|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Dördüncü Baskıya Önsöz V
Üçüncü Baskıya Önsöz VII
İkinci Baskının Sunuş Yazısı XI
Birinci Bölüm
GENEL OLARAK ZAMANAŞIMI
Birinci Ayrım
GENEL BİLGİLER
I– ZAMANAŞIMININ TANIMI 3
II– ZAMANAŞIMININ İŞLEVİ 4
III– ZAMANAŞIMININ ETKİSİ 5
IV– ZAMANAŞIMI TÜRLERİ 9
1– Kazandırıcı zamanaşımı – Kaybettirici zamanaşımı 9
2– Sözleşme zamanaşımı – Haksız eylem zamanaşımı 10
3– Hukuk zamanaşımı – Ceza zamanaşımı 11
V– ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AYRIMI 11
A) İki süre arasındaki farklar 11
B) Yasalardaki hak düşürücü süreler 12
1– Genel olarak 12
2– Medeni Yasa’daki hak düşürücü süreler 13
3– Borçlar Yasası’ndaki hak düşürücü süreler 13
4– Hukuk Yargılama Yasası’ndaki süreler 14
5– İcra İflâs Yasası’ndaki hak düşürücü süreler 15
6– İş Yasası’nda hak düşürücü süreler 16
7– Sosyal Güvenlik Hukukunda hak düşürücü süreler 17
8– İdari Yargılama Yasası’ndaki hak düşürücü süreler 18
9– Başka yasalardaki hak düşürücü süreler 20
İkinci Ayrım
YASALARDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– BORÇLAR YASASINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 21
A) Alacaklarda ve sözleşme ilişkilerinde 21
1– On yıllık süre 21
2– Beş yıllık süre 23
B) Haksız eylemlerde zamanaşımı 24
1– Genel hüküm niteliği 24
2– Önceki ve yeni yasa arasındaki farklar ve görüşlerimiz 25
3– Süreler 26
a) Olağan süre 26
b) Ek (kesin) süre 26
c) Olağan dışı süre (Ceza zamanaşımı süresi) 26
4– Dönme (rücu) isteminde zamanaşımı 27
C) Nedensiz zenginleşmede zamanaşımı 31
1– Nedensiz zenginleşmede zamanaşımı 31
2– Nedensiz zenginleşme kavramı 32
3– İki yasa arasındaki farklar 34
4– Geri alma davasının zamanaşımı hakkında açıklamalar 34
D) Satım sözleşmesinde zamanaşımı süreleri 36
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı 36
2– Taşınır satımında zamanaşımı 38
a) Ayıba karşı iki yıllık zamanaşımı 38
c) Satıcının ağır kusurlu olması durumunda zamanaşımı 39
d) Hizmet satımında zamanaşımı süreleri 40
e) Borcun yerine getirilmemesinde zamanaşımı 40
f) Zamanaşımının başlangıcı 40
g) Sözleşme ile zamanaşımı süresinin değiştirilmesi 41
h) Zamanaşımı savunması 41
3– Taşınmaz satımında zamanaşımı 42
a) Sözleşmeye aykırılıkta (10) yıllık genel zamanaşımı 42
b) Binaların (yapıların) ayıplı olmasından doğan davalarda zamanaşımı 43
c) Zamanaşımının başlangıcı 45
E) Eser ve inşaat sözleşmelerinde zamanaşımı 46
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı 46
2– Taşınır eserlerdeki ayıptan dolayı zamanaşımı 47
3– Taşınmaz yapılardaki ayıptan dolayı zamanaşımı 48
a) Yasalardaki hükümler 48
b) Önceki ve sonraki yasalar arasındaki benzerlik 48
c) Önceki ve sonraki yasalar arasındaki fark 48
d) Yeni Yasa’da, yüklenicinin “ağır kusuru” nedeniyle açılacak davaların “teslim” tarihinden başlayarak (20) yıl ile sınırlandırılmış olmasının sakıncaları 49
e) 6098 sayılı Yasa’nın ilgili maddelerinin değiştirilmesinin gerekliliği 50
f) Zamanaşımının başlangıcı 50
g) Önceki yasada süre belirtilmemiş olmasının yararları ve Yargıtay’ın depremle ilgili kararlarındaki gerekçeler 51
F) Bağışlayanın cayma hakkını kullanmada zamanaşımı 52
II– MEDENİ YASADAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 53
III– CEZA YASASINDAKİ DAVA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 54
1– Yeni 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre süreler 55
2– Önceki 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 102. maddesine göre süreler 55
IV– TÜRK TİCARET KANUNU’NDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 56
1– Haksız rekabet davalarında zamanaşımı 56
2– Tüzel kişi organlarının ceza sorumluluğu ve ceza zamanaşımının uygulanması 56
3– Cari hesapla ilgili davalarda zamanaşımı 57
4– Poliçelerde zamanaşımı 57
5– Çeklerde ibraz süresi 57
6– Taşımacının sorumluluğuna uygulanacak zamanaşımı 57
a) 6762 sayılı TTK’nın 767. maddesine göre 57
b) 6102 sayılı TTK’nın 855. maddesine göre 58
c) İki yasa arasındaki farklar 59
7– Taşıma komisyonculuğu sözleşmesinde zamanaşımı 59
a) 6762 sayılı TTK’da 59
b) 6102 sayılı yeni TTK’da 60
8– Gemi alacaklısı hakkı veren alacaklarda zamanaşımı 60
a) 6762 sayılı TTK’da 60
b) 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu’nda 61
9– Gemi yolcusu için zamanaşımı süreleri 61
10– Sigorta sözleşmesinden doğan hak ve alacaklarda zamanaşımı 62
a) 6762 sayılı TTK’da 62
b) 6102 sayılı TTK’da 62
11– Rizikonun gerçekleşmesi durumunda süreler 62
a) 6762 sayılı TTK’da 62
b) 6102 sayılı TTK’da 63
V– TRAFİK YASASINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 64
1– Yasa hükmü 64
2– Trafik Yasasındaki “uzamış ceza zamanaşımı”nın özelliği ve Borçlar Yasası’nın 72. maddesindeki (önceki m.60) ceza zamanaşımından farkı 64
3– Trafik kazası sorumlularına uygulanacak ceza zamanaşımı süreleri 64
VI– SOSYAL GÜVENLİK YASALARINDAKİ SÜRELER 65
1– 5510 sayılı Yasa’da 65
2– Yürürlükten kalkan 506 sayılı Yasa’da 67
3– Yürürlükten kalkan 1479 sayılı Yasa’da 67
4– 5434 sayılı Yasa’da 67
VII– İŞ YASASINDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 68
1– Alacaklarda, kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı süreleri 68
2– İş ve hizmet sözleşmesine aykırılıkta zamanaşımı 68
3– Ücret alacaklarında zamanaşımı 69
4– İş kazaları ve meslek hastalıklarında zamanaşımı 69
5– İş Yasasında hak düşürücü süreler 69
VIII– TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER 70
1– Yasal düzenlemeler 70
2– Yeni 6502 sayılı Tüketici Yasası’ndaki süreler 70
IX– İLÂMLARDA ZAMANAŞIMI 72
1– Süre 72
2– On yıllık sürenin başlangıcı 72
X– FAİZ DAVALARINDA ZAMANAŞIMI 73
1– Faiz ve zamanaşımı 73
2– Faizlerde zamanaşımına ilişkin sorunlar 73
3– Faizin (sonradan) ayrı bir dava ile istenebilmesi 74
4– Faiz davalarında zamanaşımı sürelerinin hesaplanması 75
5– Faiz davalarında zamanaşımı sürelerinin örneklerle açıklanması 77
XI– YASAL KORUMA SÜRELERİ VE ZAMANAŞIMI 78
Üçüncü Ayrım
YARGILAMA YASALARINDA SÜRELER
I– HUKUK YARGILAMA YASASI’NDA “DÜZENLEYİCİ” SÜRELER 81
1– Genel olarak 81
2– 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası’ndaki süreler 81
3– Önceki 1086 sayılı Hukuk Yargılama Yasası’nda süreler 84
II– İDARİ YARGIDA “DÜZENLEYİCİ” SÜRELER 86
1– Dava açma süreleri 86
2– Sürelerin işlemeye başlaması 86
3– Ek süreler 87
4– İdari yargıda iptal ve tam yargı davalarında süreler 88
5– İdareye başvuru, tazminat davası açmanın “ön koşulu” ve “dava şartı”dır 88
6– Görevsiz yargı yerinde davanın reddi üzerine idari yargıda dava açma süresi 88
7– İdareye başvurunun sonuçları 89
a) İdarenin yanıt vermemesi durumunda dava açma süresi 89
b) İdare “kesin yanıt” vermemişse 89
c) İdare başvuruya yanıt verirse 89
d) Henüz dava açılmadan önce yanıt verilirse 90
e) İdarenin sonradan yanıt vermesi durumu 90
f) İlgilinin yeni başvurusuna verilen yanıtın, yeni bir dava hakkı vermeyeceğine ilişkin uygulamanın yanlışlığı 90
8– İdareye başvuru sürelerinin niteliği 90
9– Dava açma süresinin işlemeye başlamasının koşulları 92
10– Sürelerle ilgili ek açıklamalar 94
11– Dava açma süresinin İdare Hukukuna özgü “düzenleyici” bir süre olduğuna ilişkin görüşler 95
12– AİHM ve Anayasa Mahkemesi’nin uyarıcı kararları 97
Dördüncü Ayrım
BAŞKA ÜLKELERDE ZAMANAŞIMI
FRANSA’DA 99
1– Kural zamanaşımı 100
2– Ölüm ve bedensel zararlarda zamanaşımı (10) yıldır 100
3– Durdurucu süre (Objektif süre) 101
4– Başka zamanaşımı süreleri 101
5– Düşürücü (kaybettirici) zamanaşımının tanımı 103
6– Zamanaşımının başlangıcı 103
7– Durdurucu süre 103
8– Zamanaşımının işleyişi 104
ALMANYA’DA 105
1– Normal zamanaşımı süresi 106
2– Zamanaşımının başlangıcı 106
3– Hayat ve vücut bütünlüğüne verilen bir zarardan doğan dava hakları 106
4– Aynı haklarda zamanaşımı 106
5– Zamanaşımı sürelerinin durması ve kesilmesi 107
6– Satım sözleşmesinde zamanaşımı 107
7– Madde hükümleri 107
İTALYA’DA 108
İNGİLTERE’DE 110
İRLANDA’DA 110
AVUSTURYA’DA 110
HOLLANDA’DA 111
İSVEÇ’TE 111
RUSYA’DA 112
AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA TAZMİNAT DAVASI AÇMA SÜRESİ 112
Beşinci Ayrım
ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
I– ALACAKLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 115
II– HAKSIZ EYLEMLERDE VE KUSURSUZ SORUMLULUKTA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 118
III– NEDENSİZ ZENGİNLEŞMEDE ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 119
IV– DÖNME DAVALARINDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 120
1– Ardıllık ve dönme 120
2– Haksız eylemlerde ardıllık ve dönme 121
3– Sigortacının ardıllığı 121
4– Sosyal Güvenlik Kurumu rücu davalarında zamanaşımının başlangıcı 122
V– CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 124
VI– AŞKIN ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 125
1. Aşkın (munzam) zarar 125
2. Munzam zarar konusu hak ve alacaklar 125
3. Hukuksal neden 125
4. Borçlunun kusuru 126
5. Munzam zarar davasında zamanaşımı 126
6. Munzam zararda zamanaşımının başlangıcı 127
VII– İLÂMLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 127
VIII– HAKSIZ EYLEMİN SÜRMESİ VEYA TEKRARLANMASI DURUMUNDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 127
IX– BİR ZARAR DOĞUP DAVA EDİLEBİLİR NİTELİK KAZANMADIKÇA ZAMANAŞIMI İŞLEMEYE BAŞLAMAZ 129
Altıncı Ayrım
ZAMANAŞIMININ DURMASI
I– ANLAMI VE ÖZELLİKLERİ 135
II– ZAMANAŞIMI DURDURAN NEDENLER 135
III– ZAMANAŞIMINI DURDURAN BAŞKA NEDENLER 136
Yedinci Ayrım
ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
I– TANIM 139
II– KESİLME NEDENLERİ 140
1– Borçlunun eylemlerinden kaynaklanan kesilme nedenleri 140
2– Alacaklının eylemlerinden kaynaklanan kesilme nedenleri 140
3– Yargıcın veya İcra memurunun usul işlemleriyle zamanaşımının kesilmesi 141
III– BORÇLUNUN BORCUNU TANIMASI (İKRAR) 141
1– Kavram 141
2– Borcu tanımanın (ikrarın) biçimi ve türleri 142
3– Borcu tanımanın (ikrarın) zamanı 144
4– Borcu tanımadan sonra işleyecek yeni süreler 144
IV– DAVA AÇILMASIYLA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 145
1– Dava açılması 145
2– Dava açılmasının sonuçları 146
a) Dava, görevsiz veya yetkisiz mahkemede açılmışsa 146
b) Davanın açılmamış sayılmasında 146
c) Hasımda yanılmada 147
d) Yanlış yazılan ad ve unvan 147
e) Temsilcide yanılmada 147
f) Ölü kişiye karşı dava açılmasında 148
g) Asli müdahalede 149
h) Dayanışmalı borçlulukta 149
i) Paylaşımı olanaksız borçlarda 149
j) Kefalette 149
k) Kambiyo senetlerinde 150
l) Faiz istenmemişse 150
m) Kısmi davada 150
n) Adli Yardım isteğinde 151
o) Ceza davasına katılmada 151
ö) Adli ara vermede 151
p) İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz zamanaşımını kesmez 152
V– ZAMANAŞIMI KESİLMESİNİN BORÇLUDAN BAŞKA KİŞİLERE ETKİSİ 152
A) Dayanışmalı borçluluk ve zincirleme sorumlulukta 153
1– Kavramlar 153
2– Dayanışmalı borçluluk 153
3– Dayanışmalı borç ilişkisinin hükümleri 155
4– Dayanışmalı borçlulara karşı zamanaşımının kesilmesi: 157
B) Ortaklaşa sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi 157
1– Kavramlar ve yasa hükümleri 157
2– Zincirleme kazalar 159
3– Trafik kazalarında zamanaşımı, tüm sorumlular hakkında kesilir 159
VI– İCRA KOVUŞTURMASIYLA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 160
1– İcra kovuşturması 160
2– Yetkisiz icra dairesi ve yetki itirazı 160
3– Dayanışmalı borçlular hakkında 161
4– İşlemden kalkan dosyanın yenilenmesi ve zamanaşımı 161
5– İtirazın kaldırılması isteminde 162
6– Menfi tespit davasında 162
7– Kambiyo senetlerine dayalı icra kovuşturmasında 163
8– İhtiyati haciz kararı zamanaşımını kesmez 163
9– İflas Masasına başvurma 163
Sekizinci Ayrım
ZAMANAŞIMI SAVUNMASI
I– KAVRAM 165
II– ÖZELLİKLERİ 166
1– Borçlar Hukuku yönünden 166
2– Usul Hukuku yönünden 167
III– ZAMANAŞIMI SAVUNMASI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AYRIMI 169
IV– ZAMANAŞIMINI İLERİ SÜRME ZAMANI VE BİÇİMİ 170
1– Yazılı yargılama yönteminde 170
2– Basit yargılama yönteminde 173
3– İş mahkemelerinde 174
V– MAHKEMECE SÜRELER HAKKINDA KARAR VERİLME ZAMANI 176
1– Ön inceleme tamamlandıktan sonra süreler hakkında karar verilmesi gereği 176
2– Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra ve tahkikata başlamadan önce, süreler hakkında karar verilmesinin sonuçları 177
VI– ZAMANAŞIMI SAVUNMASINA KARŞI YAPILMASI GEREKENLER 177
1– Davacı, davalının zamanaşımı savunmasına nasıl karşı çıkmalıdır 177
2– Süresinde yapılmayan zamanaşımı savunmasına karşı “savunmanın genişletilmesine muvafakat etmiyoruz” denilmeli; süre tartışmasına girilmemelidir 178
3– Yargıtay kararlarının yanlışlığı 178
4– Yargıtay’ın yanlış ve olumsuz kararları 180
VII– ZAMANAŞIMI SAVUNMASIYLA İLGİLİ ÇEŞİTLİ DURUMLAR 182
1– Dayanışmalı borçlular ve zamanaşımı savunması 182
2– Bozmadan sonra zamanaşımı savunması 183
3– Satış vaadi ve zilyetliğin devrinde 183
4– Evlilik birliği sürerken 183
5– Zamanaşımı ve olumsuz tespit davası 183
6– Adli Yardım istekli davalarda 184
VIII– ISLAHLA ZAMANAŞIMI SAVUNMASI YAPILAMAMALIDIR 184
1– Islahla zamanaşımına olanak tanınması haksız ve adaletsiz bir uygulamadır 184
2– Islah yoluyla da olsa kazanılmış haklar ortadan kaldırılamaz 185
3– Yasanın belirlediği sürelerde kullanılmayan hak düşer 186
4– Bir işlemin ıslahla düzeltilmesi, geçerli bir hukuki işlemin varlığını gerektirir 186
5– Yapılmamış bir hukuki işlem ıslahla düzeltilemez 187
6– Davacı taraf onay vermemiş ise zamanaşımı savunması hiç yapılmamış gibidir 187
7– Zarar ve kapsamı belli olduktan sonra, zamanaşımının ileri sürülmesi, “dürüstlük kuralına” aykırı ve bir hakkın açıkça “kötüye kullanılması”dır 187
8– Yeni 6100 sayılı HMK’nın 176. maddesinin gerekçesine eklenen paragraf, yasanın emredici hükümlerine aykırıdır 188
9– “Kimse kendi kusurundan yararlanamaz” ilkesi dikkate alınmalıdır 188
10– Islahla zamanaşımı savunması yapılamayacağına ilişkin “öğretici” nitelikte bir Yargıtay kararı 189
11– Islahla zamanaşımı savunması yapılamayacağına ilişkin başka karar örnekleri 191
12– Yargıtay kararlarına egemen olan görüşleri şöyle özetleyebiliriz 193
IX– BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA DEĞER ARTIRIMINA KARŞI ZAMANAŞIMI İLERİ SÜRÜLEMEZ 194
1– Belirsiz alacak davası 194
2– Belirsiz alacak davasında dava değerinin artırılması ıslah değildir. 194
3– Belirsiz alacak davasında dava değerinin artırılmasına karşı zamanaşımı ileri sürülemez 195
X – KISMİ DAVADA DA ARTIRILAN MİKTARA KARŞI ZAMANAŞIMI SAVUNMASI YAPILAMAMALIDIR 195
1– Kısmi dava 195
2– Yeni Yasa’daki “kısmi dava”, önceki dönemin “kısmi davası” değildir. 195
3– Önceki dönemin “kısmi dava”sında haksız ve adaletsiz uygulamalar 196
4– Kısmi davada dava değerinin artırılması “ıslah” olarak nitelenmemelidir 196
5–Kısmi davada alacağın tamamı kanıtlanmışsa, kalan kısım için yapılacak artırım, zamanaşımı engeliyle karşılaşmamalıdır 197
XI– İCRA HUKUKUNDA ZAMANAŞIMI SAVUNMASI 197
1– Genel haciz yolu ile takipte 197
2– İcra Mahkemesinde itirazın kaldırılmasında 198
3– İtirazın iptali davasında 198
4– Kambiyo senetlerine özgü takipte 199
a) Zamanaşımı itirazı 199
b) İcra Mahkemesinde 199
5– İlamların icrasında 200
XII– ZAMANAŞIMI SAVUNMASINDAN VAZGEÇME 200
1– Zamanaşımından önceden vazgeçme geçersizdir 200
2– Zamanaşımı süresi dolduktan sonra vazgeçme geçerlidir 201
3– Vazgeçme biçimleri 201
4– Vazgeçmenin öteki borçlulara etkisi 202
XIII– ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN SÖZLEŞME İLE DEĞİŞTİRİLEMEMESİ 203
1– Sürelerin kesinliği ve değiştirme yasağı 203
2– Yasak dışında kalan süreler 204
XIV– ZAMANAŞIMI SAVUNMASININ KÖTÜYE KULLANILMASI 205
XV– YARGICIN ZAMANAŞIMI SAVUNMASINI İNCELEMESİ 206
1– Zamanaşımı ileri sürülmezse, yargıç bunu kendiliğinden gözönüne alamaz 206
2– Zamanaşımı savunması öncelikle incelenmelidir 208
3– Sonradan yapılan zamanaşımı savunması da öncelikle incelenmelidir 209
4– Zamanaşımı savunması incelenmeden esasa girilmesi ve her ikisi yönünden karar verilmesi doğru değildir 210
XVI– ALACAKLININ ÖDEMEZLİK SAVUNMASI 212
1– Genel olarak 212
2– Haksız eylemden zarar görenin ödemezlik defi 212
3– Hile ve korkutma ile borçlandırılan kişinin ödemezlik defi 212
XVII – ZAMANAŞIMI SAVUNMASINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 213
1– Esasa girilmeden incelenmesi gerektiği hakkında 213
2– Savunmanın genişletilmesine karşı çıkılması hakkında 216
3– Islah yoluyla zamanaşımı savunması yapılamayacağı hakkında 222
İkinci Bölüm
HAKSIZ EYLEMLERDE ZAMANAŞIMI
I– KONUYA GİRİŞ 237
II– HAKSIZ EYLEM ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 239
1– Olağan süre 239
2– Ek (kesin) süre 239
3– Olağan dışı süre (Ceza zamanaşımı süresi) 239
III– OLAĞAN SÜRE 239
1– Öğrenme olgusu 239
2– Yasalardaki hükümler 241
IV– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 243
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi 244
a) Tazminat sorumluları 244
b) Ad ve unvan yanlışları ile temsilcide yanılma 244
2– Zararın öğrenilmesi 247
a) Öğrenme konusunda görüşler ve kesin öğrenme olgusu 247
b) Bugüne kadar sürdürülen ve hak kaybına neden olan uygulamalar 252
c) 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasasıyla yeni dönem 254
3– Zararın gerçekleşmesi ve dava edilebilir nitelik kazanması koşulu 258
a) Üçüncü koşulun gerekli ve zorunlu olması 258
b) Üçüncü koşulun Yargıtay kararlarıyla desteklenmesi 260
c) Tüzel kişilerin zararı öğrenmesi 263
V– ON YILLIK KESİN SÜRENİN BAŞLANGICI VE SONU 263
1– Üst sınır 263
2– On yıllık sürenin başlangıcı ve sonu 264
VI– ZARARIN ON YILDAN SONRA DOĞMUŞ OLMASI 265
1– On yılın aşılıp aşılamayacağına ilişkin görüşler 265
2– Bizim görüşlerimiz 266
3– 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 72. maddesinin gerekçesinde, on yılın aşılıp aşılamayacağına ilişkin görüşler 269
4– 6098 sayılı TBK m.72’nin gerekçesine karşın, TBK. m. 478’in sınırlayıcı hükmü 271
VII– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI SÜRESİ 272
YARGITAY KARARLARI 272
Üçüncü Bölüm
BEDENSEL ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
I– BEDENSEL ZARARLAR 279
1– Geçici işgöremezlik durumu 279
2– Sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık) durumu 282
3– Maddi ve manevi zararlar 283
II– BEDENSEL ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 284
1– Zarar, kesin raporla öğrenilir 285
2– İyileşme sürecinin ve gelişen durumların tamamlanmasından sonra alınacak kesin raporun “öğrenilmesi” ile zamanaşımı işlemeye başlayacaktır 286
3– Sürekli işgöremezlik oranında her artış ayrı bir olgudur. Her birinin öğrenme gününden başlayarak yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar. Her yeni olgu, yeni bir dava konusudur 288
4– Sonradan ortaya çıkan (beklenmeyen ve önceden kestirilemeyen) durumlar 289
III– YARGITAY KARARLARI 293
1– Zamanaşımının, Kesin Raporun Öğrenildiği Tarihten İşlemeye Başlayacağına İlişkin Kararlar 293
2– Bedensel Zararlarda Gelişen Durumun Tamamlanmasından Sonra Zamanaşımının İşlemeye Başlayacağına İlişkin Kararlar 307
3– Sürekli işgöremezlik oranında her artış yeni bir olgu, yeni bir dava konusudur. her birinin öğrenme gününden başlayarak yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar 323
Dördüncü Bölüm
TAZMİNAT DAVALARINDA CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMASI
Birinci Ayrım
YASAL DÜZENLEMELER
I– GENEL OLARAK 331
II– YASALARDAKİ HÜKÜMLER 333
1– Borçlar Yasası’nın ceza zamanaşımına ilişkin maddesi 333
2– 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/2. maddesi 335
3– Ceza Yasasında “ceza davası zamanaşımı” maddesi 336
İkinci Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMA KOŞULLARI
I– GENEL OLARAK 337
II– CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMA KOŞULLARI 340
1– Uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanabilmesi için, haksız eylemin aynı zamanda suç niteliğinde olması gerekir 340
2– Ceza zamanaşımı daha uzun süreli olmalıdır 340
3– Ceza davası zamanaşımının uygulanabilmesi için haksız eylemin yalnızca suç niteliği taşıması yeterli olup, eylemi işleyen hakkında ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararı verilmiş bulunması gerekli değildir 341
4– Takibi şikayete bağlı suçlarda şikâyet süresinin geçirilmesi veya hiç şikâyetçi olunmaması durumlarında dahi, ceza zamanaşımı uygulanır 345
5– C.Savcılığının takipsizlik kararı da ceza zamanaşımının uygulanmasına engel değildir 347
6– Ceza davasının sona ermesi, ceza zamanaşımının uygulanmasına engel değildir 348
7– Ceza zamanaşımından yararlanmak için, ceza davasına katılmak ve şikâyetçi olmak koşul değildir 351
8– Ceza davası sürerken, hukuk davasının zamanaşımına uğraması söz konusu olamaz 351
9– Ceza davasının hiç açılmaması durumunda, hukuk hakimi, haksız eylemin suç niteliği taşıdığını saptamışsa, uzamış ceza zamanaşımını uygulayacaktır 352
10– Ceza mahkemesinde delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verilmesi durumunda dahi, hukuk hakimi, eylemin suç oluşturup oluşturmadığını araştıracak ve suç unsuru saptamışsa, uzamış ceza zamanaşımını uygulayacaktır 354
11– Kamu davasından vazgeçmenin hukuk mahkemesine etkisi 355
12– Ceza ehliyeti olmayanlar hakkında da uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır 356
13– Mirasçılara karşı açılan davada da uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır 357
14– Cezaların ertelenmesi veya özel af, uzamış (ceza) zamanaşımını etkilemez 359
15– Af yasalarının ceza zamanaşımına etkisi 360
Üçüncü Ayrım
TAZMİNAT DAVALARINA UYGULANACAK
CEZA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– KAVRAMLAR 363
II– SÜRELERİN NEYE GÖRE BELİRLENECEĞİ 363
III– CEZA YASALARINDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 364
1– Yeni 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre süreler 364
2– Eski 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 102. maddesine göre süreler 365
3– Artırımlı (ek) ceza davası zamanaşımı süreleri 366
Dördüncü Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLAMASI, KESİLMESİ VE SONA ERMESİ
I– GENEL OLARAK 369
II– CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 370
1– Tamamlanmış suçlarda zamanaşımının başlangıcı 372
2– Teşebbüs halinde kalan suçlarda zamanaşımının başlangıcı 374
3– Kesintisiz suçlarda zamanaşımının başlangıcı 374
4– Zincirleme suçlarda zamanaşımının başlangıcı 375
5– Ceza zamanaşımının başlangıcına ilişkin Yargıtay kararları 375
III– CEZA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 377
1– Hukuk mahkemesinde dava açılması ile zamanaşımının kesilmesi 377
2– Ceza mahkemesinde tazminat istenmesi durumunda 380
3– Ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması durumunda 380
4– Ortaklaşa ve zincirleme sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi 381
5– Zincirleme kazalar 382
6– Trafik kazalarıyla ilgili davalarda, zamanaşımı, tüm sorumlular hakkında kesilir 383
IV– UZAMIŞ (CEZA) ZAMANAŞIMININ SONA ERMESİ 383
1– Öğrenme olgusu gerçekleşmiş olup, ceza zamanaşımı da dolmuşsa 383
2– Ceza zamanaşımı dolmuş olup da, henüz “öğrenme olgusu” gerçekleşmemişse 384
Beşinci Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ “MALCA” SORUMLULARA (KUSURSUZ SORUMLULARA) UYGULANMASI
I– GENEL OLARAK 385
II– MALCA SORUMLULARA CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANACAĞINA İLİŞKİN ÖZEL YASALARDAKİ HÜKÜMLER 387
1– 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/2. maddesi 387
2– Yürürlükten kalkan 765 sayılı TCK’nın 465. maddesi 388
3– Türk Ticaret Kanunu 63. (önceki TTK. 63) maddesi 388
4– Mirasçılar hakkında uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanması 389
Altıncı Ayrım
CEZA DAVASININ ZAMANAŞIMI NEDENİYLE DÜŞMESİNİN
TAZMİNAT HAKLARINA ETKİSİ
1– Ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması durumunda, hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilmenin koşulları 391
2– Çeşitli görüşler 391
3– Ceza davasının düşmesiyle hukuk mahkemesinde dava açma süresi 393
4– Yargıtay kararları 394
5– Ceza davasının Af Yasasıyla ortadan kaldırılmasında durum 396
Yedinci Ayrım
ŞİKÂYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNAT DAVALARINA ETKİSİ
I– AÇIKLAMALAR 397
1– Genel olarak 397
2– Ceza mahkemesinde şikâyetten vazgeçmenin tazminat hakkına etkisi 397
II– YARGITAY KARARLARI 398
1– Takibi şikâyete bağlı suçlarda 399
2– Takibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda 400
III– SORUMLULARDAN BİRİ HAKKINDA FERAGATIN DİĞER SORUMLULARA ETKİSİ 401
Sekizinci Ayrım
HUKUK HAKİMİNİN EYLEMİN SUÇ NİTELİĞİNİ ARAŞTIRMA İŞLEVİ
HUKUK HAKİMİNİN EYLEMİN SUÇ NİTELİĞİNİ ARAŞTIRMA İŞLEVİ 405
Dokuzuncu Ayrım
CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNE ETKİSİ
I– KESİN HÜKÜM YÖNÜNDEN 411
1– Ceza mahkemesinde tazminat istenmişse 411
2– Sahteciliğe ilişkin ceza mahkemesi kararının kesin hüküm oluşturması 412
3– Yaş düzeltme hakkındaki ceza mahkemesi kararı 412
II– KESİN KANIT OLMA YÖNÜNDEN 412
III– ZAMANAŞIMI YÖNÜNDEN 413
1– Uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanmasını gerektiren kararlar 414
2– Uzamış (ceza) zamanaşımından yararlanma hakkını ortadan kaldıran kararlar 415
IV– BEKLETİCİ SORUN YÖNÜNDEN 415
V– CEZA MAHKEMESİNDEKİ BİLİRKİŞİ RAPORUNUN HUKUK DAVASINA ETKİSİ YÖNÜNDEN: 416
Onuncu Ayrım
HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARŞISINDA DURUMU
I– HUKUK HAKİMİNİ BAĞLAYAN KARARLAR 420
1– Mahkumiyet kararları ile bağlılık 422
2– Suçun işlenmediğine ilişkin kesin aklama (beraat) kararı ile bağlılık 423
3– Eylemin hukuka aykırılığını ve nedensellik bağını saptayan maddi olgularla bağlılık 424
II– HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARARLARI KARŞISINDA BAĞIMSIZLIĞI 425
1– Delil yetersizliğine dayanan aklama (beraat) kararı hukuk hakimini bağlamaz 425
2– Kusurun kast çeşidini esas alan ceza mahkemesi beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz 426
3– Eylemin hukuka aykırılığını belirlemede bağımsızlık 427
4– Ceza mahkemesinin nedensellik bağının bulunmadığına ilişkin kararı hukuk hakimini bağlamaz 427
5– Ayırtım gücünün saptanması yönünden bağımsızlık 429
III– HUKUK HAKİMİNİN KUSUR ORANLARINI BELİRLEMEDE BAĞIMSIZLIĞI 430
Beşinci Bölüm
SORUMLULUK TÜRLERİ VE ZAMANAŞIMI GENEL OLARAK
I– KONUYA GİRİŞ 435
II– ZARAR KAVRAMI 437
1– Genel olarak 437
2– Zarar türleri 438
3– Zarar türlerine ilişkin açıklamalar 439
4– Can zararı–mal zararı ayrımının gerekliliği 442
III– ZARARDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR 445
1– Sorumluluk kavramı 445
2– Yasada sorumluluk türleri 445
3– Sorumluluğun kaynakları 445
IV– KUSUR 446
1– Tanım ve yasa hükümleri 446
2– Kusura dayanan sorumluluğun koşulları 446
3– Kusurun gerçekleşme biçimleri 446
V– SÖZLEŞME 446
VI– YASA 447
VII– SORUMLULUK TÜRLERİ 447
A) Sözleşme dışı sorumluluklar 447
1– Yalın nesnel (olağan sebep) sorumluluğu 448
2– Ağırlaştırılmış nesnel sorumluluk (Tehlike sorumluluğu) 448
3– Hakkaniyet sorumluluğu 449
B) Sözleşmeye dayanan sorumluluklar 449
Birinci Ayrım
ÇALIŞTIRANIN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUKTA 451
1– Yasa hükmü ve sorumluluğun niteliği 451
2– Sorumluluk koşulları 453
3– Sorumluluktan kurtuluş olanakları 453
a) Özen, gözetim ve denetim ödevinin yerine getirildiğinin kanıtlanması 453
b) Nedensellik bağının kesilmesi 454
4– İşletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olmaması durumunda sorumluluk 454
a) İşletmedeki çalışma amaca elverişli şekilde örgütlendirilmemişse 454
b) Yardımcılara işe uygun araç ve gereç verilmemişse 454
c) Tehlikeli işlerde üçüncü kişilerin zarara uğramaması için gerekli koruyucu önlemler alınmamışsa 455
d) Yardımcı kişiler fazla yorgun olarak çalıştırılmışsa 455
5– Üçüncü kişilere karşı sorumlulukta zamanaşımı 455
II– YARDIMCI KİŞİLERİN EYLEMLERİNDEN SORUMLULUKTA 456
1– Yasa hükmü 456
2– Yardımcı kavramı 458
3– Yardımcı kişilerden sorumluluğun koşulları 458
4– Yardımcı kişilerden sorumlulukta zamanaşımı 459
III– ÇALIŞTIRILAN KİŞİLERDEN SORUMLULUK İLE YARDIMCI KİŞİLERDEN SORUMLULUK ARASINDAKİ FARKLAR 460
IV– YARGITAY KARARLARI 461
İkinci Ayrım
TÜZEL KİŞİLERİN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– ORGANLARIN SORUMLULUĞU 463
1– Tüzel kişi ve organ kavramı 463
2– Yasa hükümleri 464
3– Tüzel kişi ve kusur 464
4– Tüzel kişilerin ceza sorumluluğu 465
5– Tüzel kişi organlarının Sosyal Güvenlik Kurumu prim borçlarından kişisel sorumlulukları 468
II– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 469
1– Tüzel kişilere uygulanacak “hukuk” zamanaşımı süreleri 469
2– Tüzel kişilere uygulanacak uzamış “ceza” zamanaşımı süreleri 469
III– TÜZEL KİŞİ ÇALIŞANLARININ SORUMLULUĞU 471
1– Üçüncü kişilerin zararından sorumluluk 471
2– Üçüncü kişilerin zararından sorumlulukta zamanaşımı 472
IV– YARDIMCI KİŞİLERDEN SORUMLULUK 472
1– Tüzel kişilerin yardımcı kişi kullanmaları 472
2– Yardımcı kişilerden sorumlulukta zamanaşımı 473
Üçüncü Ayrım
KAMU TÜZEL KİŞİLERİNİN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– KAMU HUKUKU VE ÖZEL HUKUK AYRIMI 475
II– ÖZEL HUKUK HÜKÜMLERİNE GÖRE YÖNETİLEN KAMU KURUMLARINA KARŞI AÇILACAK DAVALARDA ZAMANAŞIMI 476
III– İDARİ YARGI’DA DAVA AÇMA SÜRELERİ 477
1– İdari Yargı’da açılacak davalar 477
2– Tam yargı ve iptal davalarının açılma biçimi 477
3– Dava açma süreleri 477
4– Görevli olmayan yerlere başvurmada 478
5– İdari makamlara başvurunun yanıtsız kalmasında dava açma süresi 478
6– Üst makamlara başvurmada sürenin durması ve yeniden işlemeye başlaması 479
7– Doğrudan doğruya tam yargı davası açılmasında süre 479
8– İdari Yargı’da dava açma süreleri ve idareye başvuru konusunda uyarılar 480
9– İdari Yargı’da sürelerin hukuksal niteliğine ilişkin görüşler 480
Dördüncü Ayrım
KAMU GÖREVLİLERİNİN KİŞİSEL KUSURLARI VE ZAMANAŞIMI
I– HİZMET KUSURU – KİŞİSEL KUSUR AYRIMI 483
II– KİŞİSEL KUSUR NEDENİYLE DAVA ZAMANAŞIMI 484
1– Kişisel kusur yalnızca haksız eylem niteliğinde ise 484
2– Haksız eylemin suç sayılması durumunda 484
3– Kamu hekiminin kişisel kusurunda zamanaşımı 485
Beşinci Ayrım
İŞ HUKUKUNDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– GENEL OLARAK 487
1– Yasa değişikliği 487
2– İş ve hizmet sözleşmesine aykırılıkta zamanaşımı 488
3– Ücret alacaklarında zamanaşımı 488
4– İş kazaları ve meslek hastalıklarında zamanaşımı 489
5– İş Hukukunda hak düşürücü süreler 489
II– KIDEM TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI 490
1– Kıdem tazminatı zamanaşımı (10) yıl iken, yasa değişikliğiyle (5) yıla indirilmiştir 490
2– Kıdem tazminatında zamanaşımının başlangıcı 491
3– Hizmetlerin birleştirilmesi durumunda, kıdem tazminatı hesabına esas eski dönem çalışmaları zamanaşımına uğramaz 491
III– İHBAR TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI 492
1– İhbar tazminatında zamanaşımı 492
2– İhbar tazminatı isteme koşulu 493
3– İhbar tazminatında zamanaşımının başlangıcı 493
IV– ÜCRET ALACAKLARINDA ZAMANAŞIMI 493
1– Ücret alacaklarında zamanaşımı (5) yıldır 493
2– İşçilik haklarında zamanaşımının başlangıcı 493
3– Yıllık izin ücretine ilişkin zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği günden işlemeye başlar 495
4– Gemi adamlarının tazminat ve ücret alacaklarında zamanaşımı 495
V– İŞ GÜVENCESİ VE İŞE İADE DAVALARI 496
1– İş güvencesi 496
2– İş güvencesinden yararlanabilecek işçiler 496
3– İş sözleşmesinin feshi ve fesih türleri 496
4– Fesih hakkını kullanma süresi 497
5– Sözleşmenin feshinde usul 497
6– Feshin geçerli nedenlere dayandırılması zorunluluğu 498
7– Geçersiz fesih nedenleri 498
8– Fesih bildirimine itiraz ve usulü (İşe iade davası) 498
9– İşe iade davasının sonuçları 500
Altıncı Ayrım
SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 503
1– 5510 sayılı Yasa’da 503
2– Yürürlükten kaldırılan 506 sayılı Yasa’da 504
3– Yürürlükten kaldırılan 1479 sayılı Yasa’da 505
4– 5434 sayılı Emekli Sandığı Yasası’nda 505
II– HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER 505
1– 5510 sayılı Yasa’da 505
2– 506 sayılı Yasa’da 506
3– 1479 sayılı Yasa’da 506
III– HİZMET TESPİTİ DAVALARI 506
1– Yasalardaki hükümler 506
2– Hizmet tespiti davasının koşulları 507
3– Tespit davasında hak düşürücü süre 507
4– Tespit davasında süreye ilişkin Yargıtay kararlarından örnekler 507
5– Hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı durumlar 508
6– Yargıtay kararları 509
IV– SGK RÜCU DAVALARI VE ZAMANAŞIMI 511
1– Geçmişten bugüne rücu davaları ve zamanaşımı 511
2– Kurum rücu hakkının hukuksal niteliği 513
3– Yeni 5510 sayılı Yasa’ya göre rücu davaları ve zamanaşımı 515
Yedinci Ayrım
İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI
I– İŞ KAZALARI 519
1– Tanım 519
2– İş kazasının unsurları 520
3– Önceki yasalar ile 5510 sayılı Yasa arasındaki fark 520
4– İş Hukuku yönünden iş kazasının özelliği 521
5– İş kazası yönünden işyerleri 521
6– İş kazası yönünden iş süreleri 522
7– İşverenlerin iş kazasından sorumlu tutulabilmesinin koşulları 523
8– İşverenlerin önlem alma yükümlülükleri 524
9– Kaza ile zarar arasında nedensellik bağı 525
10– Kaza ile işverence yürütülen iş arasında nedensellik bağı 527
11– İşverenin sorumluluğu yönünden nedensellik bağının kesilmesi 528
12– İşveren sorumluluğunun hukuksal niteliği 528
II– İŞ KAZASININ KURUMA BİLDİRİLMESİ 531
1– Genel olarak 531
2– İşverenin iş kazasını bildirme yükümlülüğü 532
III– TESPİT DAVALARI 533
1– İş kazasının tespiti davası 533
2– İşgöremezlik oranının tespiti davası 534
IV– MESLEK HASTALIKLARI 536
1– Tanım 536
2– Koşulları 536
3– Sigortalının mesleği 537
4– Meslek hastalığı türleri 537
V– MESLEK HASTALIĞININ SAPTANMASI 539
1– Kurum Sağlık Kurulu raporu ile saptanması 539
2– Meslek hastalığının işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkması 539
3– Meslek hastalığının tespiti davası 540
VI– İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE SGK. TARAFINDAN GELİR BAĞLANMASI 541
1– Gelir bağlama koşulları 541
2– Kurum’un rücu hakkı 543
3– Kurum’un rücu edemeyeceği gelir ve aylıklar 544
VII– İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVALARI 546
1– Maddi tazminat davaları 546
2– Manevi tazminat davaları 547
VIII– İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARINDA ZAMANAŞIMI 548
1– Süre 548
2– Sürenin başlangıcı 548
Sekizinci Ayrım
BİNA VE YAPILARDAN SORUMLULUK
I– KONU VE KAPSAM 551
1– Sorumlu olunan bina ve diğer yapı eserleri nelerdir 551
2– Hangi durumlarda ve hangi nedenlerle sorumlu olunacaktır 552
II– YASA HÜKÜMLERİ 555
1– Önceki ve sonraki yasalardaki hükümler 555
2– Yasalar arasındaki farklar ve yeni Yasa’nın 69. maddesinin gerekçesi 555
III– SORUMLULAR, SORUMLULUĞUN TÜRÜ VE KOŞULLARI 556
1– Sorumluluğun türü 556
2– Sorumluluk koşulları 557
3– Sorumlular 558
IV– SORUMLULUĞU ORTADAN KALDIRAN NEDENLER 563
1– Mücbir sebep 563
2– Zarar görenin ağır kusuru 564
3– Üçüncü kişinin tam kusuruyla nedensellik bağının kesilmesi 565
V– DAVACI VE DAVALI OLMAK 566
1– Davacılar 566
2– Davalılar 566
VI– KANIT YÜKÜ 567
1– Davacı yönünden 567
2– Davalı yönünden 568
VII– BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN DÖNME (RÜCU) HAKKI 569
1– Dönme (rücu) hakkının yasal dayanakları 569
2– Koşulları ve kanıtlanması 570
3– Kusur ve kanıt aranmayan dönme (rücu) durumları 571
VIII– ZARAR DOĞMADAN ÖNLEM ALINMASININ İSTENEBİLMESİ 571
IX– ZAMANAŞIMI 572
1– Zarar gören üçüncü kişinin malike karşı açacağı davalarda 572
2– Arada sözleşme ilişkisi varsa 572
3– Üçüncü kişilerin, malik ile kiracı arasındaki sözleşme ilişkisinin “güven ortamında” zarar görmeleri durumunda zamanaşımı süresi 573
4– Yapı malikinin dönme hakkını kullanmasında zamanaşımı süreleri 575
a) Bina veya yapıyı satan satıcıya karşı 575
b) Binayı yapan yükleniciye ve tüm sorumlulara karşı 576
c) Kiracıya karşı dönme hakkını kullanmada zamanaşımı 577
d) İntifa (yararlanım) ve oturma hakkı sahibine dönmede (rücuda) 577
e) Üçüncü kişiye karşı dönme hakkını kullanmada 578
f) Yardımcı kişiye karşı 578
X– BİNA VE YAPI ESERLERİNDEN SORUMLULUK KONUSUNDA YARGITAY KARARLARI 578
Dokuzuncu Ayrım
TAŞINMAZ MALİKİNİN VE KOMŞULARIN BİRBİRLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU
I– TAŞINMAZ MALİKİNİN SORUMLULUĞU 613
1– Yasa hükmü ve sorumluluğun niteliği 613
2– Sorumluluk koşulları 614
a) Taşkın kullanımın anlamı ve ölçüsü 614
b) Taşkın kullanım sonucu bir zarar doğması veya zarar tehlikesiyle karşılaşılması 616
c) Zarar ile taşkın kullanım arasında nedensellik bağı kurulabilmesi 617
II– TAŞINMAZ MALİKİ İLE BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN SORUMLULUĞU ARASINDA BENZERLİKLER VE FARKLAR 618
1– Ortak yönler 618
2– Ayrı yönler 618
III– KOMŞULARIN BİRBİRLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU 619
1– Yasal düzenlemeler 619
2– Komşu kavramı 620
3– Komşuluk hukukundan yararlanacak olanlar 622
4– Hak ve yükümlülüklerin denkleştirilmesi 625
IV– ZAMANAŞIMI 628
1– Zamanaşımı süreleri 628
2– Zamanaşımı süresinin başlangıcı 628
Onuncu Ayrım
İŞLETME TEHLİKELERİ VE TEHLİKE SORUMLULUĞU
I– KONUYA GİRİŞ 631
II– TEHLİKE SORUMLULUĞU 631
1– Tehlike kavramı 631
2– Tehlike sorumluluğu 632
III– ÖNEMLİ ÖLÇÜDE TEHLİKE TAŞIYAN İŞLETMELER 633
1– İşletmeye özgü tehlikeler 633
2– Tehlikeli işletme sayılmanın ölçütü 634
3– Örneklerle tehlikeli işletmeler ve işletme tehlikeleri 634
4– Sorumlular 637
5– Sorumluluk ölçüsü 638
6– Zarar 639
7– Denkleştirme 639
IV– ZAMANAŞIMI 641
1– Süre 641
2– Zamanaşımının başlangıcı 641
Onbirinci Ayrım
KİRA SÖZLEŞMELERİNDE KARŞILIKLI SORUMLULUKLAR VE ZAMANAŞIMI
I– KİRA SÖZLEŞMESİ 643
1– Genel olarak 643
2– Kira sözleşmesinin tanımı 644
3– Kira sözleşmesinin hukuksal niteliği 644
II– KİRAYA VERENİN BORÇLARI 644
1– Teslim borcu 644
2– Vergi ve benzeri yükümlülüklere katlanma borcu 645
3– Yan giderlere katlanma borcu 645
4– Kiraya verenin kiralananın ayıplarından sorumluluğu 646
5– Geri verme sırasında kiralananın gözden geçirilmesi ve kiracıya bildirme 648
III– KİRACININ BORÇLARI 649
1– Kira bedelini ödeme borcu 649
2– Kira bedelini ödeme zamanı 651
3– Kiracının kullanma giderlerini ödemesi 652
4– Kiracının güvence vermesi 652
5– Kiracının temerrüdü 653
6– Özenle kullanma ve komşulara saygı gösterme borcu 653
7– Temizlik ve bakım giderlerini ödeme borcu 654
8– Ayıpları kiraya verene bildirme borcu 654
9– Ayıpların giderilmesine ve kiralananın gösterilmesine katlanma borcu 654
10– Kiralananın geri verilmesi 655
IV– ÖZEL DURUMLAR 655
1– Kiralananda yenilik ve değişiklik yapılması 655
2– Kiralananın kullanılmaması 657
3– Kiralananın sözleşmenin bitiminden önce geri verilmesi 657
V– KİRA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 658
1– Sürenin geçmesi 658
2– Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde fesih bildirimi 659
3– Önemli sebeplerle fesih 659
4– Kiracının iflası 659
5– Kiracının ölümü 659
VI– KİRACININ ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUĞU 660
1– Kiracının bina sahibi gibi sorumlu tutulabilmesi 660
2– Kiracının komşulara karşı sorumluluğu 661
VII– KİRACI – KİRALAYAN ANLAŞMAZLIKLARINDA ZAMANAŞIMI 664
1– Kira alacaklarında zamanaşımı (5) yıldır 664
2– Kira sözleşmesinden kaynaklanan her türlü anlaşmazlıklarda ve zarara uğrayan tarafın tazminat isteklerinde zamanaşımı on (10) yıldır 664
3– Tarafların birbirlerine karşı (rücu) hakkını kullanmalarında zamanaşımı 666
VIII– ZAMANAŞIMINA İLİŞKİN YARGITAY KARAR ÖRNEKLERİ 666
Onikinci Ayrım
ÜRETİMCİNİN (İMALÂTÇININ) SORUMLULUĞU
I– KONUYA GENEL BAKIŞ 673
II– KAVRAMLAR VE TANIMLAR 675
1– Kavram 675
2– Üretimci (imalatçı) 675
3– Üretici 676
4– Yasalardaki tanımlar 676
5– Avrupa Birliği Yönergeleri 677
III– ÜRETİMCİNİN (İMALATÇININ) SORUMLULUĞU 678
1– Tanım 678
2– Sorumluluk nedenleri 678
IV– TÜKETİCİ YASASINA GÖRE AYIPLI MALDAN SORUMLULUK 681
1– Ayıplı mal 681
2– Ayıplı maldan sorumluluk 682
3– İspat yükü 682
4– Tüketicinin seçimlik hakları 683
V– ÜRETİMCİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 684
1– Genel olarak 684
2– Tüketici Yasasına göre üretimcinin yükümlülükleri 685
VI– ÜRÜNLERE İLİŞKİN YASA HÜKÜMLERİNE GÖRE SORUMLULUK 693
VII– SORUMLULUĞUN TÜRÜ VE UYGULAMA 695
1– Genel olarak 695
2– Ülkemizdeki yasal düzenlemeler 696
3– Yargıtay kararları 697
4– Yargıtay’ın satıcı ile alıcı arasındaki sözleşme ilişkisinin “güven ortamında” meydana gelen olaylarda, imalatçıyı “sözleşmesel davranış yükümlülükleri” uyarınca sorumlu tutan kararları 699
VIII– TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER 700
1– Ayıplı maldan sorumlulukta zamanaşımı 700
2– İkinci el satışlarda zamanaşımı 700
3– Zamanaşımının ileri sürülemeyeceği durumlar veya üst sınır 701
4– Zamanaşımı süresinin sözleşme ile uzatılması 702
5– Garanti Belgesinin zamanaşımı sürelerine etkisi 703
6– Satış sonrası hizmetlerin süresi 703
Onüçüncü Ayrım
SATICININ SORUMLULUĞU
I– SATIM SÖZLEŞMESİ 705
1– Tanım 705
2– Hukuksal niteliği 705
3– Unsurları 706
4– Satım sözleşmesi türleri 707
5– Satıcının borçları 707
6– Alıcının borçları 707
7– Yarar ve hasar 708
II– TAŞINIR SATIMI 708
1– Tanımı 708
2– Konuları 709
3– Taşınır satımı sözleşmesinin şekli 709
4– Taşınır satımı hakkındaki hükümlerin uygulama alanı 710
III– TAŞINIR SATIMINDA, SATICININ AYIPLARDAN SORUMLULUĞU 710
1– Tanım 710
2– Hukuksal niteliği 711
3– Satıcının ayıptan sorumluluğunun koşulları 711
4– Alıcının seçimlik hakları 716
IV– TAŞINMAZ SATIMI 718
1– Tanımı ve konusu 718
2– Taşınmaz satımına uygulanacak hükümler 718
3– Taşınmaz satımı sözleşmesinin şekle bağlı olması 718
4– Tapulu taşınmazın haricen satışı ve resmi şekle uyulmamasının sonuçları 719
5– Tapusuz taşınmaz satışı 721
6– Taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri 722
V– TAŞINMAZ SATIMINDA, SATICININ AYIPLARDAN SORUMLULUĞU 724
1– Uygulanacak yasa hükümleri 724
2– Taşınmazdaki ayıpların neler olabileceği 724
3– Taşınmazdaki ayıpların mal ve can zararlarına neden olması 726
VI– SATIM SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI 727
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı 727
2– Taşınır satımında zamanaşımı 728
a) Ayıba karşı iki yıllık zamanaşımı 728
b) Satıcı sorumluluğunu kabul ederse (borcunu ikrar ederse), zamanaşımı iki yıl değil, on yıl olacaktır 729
c) Satıcının ağır kusurlu olması durumunda zamanaşımı 730
d) Hizmet satımında zamanaşımı süreleri 730
e) Borcun yerine getirilmemesinde zamanaşımı 731
f) Zamanaşımının başlangıcı 731
g) Sözleşme ile zamanaşımı süresinin değiştirilmesi 731
h) Zamanaşımı savunması 732
3– Taşınmaz satımında zamanaşımı 732
a) Sözleşmeye aykırılıkta (10) yıllık genel zamanaşımı 732
b) Binaların (yapıların) ayıplı olmasından doğan davalarda zamanaşımı 733
c) Zamanaşımının başlangıcı 735
VII– SATIM SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 737
1– Satış sözleşmelerinde zamanaşımı süresi 737
2– Taşınır satımında ayıplardan sorumlulukta zamanaşımı 740
3– Taşınmaz satımında zamanaşımına ilişkin kararlar 741
4– Tapu dışı satışlarla ilgili yargıtay kararları 745
5– Tapusuz taşınmazların satışıyla ilgili kararlar 748
Ondördüncü Ayrım
ESER SÖZLEŞMESİ (YAPIM, BAKIM, ONARIM VE YÜKÜMLENİM SÖZLEŞMELERİ)
I– KAVRAM VE TANIM 749
II– SÖZLEŞMENİN KONULARI 750
1– Satın almak yerine “ısmarlamak” ve “yaptırmak” 750
2– Ev ve daire satın almak yerine “inşa ettirmek” 751
3– Bakım, onarım işleri 751
4– Görüş ve rapor alınması 751
5– Bir işin yaptırılması ve düzenletilmesi 751
III– BAŞKA SÖZLEŞMELERLE KARŞILAŞTIRMA 752
1– Eser sözleşmesi ile hizmet sözleşmesi arasında benzerlik ve farklar 752
2– Eser sözleşmesi ile satış sözleşmesi arasında benzerlik ve farklar 761
3– Karma sözleşmeler 763
4– Eser sözleşmesinde, iş sahibi, tüketici haklarından yararlanamaz 766
IV– SORUMLULUKLAR 767
1– Yüklenicinin doğrudan sorumluluğu 767
2– İş sahibinin, yükleniciyle birlikte sorumlu tutulabileceği durumlar 768
3– Yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin Yargıtay kararları 768
4– Yüklenici ile birlikte iş sahibinin de sorumlu olduğu durumlara ilişkin kararlar 770
V– İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ 772
1– Ülkemizde kötü ve niteliksiz yapılaşmanın yarattığı sorunlar 772
2– Taşınmazdaki ayıpların mal ve can zararlarına neden olması 773
3– İnşaat sözleşmelerinde anlaşmazlık konuları 773
4– Taşınmazdaki ayıpların neler olabileceği 774
VI– ARSA PAYI KARŞILIĞI BAĞIMSIZ BÖLÜM YAPIMI SÖZLEŞMELERİ 774
1– Tanım 774
2– Sözleşmenin unsurları 775
3– Hukuksal niteliği 776
4– Düzenlenme biçimleri 778
5– Yüklenicinin borçları ve yükümlülükleri 780
6– Arsa sahibinin borçları 780
7– Yüklenicinin inşaattaki ayıplardan sorumluluğu 780
8– İş sahibinin, ayıba karşı seçimlik hakları 781
9– Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin hükümleri 781
10– Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin sona ermesi 782
VII– ESER VE İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI 783
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı 784
2– Taşınır eserlerdeki ayıptan dolayı zamanaşımı 784
3– Taşınmaz yapılarda ayıptan dolayı zamanaşımı 785
VIII– DEPREM ZARARLARINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 790
Onbeşinci Ayrım
HEKİMLERİN VE HASTANELERİN SORUMLULUĞU
I– KONUYA GENEL BAKIŞ 797
II– SAĞLIK KONUSUNDA YASAL DÜZENLEMELER 798
1– Anayasa hükmü 798
2– Yasal düzenlemeler 799
III– HEKİME BAŞVURMA 801
1– Hasta gözüyle hekim 801
2– Hekime niçin başvurulur 803
IV– HASTA İLE HEKİM–HASTANE İLİŞKİSİNİN KURULMA BİÇİMLERİ 803
1– Doğrudan hekime başvurma 803
2– Hasta başvurmaksızın hekimin zorunlu tıbbi yardımda bulunması 804
3– Hastane aracılığıyla hekimle buluşma 805
V– HEKİM İLE HASTA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ 806
1– Genel olarak 806
2– Tedavi sözleşmesinin “kendine özgü–sui generis” bir sözleşme olduğu görüşü 807
3– Hizmet sözleşmesi görüşü 808
4– Vekâlet sözleşmesi görüşü 808
5– Eser sözleşmesi sayılabilecek tıbbi işlemler 809
6– Hekimin vekâletsiz işgörme durumunda kalması 809
7– Hekimin haksız eylemi 810
VI– SAĞLIKTA VE HEKİMLİKTE SORUMLULUK KOŞULLARI 812
VII– HEKİM SORUMLULUĞUNUN TÜRÜ 812
1– Hasta ile hekim arasında sözleşme ilişkisi varsa 813
2– Hekim yardımcı kişi kullanmışsa 813
3– Hekim, yardımcı kişi konumunda ise 814
4– Hekim, vekâletsiz iş görmüşse 814
5– Hekim, kamu hastanesi görevlisi ise 815
VIII– SORUMLULUK NEDENLERİ 815
1– Hekimlik mesleğinin gerektirdiği “yüksek özen” gösterilmemiş olması 815
2– En hafif kusurdan tam sorumluluk 815
IX– HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 815
1– Hastalığı belirleme (Tanı–teşhis) yükümlülüğü 816
2– Tedavi yöntemini seçme ve uygulama yükümlülüğü 817
3– Hastayı ve yakınlarını aydınlatma ve onamlarını alma yükümlülüğü 818
4– Aldatmama ve yanıltmama yükümlülüğü 822
5– Sır saklama yükümlülüğü 822
6– Kayıt tutma yükümlülüğü 823
7– Yüksek özen gösterme yükümlülüğü 824
X– SORUMLULUĞUN VE KUSURUN SAPTANMASI 828
1– Sorumluluğun ölçüsü 828
2– Sorumluluk ve kusurun saptanması 828
3– Bilirkişi raporlarının geçerliği 830
XI– ÖZEL HASTANELERİN SORUMLULUĞU 833
1– Konuya genel bakış 833
2– Özel hastane ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği 834
a) Sözleşme ilişkisi 834
b) Vekâletsiz işgörme ilişkisi 835
c) Haksız fiil ilişkisi 836
3– Özel hastanelerin sorumlulukları 837
a) Yükümlülükler 837
b) Nedensellik bağı 838
c) Yüksek özen borcu 839
d) En hafif ihmalden tam sorumluluk 840
e) Yardımcı kişilerden sorumluluk 840
XII– KAMU HASTANELERİ 840
1– Yasal düzenlemeler 840
2– Kamu Hastanesi ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği 841
3– Kamu hastanelerinin sorumlu tutulabilme koşulları 842
4– Kamu hastanesi hekimlerinin “görevden ayrılabilir” kişisel kusurları 843
5– Kişisel kusurun görevi yapmamaktan kaynaklanması 845
6– Hekimin ve öteki sağlık personelinin “idare” ile birlikte sorumlulukları 845
7– Döner sermaye uygulaması ve sorumluluk 847
XIII– HEKİMLER VE HASTANELER İLE HASTA ARASINDA SORUMSUZLUK ANLAŞMASI YAPILABİLİR Mİ ? 847
XIV– HEKİMLERE VE HASTANELERE KARŞI DAVA AÇILMASI 848
1– Dava konuları 848
2– Dava türleri 848
XV– GÖREVLİ MAHKEMELER 849
1– Bağımsız çalışan hekimlere ve özel hastanelere karşı açılacak davalarda 849
2– Sigortalıları tedavi ile yükümlü hastanelere karşı açılacak davalarda 849
3– Kamu hastanelerinin hizmet kusurları nedeniyle açılacak davalarda 850
4– Kamu görevlilerinin kişisel kusurları nedeniyle açılacak davalarda 850
XVI– ZAMANAŞIMI 851
1– Hasta–Hekim ilişkisinde 851
2– Özel Hastanelerin sorumluluğu ve yardımcı kişilerden sorumlulukta 851
3– Kamu Hastanelerine karşı açılacak tazminat davalarında 851
4– Sigortalıların tedavi gördükleri hastanelere karşı açacakları davalarda 852
XVII– YARGITAY KARARLARI 853
1– Hekim–hasta ilişkisini vekalet ilişkisi kabul eden Yargıtay kararları 853
2– Eser Sözleşmesi kabul edilen tıbbi elatmalar konusunda Yargıtay kararları 855
3– Sorumluluğun ölçüsü konusunda Yargıtay kararları 857
4– En hafif kusurdan tam sorumluluk konusunda Yargıtay kararları 860
5– Kamu görevlisinin kişisel kusuruyla ilgili Yargıtay kararları 865
Onaltıncı Ayrım
ÇEVRE ZARARLARI VE SORUMLULARI
I– TANIMLAR 871
1– Genel olarak çevre ve Çevre Hukuku 871
2– Çevre kavramı ve çeşitli tanımları 871
3– Yasa’da çevre tanımı 872
4– Çevre hakkı 872
5– Çevre türleri 872
II– ÇEVRE SORUNLARI 873
1– Genel olarak çevre sorunları 873
2– Başlıca çevre sorunları 874
a) Hava kirliliği 875
b) Su kirliliği 876
c) Toprak kirliliği 877
d) Bitki ve hayvan türlerinin azalması 878
e) İklim değişikliği, küresel ısınma 879
f) Ozon tabakasına verilen zararlar ve canlılar üzerindeki etkileri 880
g) Ormanların ve ağaçlık alanların azalması 883
h) Çölleşme 885
i) Endüstriyel kirlilikler 885
j) Gürültü kirliliği 887
k) Kentsel, tarihsel ve kültürel kirlenme 888
III– ÇEVRENİN KORUNMASI 890
1– Yasal düzenlemeler 890
2– Uluslararası sözleşmeler 891
3– Çevre korumada temel ilkeler 891
a) Sürdürülebilir kalkınma ilkesi 892
b) Önleme ilkesi 893
c) İhtiyat (sakınma) ilkesi 896
d) Kirleten öder ilkesi 896
e) Katılım ve işbirliği ilkesi 897
f) Entegrasyon (bütünleşme) ilkesi 898
IV– ÇEVRE ZARARLARINDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR 899
A) Hukuki sorumluluk 900
1– Yasal düzenlemeler 900
2– Sorumluluğun hukuki niteliği 901
3– Sorumluluk koşulları 903
B) İdari sorumluluk 917
C) Ceza sorumluluğu 918
V– ÇEVRE ZARARLARI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI 920
1– Genel olarak dava konuları 920
2– Çevre kirliliğinden kaynaklanan can zararları nedeniyle tazminat istemleri 922
3– Çevre kirliliğinden kaynaklanan malvarlığı (ürün) zararları nedeniyle tazminat istemleri 924
4– Davacılar (zarar görenler) 925
5– Davalılar (kirleten ve bozanlar) 926
VI– GÖREVLİ MAHKEMELER 927
1– Asliye hukuk mahkemeleri 927
2– Tüketici mahkemeleri 927
VII– ÇEVRE ZARARLARINDA ZAMANAŞIMI 928
1– Çevre Kanunu’na göre zamanaşımı 928
2– Genel hükümlere göre zamanaşımı 929
Onyedinci Ayrım
TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– TRAFİK KAZALARI 931
1– Tanım 931
2– Oluş biçimlerine göre trafik kazası türleri 931
3– Uygulanan yasalara göre trafik kazası türleri 932
II– TRAFİK KAZASI NEDENİYLE DAVA TÜRLERİ 932
1– Ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat (TBK. m. 53, 56) 932
2– Bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat (TBK. m. 54, 56) 933
3– Kaza geçiren kişinin yakınlarının maddi ve manevi zararları 934
4– Araç ve eşya hasarı nedeniyle tazminat 934
III– TRAFİK KAZALARINDAN SORUMLU OLANLAR 935
1– İşletenler 935
2– İşleten gibi sorumlu olanlar 936
3– Sürücü ve yardımcıları 937
4– Taşımacılar 938
5– İşverenler 939
6– Sigortacılar 940
IV– TRAFİK KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 946
1– Yasa hükmü 946
2– Ölümlerde ve bedensel zararlarda zamanaşımı süreleri 946
3– Maddi hasarlarda zamanaşımı süresi 947
4– Manevi tazminat isteklerinde zamanaşımı 947
5– Yükümlülerin birbirlerine dönme haklarında süre 947
V– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI 948
1– Trafik kazalarında ceza zamanaşımı tüm sorumlulara uygulanır 948
2– Ceza zamanaşımı sigortacıya da uygulanır 948
3– Ceza zamanaşımı dolduktan sonraki dava süresi 949
4– Ceza zamanaşımının uygulanma koşulları 949
5– Ceza zamanaşımının uygulanamayacağı durumlar 951
6– Teknik arızadan kaynaklanan kazalarda ceza zamanaşımı uygulanacak mıdır? 952
VI– TRAFİK–İŞ KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 954
VII– YOLCU TAŞIMADA ZAMANAŞIMI 954
VIII– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 955
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi 955
2– Zararın öğrenilmesi 956
IX– ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 957
1– Dava açılmasıyla, zararın tümü için zamanaşımının kesilmesi 957
2– Ortaklaşa sorumlulardan biri hakkında kesilen zamanaşımının, tümü hakkında kesilmesi 957
X– YARGITAY KARARLARI 959
1– İşleten hakkında ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar 959
2– Sigortacı hakkında da uzamış ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar 963
3– Manevi tazminat isteklerinde ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar 965
4– Ölüm, yaralanma, araç hasarı bir arada ise, araç hasarına da ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar 968
Onsekizinci Ayrım
SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– TRAFİK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI 971
1– Yasa hükmü 971
2– Sigorta Genel Şartları 972
3– Sigortacıya uygulanacak zamanaşımı süreleri 972
4– Dönme (rücu) davalarında süre 973
II– İSTEĞE BAĞLI SİGORTADA ZAMANAŞIMI 973
III– TAŞIMA SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI 973
IV– KOLTUK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI 974
V– GÜVENCE HESABINDA ZAMANAŞIMI 974
VI– ÖZEL SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI 975
Ondokuzuncu Ayrım
NOTERLERİN SORUMLULUĞU
I– NOTER VE NOTERLİK 977
1– Bir kamu hizmeti olarak noterlik 977
2– Noterliğin ve noterlerin çalışma koşulları ve özellikleri 977
3– Hukuk ve Ceza sorumlulukları 978
4– Noterlerin yaptıkları işler 979
5– Noterlik işlemlerinin nasıl yapılacağı 981
6– Noter tutanaklarının düzenlenme şekli 983
7– Onaylama 984
8– Noterlik işlemlerinin niteliği ve geçerliği 985
II– NOTERLERİN HUKUKİ SORUMLULUĞU 985
1– Yasa hükmü 985
2– Yargıtay kararlarında sorumluluğun hukuki niteliği 986
3– Noterlerin iki tür sorumluluğu 989
a) Noterlerin doğrudan kendi işlemlerinden sorumluluğu 990
b) Noterlerin çalıştırdığı kişilerden sorumluluğu 990
4– Zarar gören kişilerle noterler arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği 992
a) Noterler ile iş sahipleri arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği 992
b) Noterlerin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunun hukuksal niteliği 993
III– NOTERİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN KOŞULLARI 993
1– Bir işlemin hiç yapılmamış veya hatalı ya da eksik yapılmış olması 993
a) Bir işlemin hiç yapılmamış olması 993
b) Hatalı işlemler yapılmış olması 994
c) Eksik işlem yapılmış olması 997
2– İşlem ve eylemin hukuka aykırı olması 997
3– Noterin veya çalışanların işlemlerinden bir zarar doğmuş olması 998
4– Hukuka aykırı işlem ile zarar arasında nedensellik bağının bulunması 999
5– Noterlerin sorumluluktan kurtulma olanakları 1002
a) Zarar görenin kusuru 1002
b) Üçüncü kişinin kusuru 1003
c) Mücbir sebep 1004
6– Sorumluluk (kusur) oranı belirlenmesinin gerekli olduğu haller 1004
IV– NOTERLERİN CEZA SORUMLULUĞU 1005
1– Ceza Kanunu yönünden kamu görevlisi sayılma 1005
2– Kovuşturma usulü 1006
3– Noterlerin ceza sorumluluğu 1006
4– Ceza sorumluluğunun koşulları 1006
V– NOTERE KARŞI DAVA AÇILMASI 1008
1– Davacılar 1008
2– Davalılar 1008
3– Görevli mahkeme 1009
4– Yetkili mahkeme 1009
5– Dava türü 1009
VI– RÜCU DAVALARI 1010
1– Noterin çalıştırdığı kişilere rücu hakkı 1010
2– Noterin üçüncü kişilere rücu hakkı 1010
VII– ZAMANAŞIMI 1011
1– Noterde işlem yaptıranların açacakları davalarda 1011
2– Üçüncü kişilerin açacakları davalarda 1011
3– Notere uzamış ceza zamanaşımının uygulanması 1011
Yararlanılan Kitaplar ve Yazılar 1013
Kavramlara Göre Arama Dizini 1017 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
