|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
YEDİNCİ BASI İÇİN ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR CETVELİ 31
GİRİŞ 33
I– MEDENÎ HUKUKUN ÖNEMİ 31
II– BU KİTABIN AMACI 34
III– KONULARIN İŞLENİŞ DÜZENİ 35
BİRİNCİ KISIM
HUKUKA GİRİŞ VE
MEDENİ KANUNUN BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ
BİRİNCİ BÖLÜM
HUKUKA GİRİŞ
§ 1. TOPLUM DÜZENİ VE KURALLARI 39
I– Toplum Düzeni Kuralları Arasındaki Etkileşim 44
II– Hukuk Kurallarının Diğer Düzen Kurallarından Ayrılması 45
A) Hukuk Kuralları ile Din Kuralları Arasındaki Farklılıklar 45
B) Hukuk Kuralları ile Ahlâk Kuralları Arasındaki Farklılıklar 47
C) Hukuk Kuralları ile Görgü Kuralları Arasındaki Farklılıklar 48
§ 2. HUKUK KAVRAMI, HUKUKUN AMACI, GÖREVLERİ VE ÖZELLİĞİ 49
I– HUKUK KAVRAMI 49
II– HUKUKUN AMACI 50
III– HUKUKUN GÖREVLERİ 51
IV– HUKUKUN ÖZELLİĞİ 52
§ 3. HUKUK SİSTEMLERİ 55
I– KARA AVRUPASI (ROMA–GERMEN) HUKUK SİSTEMİ 55
II– COMMON LAW (ANGLO–SAKSON) SİSTEMİ 56
III– DİNİ HUKUK SİSTEMİ 57
IV– SOSYALİST HUKUK SİSTEMİ 57
§ 4. HUKUK KURALLARININ UNSURLARI 58
I– NORM UNSURU 58
II– CEBİR UNSURU 59
III– MÜEYYİDE UNSURU 59
A) Kamu Hukuku Müeyyideleri 60
1– Ceza Hukuku Müeyyideleri 60
2– İdare Hukuku Müeyyideleri 60
a) İdarenin İşlemlerine Yönelik Müeyyideler 60
b) İdare Tarafından Uygulanan Müeyyideler 61
3– Anayasa Hukuku Müeyyideleri 61
4– Vergi Hukuku Müeyyideleri 62
B) Özel Hukuk Müeyyideleri 62
1– Cebri İcra 63
2– Tazminat 64
3– Yokluk 65
4– Hükümsüzlük 66
a) Kesin Hükümsüzlük 67
b) İptal 71
c) Eksiklik 72
d) Yazılmamış Sayılma 73
§ 5. NİTELİKLERİNE GÖRE HUKUK KURALLARI 75
I– EMREDİCİ HUKUK KURALARI 76
II– TAMAMLAYICI HUKUK KURALLARI 77
III– YORUMLAYICI HUKUK KURALLARI 78
IV– TANIMLAYICI HUKUK KURALLARI 79
§ 6. HUKUKUN KAYNAKLARI 80
I– HUKUKUN DOĞUŞ KAYNAKLARI 81
A) İnsan İradesi 81
B) Toplum İradesi 81
C) İlahî İrade 81
D) Halk Ruhu 82
E) Tabiat 82
II– HUKUKUN YÜRÜRLÜK KAYNAKLARI (NORMATİF KAYNAKLAR) 82
A) Asli Kaynaklar 83
1– Genel Kaynaklar 83
a) Kanun 83
b) Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 85
c) Yönetmelik 86
2– Özel Kaynaklar 87
a) Ahlâk Kuralları 87
b) Doğruluk ve Güven Kuralları 87
c) Sözleşme Kuralları 87
B) Tali Kaynaklar 88
C) Yardımcı Kaynaklar 88
D) Bilgi Kaynakları 89
§ 7. HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI VE BÖLÜMLERİ 89
I– HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI 89
A) Pozitif Hukuk 89
B) Mevzu Hukuk 90
C) Tabii Hukuk 90
D) Maddi Hukuk 90
E) Şeklî Hukuk 91
F) Tarihî Hukuk 91
II– HUKUKUN BÖLÜMLERİ 91
A) Kamu Hukuku–Özel Hukuk Ayrımı 92
1– Genel Olarak 92
2– Kamu Hukuku ve Özel Hukuk Ayrımında Kullanılan
Ölçütler 92
a) Menfaat Ölçütü 93
b) Egemenlik Ölçütü 93
c) İlişkinin Tarafları Ölçütü 94
d) Emredicilik Ölçütü 94
e) Resen Uygulama Ölçütü 95
3– Ölçütlerin Değerlendirilmesi 95
B) Kamu Hukukunun Bölümleri 96
1– Anayasa Hukuku 97
2– İdare Hukuku 98
3– Ceza Hukuku 99
4– Ceza Muhakemesi Hukuku 100
5– Vergi Hukuku 101
6– Genel Kamu Hukuku 102
7– Devletler Genel Hukuku 103
8– Sosyal Güvenlik Hukuku 103
C) Özel Hukukun Bölümleri 104
1– Medenî Hukuk 105
a) Kişiler Hukuku 105
b) Aile Hukuku 106
c) Miras Hukuku 107
d) Eşya Hukuku 108
e) Borçlar Hukuku 109
2– Ticaret Hukuku 111
a) Ticarî İşletme Hukuku 111
b) Şirketler Hukuku 111
c) Kıymetli Evrak Hukuku 112
d) Taşıma İşleri Hukuku 112
e) Deniz Ticareti Hukuku 112
f) Sigorta Hukuku 113
3– Milletlerarası Özel Hukuk 114
4– İş Hukuku 115
5– Fikri Hukuk 116
D) Karma Nitelikli Hukuk Dalları 116
1– Medenî Usul Hukuku 117
2– İcra ve İflas Hukuku 118
3– Hava Hukuku 119
4– Banka Hukuku 119
5– Sermaye Piyasası Hukuku 119
İKİNCİ BÖLÜM
MEDENÎ KANUNUN BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ
§ 8. MEDENÎ HUKUK KAVRAMI VE MEDENÎ KANUN 121
I– MEDENÎ HUKUK KAVRAMI 121
II– MEDENÎ KANUN 122
A) Medenî Kanunun Tarihçesi: Kanunlaştırma Hareketleri 122
1– Genel Olarak 122
2– Cumhuriyet Öncesi Dönemde Yürütülen Kanunlaştırma
Faaliyetleri 123
3– Türk Medenî Kanunu 125
a) 1743 sayılı Türk Kanun–u Medenîsi 125
b) 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu 126
B) Medenî Kanunun Sistemi 128
1– Başlangıç Hükümleri 128
2– Kişiler Hukuku 130
3– Aile Hukuku 130
4– Miras Hukuku 131
5– Eşya Hukuku 131
§ 9. HUKUKUN UYGULANMASI 132
I– HUKUKUN ANLAM BAKIMINDAN UYGULANMASI 132
A) Yorum Çeşitleri 133
1– Yasama Yorumu 133
2– İlmi Yorum 134
3– Yargı Yorumu 135
B) Yorum Metotları 136
1– Lafzi (Sözel) Yorum Metodu 136
2– Tarihi Yorum Metodu 137
3– Gai–Objektif Yorum Metodu 138
II– HUKUKUN ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI 138
A) Hukukun Yürürlük Zamanı 138
1– Yürürlüğe Girme 138
2– Yürürlükten Kalkma 139
a) Yeni Kanun ile Yürürlükten Kalkma 140
b) İptal Kararı ile Yürürlükten Kalkma 140
c) Metrukiyet 141
B) Kanunların Geçmişe Etkisi 142
C) Zımnen Yürürlükten Kaldırma–Değiştirme 144
III– HUKUK KURALININ NİTELİĞİNE GÖRE UYGULANMASI 145
A) Asli Kaynakların Uygulanması 145
B) Tali Kaynakların Uygulanması 146
1– Hukuki Düzenlemenin Yokluğu ve Boşluk Kavramı 146
2– Kanun Boşluğu ve Doldurulması 149
a) Kanun Boşluğu 149
aa) Kural İçi Boşluk ve Kural Dışı Boşluk 150
bb) Bilinçli Boşluk ve Bilinçsiz Boşluk 151
cc) Gerçek Boşluk ve Gerçek Olmayan Boşluk 152
dd) Açık Boşluk ve Örtülü Boşluk 152
b) Kanun Boşluğunun Doldurulması: Örf ve Adet Hukuku 153
3– Hukuk Boşluğu ve Doldurulması 157
a) Hukuk Boşluğu 157
b) Hukuk Boşluğunun Doldurulması: Hâkimin Hukuk
Yaratması 157
§ 10. HAK KAVRAMI VE HAKKIN ÇEŞİTLERİ 160
I– HAK KAVRAMI 160
A) Genel Olarak 160
B) Hak Kavramını Açıklayan Görüşler 161
1– İrade Görüşü 161
2– Menfaat Görüşü 162
3– Karma Görüş 162
II– HAKKIN ÇEŞİTLERİ 163
A) İlgili Olduğu Alana Göre Haklar 165
1– Kamu Hakları 165
2– Özel Haklar 166
B) Konusuna Göre Haklar 166
1– Mal Varlığı Hakları 166
2– Kişi Varlığı Hakları 167
C) Sahibine Bağlılığı Bakımından Haklar 167
1– Devir ve İntikal Edebilen Haklar 167
2– Devredilemeyen Haklar 167
D) Başka Bir Hakka Bağımlı Olup Olmamasına Göre Haklar 168
1– Bağımsız Haklar 168
2– Bağımlı Haklar 168
E) Kullanılmasının Hukuki Sonucuna Göre Haklar 168
1– Yalın Haklar 168
2– Yenilik Doğuran Haklar 169
a) Kurucu Yenilik Doğuran Haklar 169
b) Değiştirici Yenilik Doğuran Haklar 169
c) Bozucu Yenilik Doğuran Haklar 170
F– Niteliklerine Göre Haklar 170
1– Mutlak Haklar 170
a) Aynî Haklar 170
b) Kişilik Hakkı 171
c) Fikri Haklar 171
2– Nispi Haklar 171
III– HAKLARIN KAZANILMASI 172
IV– HAKLARIN KAYBI 174
V– HAKLARIN KAZANILMASI VE KAYBINDA TEMEL KAVRAMLAR 175
A) Hukuki Olay 175
B) Hukuki Fiil 175
1– Bilgi Açıklaması 176
2– Duygu Açıklaması 176
3– İrade Açıklaması 176
C) Hukuki İşlem 177
1– Taraflarına Göre Hukuki İşlemler 179
a) Tek Taraflı Hukuki İşlemler 180
b) Çok Taraflı Hukuki İşlemler 180
aa– Sözleşme 180
bb– Karar 180
2– Hukuki Sonuç Doğurduğu Zamana Göre Hukuki İşlemler 181
a) Sağlararası Hukuki İşlemler 181
b) Ölüme Bağlı Hukuki İşlemler 181
3– Hak Üzerinde Yarattıkları Etkiye Göre Hukuki İşlemler 181
a) Taahhüt İşlemleri 181
b) Tasarruf İşlemleri 182
c) Kazandırıcı İşlemler 183
§ 11. DÜRÜSTLÜK KURALLARI VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI 183
I– DÜRÜSTLÜK KURALLARI 183
A) Genel Olarak 183
B) Dürüstlük Kurallarının Özellikleri 184
1– Dürüstlük Kuralları Objektif Kurallardır 185
2– Dürüstlük Kuralları Tamamlayıcı ve Açıklayıcıdır 185
3– Dürüstlük Kuralları Resen Uygulanır 185
4– Dürüstlük Kurallarının Aksi Kararlaştırılabilir 185
C) Dürüstlük Kurallarının Fonksiyonları 186
1– Hakların Kullanılmasında ve Borçların İfasında 186
2– Hukuki İşlemlerin Tamamlanmasında, Yorumlanmasında
ve Uyarlanmasında 187
3– Sözleşme Öncesi Sosyal Temas Aşamasında 187
4– Kanunların Yorumlanmasında ve Uygulanmasında 188
5– Kanuna Karşı Hilenin Önlenmesinde 188
II– HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI 188
A) Genel Olarak 188
B) Hakkın Kötüye Kullanımının Şartları 189
1– Hukuk Düzenince Tanınan Bir Hakkın Varlığı 189
2– Hakkın Açıkça Kötüye Kullanılmış Olması 190
a) Hakkın Kullanılmasında Menfaat Yokluğu 190
b) Hakkın Amacına Aykırı Kullanılması 191
c) Menfaatler Arasında Aşırı Oransızlık Bulunması 192
d) Hakkın Karşı Tarafı Esirgeyici Biçimde Kullanılmaması 193
e) Hakkı Kullananın Çelişkili Tutum İçerisinde Olması 193
3– Hakkın Kötüye Kullanımının Zarar veya Zarar Tehlikesi
Doğurması 194
C) Hakkın Kötüye Kullanımının Müeyyidesi 195
1– Genel Olarak 195
2– Hakkın Kötüye Kullanılmasının Hukuk Düzenince
Korunmaması 195
3– Dava İmkanları 196
4– Özel Müeyyideler 196
a) Eşin Temsil Yetkisinin Kaldırılması veya
Sınırlandırılması 196
b) Olağanüstü Mal Rejimine Geçilmesi 196
c) Velayetin Kaldırılması 197
d) Vasinin Görevden Alınması 197
e) Yanılmada Dürüstlük Kuralları 197
§ 12. İYİNİYETİN KORUNMASI 197
I– İYİNİYET KAVRAMI 197
A) İyiniyetin Unsurları 198
1– Bilgisizlik veya Yanlış Bilgi 198
2– Mazur Görülebilme 198
a) Kanundan Doğan Bilme Yükümlülüğü 200
b) Durumun Gereği Olan Bilme Yükümlülüğü 201
B) İyiniyetin Korunmasının Şartları 202
1– Kişinin İyiniyetli Olması 202
2– Kanunda İyiniyete Sonuç Bağlanmış Olması 203
II– İYİNİYETİN İSPATI 203
III– İYİNİYETİN SONUÇLARI 204
A) İyiniyetin Hukuki Sakatlığın Sonuçlarını Tamamen Ortadan
Kaldırması 205
1– Temsil Yetkisinin Sınırlandırılması ve Geri Alınması
(TBK m. 42/III) 205
2– Alacağın Devrinde Borçlunun Eski Alacaklıya İfada
Bulunması (TBK m. 186) 206
3– Evliyken Yeniden Evlenen Kimsenin Durumu
(TMK m. 147/III) 206
4– Emin Sıfatıyla Zilyetten Taşınır Mal Edinilmesi
(TMK m. 988) 206
5– Para ve Hamiline Yazılı Senetlerin İyiniyetle Edinilmesi
(TMK m. 990) 207
B) İyiniyetin Hukuki Sakatlığın Sonuçlarını Hafifletmesi 208
1– Tam Ehliyetsizden Devralınan Malın İadesi 208
2– Taşınır Malın Rıza Dışı Elden Çıkmış Olması (TMK m. 989) 208
3– Zamanaşımıyla Mülkiyet Hakkının Kazanılması 209
4– Yetkisiz Temsil Halinde Zararların Tazmini Talebi 210
C) İyiniyetin Hakkı Genişletmesi 210
§ 13. HÂKİMİN TAKDİR YETKİSİ 210
I– KAVRAM 210
II– TAKDİR YETKİSİNİN KULLANILMASI 213
§ 14. TMK m. 5 UYARINCA GENEL NİTELİKLİ HÜKÜMLERİN UYGULAMA
ALANI 214
I– MEDENİ HUKUK ALANINDA GENEL NİTELİKLİ HÜKÜMLER 214
II– TMK m. 5 ANLAMINDA “ÖZEL HUKUK İLİŞKİSİ” 216
III– UYGULAMA BİÇİMİ 216
A) Genel Hükümlerin Özel Hukuk İlişkisine Uygulanamaması 217
B) Genel Hükümlerin Kıyas Yoluyla Uygulanması 218
C) Genel Hükümlerin Doğrudan Uygulanması 218
§ 15. HAKLARIN KORUNMASI 219
I– HAKKIN DAVA VE CEBRİ İCRA YOLUYLA KORUNMASI 220
A) Hakkın Dava Yoluyla Korunması 220
1– Dava Türleri 220
a) Eda Davası 221
b) İnşai Dava 221
c) Tespit Davası 221
2– Davaya Karşı Savunma Yolları 221
a) İtirazlar 222
b) Defiler 222
B) Hakkın Cebri İcra Yoluyla Korunması 224
II– HAKKIN DAVA DIŞI YOLLA KORUNMASI 225
A) Meşru Müdafaa 225
B) Zaruret (Zor Durumda Kalma) Hali 225
C) Hakkın Zor Kullanılarak Korunması 225
§ 16. HAKLARIN KORUNMASINDA İSPAT 226
I– İSPAT YÜKÜ 226
A) Kural (TMK m. 6) 226
B) İspat Yüküne İlişkin Kuralın İstisnaları 227
C) Karinelerin İspat Yükünün Dağılımına Etkisi 228
1– Fiili Karine 229
2– Kanunî Karine 229
II– İSPAT ARAÇLARI 230
A) Genel Olarak: Deliller 230
B) Resmî Sicil ve Senetler 231
1– Resmî Siciller 231
2– Resmî Senetler 232
C) Resmî Sicil ve Senetlerin İspat Gücü 232
İKİNCİ KISIM
KİŞİLER HUKUKU
BİRİNCİ BÖLÜM
GERÇEK KİŞİLER
§ 17. GENEL OLARAK KİŞİLER HUKUKU VE KİŞİ KAVRAMI 237
I– KİŞİLER HUKUKUNA GİRİŞ 237
II– KİŞİLER HUKUKUNA HÂKİM TEMEL İLKELER 239
A) Eşitlik İlkesi 240
B) Serbestlik İlkesi 240
C) Kişiliğin Korunması İlkesi 241
§ 18. GERÇEK KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI 242
I– GENEL OLARAK KİŞİ VE KİŞİLİK 242
II– KİŞİLİĞİN KAZANILMASI 244
A) Sağ Doğmak 244
B) Tam Doğmak 245
C) Kişiliğin Kazanılma Anı 245
III– DOĞUM ÖNCESİ HAK KAZANMAYA DAİR BAZI ÖZEL DURUMLAR 248
A) Doğum Öncesi Canlılık 248
B) Müstakbel Şahıslar (İleride Doğacak Çocuklar) 249
§ 19. HAK EHLİYETİ 250
I– HAK EHLİYETİNİN TANIMI 250
II– HAK EHLİYETİNİN İLKELERİ 250
A) Genellik İlkesi 250
B) Eşitlik İlkesi 251
1– Hak Ehliyeti Bakımından Eşitlik Kavramı 251
2– Eşitlik İlkesinin Sınırları 251
a) Yaş 252
b) Cinsiyet 253
c) Sağlık Durumu ve Ayırt Etme Gücünün Yokluğu 254
d) Yabancılık 254
e) Şeref ve Haysiyet 255
III– HAK EHLİYETİNİN KAPSAMI 255
§ 20. FİİL EHLİYETİ 256
I– FİİL EHLİYETİNİN TANIMI 256
II– FİİL EHLİYETİNİN GÖRÜNÜM BİÇİMLERİ 257
A) Hukuki İşlem Ehliyeti 258
B) Tasarruf Ehliyeti 259
C) Dava Ehliyeti 261
D) Haksız Fiil Ehliyeti 261
III– FİİL EHLİYETİNİN ŞARTLARI 262
A) Ayırt Etme Gücü 262
1– Akla Uygun Davranma Yeteneği 262
2– Ayırt Etme Gücünü Ortadan Kaldıran Sebepler 263
a) Yaş Küçüklüğü 264
b) Akıl Zayıflığı 265
c) Akıl Hastalığı 265
d) Sarhoşluk 265
e) Benzer Haller 266
3– Ayırt Etme Gücünün Nispiliği 266
B) Erginlik 267
1– Normal Yaş Erginliği 267
2– Mahkeme Kararıyla Kazanılan Erginlik 268
a) Mahkeme Kararıyla Ergin Kılınmanın Şartları 268
b) Mahkeme Kararıyla Ergin Kılınmanın Sonuçları 269
3– Evlenmeyle Kazanılan Erginlik 270
C) Kısıtlı Olmamak 271
1– Kısıtlama Sebepleri 271
a) Akıl Zayıflığı ve Akıl Hastalığı 272
b) Savurganlık, Bağımlılık, Kötü Yaşam Tarzı, Kötü
Yönetim 273
c) Özgürlüğü Bağlayıcı Cezaya Mahkûmiyet 273
d) İlgilinin Talebi 274
2– Kısıtlama Kararının Hükmü 274
IV– FİİL EHLİYETİNE GÖRE KİŞİLERİN SINIFLANDIRILMASI 275
A) Tam Ehliyetliler 276
B) Tam Ehliyetsizler 276
1– Tam Ehliyetsizlerin Hukuki İşlemler Bakımından Durumu 277
2– Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklar Bakımından Tam
Ehliyetsizlerin Durumu 278
3– Maddî Fiiller Bakımından Tam Ehliyetsizlerin Durumu 279
4– Tam Ehliyetsizlerin Haksız Fiil Sorumluluğu 279
C) Sınırlı Ehliyetsizler 280
1– Sınırlı Ehliyetsizlerin Hukuki İşlemler Bakımından Durumu 280
a) Yasal Temsilcinin Rızası 281
b) Sınırlı Ehliyetsizin Tek Başına Yapabileceği Hukuki
İşlemler 282
c) Sınırlı Ehliyetsizin Temsilci Sıfatıyla Hukuki İşlem
Yapması 283
d) Yasak İşlemler 284
2– Sınırlı Ehliyetsizin Haksız Fiillerinden Sorumluluğu 285
3– Sınırlı Ehliyetsizlerin Dava Ehliyeti 285
D) Sınırlı Ehliyetliler 286
§ 21. HISIMLIK 287
I– HISIMLIĞIN TÜRLERİ 287
A) Kan Hısımlığı 288
1– Kan Hısımlığının Türleri 289
a) Altsoy Üstsoy (Usul Füru) Hısımlığı 289
b) Yansoy (Civar) Hısımlığı 289
2– Kan Hısımlığında Derece 290
B) Kayın Hısımlığı 290
C) Evlât Edinmeden Doğan Hısımlık 291
II– HISIMLIK İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ 292
A) Kan Hısımlığının Hükümleri 292
1– Evlenme Yasağı 292
2– Nafaka Yükümlülüğü 293
3– Mirasçılık 293
4– Vasi Atanma 294
5– Tanıklıktan Kaçınma 294
6– Hâkimin Davaya Bakma Yasağı ve Davaya Bakmaktan
Kaçınması 294
B) Kayın Hısımlığının Hükümleri 294
1– Evlenme Yasağı 294
2– Vasi Atanma 295
3– Tanıklıktan Kaçınma ve Hâkimin Davaya Bakma Yasağı 295
C) Evlât Edinmeden Doğan Hısımlığın Hükümleri 295
1) Evlât Edinmeden Doğan Hısımlık İlişkisinin Kapsamı 295
2) Evlenme Yasağı 295
3) Evlâtlığın Mirasçılığı 295
4) Nafaka Yükümlülüğü 296
§ 22. YERLEŞİM YERİ 296
I– YERLEŞİM YERİNİN TANIMI 296
II– YERLEŞİM YERİNE HÂKİM OLAN İLKELER 297
A) Yerleşim Yerinin Zorunluluğu 297
B) Yerleşim Yerinin Tekliği 297
C) Yerleşim Yerinin Sürekliliği 298
III– YERLEŞİM YERİNİN TÜRLERİ 299
A) İradi Yerleşim Yeri 299
B) Kanuni Yerleşim Yeri 299
C) İtibari (Saymaca) Yerleşim Yeri 300
§ 23. KİŞİLİK HAKKI VE KORUNMASI 300
I– KİŞİLİK HAKKI KAVRAMI VE KİŞİLİK HAKKININ ÖZELLİKLERİ 300
A) Kişilik Hakkı Kavramı 300
B) Kişilik Hakkının Özellikleri 300
1– Kişi Varlığı Haklarındandır 301
2– Mutlak Haktır 302
3– Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlıdır 302
4– Kişilik Hakkından Feragat Edilemez 304
II– KİŞİLİK HAKKININ KAPSAMI 304
A) Hayat, Sağlık ve Beden Bütünlüğü 306
B) Şeref ve Haysiyet 310
C) Özel Hayat ve Sır Çevresi 311
D) Resim ve Ses 313
E) Mesleki ve İktisadi Değerler 313
F) Faaliyet Özgürlüğü 314
III– KİŞİLİK HAKKININ KORUNMASI 315
A) Kişilik Hakkının Hak Sahibine Karşı Korunması 315
B) Kişilik Hakkının Saldırıya Karşı Korunması 316
1– Hukuka Aykırı Saldırı Kavramı 316
2– Hukuka Uygunluk Sebepleri 317
a) Kişilik Hakkı İhlal Edilenin Rızası 318
b) Üstün Nitelikte Özel Yarar 319
c) Üstün Nitelikte Kamu Yararı 320
d) Kamu Gücünün Kullanılması 320
e) Özel Hukuktan Doğan Bir Yetkinin Kullanılması 320
f) Haklı Savunma (Meşru Müdafaa) 321
g) Kişinin Hakkını Kendi Kuvvetiyle Koruması 321
h) Zorunluluk Hali 322
C) Kişilik Hakkının Dava Yoluyla Korunması 322
1– Koruyucu Davalar 323
a) Önleme Davası 323
b) Durdurma Davası 324
c) Tespit Davası 325
2– Tazminat Davaları 325
a) Maddî Tazminat Davası 325
b) Manevî Tazminat Davası 326
3– Vekâletsiz İşgörme Davası 328
D) Kişilik Hakkının Dava Dışı Yollarla Korunması 329
E) Kişilik Hakkının Basın Yoluyla İhlalinde Düzeltme ve Cevap
Hakkı 329
§ 24. AD VE KORUNMASI 333
I– ADIN TÜRLERİ 334
A) Öz Ad 334
B) Soyadı 335
1– Çocuğun Soyadı 335
2– Evlâtlığın Soyadı 336
3– Bulunmuş Çocuğun Soyadı 337
4– Evli Kadının Soyadı 337
C) Takma Ad (Müstear Ad) 338
D) Lakap 339
II– ADIN KORUNMASI 339
A) Adın Kullanılmasının Çekişmeli Olması 339
B) Adın Haksız Kullanımı 340
C) Ad Üzerindeki Hakka Yönelik Diğer Saldırılar 340
III– ADIN DEĞİŞTİRİLMESİ 341
§ 25. KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ 344
I– ÖLÜM 344
A) Ölüm Anının Tespiti 344
1– Biyolojik Ölüm 345
2– Beyin Ölümü 345
B) Ölümün Hukuki Sonuçları 346
C) Ölümün İspatı 346
D) Birlikte Ölüm Karinesi 347
E) Cesedin Hukuki Durumu 348
II– ÖLÜM KARİNESİ 349
III– GAİPLİK KARARI 351
A) Gaiplik Kararının Şartları 351
1– Ölüm Tehlikesi İçinde Kaybolma veya Uzun Zamandır
Haber Alınamama 351
2– Kanunda Belirtilen Sürelerin Geçmiş Olması 352
B) Gaiplik Kararı Talebi 352
1– Gaiplik Kararı Talep Edebilecek Kimseler 352
2– Kararın Verilmesinde Mahkemece İzlenecek Usul 352
C) Gaiplik Kararının Sonuçları 353
§ 26. KİŞİLİĞİN İSPATI 354
I– KİŞİSEL DURUM SİCİLİNİN TANIMI VE FONKSİYONU 354
A) Kişisel Durum Sicilinin Tanımı 354
B) Kişisel Durum Sicilinin Fonksiyonu 355
II– KİŞİSEL DURUM SİCİLİNİN TÜRLERİ 355
A) Doğum Kütüğü 355
B) Ölüm Kütüğü 356
C) Evlenme Kütüğü 356
D) Boşanma Kütüğü 357
E) Aile Kütüğü 357
F) Tanıma ve Evlât Edinme Kütüğü 357
III– KİŞİSEL DURUM SİCİLİNE HÂKİM OLAN İLKELER 358
A) Bütünlük İlkesi 358
B) Gizlilik İlkesi 358
C) Devletin Sorumluluğu İlkesi 359
D) Yargısal Düzeltme İlkesi 359
İKİNCİ BÖLÜM
TÜZEL KİŞİLER
§ 27. TÜZEL KİŞİ KAVRAMI 361
I– GENEL OLARAK 361
II– TÜZEL KİŞİNİN UNSURLARI 362
A) Sürekli Amaç Unsuru 362
B) Bağımsızlık ve Organizasyon Unsuru 363
C) Hukuken Tanınma Unsuru 364
D) İrade Unsuru 365
III– TÜZEL KİŞİLİK TEORİLERİ 365
A) Farazi Kişilik Teorisi 365
B) Gerçeklik Teorisi 366
IV– TÜZEL KİŞİNİN ÇEŞİTLERİ 367
A) Tabi Oldukları Hukuki Rejime Göre Tüzel Kişiler 369
1– Özel Hukuk Tüzel Kişileri 369
2– Kamu Hukuku Tüzel Kişileri 369
3– Kamu İktisadi Teşebbüsleri 370
B) Amacına Göre Tüzel Kişiler 370
1– Kazanç Paylaşma Amacı Güden Tüzel Kişiler 370
2– Sosyal Amaçlı Tüzel Kişiler 370
C) Yapılarına Göre Tüzel Kişiler 371
1– Kişi Toplulukları 371
2– Mal Toplulukları 371
V– TÜZEL KİŞİLİĞİN HÜKÜMLERİ 371
A) Tüzel Kişiliğin Kazanılması 371
1– Serbest Kuruluş Sistemi 372
2– İzin Sistemi 372
3– Tescil Sistemi 372
4– Karma Sistem 373
B) Tüzel Kişinin Hak ve Fiil Ehliyeti 374
1– Tüzel Kişinin Hak Ehliyeti 374
2– Tüzel Kişinin Fiil Ehliyeti 375
C) Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi 376
1– Tüzel Kişiliğin Kendiliğinden Sona Ermesi 376
2– Tüzel Kişinin Kendi Kendini Feshederek Sona Ermesi 377
3– Tüzel Kişiliğin Mahkeme Kararıyla Sona Erdirilmesi 377
4– Tüzel Kişiliğin Sona Ermesinin Sonuçları 377
§ 28. DERNEKLER 378
I– TANIM 378
II– DERNEĞİN UNSURLARI 379
A) Üye Unsuru 379
B) Amaç Unsuru 380
C) İrade Unsuru 381
III– DERNEK ÇEŞİTLERİ 381
A) Alelade Dernekler 382
B) Kamu Yararına Çalışan Dernekler 382
C) Ticari İşletme İşleten Dernekler 383
D) Çocuk Dernekleri 383
E) Spor Kulüpleri 384
F) Üst Kuruluşlar (Dernek Birlikleri) 385
IV– DERNEĞİN KURULUŞU 385
V– DERNEKLERDE ÜYELİK 387
A) Üye Sıfatının Kazanılması 387
B) Üyelik Çeşitleri 388
1– Kurucu Üyelik 389
2– Asıl Üyelik 389
3– Onursal Üyelik 389
C) Üyeliğin Sona Ermesi 389
1– Kendiliğinden Sona Erme 390
2– Çıkma 390
3– Çıkarılma 391
D) Üyelikten Doğan Hak ve Yükümlülükler 391
1– Üyenin Hakları 392
a) Dernek Faaliyetlerine ve Yönetimine Katılma Hakkı 392
b) Çıkma Hakkı 393
c) Dernek Kararlarına İtiraz Hakkı 393
d) Azınlık Hakları 393
2– Üyenin Yükümlülükleri 394
a) Aidat Ödeme Yükümlülüğü 394
b) Dernek Düzenine Uyma ve Sadakat Yükümlülüğü 395
VI– DERNEĞİN ORGANLARI 395
A) Genel Kurul 396
1– Genel Kurulun Oluşumu ve Görevleri 396
2– Genel Kurul Toplantıları 396
a) İlk Genel Kurul Toplantısı 396
b) Olağan Genel Kurul Toplantısı 396
c) Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı 397
3– Toplantısız veya Çağrısız Kararlar 397
B) Yönetim Kurulu 398
C) Denetim Kurulu 398
VII– DERNEĞİN SONA ERMESİ 398
A) Sona Erme Sebepleri 398
1– Kendiliğinden Sona Erme 398
a) Amacın Gerçekleşmesi veya Gerçekleşmesinin
İmkânsız Hale Gelmesi 399
b) Dernek Tüzüğünde Belirlenen Sürenin Dolması 399
c) İlk Genel Kurul Toplantısının Kanunda Öngörülen
Sürede Yapılmamış ve Zorunlu Organların
Oluşturulmamış Olması 399
d) Derneğin Borç Ödemede Acze Düşmüş Olması 399
e) Tüzük Gereğince Dernek Yönetim Kurulunun
Oluşturulmasının İmkânsız Hale Gelmesi 400
f) Olağan Genel Kurul Toplantısının Üst Üste İki Defa
Yapılamaması 400
2– Genel Kurul Kararıyla Sona Erme 400
3– Mahkeme Kararıyla Sona Erme 401
B) Sona Ermenin Hükümleri 401
§ 29. VAKIFLAR 401
I– GENEL OLARAK VAKIFLAR VE TÂBİ OLDUĞU HUKUK 401
II– YENİ VAKIFLAR 402
A) Tanım 402
B) Unsurları 402
1– Vakfeden 403
2– Vakıf Kurma İradesi 404
a) Vakıf Kurma İradesinin Resmî Senetle Açıklanması 404
b) Vakıf Kurma İradesinin Ölüme Bağlı Tasarrufla
Açıklanması 405
3– Vakfın Amacı 405
4– Özgüleme 406
C) Vakfın Kuruluşu 407
1– Vakfın Tüzel Kişilik Kazanması 407
2– Vakıftan Cayma ve Vakfa İtiraz 408
a) Vakıftan Cayma 408
b) Vakfa İtiraz 409
D) Vakfın Organları 410
E) Vakfın Denetimi 412
F) Vakfın Sona Ermesi 412
1– Sona Erme Sebepleri 412
a) Vakfın Kendiliğinden Dağılması 412
b) Vakfın Mahkeme Kararıyla Dağıtılması 413
2– Vakfın Sona Ermesinin Hükümleri 413
III– ESKİ VAKIFLAR 414
A) Tanımı ve Kapsamı 414
B) Eski Vakıf Çeşitleri 414
1– Mazbut Vakıf 414
2– Mülhak Vakıf 414
3– Cemaat Vakıfları 415
4– Esnaf Vakfı 415
C) Eski Vakıflarla İlgili Bazı Temel Kavramlar 415
1– Hayrat 415
2– Akar 415
3– Mukataalı Vakıf 415
4– İcareteynli Vakıf 415
5– Taviz Bedeli 416
6– Galle Fazlası 416
7– İntifa Hakkı 416
KAYNAKÇA 417
KAVRAM İNDEKSİ 425 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
