|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
KISALTMALAR 17
BİRİNCİ KISIM
MUKAYESELİ HUKUK, ÇİN HUKUK SİSTEMİNE GİRİŞ VE
TARİHSEL TEMELLER
I. MUKAYESELİ HUKUK VE METODOLOJİSİ 19
II. KLÂSİK DÖNEM ÇİN HUKUKU 22
A. Çin Hukuk Geleneğini Etkileyen Düşünce Akımları 29
1. Taoizm 29
2. Konfüçyüsçülük 30
3. Legalizm 32
4. Mohizm 34
5. Yin–Yang Okulu 35
B. Çin Hukuk Geleneğinin Temel Kavramları 35
C. Hukukun Konfüçyüsleşmesi 40
D. Çin Hukuk Geleneğinde Kanunnameler 43
1. Tang Kanunnamesi (M.S. 618–907) 44
2. Song Kanunnamesi (M.S. 960–1279) 44
3. Yuan Dönemi Düzenlemeleri (M.S. 1271–1368) 44
4. Ming Kanunnamesi (M.S. 1368–1644) 45
5. Qing Kanunnamesi (M.S. 1644–1911) 45
E. Klâsik Dönemde Bürokrasi 50
F. Geç Qing Dönemi: Kriz ve Reformlar (1796–1911) 52
III. MODERN DÖNEM ÇİN HUKUKU 56
A. Çin Cumhuriyeti Dönemi Hukukî Gelişmeler (1911–1949) 56
1. Geç Qing ve Cumhuriyet Dönemi Kanunlaştırma Hareketi (1902–
1935) 56
2. Sun Yat–sen ve Üç Halk İlkesi 59
8 İçindekiler
B. Çin Halk Cumhuriyeti Dönemi Hukukî Gelişmeler (1949–1976) 60
1. Kuruluş Dönemi, 1954 Anayasası ve Kitle Kampanyaları (1949–1956) 60
2. Yüz Çiçek Hareketi (1956–1957) 64
3. Anti–Sağ Hareket (1957–1960) 64
4. İleriye Doğru Büyük Atılım (1958–1961) 65
5. Mao Dönemi Ceza Adaleti (1949–1976) 66
6. Kültür Devrimi (1966–1976) 67
C. Yeni Legalizm: 1976 ve Sonrası 69
1. Üçüncü Genel Kurul ve Deng Xiaoping Dönemi (1978–1992) 70
2. Dörtlü Çete Davası ve 1982 Anayasası 71
3. Yifa Zhiguo ve Piyasa Ekonomisine Geçiş 73
4. Dünya Ticaret Örgütüne Katılım (2001) ve Sonrası 74
5. Dördüncü Genel Kurul Kararı ve Xi Jinping Dönemi 75
6. Xi Jinping’in Hukukun Üstünlüğü Düşüncesi ve Hukukun
Merkezîleşmesi 76
İKİNCİ KISIM
DEVLET YAPISI, HUKUKUN KAYNAKLARI VE YARGI SİSTEMİ
I. ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN SİYASÎ VE İDARÎ YAPISI 79
A. Tarihsel Arka Plan 79
B. Çin Komünist Partisi 80
C. Özel Sektörde Parti Örgütlenmesi 82
D. Nomenklatura Sistemi ve Parti–Devlet Paralelliği 82
E. Ulusal Halk Kongresi 85
F. Çin Halkı Siyasî Danışma Konferansı 85
G. Devlet Başkanı 86
H. Devlet Konseyi 86
I. Bakanlıklar, Komisyonlar ve Doğrudan Bağlı Kurumlar 87
J. Devlet Denetleme Komisyonu 88
K. Yerel Yönetimler 88
L. Merkez–Yerel İlişkilerinin Tarihsel Sürekliliği ve Kontrol Mekanizmaları 91
M. Etnik Özerk Bölgeler ve Özel İdarî Bölgeler 92
İçindekiler 9
II. ÇİN HUKUKUNUN KAYNAKLARI VE YARGI ORGANLARI 93
A. Hukukun Kaynakları, Mevzuat Yapımı ve Normlar Hiyerarşisi 93
1. Tarihsel Arka Plan 93
2. Normlar Hiyerarşisi 95
B. Ulusal Düzeyde Yasama Süreci 96
1. Halkın Katılımı ve Yasama Şeffaflığı 98
2. Düşünce Kuruluşlarının Politika Yapım Sürecindeki Rolü 98
3. Kanun Dili: Emredici İfadeler ve Belirsizlik 99
C. Tarihsel Arka Plan: Yargı Teşkilatının Gelişimi 99
D. Halk Mahkemeleri 100
1. Mahkemelerin Kademeleri ve Yüksek Halk Mahkemesi 100
2. Özel Mahkemeler 101
3. Yargılama Kurulları, Yargı Komitesi ve Halk Hâkim Yardımcıları 103
4. İki Dereceli Yargılama ve Yargısal Denetim 103
5. Hâkim Kadroları ve Mahkemelerin Yönetimi 104
E. Halk Savcılıkları 104
F. Mahkeme İçi Arabuluculuk ve Halk Arabuluculuğu Sistemi 105
G. Yargı Bağımsızlığı: Kavram ve Çin’deki Görünümü 106
H. Parti, Halk Kongreleri ve Diğer Aktörlerin Mahkemeler Üzerindeki Etkisi 107
I. Yargının Siyasallaşması: Merkezî Siyasî–Hukukî İşler Komisyonu 108
III. ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NDE HUKUK EĞİTİMİ VE MESLEKLERİ 110
A. Hukuk Eğitimi 110
1. Tarihsel Arka Plan 110
2. Reform Döneminde Hızlı Büyüme 111
3. Bugünkü Yapı: Hukuk Fakülteleri, Öğrenciler ve Dereceler 111
4. Hukuk Meslekleri Sınavı 112
B. Hâkimlik 113
C. Savcılık 114
1. Tarihsel Arka Plan 114
2. Savcılar Kanunu ve Savcılığa Giriş 114
3. Kadro Sistemi ve Savcılık Hiyerarşisi 115
4. Sorumluluk, Değerlendirme ve Disiplin 116
D. Avukatlık 116
10 İçindekiler
1. Avukatların Görevleri, Hakları ve Yükümlülükleri 119
2. Meslek Sırrı, Çıkar Çatışması ve Yasak Davranışlar 119
3. Avukatlık Ücretleri 120
4. Hukukî Sorumluluk ve Disiplin Yaptırımları 120
5. Barolar ve Mesleğin Öz Denetimi 121
6. Avukatlık Mesleğinin Bağımsızlığı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme 121
7. Adlî Yardım 122
ÜÇÜNCÜ KISIM
KAMU HUKUKU
I. ANAYASA HUKUKU 123
A. Tarihsel Arka Plan 123
1. İmparatorluk ve Cumhuriyet Dönemlerinde Anayasacılık 123
2. Çin Halk Cumhuriyeti’nin İlk Üç Anayasası 124
3. 1982 Anayasası 124
4. 1988–2004 Arası Değişiklikler 125
5. 2018 Değişikliği 126
B. Anayasanın Yapısı ve Temel İlkeleri 126
C. Temel Haklar ve Ödevler 127
D. Anayasanın Yorumu ve Anayasaya Uygunluk Denetimi 127
E. Anayasa ve Parti 128
F. Değerlendirme 129
II. İDARE HUKUKU 129
A. Tarihsel Arka Plan 130
1. Geleneksel Çin’de İdare Hukuku 130
2. Çin Cumhuriyeti Döneminde İdare Hukuku 130
3. Çin Halk Cumhuriyeti Döneminde İdare Hukuku 132
4. Çağdaş Çin’de İdare Hukuku Anlayışları 132
B. İdare Hukukunun Kaynakları ve Temel İlkeleri 133
1. İdare Hukukunun Kaynakları 133
2. İdare Hukukunun Temel İlkeleri 134
C. İdarî Teşkilat ve Kamu Personeli 135
1. İdarî Teşkilat 135
İçindekiler 11
2. Kamu Personel Hukuku 138
D. İdarenin İşlemleri 142
1. İdarî İşlem Kavramı 142
2. İdarî Sözleşmeler 143
3. İdarî Usul 146
E. İdarenin Faaliyetleri 147
1. Genel Olarak 147
2. İdarî İzin (Ruhsat) Hukuku 147
3. Kolluk: Kamu Güvenliği ve İdarî Zorlama 149
4. Kamulaştırma 151
5. İdarî Yaptırımlar Hukuku 153
F. İdarenin Sorumluluğu 154
G. İdarenin Denetimi 155
1. İdarî Denetim: İdarî Yeniden İnceleme (İtiraz) Usulü 155
2. İdarî Denetimden Devlet Denetleme Sistemine: Denetleme
Komisyonları 157
3. Dilekçe Sistemi (Xinfang) 158
4. Yargısal Denetim: İdarî Yargılama Kanunu ve İdarî Dava 158
H. Uygulamadaki Görünüm 163
1. İdarî Yargının Performansı 163
2. İdarî Yargının Kara Delikleri: Guizhang ve Soyut İşlemlerin Denetim
Dışılığı 165
3. İdarî Yargı Yoluyla Denetim: Kırsal Kesimde Uygulamanın Sınırları 165
I. İdare Hukukunun Genel Değerlendirmesi 166
III. CEZA HUKUKU 166
A. Tarihsel Arka Plan 167
1. 1979 Tarihli Ceza Kanunu 167
2. 1997 Değişikliği 168
B. Yürürlükteki Düzen: Ceza Kanunu 169
1. Ceza Kanununun Amacı, Uygulama Alanı, Ceza Sorumluluğu ve
Yaptırımlar 169
2. Kanunîlik İlkesi ve Kıyasın Kaldırılması 172
3. Kanun Önünde Eşitlik ve İdeolojik Yönlendirmenin Terk Edilmesi 173
4. Orantılılık İlkesi 173
12 İçindekiler
5. Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğu 174
6. Suçun Tanımı, Suç Kategorileri ve Cezalar 175
7. Karşıdevrim Suçlarından Devlet Güvenliğine Karşı Suçlara 176
8. İdarî Yaptırım ile Ceza Ayrımı ve Laojiao’nun Kaldırılması 177
9. Ölüm Cezası 178
C. Ceza Muhakemesi Hukuku 180
1. Ceza Muhakemesi Hukukunun Gelişimi 180
2. Ceza Muhakemesinin Aşamaları ve Süjeleri 182
3. Şüpheli ve Sanığın Başlıca Güvenceleri 183
4. Suçu Kabul Karşılığında İndirim ve Hızlandırılmış Yargılama 185
5. Özel Usuller ve Ölüm Cezasının Denetimi 186
D. Değerlendirme 189
1. Ceza Hukuku Reformunun Genel Değerlendirmesi 189
2. Hukuk, “Hukuk Dışı” ve “Hukuk Ötesi”: Parti Disiplini, Shuanggui ve
Liuzhi 190
DÖRDÜNCÜ KISIM
ÖZEL HUKUK
I. ÇİN MEDENÎ KANUNUNUN TARİHÇESİ VE SİSTEMATİĞİ 193
II. KİŞİLER HUKUKU 194
A. Genel Hükümler ve Temel İlkeler 194
B. Gerçek Kişiler 194
C. Kişilik Hakları 195
1. Genel Hükümler 196
2. Yaşam, Beden Bütünlüğü ve Sağlık Hakları 196
3. Ad ve Unvan Hakkı 197
4. Resim Hakkı 197
5. İtibar (Şeref ve Haysiyet) ve Onur Hakkı 198
6. Özel Hayatın Gizliliği ve Kişisel Verilerin Korunması 198
D. Tüzel Kişiler 199
1. Genel Hükümler 199
2. Kâr Amaçlı Tüzel Kişiler 200
3. Kâr Amacı Gütmeyen Tüzel Kişiler 201
İçindekiler 13
4. Özel Nitelikli Tüzel Kişiler 201
E. Medenî Haklar 202
F. Hukukî İşlemler ve Temsil 203
G. Hukukî Sorumluluk 203
H. Zamanaşımı ve Sürelerin Hesaplanması 204
III. AİLE HUKUKU 205
A. Genel Hükümler 205
B. Evlenme 206
C. Aile İlişkileri 207
1. Eşler Arasındaki İlişkiler 207
2. Ana–Baba ile Çocuk ve Diğer Yakın Hısımlar Arasındaki İlişkiler 208
D. Boşanma 209
E. Evlât Edinme 211
F. Yabancılık Unsuru Taşıyan Aile İlişkileri 212
IV. MİRAS HUKUKU 212
A. Genel Hükümler 212
B. Yasal Mirasçılık 213
C. Vasiyetname ve Belirli Mal Vasiyeti (Vasiyet Alacağı) 214
D. Terekenin Yönetimi ve Paylaşılması 215
E. Yabancılık Unsuru Taşıyan Mirasçılık 216
V. EŞYA HUKUKU 216
A. Tarihsel Arka Plan 216
1. Geleneksel Çin’de ve Cumhuriyet Döneminde Eşya Hukuku 216
2. Sosyalist Mülkiyet Anlayışı: Kavramlar ve Terminoloji 217
3. Eşya Hukukunun Gelişimi 217
4. Eşya Kanununun Yapısı ve Aynî Hak Kavramı 219
B. Medenî Kanunun Aynî Haklar Kitabı 220
1. Genel Çerçeve 220
2. Taşınmaz Sicili (Tapu Sicili) ve Tescilin Kurucu Etkisi 220
3. Aynî Hakların Korunması 221
4. Mülkiyet: Kapsamı, Kamulaştırma ve Mülkiyet Biçimleri 221
5. Kat Mülkiyeti 222
6. Komşuluk İlişkileri (Komşu Hakkı) 222
14 İçindekiler
7. Birlikte Mülkiyet ve İyiniyetle Kazanma 223
8. Yararlanma Hakları: Genel Hükümler ve Arazi Üzerindeki Haklar 224
9. Oturma Hakkı (Sükna Hakkı) 224
10. Taşınmaz Lehine İrtifak (Arzî İrtifak) 224
11. Rehin Hakları (Teminat Hakları) ve İpotek 225
12. Zilyetlik 225
C. Arazi Rejiminin Uygulamadaki Görünümü 226
1. Arazi Üzerindeki Hak Türleri 226
2. Arazi Kullanım Haklarının Süresi, Devri ve Tescili 228
3. Arazi Kamulaştırması ve Tazminat 230
4. Arazi Yönetimi Kanunu ve Kırsal Arazi Piyasası 231
D. Değerlendirme 232
1. Mülkiyet Hakları ve Ekonomik Kalkınma: Clarke ve Kennedy’nin
Eleştirileri 232
2. Eşya Hukukunun Genel Değerlendirmesi 234
VI. BORÇLAR HUKUKU 234
A. Sözleşmeler Hukuku 234
1. Tarihsel Arka Plan 234
2. Sözleşme Hukukunun Temel İlkeleri 236
3. Medenî Kanunun Sözleşmeler Kitabı 237
4. Yabancılık Unsuru Taşıyan Sözleşmeler ve Uygulanacak Hukuk 239
B. Haksız Fiiller Hukuku 240
1. Tarihsel Arka Plan 240
2. Medenî Kanunun Haksız Fiil Sorumluluğu Kitabı 242
3. Yabancılık Unsuru Taşıyan Haksız Fiiller 244
VII. MEDENÎ USUL HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ VE YARGILAMA SÜRECİ 244
A. Tarihsel Arka Plan 244
B. Temel İlkeler ve Yargı Yetkisi 245
C. Deliller ve İspat 245
D. İlk Derece Yargılaması 246
E. İstinaf ve Yargılamanın İadesi 246
F. Yabancılık Unsuru Taşıyan Davalar 247
İçindekiler 15
BEŞİNCİ KISIM
TAHKİM
I. TAHKİM KANUNU VE TAHKİM YARGILAMASI 249
A. Hukukî Çerçeve: Tahkim Kanunu 249
B. Tahkim Türleri 251
C. Tahkim Yeri 252
D. Tahkim Kurumları 252
E. Yabancı Tahkim Kurumlarının Çin’de Faaliyeti 253
F. Tahkim Anlaşması 253
G. Tahkim Yargılaması 254
H. Kararın İptali ve İcrası 255
I. Yabancılık Unsuru Taşıyan Tahkime İlişkin Özel Hükümler 256
J. Yabancı Hakem Kararları ve New York Sözleşmesi 256
K. 2025 Reformunun Değerlendirilmesi 257
II. YABANCILIK UNSURU TAŞIYAN UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ VE
UYGULAMA 257
A. Gayriresmî Uyuşmazlık Çözümü: Müzakere ve Arabuluculuk 257
B. Çin Uluslararası Ekonomik ve Ticarî Tahkim Komisyonu (CIETAC) 258
C. Hakem Kararlarının İcrasında Uygulama Sorunları 258
D. Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması 259
KAYNAKÇA 261
A. Eserler 261
B. Mevzuat ve Resmî Belgeler 272
C. İnternet Kaynakları ve Basın 282 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
