|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
TABLO VE ŞEKİL LİSTESİ 13
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 19
I. Çalışmanın Konusu 20
II. Konunun Önemi ve Literatür İçindeki Yeri 22
III. Çalışmanın Amacı 33
IV. Çalışmanın Kapsamı ve Sınırları 34
V. Yaklaşım ve Terminoloji 40
VI. Çalışmanın Planı 44
BİRİNCİ BÖLÜM
BİREY, TOPLUM VE DEVLET İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA BARINMA
I. BİREY, TOPLUM VE DEVLET İLİŞKİSİNİN MEKÂNSALLIĞI 48
A. Devleti ve Hukuku Mekân Aracılığıyla Düşünmek 54
B. Mekânsal Bağlamın Devlete ve Hukuka Etkisinin Tarihî ve Düşünsel
Kökenleri 63
C. Mekânsal Dönüşümün Devlete ve Hukuka Etkisi 72
II. BARINMAYA İLİŞKİN TEMEL KAVRAM SETİ VE HUKUK 77
A. Temel İhtiyaçtan Metaya, Metadan İnsan Hakkına: Barınma Olgusu 79
1. Barınma ve Konut Kavramlarının Karşılaştırılması 81
2. İnsan Hakları Terminolojisi Açısından Barınma 86
B. Ev/Yuva 92
1. Ev Kavramının Çok Yönlülüğü: Hem Bir Kale Hem Bir Kafes 93
2. Barınma Hakkı Açısından Anlamlı Bir Metafordan İdeoloji Olarak
Yuvaya: Ev Sahipliği İdeolojisi 97
C. Evsizlik 101
D. Kentsel ile Kırsal Arasında Kentleşme ve Barınma 109
E. Kentsel Dönüşüm 114
F. Mutenalaştırma 119
III. DEVLETİN UNSURLARINI BARINMA BAĞLAMINDA DÜŞÜNMEK 127
A. Barınma ve Yurttaşlık: Konut İnşasından Ulus İnşasına 130
B. Barınma ve Ülke Unsuru: Hukuki–Coğrafi Bir Bakış 142
C. Barınma ve Devlet Kudreti: Otorite Mekânlarından Mekânın Otoriter
Tertibine 155
1. Mekânda Neoliberal Devlet İktidarı ve Barınma Politikaları 158
2. İstisna Hali: Daimî Barınma Krizi 174
3. Savaş, Çatışma ve Barınma: Aşırı Konut–kırım 180
4. Tahakküm Yerleri: Kapatılma Mekânları ve Barınma 182
İKİNCİ BÖLÜM
BİR İNSAN HAKKI OLARAK BARINMA: DÜŞÜNSEL TEMELLER, YAKLAŞIMLAR VE KAVRAMSAL ÇERÇEVE
I. İNSAN HAKLARININ BARINMA SORUNUNA ÇARE ARAYIŞI: MEKÂNDA
ADALET YAKLAŞIMI 189
A. Mekânda Adalet Yaklaşımı Bağlamında Barınma Hakkı Mücadelesi 195
B. Kentte Barınmanın Planlanması ve Kentsel Adalet 197
II. MEKÂNSAL DÖNÜŞÜN İNSAN HAKLARINA ETKİSİ VE BARINMA 206
III. BARINMANIN BİR İNSAN HAKKI OLARAK TASARLANMASI VE TANINMASI 212
A. Siyasi İdeolojilerde Birey, Toplum ve Devlet İlişkileri Bağlamında
Barınma Hakkı 219
B. İnsan Hakları Kuramında Barınma Hakkının Yeri 225
1. Kuramdan Pratiğe Sosyal Haklar Sistematiğinde Barınma Hakkı 234
2. Barınma Hakkının Özü ve Doğası 240
a. Sosyal Konut Uygulamalarının İşe Yararlığı 242
b. Ulusal Zenginlik ile Ev Sahipliği Arasındaki İlişki 243
c. Barınma Hakkının Mülkiyet Hakkına Göre İkincilliğine İlişkin
Önyargılar 244
d. Serbest Piyasanın Herkes İçin Barınma Hakkını Güvence
Altına Almaya Yeterli Olduğuna İlişkin Varsayım 244
e. Barınma Hakkının Yasal Olarak Tanınmasının Hakkın
Gerçekleşmesinde Yeterliliği 246
f. Barınma Hakkının Yargılanabilir Bir Hak Olmadığına İlişkin
Ön Kabul 246
g. Konut İnşasında Kayıtlı Sektörün Rolü 247
h. Evsizliğe İlişkin Ön Yargılar 247
i. Barınmanın Yalnızca Gelişmekte Olan Ülkelere Özgü Bir
Sorun Olarak Düşünülmesi 248
j. Barınma Hakkının Yaşama Geçirilmesi İçin Yapılan Kamu
Harcamalarının Yeterliliği 249
k. Barınma Hakkının Diğer Toplumsal Meselelerle İlişkisinin
Kurulamaması 250
3. Barınma Hakkının İçeriği 252
a. Barınma Hakkının İçeriğine İlişkin Yaklaşımlar 253
b. Barınma Hakkının İçeriğinin Normatif Olarak
Belirlenmesinde Uluslararası Standartlar 258
4. Barınma Hakkının Kapsamı ve Sınırı 266
a. Barınma Hakkının Kapsamına İlişkin Tartışmalar 267
b. Barınma Hakkının Sınırlandırılması 272
C. Barınma Hakkının Diğer İnsan Hakları İlkeleriyle ve Kategorileriyle
İlişkisi 275
1. İnsan Onuru 277
2. Ayrımcılık Yasağı 282
a. Cinsiyet Eşitliği ve Barınma Ayrımcılığı 284
b. Engellilik ve Barınma Ayrımcılığı 292
c. Yerli Halklar ve Barınma Ayrımcılığı 296
3. Medeni Haklar Kategorisi ile Barınma Hakkı İlişkisi 300
a. Özel Hayatın Gizliliği Kapsamında Barınma Hakkının
Korunması 301
b. Mülkiyet Hakkı Kapsamında Barınma Hakkının Korunması 302
c. İşkence Yasağı Kapsamında Barınma Hakkının Korunması 307
d. Zayıf Tarafın Korunması İlkesi ve Barınma: Kira Hukuku
Kapsamında Barınma Hakkının Korunması 308
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BARINMA HAKKININ POZİTİF HUKUKTA DÜZENLENİŞİ VE KORUMA REJİMİ
I. ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKUNDA BARINMA HAKKI 311
A. Küresel Düzeyde Barınma Hakkına İlişkin Düzenlemeler ve Koruma
Rejimi 312
1. BM Şartı’na Dayalı Koruma Rejimi 312
a. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin Faaliyetleri 313
b. Özel Usuller 314
c. Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (BM–
HABITAT) 320
2. BM Sözleşme İçi Koruma Rejimi 323
a. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 324
b. BM Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası
Sözleşme 326
c. BM Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme 334
d. BM Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına
İlişkin Uluslararası Sözleşme 335
e. BM Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme 337
f. ILO’nun 117 Sayılı Sosyal Politika (Temel Amaçlar ve
Standartlar) Sözleşmesi 338
g. BM Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan
Kaldırılmasına İlişkin Sözleşme 338
h. BM Çocuk Haklarına İlişkin Sözleşme 343
i. BM Tüm Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının
Korunmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme 349
j. BM Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme 349
B. Bölgesel Düzeyde Barınma Hakkına İlişkin Düzenlemeler ve Koruma
Rejimi 353
1. Avrupa Bölgesel İnsan Hakları Rejimi 354
a. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 355
b. Avrupa Sosyal Şartı ve Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı 360
2. Afrika Bölgesel İnsan Hakları Rejimi 374
a. Afrika İnsan ve Halkların Hakkı Şartı 375
b. Afrika Çocuk Hakları ve Refahı Şartı 379
c. Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı’na Ek Afrika Kadın
Hakları Protokolü 382
d. Afrika İnsan ve Halkın Hakları Şartı’na Ek Afrika’daki Engelli
Kişilerin Haklarına İlişkin Protokol 385
3. Amerika Bölgesel İnsan Hakları Rejimi 386
4. Arap Devletleri Birliği İnsan Hakları Belgeleri 393
C. Barınma Hakkı Bakımından Uluslararası İnsan Hakları Hukukunun
Getirdiği Yükümlülükler 396
1. Devletlerin Barınma Hakkına Yönelik Yükümlülüklerine İlişkin
Genel Hukuki Rejim 396
a. Tüm Uygun Araçları Kullanarak Gerekli Adımları Atma 398
b. Mevcut Kaynakların Azamisini Kullanma 400
c. Aşamalı Olarak Gerçekleştirme 401
d. Asgari Çekirdek Yükümlülük ve Üçlü Tipoloji Çerçevesinde
Devletin Barınma Hakkına İlişkin Yükümlülükleri 403
i. Yeterli Barınma Hakkına İlişkin Devletin Asgari Çekirdek
Yükümlülüğü 404
ii. Üçlü Tipoloji Çerçevesinde Devletin Yeterli Barınma
Hakkına İlişkin Yükümlülükleri 406
a) Barınma Hakkını Tanıma 407
b) Barınma Hakkına Saygı Gösterme 410
c) Barınma Hakkını Koruma 412
d) Barınma Hakkını Yerine Getirme 417
D. Ulusal Düzeyde Barınma Hakkına İlişkin Düzenlemeler ve Koruma
Rejimi 419
1. Devletlerin Barınma Hakkını İç Hukuklarında Yerine Getirmesine
İlişkin Genel Çerçeve 420
2. Ulusal Düzeyde Koruma Rejimi: Ülke Örnekleri 422
3. Türk Hukukunda Barınma Hakkını Koruma Rejiminin
Değerlendirilmesi 439
a. Bir Temel Hak ve Özgürlük Olarak Barınmaya İlişkin Ulusal
Düzenlemelere Kronolojik Bakış 441
b. Politika Yapımından Hukuki Tanınma(ma)ya: Türkiye’de
Barınma Hakkının Akıbeti 445
SONUÇ 475
KAYNAKLAR 493
KAVRAM DİZİNİ 549 |