|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU 27
GÜNCEL KATMA DEĞER VERGİSİ ORANLARI 77
66 SERİ NO.LU KDV SİRKÜLERİ 111
KDV İADELERİNDE SIK KARŞILAŞILAN KONULAR HAKKINDA GÖRÜŞLERİMİZ 113
1– Alış faturasının tarihi satış faturasından sonra olsa dahi sevk irsaliyesi tarihi satış faturası
tarihinden önce olursa alış faturası yüklenime konu edilebilir 113
2. YMM Tam tasdik raporu ile alınabilecek iade sınırlamasının hesabında iade türleri tek tek nazara
alınmamakta aynı dönemde birden fazla iade türü varsa bunların toplamı dikkate alınmaktadır 114
3. Yüklenim yapılarak alınan iadelerde malın veya hizmetin bünyesine giren mal veya hizmet alım
faturalarının iade döneminden sonra kayıtlara alınması halinde yüklenime konu edilmesi
mümkündür 115
4. Yapım işleri ile ilgili tevkifat iadelerinde, hakediş belgesi faturadan önceki bir dönemde onaylandı
ise KDV hakedişin onaylandığı ayda beyan edilir ve iadesi de bu ayda talep edilir 115
5. Tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükelleflerin artırımlı teminat ile iade talebinde; takip eden
yılda süresinde tam tasdik yaparlarsa teminat mektubu çözümü limitine bakılmaksızın YMM
raporuna istinaden yerine getirilir. Ancak YMM raporunun iadenin yapıldığı tarihten itibaren 6 ay
içinde ilgili daireye sunulması gerekir 116
6. Yüklenim yapılan iadelerde mükellefin iadeye konu satış ve teslimlerinin gerçekleşmesi için başka
firmalardan finansal kaynak sağlanıyorsa bu finansal kaynaklara ilişkin düzenlenen adat
faturalarının KDV sinin yüklenime dahil edilmesi mümkündür 116
7. Alımını yaptığımız bir ürün ile ilgili bir fiyat farkı faturası gelirse onu da yüklenime dahil edebiliriz
ancak satış faturası ile ilgili müşteriden gelen fiyat farkı faturasının KDV sini yüklenime dahil etmek
mümkün değildir 117
8. 7440 sayılı Kanun kapsamında emtiaya ilişkin olarak beyan edilen ve ödenen KDV genel esaslar
çerçevesinde indirim konusu yapılabilir. Söz konusu KDV, doğrudan yüklenime konu edilmeyen
ihraç kayıtlı teslim ve tevkifat gibi iade türlerinde iade hesabında dikkate alınabilecektir 117
9. Tevkifat iadelerinde iade talep eden mükelleften yapılan tevkifatın ilgili dönemde alıcı tarafından
beyan edilmemesi halinde vergi daireleri alıcıdan düzeltme yapmasını istemektedirler. Alıcının
düzeltme yapmaması halinde iade işleminin yapılmasına engel bir durum olmadığı kanaatindeyiz 117
10. Kat karşılığı sözleşmeler kapsamında indirimli oran iadelerinde arsa sahiplerine kesilecek
faturaların hesabının doğru yapılması ve en geç iskan veya fiili kullanıma başlama tarihinden
itibaren 7 gün içinde faturaların düzenlenmiş olması gerekir 117
11. Gümrük beyannamelerinde ihracat rejim kodlarının yanlış girilmesi KDV iadesinde eksilme ve
gecikmelere neden olmaktadır. 118
12. Pişmanlık hükümleri haksız alınan KDV için de geçerlidir. Düzeltme verilmesi halinde vergi ziyaı
cezası düzenlenmez 118
KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ 119
I. MÜKELLEFİYET 119
A. VERGİNİN KONUSU 119
1. Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler 119
1.1. Ticari, Sınaî, Zirai Faaliyet ve Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve
Hizmetler 119
1.2. İthalat 120
1.3. Diğer Faaliyetlerden Doğan Teslim ve Hizmetler 120
2. Teslim 122
3. Teslim Sayılan Haller 123
4. Hizmet 124
5. Hizmet Sayılan Haller 125
6. İşlemlerin Türkiye’de Yapılması 125
6.1. Mal Teslimlerinin Türkiye’de Yapılması 125
6.2. Hizmetin Türkiye’de Yapılması 126
6.3. Uluslararası Taşıma İşleri 126
B. VERGİNİN KONUSU İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ HUSUSLAR 126
1. Kap ve Ambalaj Maddelerinin Vergilendirilmesi 126
2. Kamu Kurum ve Kuruluşları, Dernek ve Vakıflar ile Mesleki Kuruluşların Vergilendirilmesi 127
2.1. Genel Olarak 127
2.2. Genel Bütçeli İdareler 127
2.3. Kamu Kuruluşlarınca Personele Sağlanan Hizmetler 128
3. Nakil Vasıtaların Satışı 128
4. Avukatlık Ücretleri 128
5. Personele Sağlanan Menfaatler 129
6. Müzayede Mahallinde Yapılan Satışlar 129
6.1. Genel Olarak 129
6.2. İcra Dairelerinde Yapılan Satışlar 129
6.2.1. Verginin Mükellefi 130
6.2.2. Verginin Beyanı ve Ödenmesi 130
6.2.3. Aylık Bildirim 130
6.3. İşlemin Gerçekleşmemesi 130
7. Adi Ortaklıklarda Vergileme 130
8. Arsa Karşılığı İnşaat İşleri 131
8.1. Arsa Sahibi Tarafından Müteahhide Arsa Payı Teslimi 131
8.2. Müteahhit Tarafından Arsa Sahibine Konut veya İşyeri Teslimi 131
9. Yurt Dışına Düzenlenen Turlar 133
10. Promosyon Ürünleri, Numune ve Eşantiyonlar 134
10.1. Promosyon Ürünleri 134
10.2. Eşantiyon veya Numune Mallar Verilmesi 136
11. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamındaki Satışlar 137
11.1. Satılan Malın İade Edilmesi, Başka Bir Mal ile Değiştirilmesi, Ödenen Bedelin İade Edilmesi,
Değer Kaybının Bedelden İndirilmesi 137
11.2. Taksitli Satışlar 137
11.3. Kapıdan Satışlar 138
12. Profesyonel Futbol Faaliyetleri 138
12.1. Spor Kulüpleri 138
12.2. Türkiye Futbol Federasyonu 139
12.3. Spor Genel Müdürlüğü 140
12.4. Defter Tutma ve Belge Düzenleme 140
12.5. İndirim 140
13. Kazançları Basit Usulde Tespit Edilen Mükelleflerin KDV Karşısındaki Durumu 140
14. Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı 141
15. İlaç Bedelleri 141
16. Kart, Şifre, Kod ve Benzerlerinin Satışında KDV Uygulaması 141
16.1. Genel Açıklama 141
16.2. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olan Kart, Şifre ve Kodlarda KDV Uygulaması 141
16.3. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olmayan Kart, Şifre ve Kodlarda KDV Uygulaması 142
16.3.1. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olmayan Kart, Şifre ve Kodların Satışında KDV
Uygulaması 142
16.3.2. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olmayan Kart, Şifre ve Kodlar Kullanılarak Ürün
veya Hizmet Temininde KDV Uygulaması 143
16.4. Kart, Şifre ve Kod Satışları ile Diğer Satışlara Aracılık Hizmetlerinden Alınan Bedellerde KDV
Uygulaması 143
C. MÜKELLEF VE VERGİ SORUMLUSU 144
1. Mükellef 144
1.1. Fazla veya Yersiz Uygulanan Vergi 144
1.1.1. Fazla veya Yersiz Vergi Uygulayanlar 144
1.1.2. Fazla veya Yersiz Hesaplanan ve Hazineye Ödenen Verginin İadesi 145
2. Vergi Sorumlusu 147
2.1. KDV’de Tevkifat Uygulaması 147
2.1.1. KDV Tevkifatının Niteliği 147
2.1.1.1. Beyan 147
2.1.1.2. İndirim 148
2.1.2. Tam Tevkifat Uygulaması 148
2.1.2.1. İkametgâhı, İşyeri, Kanuni Merkezi ve İş Merkezi Türkiye’de Bulunmayanlar
Tarafından Yapılan İşlemler 149
2.1.2.1.1. Genel Olarak 149
2.1.2.1.2. Katma Değer Vergisi Mükellefi Olmayan Gerçek Kişilere
Elektronik Ortamda Sunulan Hizmetler 151
2.1.2.1.2.1. Elektronik Hizmet Sunucularının KDV Mükellefiyeti 152
2.1.2.1.2.2. Verginin Hesaplanması 152
2.1.2.1.2.3. Beyan ve Ödeme 153
2.1.2.1.2.4. Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi 153
2.1.2.2. Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler 153
2.1.2.3. Kiralama İşlemleri 155
2.1.2.4. Reklâm Verme İşlemleri 156
2.1.2.5. İsteğe Bağlı Tam Tevkifat Uygulaması 157
2.1.3. Kısmi Tevkifat Uygulaması 158
2.1.3.1. Kısmi Tevkifatın Mahiyeti ve Tevkifat Uygulayacak Alıcılar 158
2.1.3.2. Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmetler 160
2.1.3.2.1. Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik–Mimarlık
ve Etüt–Proje Hizmetleri 160
2.1.3.2.1.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 160
2.1.3.2.1.2. Kapsam 161
2.1.3.2.2. Etüt, Plan–Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetler 163
2.1.3.2.2.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 163
2.1.3.2.2.2. Kapsam 163
2.1.3.2.3. Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve
Onarım Hizmetleri 165
2.1.3.2.3.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 165
2.1.3.2.3.2. Kapsam 165
2.1.3.2.4. Yemek Servis ve Organizasyon Hizmetleri 166
2.1.3.2.4.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 166
2.1.3.2.4.2. Kapsam 166
2.1.3.2.5. İşgücü Temin Hizmetleri 167
2.1.3.2.5.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 167
2.1.3.2.5.2. Kapsam 167
2.1.3.2.6. Yapı Denetim Hizmetleri 169
2.1.3.2.6.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 169
2.1.3.2.6.2. Kapsam 169
2.1.3.2.7. Fason Olarak Yaptırılan Tekstil ve Konfeksiyon İşleri, Çanta ve
Ayakkabı Dikim İşleri ve Bu İşlere Aracılık Hizmetleri 169
2.1.3.2.7.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 169
2.1.3.2.7.2. Kapsam 169
2.1.3.2.7.3. Fason İşlerle İlgili Aracılık Hizmetleri 170
2.1.3.2.8. Turistik Mağazalara Verilen Müşteri Bulma / Götürme Hizmetleri 171
2.1.3.2.8.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 171
2.1.3.2.8.2. Kapsam 171
2.1.3.2.9. Spor Kulüplerinin Yayın, Reklâm ve İsim Hakkı Gelirlerine Konu
İşlemleri 171
2.1.3.2.9.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 171
2.1.3.2.9.2. Kapsam 171
2.1.3.2.10. Temizlik, Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetleri 173
2.1.3.2.10.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 173
2.1.3.2.10.2. Kapsam 173
2.1.3.2.11. Taşımacılık Hizmetleri 174
2.1.3.2.11.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 174
2.1.3.2.11.2. Kapsam 174
2.1.3.2.12. Her Türlü Baskı ve Basım Hizmetleri 175
2.1.3.2.12.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 175
2.1.3.2.12.2. Kapsam 175
2.1.3.2.13. Diğer Hizmetler 176
2.1.3.2.14. Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Yaptırılan Sağlık Tesislerine
İlişkin İşletme Döneminde Sunulan Hizmetlerde Tevkifat
Uygulaması 178
2.1.3.2.15. Ticari Reklam Hizmetleri 180
2.1.3.2.15.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 180
2.1.3.2.15.2. Kapsam 180
2.1.3.3. Kısmi Tevkifat Uygulanacak Teslimler 181
2.1.3.3.1. Külçe Metal Teslimleri 181
2.1.3.3.1.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 181
2.1.3.3.1.2. Kapsam 182
2.1.3.3.2. Bakır, Çinko, Alüminyum ve Kurşun Ürünlerinin Teslimi 182
2.1.3.3.2.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 182
2.1.3.3.2.2. Kapsam 182
2.1.3.3.3. Hurda ve Atık Teslimi 183
2.1.3.3.3.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 183
2.1.3.3.3.2. Kapsam 183
2.1.3.3.4. Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kâğıt, Cam Hurda ve ve Atıkları
ile Konfeksiyon Kırpıntılarından Elde Edilen Hammadde Teslimi 185
2.1.3.3.4.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 185
2.1.3.3.4.2. Kapsam 185
2.1.3.3.5. Pamuk, Tiftik, Yün ve Yapağı ile Ham Post ve Deri Teslimleri 186
2.1.3.3.5.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 186
2.1.3.3.5.2. Kapsam 186
2.1.3.3.6. Ağaç ve Orman Ürünleri Teslimi 186
2.1.3.3.6.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı 186
2.1.3.3.6.2. Kapsam 187
2.1.3.3.7. Diğer Teslimler 187
2.1.3.4. Tevkifat Uygulamasıyla İlgili Ortak Hususlar 190
2.1.3.4.1. Tevkifat Uygulamasında Sınır 190
2.1.3.4.2. Belge Düzeni 190
2.1.3.4.3. Beyannamenin Düzenlenmesi 191
2.1.3.4.3.1. Alıcıların Beyanı 191
2.1.3.4.3.2. Satıcıların Beyanı 192
2.1.4. Düzeltme İşlemleri 192
2.1.4.1. Mal İadeleri 192
2.1.4.2. Matrahta Değişiklik 193
2.1.4.3. Fazla veya Yersiz Tevkif Edilen Vergilerin İadesi 194
2.1.5. Tevkifata Tabi İşlemlerde KDV İadesi 195
2.1.5.1. Genel Açıklamalar 195
2.1.5.2. İade Uygulaması 197
2.1.5.2.1. Mahsuben İade Talepleri 197
2.1.5.2.2. Nakden İade Talepleri 199
2.1.5.3. İade Uygulaması ile İlgili Diğer Hususlar 200
2.1.6. Bildirim Zorunluluğu ve Müteselsil Sorumluluk 202
2.1.6.1. Bildirim Zorunluluğu 202
2.1.6.2. Müteselsil Sorumluluk 202
Ç. VERGİYİ DOĞURAN OLAY 202
1. Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi 202
II. İSTİSNALAR 205
A. İHRACAT İSTİSNASI 205
1. Mal İhracı 205
1.1. Gümrük Beyannameli Mal İhracı 205
1.1.1. İstisnanın Kapsamı ve Beyanı 205
1.1.2. İstisnanın Tevsiki 207
1.1.3. İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi 209
1.1.4. İade 210
1.1.4.1. Genel Olarak 210
1.1.4.1.1. Mahsuben İade 210
1.1.4.1.2. Nakden İade 210
1.1.4.2. İmalatçılar Tarafından Yapılan Mal İhracında İhracat Bedeline Göre İade 211
1.1.4.2.1. Kapsam 211
1.1.4.2.2. İade 212
1.1.4.2.2.1. Mahsuben İade 212
1.1.4.2.2.2. Nakden İade 212
1.2. Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Özel Fatura ile Yapılan Satışlar (Bavul Ticareti) 212
1.2.1. İstisna Belgesi 212
1.2.2. İstisnanın Şartları 213
1.2.3. İstisnanın Beyanı 213
1.2.4. İade 214
1.2.4.1. Mahsuben İade 214
1.2.4.2. Nakden İade 214
2. Hizmet İhracı 214
2.1. İstisnanın Kapsamı 214
2.2. İstisnanın Tevsiki ve Beyanı 217
2.3. İade 219
2.3.1. Mahsuben İade 219
2.3.2. Nakden İade 219
3. Roaming Hizmetleri 219
3.1. Kapsam 219
3.2. İstisnanın Beyanı 220
3.3. İstisnanın Tevsiki 220
3.4. İade 220
3.4.1. Mahsuben İade 220
3.4.2. Nakden İade 221
4. Serbest Bölgelerdeki Müşteriler İçin Yapılan Fason Hizmetler 221
4.1. İstisnanın Kapsamı 221
4.2. İstisnanın Beyanı 221
4.3. İstisnanın Tevsiki 222
4.4. İade 222
4.4.1. Mahsuben İade 222
4.4.2. Nakden İade 222
5. Yolcu Beraberi Eşya (Türkiye’de İkamet Etmeyenlere KDV Hesaplanarak Yapılan Satışlar) 223
5.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar 223
5.2. İstisna Kapsamında Satış Yapabilecek Satıcılar 223
5.3. İstisna Kapsamına Giren Mallar ve Satış Yapılabilecek Asgari Tutar 223
5.4. Satıcının Uyacağı Esaslar 223
5.5. Alıcının Uyacağı Esaslar 224
5.6. Verginin Alıcıya İade Edilmesi 224
5.6.1. İadenin Gümrükten Çıkarken Banka Şubesinden Alınması 224
5.6.2. İadenin Gümrük Çıkışından Sonra Alınması 224
5.6.3. Verginin Elden İadesi 225
5.6.4. İadenin Avans Olarak Ödenmesi 225
5.6.5. Yetki Belgesine Sahip Aracılar Tarafından İade 225
5.7. Aracı Firmalar ve Yetkilendirilmeleri 225
5.7.1. Yetki Belgesi İçin Aranacak Şartlar 225
5.7.2. Başvuru Dilekçesine Eklenecek Belgeler 225
5.7.3. Yetki Belgesinin Verilmesi 226
5.7.4. Belge Düzeni 226
5.7.5. Alıcıya İadenin Yapılması 227
5.8. Satıcının Yükümlülükleri 228
5.9. İstisnanın Beyanı 228
5.10. İstisnanın Tevsiki 229
5.11. İade 229
5.11.1. Mahsuben iade 229
5.11.2. Nakden İade 229
6. Türkiye’de İkamet Etmeyen Taşımacılar ile Fuar, Sergi, Panayır Katılımcılarına Yapılan Teslim ve
Hizmetlerde İstisna 230
6.1. İstisnanın Kapsamı 230
6.2. İade 230
6.2.1. İade Talebinde Aranılacak Belgeler 231
6.2.2. İade Uygulaması 231
7. Yabancı Sinema Yapımcılarına Tanınan İstisna 231
7.1. İstisnanın Kapsamı 232
7.2. İade 232
8. İhraç Kaydıyla Teslimlerde Tecil–Terkin Uygulaması 233
8.1. Kapsam 233
8.2. Tecil–Terkin Uygulanacak Teslimler 234
8.3. Tecil–Terkin Uygulamasından Yararlanacak Satıcılar 234
8.4. Uygulama Kapsamına Giren Mallar 235
8.5. Tecil Edilecek Verginin Hesabı ve Terkini 237
8.6. İhracat İçin Ek Süre Verilmesi 239
8.7. İhracatın Gerçekleşmemesi Hali 240
8.8. İmalatçı Lehine Matrahta Meydana Gelen Değişiklik 241
8.9. İmalatçı Aleyhine Matrahta Meydana Gelen Değişiklik 242
8.10. Bedelsiz İhracatta Tecil–Terkin Uygulaması 242
8.11. İhraç Kaydıyla Teslim Edilerek İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi 243
8.12. İhraç Kaydıyla Teslimin Beyanı 243
8.13. İade 246
8.13.1. Mahsuben İade 246
8.13.2. Nakden İade 246
9. Dahilde İşleme ve Geçici Kabul Rejimleri Kapsamında İhraç Edilecek Malların Üretiminde
Kullanılan Girdilerin Temininde Tecil–Terkin Uygulaması 247
9.1. Kapsam 247
9.2. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler 247
9.3. Uygulama Kapsamında Teslimde Bulunabilecek Satıcılar 248
9.4. Uygulama Kapsamında Teslim Edilebilecek Mallar 248
9.5. Tecil–Terkin Uygulaması 249
9.6. İhracatın Belgede Öngörülen Süre ve Şartlara Uygun Olarak Yapılmaması 250
9.7. Satıcıların KDV Beyanı 251
9.8. İade 251
9.8.1. Mahsuben İade 251
9.8.2. Nakden İade 252
B. ARAÇLAR, KIYMETLİ MADEN VE PETROL ARAMALARI İLE ULUSAL GÜVENLİK HARCAMALARI
VE YATIRIMLARDA İSTİSNA 252
1. Deniz, Hava ve Demiryolu Taşıma Araçlarının Tesliminde, Tadil, Bakım ve Onarımında, İmal ve
İnşasına İlişkin Alımlarda İstisna 252
1.1. Araç ve Tesislerin Tesliminde İstisna 252
1.2. Araç ve Tesislerin Tadil, Onarım ve Bakım Hizmetlerinde İstisna 255
1.3. Faaliyetleri İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesislerin Kiralanması veya Çeşitli Şekillerde
İşletilmesi Olan Mükelleflere Bu Araçların İmal ve İnşası ile İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetler 257
1.3.1. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Bizzat İmal veya İnşa Edenler 258
1.3.2. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesislerin Sipariş Üzerine İmal ve İnşa Edilmesi 259
1.3.2.1. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Sipariş Vererek İmal veya İnşa
Ettirenler 259
1.3.2.2. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine Fiilen İmal ve İnşa
Edenler 260
1.3.3. Faaliyetleri Deniz Taşıma Araçları ile Yüzer Tesis ve Araçların İmal ve İnşası Olanlara
Bu Araçların İmal ve İnşası ile İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetlere Yönelik İstisna 261
1.4. İstisnanın Beyanı 262
1.5. İade 263
1.5.1. Araç ve Tesislerin Tesliminde 263
1.5.2. Araç ve Tesislerin Tadil, Onarım ve Bakım Hizmetlerinde 263
1.5.3. Araç ve Tesislerin İmal ve İnşasıyla İlgili Teslim ve Hizmetlerde 264
1.5.3.1. Faaliyetleri Araç ve Tesislerin Kiralanması veya Çeşitli Şekillerde İşletilmesi
olan Mükelleflere Bu Araçların İmal ve İnşasıyla İlgili Yapılan Teslim ve
Hizmetlerde 264
1.5.3.1.1. Araç ve Tesisleri Bizzat İmal veya İnşa Edenler 264
1.5.3.1.2. Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine İmal veya İnşa Edenler 264
1.5.3.1.2.1. Araç ve Tesisleri Sipariş Vererek İmal ve İnşa
Ettirenler 264
1.5.3.1.2.2. Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine Fiilen İmal ve
İnşa Edenler 265
1.5.3.2. Faaliyetleri Deniz Taşıma Araçları ile Yüzer Tesis ve Araçların İmal ve İnşası
Olanlara Bu Araçların İmal ve İnşası ile İlgili Teslim ve Hizmetler 265
1.6. Müteselsil Sorumluluk 266
2. Liman ve Hava Meydanlarında Yapılan Hizmetlere İlişkin İstisna 266
2.1. İstisnanın Kapsamı 267
2.1.1. İstisna Kapsamında Yer Alan Alanlar 267
2.1.2. İstisna Kapsamında Yer Alan Araçlar 267
2.1.3. İstisna Kapsamında Yer Alan Hizmetler 268
2.2. İstisna Uygulaması 268
2.3. Beyan 271
2.4. İade 271
2.4.1. Mahsuben İade 271
2.4.2. Nakden İade 271
3. Petrol Arama Faaliyetlerine İlişkin İstisna 271
3.1. Türk Petrol Kanunu Hükümlerine Göre Petrol Arama Faaliyetlerini Yürütenlere Yapılan Teslim
ve Hizmetlere İlişkin İstisna 272
3.1.1. Kapsam 272
3.1.2. İstisnanın Uygulanması 272
3.2. Boru Hattıyla Taşımacılık Yapanlara Bu Hatların İnşa ve Modernizasyonuna İlişkin Yapılan
Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna 273
3.2.1. Kapsam 273
3.2.2. İstisnanın Uygulanması 274
3.3. Beyan 275
3.4. İade 275
3.4.1. Mahsuben İade 275
3.4.2. Nakden İade 275
3.5. Müteselsil Sorumluluk 275
4. Altın, Gümüş, Platin ile İlgili Arama, İşletme ve Zenginleştirme Faaliyetlerine İlişkin İstisna 276
4.1. Kapsam 276
4.2. İstisnanın Uygulanması 276
4.3. Beyan 277
4.4. İade 278
4.4.1. Mahsuben İade 278
4.4.2. Nakden İade 278
5. Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Makine ve Teçhizat Teslimleri ile Yazılım ve Gayri Maddi Hak
Satış ve Kiralamalarında İstisna 278
5.1. Kapsam 278
5.2. İstisna Uygulaması 281
5.3. Finansal Kiralama Yoluyla Makine–Teçhizat Alımlarında Uygulama 282
5.4. Bildirim Zorunluluğu 283
5.5. Yatırımın Usulüne Uygun Olarak Gerçekleşmemesi 283
5.6. İstisnanın Beyanı 283
5.7. İade 284
5.7.1. Mahsuben İade 284
5.7.2. Nakden İade 284
6. Limanlara ve Hava Meydanlarına Bağlantı Sağlayan Demiryolu Hatları ile Liman ve Hava
Meydanlarının İnşası, Yenilenmesi ve Genişletilmesine İlişkin İstisna 285
6.1. Kapsam 285
6.2. İstisna Uygulaması 286
6.3. İstisnanın Beyanı 287
6.4. İade 287
6.4.1. Mahsuben İade 287
6.4.2. Nakden İade 288
6.5. Müteselsil Sorumluluk Uygulaması 288
7. Ulusal Güvenlik Amaçlı Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna 288
7.1. Kapsam 288
7.2. İstisnanın Uygulanması 290
7.2.1. Ulusal Güvenlik Kuruluşlarına Doğrudan Yapılan Teslim ve Hizmetlerde 290
7.2.2. Yüklenici Firmalara Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde 290
7.3. Bildirim Zorunluluğu 291
7.4. İstisnanın Beyanı 292
7.5. İade 292
7.5.1. Mahsuben İade 293
7.5.2. Nakden İade 293
7.6. Müteselsil Sorumluluk 293
8. Başbakanlık Merkez Teşkilatına Yapılacak Araç Teslimlerinde İstisna 293
8.1. Kapsam 293
8.2. İstisnanın Beyanı 293
8.3. İade 293
8.3.1. Mahsuben İade 294
8.3.2. Nakden İade 294
9. Ürün Senetlerinin İhtisas/Ticaret Borsaları Aracılığıyla İlk Teslimi 294
9.1. Kapsam 294
9.2. İade 294
9.2.1. Mahsuben İade 294
9.2.2. Nakden İade 295
10. Türkiye Kızılay Derneğine Yapılan Teslim ve Hizmetler ile Türkiye Kızılay Derneğinin Teslim ve
Hizmetlerinde İstisna 295
10.1. Kapsam 295
10.2. İstisnanın Uygulanması 296
10.3.Müteselsil Sorumluluk 297
10.4. Beyan 297
10.5. İade 297
10.5.1. Mahsuben İade 297
10.5.2. Nakden İade 297
11. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilen Gübreler ve Gübre Üreticilerine Bu
Ürünlerin İçeriğinde Bulunan Hammaddelerin Teslimi ile Yem Teslimlerinde İstisna 298
11.1. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilen Gübre Teslimleri 298
11.2. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilen Gübrelerin İçeriğinde Bulunan
Hammaddelerin Gübre Üreticilerine Teslimi 298
11.3. Yem Teslimleri 300
11.4. İstisnanın Beyanı 301
11.5. İade 301
11.5.1. Mahsuben İade 302
11.5.2. Nakden İade 302
11.6. Müteselsil Sorumluluk 302
12. Konut veya İş Yeri Teslimlerinde İstisna 303
12.1. Kapsam 303
12.1.1. İstisna Kapsamına Giren Taşınmazlar 303
12.1.2. Konut veya İş Yerinin İlk Teslimi 304
12.1.3. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar 305
12.2. Bedelin Döviz Olarak Türkiye’ye Getirilmesi 307
12.2.1. Bedelin Türkiye’ye Getirilme Zamanı 307
12.2.2. Bedelin Türkiye’ye Getirildiğinin Tevsiki 307
12.3. Konut veya İş Yerinin Üç Yıl İçerisinde Elden Çıkarılması 308
12.4. İstisnanın Usulüne Uygun Olarak Gerçekleşmemesi 309
12.5. İstisnanın Beyanı 309
12.6. İade 309
12.6.1. Mahsuben İade 310
12.6.2. Nakden İade 310
13. Organize Sanayi Bölgeleri ile Küçük Sanayi Sitelerinin İnşasına İlişkin İstisna 310
13.1. İstisnanın Kapsamı 310
13.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar 310
13.1.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemler 310
13.2. İstisnanın Uygulanması 312
13.3. İstisnanın Beyanı 313
13.4. İade 313
13.4.1. Mahsuben İade 313
13.4.2. Nakden İade 314
13.5. Müteselsil Sorumluluk 314
14. Ar–Ge, Yenilik ve Tasarım Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat
Teslimlerinde İstisna 314
14.1. Kapsam 314
14.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar 314
14.1.2. İstisna Kapsamına Giren Teslimler 315
14.2. İstisnanın Uygulaması 316
14.3. Makina ve Teçhizatın Üç Yıl İçinde Belirlenen Faaliyetler Dışında Kullanımı veya Elden
Çıkarılması 316
14.4. İstisnanın Beyanı 316
14.5. İade 317
14.5.1. Mahsuben İade 317
14.5.2. Nakden İade 317
14.6. Müteselsil Sorumluluk 317
15. Genel ve Özel Bütçeli Kamu İdarelerine, İl Özel İdarelerine, Belediyelere ve Köylere Bağışlanan
Tesislerin İnşasına İlişkin İstisna 317
15.1. İstisnanın Kapsamı 318
15.1.1. İstisna Kapsamında Yer Alan Tesisler 318
15.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar 318
15.1.3. İstisna Kapsamına Giren İşlemler 319
15.2. İstisnanın Uygulanması 319
15.2.1. Genel Olarak 319
15.2.2. KDV Ödenerek Yapılan Alımlarda Uygulama 321
15.3. İstisnanın Beyanı 322
15.3.1. Bağış Yapacaklara İstisna Kapsamında Satış Yapanların Beyanı 322
15.3.2. KDV Ödeyerek Mal ve Hizmet Alan Bağışçıların Beyanı 322
15.4. İade 322
15.4.1. Bağış Yapacaklara İstisna Kapsamında Satış Yapanlara İade 322
15.4.2. KDV Ödeyerek Mal ve Hizmet Alan Bağışçılara İade 322
15.4.3. Mahsuben İade 323
15.4.4. Nakden İade 323
15.5. Müteselsil Sorumluluk 323
16. Yabancılara Verilen Sağlık Hizmetlerinde İstisna 323
16.1. Kapsam 324
16.1.1. İstisna Kapsamına Giren Hizmetler 324
16.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar 325
16.2. İstisnanın Uygulanması 326
16.3. İstisnanın Beyanı 326
16.4. İade 326
16.4.1. Mahsuben İade 327
16.4.2. Nakden İade 327
17. Basılı Kitap ve Süreli Yayınların Tesliminde İstisna 327
17.1. Kapsam 327
17.2. İstisnanın Uygulanması 328
17.3. İstisnanın Beyanı 328
17.4. İade 328
17.4.1. Mahsuben İade 329
17.4.2. Nakden İade 329
18. İstisna Uygulamalarında Alt Sınır 329
C. TAŞIMACILIK İSTİSNASI 330
1. Transit ve Türkiye ile Yabancı Ülkeler Arasında Yapılan Taşımacılık İşlerinde İstisna 330
1.1. Kapsam 330
1.2. İstisnanın Beyanı 331
1.3. İade 331
1.3.1. Mahsuben İade 333
1.3.2. Nakden İade 333
2. İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde İstisna 333
2.1. Kapsam 333
2.2. İstisnanın Beyanı 334
2.3. İade 334
2.3.1. Mahsuben İade 335
2.3.2. Nakden İade 335
Ç. DİPLOMATİK İSTİSNALAR 335
1. Diplomatik Temsilcilik ve Konsolosluklara Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde İstisna 335
1.1. Kapsam 335
1.2. İstisnanın Beyanı 336
1.3. İade 336
1.3.1. Mahsuben İade 336
1.3.2. Nakden İade 336
2. Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna 337
2.1. Kapsam 337
2.2. Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı Müşterek Enfrastrüktür Programları Gereğince Türkiye’de
Yapılacak İnşa ve Tesis İşlemlerine İlişkin İstisna Uygulaması 338
2.3. Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri Arasında Vergi Muafiyetleri Anlaşması Gereğince,
Ortak Savunma Amacıyla Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında İstisna Uygulaması 338
2.4. İstisnanın Beyanı 339
2.5. İade 339
2.5.1. Mahsuben İade 339
2.5.2. Nakden İade 339
3. Yabancı Devletlerin Diplomatik Temsilcilik ve Konsolosluk Mensupları ile Uluslararası Kuruluş
Mensuplarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna 339
3.1. Kapsam 339
3.2. İstisna Uygulaması 340
3.3. İade 341
D. İTHALAT İSTİSNASI 342
1. Yurtiçi Teslimleri KDV’den İstisna Olan Mal ve Hizmetler 342
2. Gümrük Kanununa Göre Gümrük Vergisinden Muaf veya Müstesna Olan Eşya 343
2.1. Gümrük Kanununun 167 nci Maddesi Kapsamında Yer Alan Mallar 343
2.2. Geçici İthalat Yoluyla Getirilen Mallar 344
2.3. Hariçte İşleme Rejimi Kapsamındaki Mallar 344
2.4. Geri Gelen Eşya Kapsamındaki Mallar 345
3. Bazı Gümrük Rejimlerinin Uygulandığı Mallar 345
E. İNDİRİM VE İADE HAKKI TANINAN DİĞER İSTİSNALAR 346
1. Engellilerin Kullanımına Mahsus Araç ve Gereçlerin Tesliminde İstisna 346
1.1. Kapsam 346
1.2. İstisnanın Beyanı 347
1.3. İade 347
1.3.1. Mahsuben İade 347
1.3.2. Nakden İade 348
2. Uluslararası Kuruluşlar ile Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşlarına
Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna 348
2.1. Kapsam 348
2.2. İstisna Uygulaması 349
2.3. Beyan 350
2.4. İade 350
3. 3996 Sayılı Kanuna Göre Yap–İşlet–Devret veya 3359 Sayılı Kanun ile 652 Sayılı Kararnameye Göre
Kiralama Karşılığı Yaptırılan Projelerde KDV İstisnası 352
3.1. Kapsam 353
3.1.1. İstisnadan Yararlanacak Projeler 353
3.1.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemler 353
3.1.3. İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler 354
3.2. İstisnanın Uygulanması 354
3.3. Beyan 355
3.4. İade 355
3.4.1. Mahsuben İade 356
3.4.2. Nakden İade 356
3.5. Müteselsil Sorumluluk 356
4. Büyük Yatırımlara İlişkin İstisna 356
4.2. İstisnanın Uygulaması 357
4.3. İstisnanın Beyanı 358
4.4. İade 358
4.4.1. Mahsuben İade 358
4.4.2. Nakden İade 358
5. İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi (İSMEP) Kapsamında Yapılacak
Teslim ve Hizmetlerde İstisna 359
5.1. Kapsam 359
5.2. İstisna Uygulaması 359
5.3. İstisnanın Beyanı 360
5.4. İade 360
5.4.1. Mahsuben İade 360
5.4.2. Nakden İade 360
6. Milletlerarası Andlaşma Hükümleri Çerçevesinde KDV'den İstisna Edilmiş Olan Transit Petrol Boru
Hattı Projelerinin İnşa ve Modernizasyonuna İlişkin İstisna 361
6.1. İstisnanın Kapsamı 361
6.2. Müteselsil Sorumluluk 362
6.3. 1/1/2014 Tarihinden İstisna Belgesinin Alındığı Tarihe Kadar KDV Ödenerek Yapılan Alımlar 362
7. İmalat Sanayiine Yönelik Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamındaki İnşaat İşlerine İlişkin 1/5/2022 Tarihinden
Önce Yapılan Mal ve Hizmet Alımları 363
7.1. Kapsam 363
7.2. İstisnanın Uygulaması 364
7.3. İstisnanın Beyanı 365
7.4. İade 366
7.4.1. Mahsuben İade 366
7.4.2. Nakden İade 366
8. Eğitimde Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) Projesi Kapsamında Milli
Eğitim Bakanlığına Yapılacak Mal Teslimi ve Hizmet İfalarında İstisna 370
8.1. Kapsam 370
8.2. İstisnanın Uygulaması 370
8.3. İstisnanın Beyanı 371
8.4. İade 371
8.4.1. Mahsuben İade 371
8.4.2. Nakden İade 371
9. İmalat Sanayiinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna 371
9.1. Kapsam 372
9.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar 372
9.1.2. İstisna Kapsamına Giren Teslimler 372
9.2. İstisnanın Uygulaması 372
9.3. Makina ve Teçhizatın Üç Yıl İçinde Belirlenen Faaliyetler Dışında Kullanımı veya Elden
Çıkarılması 373
9.4. İstisnanın Beyanı 373
9.5. İade 373
9.5.1. Mahsuben İade 374
9.5.2. Nakden İade 374
9.6. Müteselsil Sorumluluk 374
10. 2023 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali Müsabakası Kapsamında Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde
İstisna 374
10.1. İstisnanın Uygulanması 375
10.2. Müteselsil Sorumluluk 375
10.3. İstisnanın Beyanı 375
10.4. İade 376
10.4.1. Mahsuben İade 376
10.4.2. Nakden İade 376
F. SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALARLA DİĞER İSTİSNALAR 386
1. Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar 386
2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar 387
2.1. Belli Kurum ve Kuruluşların Kanunda Sayılan İşleri Yapmak veya Yönetmek Suretiyle İfa
Ettikleri Teslim ve Hizmetlerde İstisna 387
2.2. Özel Okullar ve Üniversiteler Tarafından Bedelsiz Olarak Verilen Eğitim ve Öğretim Hizmetleri
ile Öğrenci Yurtları Tarafından Bedelsiz Olarak Verilen Yurt Hizmetlerinde İstisna 388
2.3. Kanunların Gösterdiği Gerek Üzerine Yapılan Bedelsiz Teslim ve Hizmetlerde İstisna 388
2.4. Belli Kurum ve Kuruluşlara Yapılan Bedelsiz Teslim ve Hizmetlerde İstisna 389
2.5. Fakirlere Yardım Amacıyla Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Dernek ve Vakıflara
Bağışlanan Bazı Malların Tesliminde İstisna 389
2.5.1. Bağışın Yapılacağı Dernek veya Vakıflar 390
2.5.2. Bağışa Konu Olacak Mallar ve Bağışın Niteliği 390
2.5.3. Bağışı Yapanlarca Düzenlenecek Belge 390
2.5.4. Dernek ve Vakıflarca Düzenlenecek Belge 390
2.5.5. Kayıt Düzeni ve Beyan 390
2.6. Yabancı Devletlerin Türkiye’deki Diplomatik Temsilcilik ve Konsoloslukları ile Yabancı Hayır
ve Yardım Organizasyonlarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna 391
2.7. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamındaki İşlemlerde İstisna 392
2.7.1. İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler 392
2.7.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemlerde Alt Sınır 393
2.7.3. İstisna Uygulaması 393
2.8. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının, Kanunlarla Kendilerine Verilen Görev
Gereği ve Kuruluş Amaçlarına Uygun Ruhsat, İzin, Onay ve Benzeri Hizmetlerde İstisna 393
3. Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar 394
4. Diğer İstisnalar 394
4.1. Vergiden Muaf Esnaf, Çiftçi ve Serbest Meslek Erbabı 394
4.2. Kazançları Basit Usulde Tespit Edilen Mükellefler 394
4.3. Gelir Vergisi Kanununun 81 inci Maddesi Kapsamındaki İşlemler, Adi Ortaklıkların Sermaye
Şirketine Dönüşmesi ile Kurumlar Vergisi Kanununa Göre Yapılan Devir ve Bölünme İşlemleri 395
4.4. İktisadi İşletmeye Dâhil Olmayan Gayrimenkullerin Kiralanması 396
4.5. Banka ve Sigorta Muameleleri Kapsamına Giren İşlemler 398
4.5.1. Banka ve Bankerlik İşlemleri 398
4.5.2. Sigorta Aracılık İşlemleri 398
4.5.3. Reasürans İşlemleri 398
4.6. Darphane ve Damga Matbaası Tarafından Yapılan İşlemler 398
4.7. Değerli Madenler, Kıymetli Taşlar, Değerli Kâğıtlar, Para, Döviz, Menkul Kıymetler, Damga
Pulu ile Hurda ve Atık Teslimleri 399
4.7.1. Değerli Maden, Değerli Kâğıt, Para, Döviz, Menkul Kıymet Teslimleri 399
4.7.2. Metal, Plastik, Kâğıt, Cam Hurda ve Atıkları ile Konfeksiyon Kırpıntılarının Teslimi 400
4.7.3. Kıymetli Taş Teslimleri 401
4.8. Zirai Amaçlı Su Teslimleri ile Arazi Islahına Ait Hizmetler 401
4.9. Serbest Bölgelerde Verilen Hizmetler ile Bu Bölgelere İlişkin Yük Taşıma İşleri 402
4.10. Boru Hattı ile Yapılan Akaryakıt Taşımaları 403
4.11. Varlık Yönetim Şirketlerinin Bazı Teslimleri ile Finansal Yeniden Yapılandırma Hükümleri
Kapsamında Bazı Borçların Teminatını Oluşturan Mal ve Hakların Teslimi 403
4.12. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna Devredilen Mal ve Hakların Teslimi 403
4.13. Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne Verilen Haber Hizmetleri 404
4.14. Gümrüklü Alanlarda Yapılan Bazı Hizmetler 404
4.15. Hazinenin Taşınmaz Teslimi ve Kiralamaları, İrtifak Hakkı Tesisi, Kullanma İzni ve Ön İzin
Verilmesi İşlemleri, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığının Arsa ve Arazi Teslimleri ile
Belediye ve İl Özel İdarelerinin Taşınmaz Satışları 405
4.16. İki Tam Yıl Süreyle Sahip Olunan İştirak Hisseleri ve Taşınmazların Satışı 407
4.16.1. Taşınmaz Satışlarında İstisna Uygulaması 408
4.16.1.2. 15/7/2023 Tarihinden İtibaren Kurumların Aktifine Kaydedilen Taşınmazların Satışı 411
4.16.2. İştirak Hisselerinin Satışında İstisna Uygulaması 411
4.16.3. Bankalara, Finansal Kiralama ve Finansman Şirketlerine Borçlu Olanların ve
Kefillerinin Borçlarına Karşılık Yapılan Teslimlere İlişkin İstisna Uygulaması 412
4.17. Konut Finansmanı Amacıyla Teminat Gösterilen veya İpotek Konulan Konutların Teslimi
(Mortgage–Tutsat) 412
4.18. Lisanslı Depoculuk Kapsamındaki İşlemler 413
4.18.1. Kapsam ve İşleyiş 413
4.18.2. Ürün Senetlerinin, İhtisas/Ticaret Borsaları Aracılığıyla İlk Teslimi 414
4.18.3. Ürün Senetlerinin İlk Tesliminden Sonraki Teslimleri 414
4.18.4. Ürün Senetlerinin Ürünü Depodan Çekecek Olanlara Teslimi ve Sorumluluk
Uygulaması 415
4.19. Varlık Kiralama Şirketleri Tarafından Yapılan Devir ve Kiralama İşlemleri 416
4.20. Sigorta Tahkim Komisyonu Tarafından Verilen Hizmetler 417
4.21. Finansal Kiralama Şirketleri, Katılım Bankaları ile Kalkınma ve Yatırım Bankalarınca, 6361
sayılı Kanun Kapsamında, Taşınır veya Taşınmazların Bizzat Kiracıdan Satın Alınması,
Satan Kişilere Kiralanması ve Kiralayana Satılması (Sat–Kirala–Geri Al) İşlemi 417
4.22. Patentli veya Faydalı Model Belgeli Buluşa İlişkin Gayri Maddi Hakların Kiralanması, Devri
veya Satılması İşlemleri 418
4.23. Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerine Tanınan İstisna 419
G. GEÇİCİ MADDELERDE YER ALAN İSTİSNALAR 422
1. Özelleştirme Kapsamına Alınan İktisadi Kıymetlerin Teslim ve Kiralanması İşlemleri 422
2. Teknoloji Geliştirme Bölgesinde ve İhtisas Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Verilen Teslim ve
Hizmetler 422
3. Milli Eğitim Bakanlığına Bilgisayar ve Donanımlarının Bedelsiz Teslimleri ile Bunlara İlişkin Yazılım
Teslimi ve Hizmetleri 425
3.1. İstisnanın Kapsamı 425
3.2. İstisnanın Uygulanması 425
3.2.1. İstisna Belgesinin Düzenlenmesi 425
3.2.2. KDV Mükelleflerince Yapılacak Bedelsiz Teslim ve/veya İfalarda İstisna Uygulaması 426
3.2.3. KDV Mükellefi Olmayanlarca Yapılacak Bedelsiz Teslim ve/veya İfalarda İstisna
Uygulaması 426
3.2.4. Nakdi Bağışlarla Alınacak Bilgisayarlarda İstisna Uygulaması 427
3.3. İndirim 427
4. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri ile Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan
İnşaat Taahhüt İşleri 427
4.1. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri 427
4.2. Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İstisna/İndirimli Oran Uygulaması 428
4.3. Konut Yapı Kooperatiflerinin Arsa (Kat) Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Uygulaması 429
4.4. İstisna Kapsamındaki İşlemlerde İndirim 429
5. Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemine Taşınmaz ve İştirak Hissesi Devri 430
6. Şehir İçi Ulaşım Sistemleri ve Bunlara İlişkin Tesislerin Devir ve Teslimleri 430
7. Taşınmazların Sosyal Güvenlik Kurumuna Devir ve Teslimi ile Bu Taşınmazların Sosyal Güvenlik
Kurumu Tarafından Devir ve Teslimleri 431
8. Belediye ve İl Özel İdarelerinin 27/1/2017 Tarihinden Önce Yaptıkları Taşınmaz Satışları 431
Ğ. İSTİSNADAN VAZGEÇME VE İSTİSNALARIN SINIRI 432
1. İstisnadan Vazgeçme 432
1.1. Uygulama 433
1.2. İstisnadan Vazgeçmenin Mümkün Olmadığı Durumlar 433
III. MATRAH, NİSPET VE İNDİRİM 434
A. MATRAH 434
1. Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah 434
1.1. Genel Açıklama 434
1.2. Tarifeli İşler ile Bedelin Biletle Tahsil Edildiği Hallerde Matrah 434
2. İthalatta Matrah 435
3. Uluslararası Yük ve Yolcu Taşımalarında Matrah 436
4. Özel Matrah Şekilleri 436
4.1. Şans Oyunları, Profesyonel Gösteriler ve Açık Artırmalar 436
4.2. Altın ve Gümüşten Mamul Eşya Teslimleri 437
4.2.1. Altından Mamul Eşya 437
4.2.2. Gümüşten Mamul Eşya 437
4.3. Gazete, Dergi ve Benzeri Periyodik Yayınlar 437
4.4. Tütün Mamulü Teslimleri 438
4.5. Belediyeler Tarafından Yapılan Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı 438
4.6. Ön Ödemeli Elektronik Haberleşme Hizmetleri 439
4.7. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Araç Plakaları ile Basılı Evrakın
Teslimi 440
4.8. Kıymetli Taş Teslimleri 440
4.9. İkinci El Araç ve Taşınmaz Ticareti 441
5. Matraha Dâhil Olan Unsurlar 443
5.1. Boş Kaplara Ait Depozitolar 443
5.2. Vade Farkları 443
5.3. Kur Farkları 443
6. Matraha Dâhil Olmayan Unsurlar 444
6.1. İskontolar 444
6.2. Hesaplanan KDV 445
6.3. Özel İletişim Vergisi 445
7. Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti 446
B. ORAN 446
1. Genel Açıklama 446
1.1. Perakende Satışın Tanımı 447
1.2. Vade Farkı, Kur Farkı ve Matrahta Değişikliğe Yol Açan İşlemlerde KDV Oranı 447
1.2.1. Vade Farkları 447
1.2.2. Kur Farkları 447
1.2.3. Malların İade Edilmesi, İşlemin Gerçekleşmemesi veya İşlemden Vazgeçilmesi 447
1.3. İndirimli Orana Tabi Mallar ile Genel Orana Tabi Malların Birlikte Satılması Halinde Fatura
Düzeni 448
2. İndirimli Orana Tabi Bazı Mal ve Hizmetlere İlişkin Açıklamalar 448
2.1. Konut Teslimleri ve İnşaat Taahhüt İşleri 448
2.1.1. Uygulanacak KDV Oranı 448
2.1.2. Konut Yapı Kooperatiflerine Verilen İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirimli Oran Uygulaması 451
2.1.3. Net Alan 451
2.2. Finansal Kiralama İşlemleri 451
2.3. Toptancı Hallerinde Faaliyet Gösterenler Tarafından Yapılan Teslimler 451
2.4. Yiyecek ve İçecek Sunulan Yerlerde KDV Oran Uygulaması 452
2.4.1. Kapsam 452
2.4.2. Konaklama Tesislerinin Bünyesindeki Hizmet Birimlerinde Yiyecek–İçecek Hizmetleri 454
2.4.3. Yemek Çeki, Kuponu ve Kartlarının Kullanıldığı Yemek Hizmetlerinde Organizatör
Firmaların Durumu 454
2.5. Geceleme Hizmetlerinde KDV Oran Uygulaması 455
2.5.1. Kapsam 455
2.5.2. Konaklama İşletmelerinde Kullanılan Alkollü İçecekler Dolayısıyla Yüklenilen KDV 455
2.5.3. Seyahat Acentelerinin Geceleme Hizmetleri İçin Verdikleri Aracılık Hizmetleri 456
2.6. Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşleri 457
2.7. Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Yaptırılan Sağlık Tesislerine İlişkin İşletme Döneminde
Sunulan Hizmetlerde KDV Oranı Uygulaması 458
3. İndirimli Orana Tabi İşlemlerde İade Uygulaması 460
3.1. İade Tutarının Hesaplanması 463
3.1.1. Yılı İçinde Talep Edilen Mahsuben İade Tutarlarının Hesaplanması 463
3.1.2. İzleyen Yıl İçerisinde Talep Edilen Nakden/Mahsuben İade Tutarlarının Hesaplanması 464
3.1.3. İade Hesabına Dahil Edilebilecek Yüklenilen KDV 465
3.1.3.1. Genel Olarak 465
3.1.3.2. Stoklarda Yer Alan Mallar 466
3.1.3.3. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler 466
3.1.3.4. Sonradan Düzenlenen veya Temin Edilen Belgeler 466
3.1.3.5. İndirimli Orana Tabi İşlemin Gerçekleşmesinden Sonra Yapılan Alımlar ve
İskontolar 467
3.2. Yılı İçerisindeki Mahsup Taleplerinin Yerine Getirilmesi 467
3.2.1. Genel Olarak 467
3.2.2. Mahsubu Talep Edilebilecek Borçlar 469
3.2.3. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Amaçlı Teslimlerinde Mahsuben İade 470
3.2.4. Mahsup İşlemi 471
3.3. Yılı İçinde İade Edilemeyen Vergilerin İadesi 472
3.4. Diğer Hususlar 474
3.4.1. İndirimli Orana Tabi İşlemleriyle Birlikte Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemleri Bulunan
Mükellefler 474
3.4.2. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kaydıyla Teslimi 475
3.4.3. Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşlerinde İade Uygulaması 475
3.4.4. Süresinden Sonra İade Talebinde Bulunulması 476
3.4.5. İade İşlemi Sonuçlandırıldıktan Sonra İndirimli Orana Tabi İşlemlerin Matrahında
Meydana Gelen Değişiklikler 476
3.4.6. Özel Hesap Dönemi Tayin Edilen Mükelleflerin İade Talepleri 478
3.4.7. Önceki Yıllara Ait İade Edilmeyen Alt Sınır Tutarları 479
3.5. İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi 479
3.5.1. Yılı İçinde İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi 479
3.5.2. Yıllık İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi 479
3.5.3. Yılı İçerisinde Mahsup Edilemeyen Tutarların Beyannamede Gösterilmesi 480
3.6. Açıklamalı Örnek 480
C. İNDİRİM 485
1. Vergi İndirimi 485
2. İndirilemeyecek KDV 490
2.1. Genel Açıklama 490
2.2. İmalat Artıklarının Tesliminde KDV Uygulaması 495
2.3. Sigorta Aracılarında KDV İndirimi 495
2.4. Kullanım Süresi Geçen veya Kullanılamayacak Hale Gelen Mallara İlişkin Yüklenilen KDV’nin
İndirimi 496
2.5. İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticaretiyle İştigal Eden Mükelleflerin Binek Otomobil Alımlarında
KDV İndirimi 496
3. İstisna Edilmiş İşlemlerde İndirim 497
4. Kısmi Vergi İndirimi 497
5. İndirimin Belgelendirilmesi 498
5.1. Fatura ve Benzeri Belge 499
5.2. Liste ve Etiketlerde Fiyatların KDV Dâhil Olarak Gösterilmesi 499
5.3. Verginin Fatura ve Benzeri Belgelerde Gösterilme Usulü 500
5.4. Verginin Hesaplanması 500
5.5. Verginin İndirimi 501
5.6. İndirimin Zamanı 501
6. Matrah ve İndirim Miktarlarının Değişmesi 502
6.1. Genel Açıklama 502
6.2. Sadece BSMV Kapsamındaki İşlemleri Yapanların Satın Aldıkları Malları İadesinde ve
Gerçekleşmeyen Hizmetlerde KDV Uygulaması 503
IV. KDV İADESİNDE ORTAK HUSUSLAR 503
A1. GENEL AÇIKLAMA 503
A2. İADELERİ VERGİ İNCELEMESİNE TABİ OLANLAR 505
1. Kapsam ve Tanımlar 505
1.1. Kapsam 505
1.2. Belge Kavramı 505
1.3. İade Talepleri Vergi İnceleme Raporuna Göre Yerine Getirilecek Mükellefler 505
1.4. Olumlu Rapor 506
1.5. Olumsuz Rapor 506
2. Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirilmesi 507
2.1. Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenler 507
2.2. Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenlere Mal Teslimi ve Hizmet
İfasında Bulunanlar 508
3. Sahte Belge Düzenleyen veya Kullananlar 508
3.2. Haklarında Sahte Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar 509
3.3. Haklarında Sahte Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar 509
3.5. Haklarında Sahte Belge Kullanma Tespiti Bulunanlar 511
4. Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleyen veya Kullananlar 512
4.1. Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kavramı 512
4.2. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar 512
4.3. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar 513
4.4. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu Bulunanlar 513
4.5. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Tespiti Bulunanlar 513
5. İşlemlerin Gerçekliğini İspat 514
6. Haklarında Olumsuz Rapor Bulunan Mükelleflerin İade Talepleri 516
6.1. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Raporu
Bulunanların İade Talepleri 516
6.2. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu
Bulunanların İade Talepleri 516
7. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme veya Kullanma
Tespiti Bulunan Mükelleflerin İade Talepleri 517
7.1. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenlediği Konusunda
Tespit Bulunanların İade Talepleri 517
7.2. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullandığı Konusunda
Tespit Bulunanların İade Talepleri 518
8. İadeye Esas Diğer Belgelerin Sahte veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Olması 519
9. Diğer Tespitler 519
9.1.Adresinde Bulunamama 519
9.2. Defter ve Belge İbraz Etmeme 519
9.3. Beyanname Vermeme 520
10. Olumsuz Rapor veya Tespit Bulunanların Kanuni Temsilcileri, Ortakları, Ortak Oldukları veya
Bunların Kurdukları veya Ortağı Oldukları Mükellefler ile Kanuni Temsilcisi Oldukları Mükellefler 520
11. Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükellefler Hakkında Olumsuz Rapor veya Tespit
Bulunanlar 521
12. Geçiş Hükümleri 522
A3. İADE TUTARININ HESABI VE İADEYE DAYANAK İŞLEM VE BELGELER 523
1. İadesi Talep Edilebilecek KDV 523
1.1. Kapsam 523
1.2. İşlemin Bünyesine Giren Verginin Hesabına Dahil Edilebilecek Unsurlar 524
1.3. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerde İade Uygulaması 524
1.4. YMM KDV İadesi Tasdik Raporu Hazırlanması Hizmetine Ait KDV 525
1.5. DİİB Sahibi Mükellefin İhraç Kaydıyla Tesliminde İade Edilecek KDV 526
1.6. İstisna Kapsamındaki İşlemin Gerçekleşmesinden Sonra İşleme İlişkin Mal ve Hizmet Alımları
ile İlgili Kur Farkları 527
1.7. İade Talebinde Bulunulabilecek Asgari Tutar 527
2. Mahsup Yoluyla İade 529
2.1. Genel Açıklama 529
2.1.1. Mahsup Edilebilecek Borçlar 529
2.1.2. Mahsuben İade Talebi 530
2.2. Mahsup Sonrası Alacağın Nakden İadesi 531
3. Maliye Bakanlığınca Belirlenen Sınırı Aşmayan Nakden İadeler 532
4. YMM KDV İadesi Tasdik Raporuna Dayalı İadeler 532
4.1. Genel Olarak 532
4.2. KDV İadesi Ön Kontrol Raporuna Dayalı İade Uygulaması 533
5. Teminat Karşılığı İade 534
5.1. Genel Açıklama 534
5.2. Teminat Türleri 534
5.3. Teminat Miktarları 535
5.6. Artırımlı Teminat Uygulaması 536
6. Vergi İnceleme Raporu ile İade 537
7. İade Talebinde Aranan Belgeler 537
7.1. İade Talep Dilekçesi 538
7.2. İade Hakkı Doğuran İşlemin Beyan Edildiği Döneme Ait İndirilecek KDV Listesi 538
7.3. İade Hakkı Doğuran İşleme Ait Yüklenilen KDV Listesi 539
7.4. İadesi Talep Edilen KDV Hesaplama Tablosu 539
7.5. Satış Faturaları Listesi 539
8. İade Talep Süresi 539
8.1. İndirimli Orana Tabi İşlemlere İlişkin İade Talep Süresi 540
8.2. Tam İstisna Kapsamındaki İşlemlere İlişkin İade Talep Süresi 540
8.3. Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemlere İlişkin İade Talep Süresi 541
B. İNDİRİMLİ TEMİNAT UYGULAMASI SİSTEMİ (İTUS) 541
1. İTUS Sertifikası Kapsamına Giren Mükellefler 541
1.1. Genel Şartlar 541
1.2. Özel Şartlar 543
1.2.1. İhracat İstisnası Kapsamındaki İade Talepleri Bakımından 543
1.2.1.1. İmalatçılar ve İmalatçı–İhracatçılar 543
1.2.1.2. Diğer İhracatçılar (Hizmet İhracatı Yapanlar Hariç) 543
1.2.2. Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler Bakımından 543
2. İTUS Sertifikası Uygulamasına Göre İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi 544
3. İTUS Sertifikasının İptal edilmesi 544
C. HIZLANDIRILMIŞ İADE SİSTEMİ (HİS) 545
1. HİS Uygulaması Kapsamına Girecek Mükellefler 545
2. HİS Uygulamasına Göre İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi 546
3. HİS Sertifikasının İptal Edilmesi 547
D. DİĞER HUSUSLAR 548
1. İade Hakkının İndirim Yoluyla Kullanılması 548
2. Defter ve Belgelerin Zayi Olması (Yangın, Su Baskını, Çalınma Gibi) Durumunda İade 549
3. Kamuya Ait Kuruluşlara İade 549
4. İstisna Kapsamında Yapılan Teslim ve/veya Hizmetin Matrahının Değişmesi ve Düzeltme İşlemleri 549
5. İstisna Kapsamındaki İşlemin Gerçekleştiği Dönemden Sonra Ortaya Çıkan Ödemeler 550
6. İade Taleplerinde, Sadece Listesi Gönderilen Belgelere İlişkin Saklama ve İbraz Yükümlülüğü 550
7. Yoklama ve Değerlendirme 550
8. Kayıt Düzeni 552
E. ÖZEL ESASLAR 552
V. VERGİNİN TARHI VE ÖDENMESİ 552
A. VERGİLENDİRME USULLERİ 552
1. Gerçek Usulde Vergilendirme 552
2. Hasılat Esaslı Vergilendirme 553
2.1. Kapsam 553
2.2. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler 554
2.3. Hasılat Esaslı Vergilendirme Usulünün Uygulanması 554
2.4. Hasılat Esaslı Vergilendirme Usulünden Vazgeçilmesi 556
2.5. Uygulama Kapsamına Alınanlar 556
B. VERGİLENDİRME DÖNEMİ VE BEYAN ESASI 558
1. Vergilendirme Dönemi 558
2. Beyan Esası 559
2.1. Genel Açıklama 559
2.2. Şahıs Şirketlerince Verilecek Beyannameler 559
2.3. Sigorta Aracıları Tarafından Verilecek Beyannameler 559
3. Beyanname Verme Zamanı 559
4. Beyanname Çeşitleri 560
C. TARH İŞLEMLERİ 561
1. Tarh Yeri 561
2. Tarhiyatın Muhatabı 561
3. Tarh Zamanı 561
D. VERGİNİN ÖDENMESİ 561
VI. USUL HÜKÜMLERİ VE ÇEŞİTLİ HUSUSLAR 562
A. USUL HÜKÜMLERİ 562
1. Kayıt Düzeni 562
B. ÇEŞİTLİ HUSUSLAR 562
1. Verginin Gider Kaydedilemeyeceği 562
2. Müteselsil Sorumluluk 562
2.1. Kapsam 562
2.1.1. İşleme Doğrudan Taraf Olanlar 563
2.1.2. İşleme Doğrudan Taraf Olmayanlar 564
2.2. Uygulama 564
C. YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN TEBLİĞLER 564
D. YÜRÜRLÜK 570
EKLER 573
YAZARLAR HAKKINDA 635 |