|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Beşinci Baskıya Önsöz 7
Birinci Baskıya Önsöz 9
Tablolar ve Şekiller Listesi 19
Giriş 21
Birinci Bölüm
SENDİKACILIK: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
I. SENDİKACILIK VE TOPLU PAZARLIK KAVRAMI 25
A. Sendika Kavramı 25
B. Toplu Pazarlık Kavramı 27
II. SENDİKAL ÖRGÜTLENME MODELLERİ 29
A. Taban Örgütlenme Modelleri 29
1. Meslek Sendikaları 29
2. Beyaz Yakalı Sendikaları 30
3. İşkolu Sendikaları 31
4. İşyeri Sendikaları 31
5. Genel Sendikalar 31
B. Üst Örgütlenme Modelleri 32
C. Uluslararası Örgütlenme Modelleri 33
III. SENDİKACILIK VE SİYASET 34
A. Sendikalar ve Demokrasi 34
B. Sendikalar ve Hükümet Politikaları 35
C. Sendikalar ve Dar ve Geniş Manada Siyaset 36
1. Sendikaların Siyasi Faaliyetleri 38
2. Sendikaların Siyasetteki Rolü 38
3. Sendikalar–Siyaset İlişkisi Türleri 38
a. Bağımlı Model 39
b. Ara Bağımlı Model 39
c. Bağımsız Model 39
İkinci Bölüm
SENDİKACILIĞIN GELİŞİMİ:
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE SENDİKACILIK
I. SENDİKACILIĞIN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ 43
A. Sendikacılığın Doğuşu 43
B. Sendikacılığın Gelişimi 45
1. 1840 Öncesi Dönem 46
2. 1840–1930 Dönemi 47
3. 1930–1945 Dönemi 48
4. 1946–1980 Dönemi 48
5. 1980 Sonrası Dönem 51
II. DÜNYADA SENDİKACILIK 56
A. İngiltere’de Sendikacılık 58
1. İngiltere’de Sendikacılığın Tarihi Gelişimi 58
a. Kalfaların (Zanaatkârların) Başlattığı İlk Örgütlenmeler 59
b. Owenizm ve Chartizm Hareketleri 60
c. Ulusal Sendikaların Oluşumu 61
d. Üst Sendikal Örgütlenmeye Gidiş: İşçi Sendikaları Kongresi’nin (Trade Union Congress – TUC) Kuruluşu 62
e. Siyasal İşçi Örgütlenmesi: İşçi Partisi’nin Doğuşu 63
f. Birinci Dünya Savaşı – İkinci Dünya Savaşı Arası Duraklama Dönemi 63
g. İkinci Dünya Savaşı Sonrası Yükseliş Dönemi 64
2. İngiliz Sendikacılığının Yapısı 67
B. ABD’de Sendikacılık 69
1. ABD’de Sendikacılığın Tarihi Gelişimi 69
a. İlk Sendikal Örgütlenmeler ve Toplu İşçi Hareketleri 69
b. Meslek Sendikalarının Gelişmesi 70
c. İdealist ve Gerçekçi Sendikacılık Akımları 71
d. Ulusal Düzeyde Üst Örgütlenmeye Gidiş: Amerikan İşçi Federasyonu (American Federation of Labor) AFL’nin Kuruluşu 72
e. 1930–1945 Dönemi: Sendikacılığın Toparlanma Dönemi 73
f. Endüstriyel Örgütler Kongresi (Congress of Industrial Organizations) CIO’nun Kuruluşu ve AFL–CIO Birleşmesi 74
g. İkinci Dünya Savaşı Sonrası Dönem 75
2. Amerikan Sendikacılığının Yapısı 76
C. Fransa’da Sendikacılık 79
1. Fransa’da Sendikacılığın Tarihi Gelişimi 80
a. 1945 Öncesi Dönem 80
b. 1945–1980 Dönemi 82
c. 1980 Sonrası Dönem 84
2. Fransız Sendikacılığının Yapısı 85
D. Japonya’da Sendikacılık 88
1. Japonya’da Sendikacılığın Tarihi Gelişimi 88
a. Meiji Devri – 1945 Arası Dönem 88
b. İkinci Dünya Savaşı (1945) Sonrası Dönem 89
c. 1980 Sonrası Dönem 91
2. Japon Sendikacılığının Yapısı 91
II. TÜRKİYE’DE SENDİKACILIK 94
A. Türkiye’de Sendikacılığın Tarihi Gelişimi 94
1. Cumhuriyet Öncesi 1895–1922 Dönemi 95
2. 1923–1945 Dönemi 96
3. 1946–1960 Dönemi 98
4. 1960–1980 Dönemi 101
5. 1980 Sonrası Dönem 104
B. Türk Sendikacılığının Yapısı 107
Üçüncü Bölüm
SENDİKAL GÜÇ VE SENDİKAL GÜCÜN KAYNAKLARI
I. SENDİKAL GÜÇ VE SENDİKALAŞMA 111
A. Dünyada Sendikalaşma Oranları 112
B. Türkiye’de Sendikalaşmaya İlişkin Göstergeler 115
1. 1947–1962 Dönemi 115
2. 1963–1980 Dönemi 116
3. 1980 Sonrası Dönem 118
II. SENDİKAL GÜCÜN KAYNAKLARI 132
A. Sendikaların Kontrolü Dışındaki Çevresel Faktörler 132
1. Genel Ekonomik Durum 132
2. Sendikalı ve Sendikasız İşgücünün İkame Edilebilirlik Derecesi 133
3. Alternatif Üretim Tekniklerinin Mümkün Olması 133
4. İşkolunun Teknik Özellikleri 133
5. Sendikaların Yaygınlığı 133
6. İşverenlerin Diğer İşverenlerle İşbirliği Yapması 134
7. Sendikalı Kesimin Ürettiği Mamule Yönelik Talep Artışı 134
8. İşvereninin Kârlılık Durumu 134
9. Grevin İşverene Maliyeti 135
B. Sendikaların Kontrolündeki Faktörler 135
1. Sendikal Üyelik ve Üyelerin Bağlılık Derecesi 135
2. Greve Gitme Kudreti 135
a. Grev Fonu Tutarı 137
b. İşçiler Arasındaki Birlik ve Dayanışma 137
c. Kamuoyu Desteği 137
3. Sendikaların İşletme ve Ülke Düzeyinde Yönetime Katılması ve Etkinliği 137
4. Emek Arzını Kontrol Etme ve Sınırlandırma 138
Dördüncü Bölüm
SENDİKACILIK ARZ VE TALEP ANALİZİ
I. SENDİKACILIK ARZ VE TALEBİ 139
A. Sendikal Hizmet Arzı 140
B. Sendikal Hizmet Talebi 142
C. Sendikal Arz ve Talep Dengesi 145
II. SENDİKALAŞMAYI BELİRLEYEN FAKTÖRLER 146
A. Sendikalaşma İmkânı 146
1. Yasal Ortam 146
2. Yapısal Faktörler 146
B. Sendikalaşma Eğilimi 147
1. Kişisel Özellikler 147
a. Yaş ve Kıdem 147
b. Cinsiyet 148
c. Vasıf ve Eğitim 150
d. Sendikalara Yönelik Tutumlar 150
2. İşkoluna Bağlı Özellikler 151
a. Sektörel Yapı 151
b. İşkolunun Rekabetçi Yapısı 152
c. Emek Talebi Elastikiyeti 153
d. Sermaye Yoğunluğu 153
e. Ölçek 155
f. İş Güvenliği 156
III. SENDİKALAR VE EMEK TALEBİ ELASTİKİYETİ 156
A. Emek Talebi Elastikiyeti 156
B. Sendikal Emek Talebi Elastikiyetini Belirleyen Faktörler 159
1. Aslilik 160
2. Mal Talebinin İnelastik Olması 160
3. Faktörün Maliyetinin Toplam Üretim Maliyeti İçindeki Oranının Düşük Olması 160
4. Üretimde Kullanılan Diğer Üretim Faktörlerinin Arzının Elastik Olması 161
C. Marshall Kanunlarının Geçerliliği 162
D. Emek Talebi ve İşverenlerin Tercihleri 162
Beşinci Bölüm
TOPLU PAZARLIKTA ÜCRET VE
İSTİHDAMIN OLUŞUMU
I. SENDİKALARIN ÜCRETLERE VE İSTİHDAMA ETKİLERİ 165
A. Nisbi Ücretler 165
1. Taşma (Yayılma) Etkisi 169
2. Tehdit Etkisi 171
3. Bekleyen İşsizlerin Etkileri 173
B. İş Piyasasında Monopson ve Sendikalar 177
II. SENDİKALARIN FAYDA FONKSİYONLARI 181
A. Ücret ve İstihdamın Fonksiyonu Olarak Sendika Fayda Fonksiyonu 181
B. Faydacı Sendika Fayda Fonksiyonu 182
C. Medyan Seçmen (Üye) Modeli 182
E. İçeridekiler – Dışarıdakiler Modeli 187
III. TOPLU PAZARLIK MODELLERİ 190
A. Genel Olarak Pazarlık Problemi 191
B. Tekel Sendika Modeli 193
1. Tekel Sendika Modelinde Talep Eğrisi Üzerinde Denge 194
C. Yönetme Hakkı Modeli 195
D. İkili Tekel Modeli 196
E. Ücret Tercih Eğrisi ve Ücret Pazarlığı 199
F. Etkin Pazarlık Modeli 200
G. Nash Çözümü 206
H. Sırayla Teklif Pazarlık Modeli 209
Altıncı Bölüm
TOPLU PAZARLIK VE GREV MODELLERİ
I. GREV KAVRAMI VE GREV TÜRLERİ 215
A. Grev Kavramı 215
B. Grev Türleri 216
1. Uyarı Grevi 217
2. Dayanışma Grevi 217
3. Genel Grev 217
4. İş Yavaşlatma Grevi 217
5. İşe Gelmeme 217
6. Dönen Grev 218
7. Vahşi Grevler 218
II. GREV MODELLERİ 218
A. Rees Modeli 221
B. Pareto Optimal Modeller 223
1. Hicks Modeli 223
2. Kaza Modelleri 229
3. Pazarlık Protokolü Modelleri 230
4. Mauro’nun Eksik Bilgilenme Modeli 231
C. Ashenfelter – Johnson Siyasi Modeli 236
D. Chamberlain Modeli 242
E. Sosyolojik–Kurumsal–Politik Modeller 247
F. Beşeri İlişkiler Modeli 252
G. Kaufman Modeli 254
1. Grev İmkânı 256
2. Grev Eğilimi 257
a. İktisadi Şartlar 258
b. Politik Faktörler 258
H. Türkiye’de Grevlere İlişkin Bir Model 261
1. Modelin Spesifikasyonu 262
2. Regresyon Sonuçları 264
a. 1963–1991 Dönemi 264
b. 1963–1980 Alt Dönemi 265
c. 1984–1991 Alt Dönemi 266
Yedinci Bölüm
SENDİKALARIN EKONOMİK ETKİLERİ
I. SENDİKALARIN ÜCRET YAPISINA ETKİLERİ 269
A. Sendikaların Ücret Farklarına Etkileri 269
1. İşkolları Arasında Ücret Farkları 270
2. İşkolu İçindeki Ücret Yapısı 270
a. Coğrafi Ücret Farkları 271
b. İşletmeler Arası Ücret Farkları 271
c. İşyerleri Arası Ücret Farkları 272
d. Şahıslar Arası Ücret Farkları 272
e. Vasıflar Arası Ücret Farkları 273
B. Toplu Pazarlıkta Değişken Ücret Uygulamaları 275
II. SENDİKALAR VE VERİMLİLİK 278
A. Sendikaların Verimlilik Üzerindeki Olumsuz Etkileri 279
1. Sendikaların Tahsis Etkinliğini Bozucu Etkileri 280
2. Sendikaların Gereğinden Fazla İşçi İstihdamına Yol Açmaları ve İş Düzenine Müdahale Etmeleri 285
3. Sendikaların Grevler Yoluyla Üretimi ve Verimliliği Azaltıcı Etkileri 285
B. Sendikaların Verimlilik Üzerindeki Olumlu Etkileri 287
1. Şok Etkisi 287
2. Toplu Ses 288
C. Uygulamalı Çalışmaların Sonuçları 292
D. Sendikaların Verimlilik Üzerindeki Etkilerinin Ölçümü 293
III. SENDİKALAR VE GELİR DAĞILIMI 294
IV. SENDİKALAR VE ENFLASYON 297
A. Enflasyondan Sendikaları Sorumlu Tutmayan Görüş 299
B. Enflasyondan Sendikaları Sorumlu Tutan Görüş 300
1. Sendikal Güç 301
2. Ücret–Fiyat Yarışı 302
3. Ücretlerin Aşağı Doğru Katı Olması ve Sinsi Enflasyon 302
4. Zımni Sözleşme Teorisi ve Ücret Katılığı 304
5. Tehdit Etkisi ve Emsal Ücretler 304
6. Nisbi Ücret Modeli 305
7. Gerçek Ücret Modeli 305
8. Fiyat ve Gelirler Politikası 305
Sekizinci Bölüm
SENDİKALAR VE YAPISAL DEĞİŞME
I. SENDİKALAR VE İKTİSAT POLİTİKALARI 309
A. Liberal İktisat Politikaları 310
B. Küreselleşme 313
C. Özelleştirme 317
D. Deregülasyon (Kuralsızlaştırma) 320
II. SENDİKALAR VE İŞGÜCÜNDE YAPISAL DEĞİŞİM 321
A. Sektörel Değişme 321
B. Cinsiyet – İstihdamın Kadınlaşması 323
C. Yaş ve Kıdem 324
D. Vasıf, Meslek ve Eğitim 325
E. Kayıt–dışı İstihdam 326
F. Atipik Çalışma Biçimleri / Standart Dışı İstihdam ve Esneklik 327
III. SENDİKALAR VE TEKNOLOJİK DEĞİŞME 334
A. Sendikaların Teknolojik Değişme Üzerindeki Etkileri 336
B. Teknolojik Değişmenin Sendikalar Üzerindeki Etkileri 339
V. SENDİKALARIN GELECEĞİ 345
Kaynakça 355
Kavram Dizini 369
Yazar Hakkında 379 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
