL) 457
A. Miras Hukukunda İptal Edilebilirliğin Önemi ve Ölüme Bağlı
Tasarrufların Yorumu ile İlişkisi 457
B. İptal Sebepleri 458
1. Ehliyetsizlik 458
2. İrade Sakatlığı Hâlleri 459
a. Yanılma 459
b. Aldatma 463
c. Korkutma 464
3. Şekle Aykırılık 467
4. Ölüme Bağlı Tasarrufun İçeriğinin, Bağlandığı Koşul veya
Yüklemenin Hukuka veya Ahlâka Aykırı Olması 467
C. İptal Davası 468
1. Özellikleri 468
2. Tarafları 471
3. Süresi 471
BÖLÜM KAYNAKÇASI 473
DÖRDÜNCÜ KISIM
MİRASIN GEÇMESİ VE PAYLAŞILMASI
§ 18. MİRASIN AÇILMASI VE GEÇMESİ 477
I. MİRASIN AÇILMA VE DEĞERLENDİRME ANI 478
II. MİRASIN AÇILMA YERİ VE YETKİLİ MAHKEME 479
III. MİRASTA HAK SAHİBİ OLMANIN KANUNÎ ŞARTLARI 481
A. Genel Olarak 481
B. Birinci Şart: Sağ Olmak 481
C. İkinci Şart: Ehil Olmak 485
D. Üçüncü Şart: Mirastan Yoksun Olmamak 486
1. Genel Olarak 486
2. Mirastan Yoksunluk Sebepleri 488
a. TMK m. 578/1, b. 1 489
b. TMK m. 578/1, b. 2 490
c. TMK m. 578/1, b. 3 491
d. TMK m. 578/1, b. 4 492
3. Mirastan Yoksunluğun Hüküm ve Sonuçları 494
a. Yoksunluk Mirasın Açıldığı Andan İtibaren, Kendiliğinden
Geçerlidir 494
b. Yoksunluk Nisbidir 495
c. Yoksunluk Kişiseldir 495
d. Yoksunluk Miras Bırakanın Affıyla Ortadan Kalkar 496
IV. GAİPLİĞİN MİRASIN GEÇMESİNE İLİŞKİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 497
A. Genel Olarak 497
B. Gaibin Mirası 498
C. Gaibe Düşen Miras 500
D. Gaibin Hem Miras Bırakan Hem Mirasçı Olması 502
E. Hazinenin Talebi Üzerine Gaiplik Kararı Alınması Durumunda
Mirasın Geçişi 503
BÖLÜM KAYNAKÇASI 504
§ 19. KORUMA ÖNLEMLERİ 505
I. GENEL OLARAK 505
II. KORUMA ÖNLEMLERİNİN ÇEŞİTLERİ 507
A. Terekeyi Koruyucu Önlemler 507
1. Defter Tutma 507
2. Mühürleme 510
3. Terekenin Resmen Yönetilmesi 511
a. Terekenin Resmen Yönetimini Gerektiren Hâller 511
b. Terekeyi Resmen İdareye Yetkili Kişi 513
c. Terekeyi Resmen Yöneten Kişinin Görev, Temsil ve
Sorumluluğu 514
4. Mirasçıların Tespitine Yönelik Önlem 516
B. Vasiyetname ile İlgili Önlemler 516
1. Teslim Görevi ve Alınacak Önlemler 516
2. Vasiyetnamenin Açılması 518
3. İlgililere Tebliğ 519
4. Vasiyetnamenin Tenfizi 519
C. Mirasçılık Belgesi 519
BÖLÜM KAYNAKÇASI 523
§ 20. MİRASIN REDDİ 525
I. KAVRAM VE TÜRLERİ 525
II. GERÇEK (HAKİKİ/AÇIK) RET 526
A. Mirasın Reddi Hususunda İrade Beyanının Varlığı 526
B. Mirası Ret Beyanının Kayıtsız ve Şartsız Olması 529
C. Ret Beyanının Sulh Hukuk Mahkemesine Yapılması 530
D. Mirasın Reddinin Süresi İçinde Gerçekleştirilmesi 532
III. HÜKMÎ (ZIMNİ) RET 534
IV. RET HAKKININ DÜŞMESİ 538
V. REDDİN SONUÇLARI 540
VI. REDDE KARŞI ALACAKLILARIN KORUNMASI 543
BÖLÜM KAYNAKÇASI 547
§ 21. RESMÎ DEFTER TUTMA, RESMÎ TASFİYE 549
I. GENEL OLARAK 549
II. RESMÎ DEFTER TUTMA 550
A. Genel Olarak 550
B. Defter Tutma Usulü 551
C. Defter Tutulmasının Hüküm ve Sonuçları 553
1. Genel Olarak 553
2. Deftere Yazılı Olan Borçlardan Sorumluluk 555
3. Deftere Yazılmamış Borçlardan Sorumluluk 555
4. Kefalet Borçlarından Sorumluluk 556
III. RESMÎ TASFİYE 558
A. Genel Olarak 558
B. Resmî Tasfiyenin Düzenleniş Biçimi 559
C. Mirasçıların Talebi Üzerine Resmî Tasfiye (TMK m. 632) 561
1. Genel Olarak 561
2. Koşulları 561
a. Mirasçılık Sıfatının Bulunması 561
b. Resmî Tasfiye Talebi 562
c. Mirasın Diğer Mirasçılar Tarafından Kabul Edilmemiş
Olması 563
d. Resmî Tasfiye Kararı 564
D. Miras bırakanın Alacaklılarının Talebi Üzerine Resmî Tasfiye (TMK
m. 633) 565
1. Genel Olarak 565
2. Koşulları 565
a. Miras bırakanın Alacaklısı Olma 565
b. Alacağın Elde Edilemeyeceğinden İnandırıcı Sebeplerle
Kuşku Duyulması 566
c. İstenmesine Rağmen Alacağın Ödenmemesi veya
Güvence Verilmemesi 568
d. Resmî Tasfiye Talebi 569
e. Resmî Tasfiye Kararı 570
E. Resmî Tasfiye Kararının Hüküm ve Sonuçları 572
1. Genel Olarak 572
2. Mirasın Resmen Yönetilmesi 573
3. Tasfiye Memurunun Atanması 574
a. Genel Olarak 574
b. Tasfiye Memurunun Görev ve Yetkileri 575
c. Tasfiye Memurunun Gözetimi ve Denetimi 578
F. Tasfiye Usulü 579
1. Olağan Usul ile Tasfiye 579
a. Tasfiye İşlemleri 579
b. Tasfiyenin Kapatılması 581
2. İflâs Usulü ile Tasfiye 582
BÖLÜM KAYNAKÇASI 584
§ 22. MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK DAVASI 587
I. MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK DAVASI KAVRAMI 588
A. Miras Bırakandan İntikal Eden Davalardan Farkları 588
1. Bağımsız Olması 588
2. Küllî Dava Olması 589
3. Eda Davası Olması 590
4. Tali Dava Olması 591
5. Dava–Mutlak Hak İlişkisi 592
6. İkame İlkesinin Geçerli Olması 592
B. Diğer İstihkak Davalarından Farkları 594
II. DAVANIN KONUSU 595
III. DAVANIN TARAFLARI 596
A. Davacı 596
B. Davalı 599
IV. DAVAYA DAİR USULÎ HÜKÜMLER 601
A. İspat Yükü 601
B. Görevli ve Yetkili Mahkeme 602
C. Dava Açma Süresi 603
1. Bir Yıllık Kısa Zamanaşımı Süresi 603
2. On ve Yirmi Yıllık Uzun Zamanaşımı Süresi 604
D. Davalının Zamanaşımı Yoluyla Dava Konusu Malı Kazandığı Defi 605
E. Yargılama Sırasında Teminat Gösterilmesi 606
V. DAVANIN KABULÜ HÂLİNDE SONUÇLARI 607
A. Davalının İyiniyetli Olması Hâlinde İade Yükümlülüğü 607
B. Davalının Kötüniyetli Olması Hâlinde İade Yükümlülüğü 608
BÖLÜM KAYNAKÇASI 609
§ 23. MİRAS ORTAKLIĞI 611
I. KAVRAM 611
II. MİRAS ORTAKLIĞININ ÖZELLİKLERİ 613
A. Kendiliğinden ve Kanundan Doğması 613
B. Geçici Olması 614
C. Tüzel Kişiliğinin Olmaması 614
D. Elbirliği İlkesine Tabi Olması 615
III. MİRAS ORTAKLIĞININ HÜKÜMLERİ 616
A. Mirasçıların Hak ve Yetkileri 616
1. Mülkiyet Hakkı 616
2. Yönetim Hakkı 618
3. Dava Hakkı 619
B. Mirasçıların Sorumluluğu 622
C. Temsilci Tayini 624
IV. MİRAS ORTAKLIĞININ SONA ERMESİ 626
A. Mirasın Tamamen Paylaşılması 626
B. Elbirliğiyle hak sahipliğinin Paylı hak sahipliğine Dönüştürülmesi 627
C. Miras Ortaklığının Başka Bir Ortaklığa Dönüşmesi 628
D. Miras Ortaklığının Kendiliğinden Sona Ermesi 629
BÖLÜM KAYNAKÇASI 629
§ 24. MİRASIN PAYLAŞILMASI 633
I. KAVRAM, TANIM VE ÖZELLİKLER 633
A. Mirasın Paylaşılması Kavramı 633
B. Mirasın Paylaşılmasının Hukukî Niteliği 635
C. Mirasın Paylaşılmasının Türleri 636
1. İradi Paylaşma – Yargısal Paylaşma 636
2. Tam Paylaşma – Kısmî Paylaşma 637
II. İLKELER VE PAYLAŞMA KURALLARI 639
A. Mirasın Paylaşılmasına Egemen Olan İlkeler 639
1. İrade Özgürlüğü İlkesi 639
2. Eşitlik İlkesi 641
3. Aynen Paylaşma İlkesi 642
4. Bilgi Verme İlkesi 644
5. Aynî İkame İlkesi 644
B. Paylaşma Kuralları 646
1. Genel Olarak 646
2. Mirasçılar Tarafından Belirlenen Paylaşma Kuralları 646
3. Miras Bırakan Tarafından Belirlenen Paylaşma Kuralları 647
4. Kanunda Yer Alan Paylaşma Kuralları 649
III. PAYLAŞMA DAVASI 650
A. Paylaşma Davası Kavramı ve Paylaşma Davasının Hukukî Niteliği 650
B. Paylaşma Davasının Açılmasının Ön Koşulu Olarak Miras
Ortaklığının Varlığı 652
C. Paylaşma Davasının Açılmasına Engel Bir Durumun Bulunmaması 652
1. Genel Olarak 652
2. Kanun Hükmünden Doğan Paylaşma Engeli 653
3. Hukukî İşlemden Doğan Paylaşma Engeli 654
a. Miras Bırakanın Yapmış Olduğu Ölüme Bağlı Tasarruftan
Doğan Paylaşma Engeli 654
b. Mirasçıların Anlaşmasından Doğan Paylaşma Engeli 655
4. Mahkeme Kararından Doğan Paylaşma Engeli 656
D. Paylaşma Talebinin Doğuşu, İçeriği ve Kullanılması 657
1. Paylaşma Talebinin Doğuşu 657
2. Paylaşma Talebinin İçeriği 659
a. Genel Olarak 659
b. Kapsamı (Özellikle Kısmî Paylaşma Talebi) 659
3. Paylaşma Davasına İlişkin Talebin Kullanılması 661
E. Paylaşma Davasında, Görevli ve Yetkili Mahkeme, Davanın
Tarafları, Süresi ve Etkisi 662
IV. MİRAS PAYININ DEVRİ 664
A. Genel Olarak 664
B. Mirasın Açılmasından Sonra Miras Payının Devri 665
1. Diğer Mirasçıya Devir 665
2. Mirasçı Olmayan Bir Kişiye (Üçüncü Kişiye) Devir 668
C. Açılmamış Mirasta Mirasa İlişkin Hakkın Devri 671
BÖLÜM KAYNAKÇASI 675
§ 25. PAYLAŞMANIN GERÇEKLEŞMESİ VE SONUÇLARI 679
I. GENEL OLARAK 679
II. PAYLARIN OLUŞTURULMASI 680
A. Genel Kurallar 680
B. Bazı Somut Örnekler 683
III. PAYLARIN SOMUTLAŞTIRILMASI: MALLARIN ÖZGÜLENMESİ VE SATIŞI 685
A. Genel Olarak 685
B. Özel Durumlar 687
1. Bölünemeyen Mallar 687
2. Aile Konutu ve Ev Eşyası 687
3. Özelliği Olan Eşyalar 689
a. Bütünlük Oluşturan veya Aile Belgesi ya da Anı Değeri
Olan Eşyalar 689
b. Miras Bırakanın Mirasçılardaki Alacakları 690
c. Rehnedilmiş Tereke Malları 691
d. Taşınmazlar 691
e. Tarımsal İşletmeler ve Taşınmazlar 693
IV. PAYLAŞMA SÖZLEŞMESİ 695
V. PAYLAŞMANIN SONUÇLARI 697
A. Mirasçılar Arasında Sorumluluk 697
B. Mirasçıların Dışa Karşı Sorumluluğu 698
VI. MİRAS PAYLAŞIMINDA YARGISAL VE DOSTANE ÇÖZÜM YOLLARI 699
BÖLÜM KAYNAKÇASI 702
§ 26. MİRASTA DENKLEŞTİRME 703
I. MİRASTA DENKLEŞTİRME KURUMUNUN TARİHÎ GELİŞİMİ, ANLAMI VE
AMACI 703
A. Tarihî Gelişimi 703
B. Mirasta Denkleştirmenin Anlamı ve Amacı 704
II. MİRASTA DENKLEŞTİRMENİN TARAFLARI VE DENKLEŞTİRMEYE TABİ
KAZANDIRMALAR 706
A. Denkleştirmenin Tarafları 706
1. Denkleştirme Borçlusu 706
a. Kanunî Mirasçılar 706
aa. Altsoy Dışındaki Kanunî Mirasçılar 708
bb. Altsoy 709
cc. Denkleştirme Borçlusunun Mirasçılık Sıfatını
Kaybetmesi Durumunda Onun Yerini Alan Mirasçının
Denkleştirme Borçlusu Olması 711
2. Denkleştirme Alacaklısı 712
B. Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar 714
1. Genel Olarak Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar 714
2. Altsoya Yapılan ve Kanunen Denkleştirmeye Tabi Olan
Kazandırmalar 717
a. Çeyiz 717
b. Kuruluş Sermayesi 718
c. Malvarlığı Devri 720
d. Borçtan Kurtarmak 721
e. Altsoya Yapılmış Diğer Benzeri Kazandırmalar 722
3. Denkleştirmeden Muaf Olan Kazandırmalar 724
a. Olağan Hediyeler ve Evlenme Sırasında Yapılan Geleneğe
Uygun Giderler 724
b. Altsoy Lehine Yapılmış Alışılmış Ölçüler İçinde Kalan Çeyiz
Giderleri 725
c. Çocuklar İçin Yapılan Alışılmış Ölçüler İçerisindeki Eğitim–
Öğrenim Giderleri 725
d. Yasal Miras Payını Aşan Kazandırmalar 726
III. DENKLEŞTİRMENİN TALEP EDİLMESİ, YÖNTEMİ VE DENKLEŞTİRMEDE
SORUMLULUK 726
A. Denkleştirmenin Talep Edilmesi 726
B. Denkleştirme Yöntemi (Aynen–Mahsuben Denkleştirme) 728
C. Denkleştirmede Sorumluluk 729
IV. EĞİTİMLERİNİ TAMAMLAMAMIŞ VEYA ENGELLİ ÇOCUKLARIN TMK M.
674/2 UYARINCA SAHİP OLDUKLARI ALACAK HAKKI 732
BÖLÜM KAYNAKÇASI 734
§ 27. MİRASA KONU TARIMSAL ARAZİLER 737
I. TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNUNA GÖRE TARIMSAL
ARAZİLERİN DEVRİ 739
A. Terekede Tarımsal Bir Arazi Bulunmalıdır 739
1. Terekede Tek Bir Tarımsal Arazi Bulunması İhtimali 739
2. Terekede Birden Fazla Tarımsal Arazi Bulunması İhtimali 740
B. Miras Bırakanın En Az İki Mirasçısı Bulunması 741
II. 5403 SAYILI KANUN M. 8/B VD. HÜKÜMLERİ KAPSAMINDA TARIMSAL
ARAZİLERİN MÜLKİYETİNİN DEVRİ TÜRLERİ 742
A. Tarımsal Arazilerin Mülkiyetinin İradi Devri 744
1. Terekede Yer Alan Tarımsal Arazinin Mirasçılardan Biri/Birden
Fazlasına Devri 746
2. Terekede Yer Alan Tarımsal Arazinin Aile Malları Ortaklığına
veya Kazanç Paylı Aile Malları Ortaklığına Devri 748
3. Terekede Yer Alan Tarımsal Arazinin Limited Şirkete Devri 749
4. Terekede Yer Alan Tarımsal Arazinin Üçüncü Kişilere Devri 749
B. Tarımsal Arazilerin Mülkiyetinin Mirasçıların Açmış Olduğu
Davada Mahkeme Kararı ile Devri 749
1. Terekede Yer Alan Tarımsal Arazinin Mahkeme Kararı ile Ehil
Mirasçıya Devri 750
2. Terekede Yer Alan Tarımsal Arazinin Mahkeme Kararı ile En
Yüksek Bedeli Teklif Eden Mirasçıya Devri 751
3. Terekede Yer Alan Tarımsal Arazinin Mahkeme Kararı ile
Satışına Karar Verilmesi 752
4. Tarımsal Arazilerin Mülkiyetinin Bakanlıkça Açılan Davada
Mahkeme Kararı ile Devri 752
BÖLÜM KAYNAKÇASI 754
§ 28. DİJİTAL VARLIKLAR VE MİRAS HUKUKU 755
I. MİRAS HUKUKUNDAKİ BAZI TEMEL KAVRAM VE KURUMLARIN DİJİTAL
MİRASÇILIKTAKİ YANSIMALARI 755
A. Genel Olarak 755
B. Miras Hukuku Temel Kavram ve Kurumlarının Dijital Mirasçılık
Bakımından Genel Değerlendirmesi 758
II. BAŞLICA DİJİTAL VARLIKLAR VE DİJİTAL MİRASÇILIK BAĞLAMINDA
ÖZELLİKLERİ 760
A. Kripto Varlıklar 762
B. Bulut Bilişim ve Depolama Hesapları 765
C. Sosyal Medya Hesapları 772
D. Elektronik Posta Hesapları 787
E. Sair Dijital Varlık ve Hesaplar 788
BÖLÜM KAYNAKÇASI 791 |