|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Tablolar ve Şekiller Listesi 17
Kısaltmalar 25
BÖLÜM 1
ENERJİ VE EKONOMİSİNE GİRİŞ
1.1 ENERJİ EKONOMİSİ 27
1.2 ENERJİ VE TEMEL BİLİMLER 29
1.2.1 Enerji ve Kimya 29
1.2.2 Enerji ve Biyoloji 30
1.2.3 Enerji ve Fizik 30
1.2.4 Enerji ve Mühendislik 31
1.3 ENERJİNİN TANIMI 31
1.4 ENERJİNİN KORUNUMU 32
1.5 ENERJİNİN BİÇİMLERİ 33
1.5.1 Potansiyel Enerji 33
1.5.2 Kinetik Enerji 34
1.6 ENERJİ KAYNAKLARI VE SINIFLANDIRILMASI 35
1.6.1 Birincil ve İkincil Enerji Kaynakları 36
1.6.2 Konvansiyonel ve Konvansiyonel Olmayan Enerji 37
1.6.3 Yenilenebilir ve Yenilenemeyen Enerji 37
1.6.4 Ticari ve Ticari Olmayan Enerji 38
1.7 ENERJİ KULLANIMI YERLERİ 38
1.8 ENERJİ AKIMI VE BİRİMLERİ 39
1.9 ENERJİNİN TARİHÇESİ 42
1.10 ENERJİ POLİTİKASI TANIMI 46
1.10.1 Enerji Politikasının Özellikleri 48
1.10.2 Politika Türleri 51
1.10.3 Reaktif ve Proaktif Politika 52
KISIM 1
ENERJİ PİYASALARI
ENERJİ PİYASALARININ ÖZELLİKLERİ 55
BÖLÜM 2
KÖMÜR PİYASASI
2.1 GİRİŞ 57
2.2 KÖMÜR ÜRETİMİ, TÜKETİMİ VE TİCARETİ 59
2.2.1 Üretim 59
2.2.2 Tüketim 60
2.2.3 Kömür Ticareti ve Taşımacılığı 63
2.2.4 Kömür Rezervleri 64
2.2.5 Kömürün Fiyatı 66
2.3 KÖMÜR PİYASALARI VE REKABETÇİ PİYASA MODELİ 67
2.3.1 Bir Rekabetçi Piyasa Modeli Örneği: Kömür Arz ve Talebi 70
2.3.2 Kömür Piyasasında Talep Esnekliği 76
2.3.3 Arz Esnekliği: Rekabetçi Kömür Piyasalarında Vergi ya da Sübvansiyon Uygulaması 79
BÖLÜM 3
PETROL PİYASASI
3.1 GİRİŞ 83
3.2 HAM PETROLÜN ÖZELLİKLERİ 84
3.3 YOĞUN REKABET ORTAMINDA PETROL ŞİRKETLERİ 85
3.3.1 Standart Oil’in Tekelleşmesi ve Dağılması 85
3.3.2 Petrol Endüstrisinin Küresel Piyasalara Yayılması 86
3.4 HAM PETROL FİYATININ OLUŞUMU 87
3.5 PETROL ÜRETİMİ VE TÜKETİMİ 90
3.6 REZERV VE KAYNAKLAR 94
3.7 PETROL İHRAÇ EDEN ÜLKELER ÖRGÜTÜ (OPEC) 101
3.7.1 Oligopol Piyasa ve HHI 101
3.7.2 OPEC: Kartel ve Oyun Teorisi 102
3.7.3 OPEC: Birden Fazla Ülkeye Sahip Kartel 107
3.7.4 OPEC’in Talep ve Marjinal Gelir Eğrisi 114
3.7.5 OPEC: Piyasa Paylaşan Lider Ülke 117
3.7.6 OPEC: Düşük Maliyetli ve Hakim Ülke Liderliği 120
3.7.6.1 Düşük Maliyetli Fiyat Lideri Modeli 121
3.7.6.2 Egemen veya Dominant Ülkenin Liderliği 124
3.7.7 OPEC: Limit fiyatlama 127
BÖLÜM 4
DOĞAL GAZ PİYASASI
4.1 GİRİŞ 131
4.2 DOĞAL GAZ ÜRETİMİ VE TÜKETİMİ 133
4.2.1 Rezervler 133
4.2.2 Üretimi ve Tüketimi 135
4.2.3 Doğal Gaz Ticareti 139
4.3 AVRUPA GAZ PİYASASI VE OYUN TEORİSİ 145
4.3.1 Cournet Duopolü 146
4.3.2 Düopolün Rekabetçi Piyasayla Karşılaştırılması 148
4.3.2.1 Rekabetçi ve Düopol Piyasası ile Tekel karşılaştırması 150
4.3.2.2 Avrupa Gaz Piyasası için Stackelberg Modeli 151
4.4 ASYA PASİFİK DOĞAL GAZ PİYASALARI: GİRDİ PİYASASINDA LNG MONOPSONU, ÇIKTI PİYASASINDA REKABETÇİ 152
4.5 DOĞAL GAZ PİYASASI VE İŞLEM EKONOMİSİ 156
4.6 DOĞAL GAZIN FİYATLAMA KURALLARI 157
4.6.1 Parmak Kuralı (Yaklaşık Hesaplama) 157
4.6.2 Parite ve Net Sürüm Fiyatlaması 158
4.6.3 Doğal Gazın Anlık (Spot) Fiyatları 158
4.7 KAYA GAZI 163
BÖLÜM 5
ELEKTRİK PİYASASI
5.1 GİRİŞ 165
5.2 ELEKTRİK PİYASASININ MODELLEMESİ 169
5.2.1 Maliyetler 169
5.2.2 Yük Döngüsü 172
5.2.3 Azalan Maliyet Endüstrilerinde Tekel 172
5.3 DOĞAL TEKELDE HÜKÜMET POLİTİKALARI 176
5.3.1 Karlılık Oranı Regülasyonu (Rate of Return Regulation) 176
5.3.2 Tavan Fiyat Düzenlemesi 180
5.3.3 Göreli Rekabet 181
5.5 ELEKTRİK SİSTEMİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ 181
5.5.1 Alternatif Elektrik Üretim Seçenekleri 184
5.5.2 Üretim Kapasite Rezervi 186
BÖLÜM 6
YENİLENEBİLİR ENERJİ PİYASALARI
6.1 GİRİŞ 187
6.2 NÜKLEER ENERJİ 188
6.2.1 Giriş 188
6.2.2 Nükleer Enerji Piyasaları 194
6.2.3 Nükleer Santrallerin Ekonomisi 196
6.3 HİDROELEKTRİK PİYASALARI 198
6.3.1 Giriş 198
6.3.2 Hidro Santralin Temel Denklemleri 199
6.3.3 Küresel Hidro Güç Kullanımı 201
6.3.4 Küçük Hidroelektrik Santralleri 203
6.4 RÜZGÂR ENERJİSİ 203
6.4.1 Giriş 203
6.4.2 Rüzgâr Gücü Kapasitesi ve Üretimi 206
6.5 GÜNEŞ ENERJİSİ 210
6.5.1 Giriş 210
6.5.2 Güneş Panelleri ve Güneş Piyasaları 212
6.6 JEOTERMAL ENERJİ 215
6.6.1 Giriş 215
6.6.2 Doğrudan Kullanımın Ekonomisi 219
6.6.3 Elektrik Üretimi ve Doğrudan Kullanımın Gelecekteki Kullanımı 221
6.6.4 Jeotermal Elektrik Üretim Projesi Gelişimi 222
6.7 BİYOKÜTLE VE BİYOYAKITLAR 223
6.7.1 Giriş 223
6.7.2 Standartları ve Özellikleri 225
6.7.3 Biyoyakıtların Üretimi 226
6.7.3.1 Biyobenzin Yakıtı ve Karışımları 227
6.7.3.2 Etanolün Bölgesel Üretimi ve Kullanımı 228
6.7.3.2.1 Brezilya'da Etanol Yakıtı 228
6.7.3.2.2 Amerika Birleşik Devletleri'nde Biyobenzin Yakıtı 228
6.7.3.3 Biyodizel Üretimi 229
6.7.4 Termal İşlemler 230
6.7.4.1 Piroliz 230
6.7.4.2 Gazlaştırma 231
6.7.4.3 Yanma 231
6.7.5 Biyolojik İşlemler 232
6.7.5.1 Anaerobik sindirim 232
6.7.5.2 Fermantasyon 232
6.7.5.3 Yosun 233
6.7.6 Biyoyakıtların Ekonomisi 233
6.8 OKYANUS ENERJİSİ 234
6.8.1 Giriş 234
6.8.2 Dalga Enerjisi 234
6.8.3 Gelgit Akıntıları 237
6.8.4 Gelgit Sürüklenmesi 238
6.8.5 Açık Deniz Enerji Kaynaklarının Görünümü 241
6.8.5.1 Açık Denizlerde Petrol ve Doğal Gaz 243
6.8.5.2 Açık Denizlerde Elektrik 244
6.8.5.3 Açık Denizlerde Petrol ve Doğal Gaz Maliyetleri 250
6.9 YAKIT PİLİ VE HİDROJEN ENERJİSİ 258
6.9.1 Giriş 258
6.9.2 Yakıt Pilinin Çalışma Prensibi 260
KISIM 2
ENERJİ TALEBİ VE ANALİZİ
BÖLÜM 7
ENERJİ TALEBİ TEORİSİ
7.1 GİRİŞ 265
7.2 ENERJİ SERMAYE İLİŞKİSİ 267
7.3 ENERJİ TALEBİNİN MİKRO EKONOMİK TEMELİ 268
7.3.1 Tüketici Enerji Talep Eğrisinin Elde Edilişi: Fayda Maksimizasyonu 268
7.3.2 Gelirdeki Artışa Tüketicinin Tepkisi 272
7.3.3 Piyasa Talep Eğrisinin Elde Edilmesi 273
7.4 ÜRETİCİNİN ENERJİ GİRDİSİYLE MALİYET MİNİMİZASYONU 275
BÖLÜM 8
ENERJİ TALEBİ ANALİZİ
8.1 GİRİŞ 279
8.2 ESNEKLİK DEĞERLERİNDEN ENERJİ TALEBİ 281
8.3 ENERJİ YOĞUNLUĞUNDAN ENERJİ TALEBİ 283
8.4 ENERJİ TALEBİ FAKTÖR ANALİZİ 286
8.5 ENERJİ YOĞUNLUĞUNDA DEĞİŞİM 291
8.6 ENERJİ TALEP ANALİZİNDE EKONOMETRİK YAKLAŞIM 293
8.6.1 Zaman Serisi Modelleri 293
8.7 YAPISAL VE İNDİRGENMİŞ MODELLER 294
8.8 AYRIŞTIRILMIŞ DÜZEYDE ENERJİ TALEBİ 296
BÖLÜM 9
SEKTÖREL ENERJİ TALEBİ ANALİZİ
9.1 ULAŞIM YAKIT TALEBİ MODELİ 299
9.1.1 Araç Sahipliği Modellemesiyle Enerji Talep Analizi 300
9.1.2 Ulaşım Enerji Talep Modelinin Nihai Kullanıcı Analizi 302
9.1.3 Ulaşım Sektöründe Enerji Tüketim Değişkenin Ayrıştırılması 306
9.2 KONUT VE TİCARET SEKTÖRÜNDE ENERJİ TALEBİ 307
9.2.1 Konutlarda Enerji Talebinin Ekonometrik Analizi 308
9.2.2 Konut ve Ticari Sektörlerde Enerji Talebinin Ayrıştırılması 309
9.3 ENDÜSTRİYEL ENERJİ TALEBİ 309
9.3.1 Enerji Talebi ve Yoğunluklarına Ayrışması 310
BÖLÜM 10
YAYGIN OLARAK KULLANILAN ENERJİ TALEP MODELLERİ
10.1 MAED MODELİ 313
10.2 LEAP MODELİ 316
10.3 NEMS TALEP MODÜLÜ 318
10.4 WEM TALEP MODELLEMESİ 319
BÖLÜM 11
GİRDİ–ÇIKTI TALEP ANALİZİ
11.1 KAVRAMSAL ÇERÇEVE 321
11.2 GİRDİ–ÇIKTI TABLOSU 322
11.3 STANDART GİRDİ–ÇIKTI TABLOSU 325
11.4 ENERJİ TALEBİNDE GİRDİ–ÇIKTI ANALİZİ 329
11.5 GİRDİ–ÇIKTI MODELİ İLE ENERJİ SEKTÖRÜN BAĞINLAŞMA ETKİLERİ 335
11.5.1 Doğrudan İleri ve Geri Bağlantı Etkileri 335
11.5.2 Toplam İleri ve Geri Bağlantı Etkileri 336
BÖLÜM 12
ENERJİ TALEP YÖNETİMİ
12.1 GİRİŞ 343
12.2 ENERJİ TALEP YÖNETİMİ 345
12.3 YÜK YÖNETİMİ 347
12.4 ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ENERJİ TASARRUFU 349
12.5 ENERJİ TASARRUFU POTANSİYELİ 351
12.5.1 Binalarda ve Isıtma ve Soğutma Sistemlerinde Enerji Verimliliği 351
12.5.2 Aydınlatma Sistemlerinde ve Elektrikli Cihazlarda Enerji Verimliliği 352
12.5.3 Ev Aletlerinde Enerji Verimliliği 352
12.5.4 Ulaşımda Enerji Verimliliği 354
12.5.5 Sanayide Enerji Verimliliği 354
12.6 ENERJİ VERİMLİLİĞİ EKONOMİSİ VE POLİTİKALARI 355
12.7 ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE EKONOMİ VERİMLİLİĞİ 357
12.8 ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN FAYDA–MALİYET ANALİZİ 359
KISIM 3
ENERJİ YATIRIMLARI
BÖLÜM 13
YATIRIM PROJELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ
13.1 PROJELERİN EKONOMİK ANALİZİ 363
13.2 EKONOMİK ANALİZ YÖNTEMLERİ 364
13.2.1 Basit Karlılık Oranı (BKO) 366
13.2.2 Geri Ödeme Süresi 367
13.2.3 Net Bugünkü Değer Yöntemi (NBD) 368
13.2.4 Net Bugünkü Değer Oranı Yöntemi 372
13.2.5 İç Karlılık Oranı Yöntemi (İKO) 372
13.2.6 NBD ile İKO’nun Karşılaştırılması 374
13.3 ENERJİ PROJELERİNİN ÖZELLİKLERİ 374
13.4 ENERJİ PROJELERİNDE BELİRSİZLİK VE RİSK 375
BÖLÜM 14
FOSİL YAKITLARIN ARZI EKONOMİSİ
14.1 GİRİŞ 381
14.2 ARAŞTIRMA, KEŞİF VE ARAMA FAALİYETLERİ 382
14.3 PETROL ARAMADA JEOFİZİK YÖNTEMLER 383
14.3.1 Yüzey Coğrafi Çalışmalar 383
14.3.2 Gravite Yöntemi 384
14.3.3. Sismik Yöntem 384
14.4 SİSMİK VERİLERİN TOPLANMASI 385
14.5 SONDAJ AŞAMASI 385
14.6 TÜRKİYE’DE ARAMA FAALİYETLERİ 387
14.7 ARAMA FAALİYETLERİ EKONOMİSİ 392
14.8 YATIRIM KARARI 393
14.9 ARAMA PROJELERİNDE GETİRİLER VE RİSKLER 395
14.10 KAYNAK SINIFLAMASI 402
14.11 HAM PETROL, DOĞAL GAZ VE KÖMÜRÜN SINIFLANDIRILMASI 404
14.12 ÜRETİM 405
14.12.1 Petrol Üretimi 405
14.12.2 Yüksek Petrol Fiyatlarının Petrol İhraç Eden Ülkeler Üzerine Etkileri 408
14.12.2.1 Beklenmedik (Windfall) Kazançlar 408
14.12.3 Gaz Üretimi 412
14.12.4 Kömür Üretimi 414
BÖLÜM 15
YENİLENEMEYEN KAYNAKLAR EKONOMİSİ
15.1 TÜKETİM ZAMANININ ŞİMDİ VEYA GELECEK BOYUTU 415
15.2 TÜKENEBİLİR KAYNAKLARIN ÇIKARIMININ BASİT MODELİ 417
15.2.1 Kaynakların Tüketilmesinde Tekel Etkisi 418
BÖLÜM 16
ENERJİDE GELECEK SÖZLEŞME PİYASALARI VE
ENERJİ BORSASI
16.1 GİRİŞ 423
16.2 GELECEK SÖZLEŞME TÜRLERİ 425
16.3 GELECEK PİYASALARINI KULLANANLAR VE AMAÇLARI 427
16.4 OPSİYONLAR 427
16.5 ENERJİDE GELECEK SÖZLEŞMELERİ 428
16.6 ENERJİ GELECEK SÖZLEŞMELERİ İLE RİSKTEN KAÇINMA 431
BÖLÜM 17
PETROL RAFİNERİ VE PETROL TAŞIMACILIĞI EKONOMİSİ
17.1 PETROL RAFİNERİSİ 437
17.2 PETROLÜN ÜRETİM MALİYETLERİ 439
17.3 RAFİNERİ KARLARINI MAKSİMİZE EDEN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODELİ 441
17.4 DÜNYA PETROL VE TRANSİT DAR GEÇİT NOKTALARI 445
17.4.1 Petrol Tankeri Boyutları 447
17.4.2 Hürmüz Boğazı 448
17.4.3 Malakka Boğazı 450
17.4.4 Süveyş Kanalı/ Sumed Boru Hattı 452
17.4.5 Bab–el Mandeb Geçişi 455
17.4.6 Türk Boğazları 456
17.4.7 Panama Kanalı 457
17.4.8 Danimarka Boğazları 460
17.4.9 Ümit Burnu 461
Kaynakça 463
Kavramlar Dizini 471 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
