|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Sunuş 7
Birinci Bölüm
FAİZ HUKUKUNUN NORMATİF ÇERÇEVESİ
I. FAİZİN HUKUKİ YAPISI VE MEVZUAT ALTYAPISI 19
A. Nominalizm İlkesi ve Faizin Hukuki Gerekçesi 19
B. Kavram ve Tanım 20
C. Fer’ilik İlkesi ve Uygulamaya Yansımaları 20
D. Bileşik Faiz Yasağı ve İstisnaları 21
II. BEŞ FAİZ TÜRÜ, GÜNCEL ORAN SORUNU VE ANAYASAL KIRILMA 21
A. Faiz Türlerinin Karşılaştırmalı Tablosu 21
B. Kanuni Faiz Oranı ve Enflasyonla Makas Sorunu 22
C. 2025 Yılında Üç AYM Norm Denetimi Kararları 23
D. TTK m. 8 ile TBK m. 120 Arasındaki Çatışma ve Çözüm 24
III. YABANCI PARA BORÇLARINDA FAİZ VE ENFLASYON–KUR MAKASI 25
A. Temerrüdün Kurucu Unsuru: TBK m. 117 25
B. Yabancı Para Borcunda Temerrüt Faizi: 3095 m. 4/a 25
C. 2021–2024 Kur Baskısı Döneminde Klasik Kuralın Sınırı 26
İkinci Bölüm
ÖZEL FAİZ REJİMLERİ VE DAVA TÜRÜNE GÖRE UYGULAMA
I. TİCARİ İŞLETMELER ARASI GECİKMELİ ÖDEME REJİMİ 27
A. Rejimin Özü ve TBK ile İlişkisi 27
B. Otuz Günlük Süre ve İhtarsız Temerrüt 27
C. Altmış Günlük Üst Sınır ve Serbestlik 28
D. Alt Faiz Sınırı: TTK m. 1530/VII 28
E. Sorumsuzluk Anlaşması Yasağı 29
II. DAVA TÜRLERİNE GÖRE KARŞILAŞTIRMALI TABLOLAR 30
A. Genel Davalar: Tablo A 30
B. İşçilik Alacakları: Tablo B 31
C. Kamu İhale Sözleşmelerinde Hakediş Gecikmesi ve Munzam Zarar 32
III. FAİZİN DONDURULMASI VE SONA ERMESİ 33
A. İcra Hukukunda Faizin Dondurulması: İİK m. 143 33
B. Konkordatoda Faizin Durması: İİK m. 294/3 34
C. Alacaklı Temerrüdünün Borçlunun Faiz Yüküne Etkisi 35
D. Zamanaşımı Yoluyla Faizin Sona Ermesi 35
Üçüncü Bölüm
MUNZAM ZARARIN MADDİ HUKUKU
I. BAĞIMSIZ BORÇ NİTELİĞİ VE TBK M. 122’NİN İŞLEVSEL DÖNÜŞÜMÜ 37
A. Fer’i Değil, Bağımsız Borç 37
B. Görevli Mahkeme ve TBK m. 138 Sınırı 38
C. TBK m. 122’nin Fonksiyon Kayması: Tazminattan Endekslemeye 38
II. DÖRT KURUCU UNSUR 39
A. Para Borcunun Varlığı ve Temerrüt 39
B. Temerrüt Faizini Aşan Zarar 40
C. Ters İspat Yükü 40
D. Uygun İlliyet Bağı 40
E. Zararla Yararın Denkleştirilmesi 40
III. GÖRÜNÜM BİÇİMLERİ 41
A. Yoksun Kalınan Kâr 41
B. Alım Gücü Kaybı (Enflasyon Zararı) 41
C. Kur Kaybı 42
D. Tahsil Masrafları ve Ek Giderler 42
IV. SORUMLULUKTAN KURTULUŞ 43
A. Özel Hukuk Süjelerinde Kurtuluş 43
B. Kamu Borçlusunun Özel Durumu: Kamulaştırma ve İdari Eylem 43
C. Kamu Borçlusunun Kusur Paradoksu 44
Dördüncü Bölüm
İSPAT SORUNU VE HESAPLAMA YÖNTEMLERİ
I. YHGK’NIN SOMUT İSPAT TUTUMU 47
A. Somut İspat Standardının Oluşumu 47
B. Fark Teorisinin Uygulanmasında Paradoks 48
C. Avukatlık Pratiğinde Somut İspat Standardının Sonuçları 49
II. AYM’NİN İLK KIRILMA NOKTASI: ANO İNŞAAT (2017) 50
A. Karar Analizi 50
B. Kararın Yargıtay Uygulamasına Etkisi 51
C. Kamulaştırma Bedelinde Özel Durum 52
III. YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ’NİN 2024–2025 KARARLARI 52
A. Sepet Yönteminin Doğuşu: Temel Karar 52
B. Yeni Karar: Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinden KDV Alacağı 53
C. İçtihat Tutarsızlığı Sorunu 54
IV. DAVA TÜRÜNE GÖRE FARKLILAŞAN STANDART 56
A. Ticari Davalarda İspat 56
B. İş Davalarında İspat 56
C. İdari Yargıda Munzam Zarar 57
D. BAM Uygulamasında Sepet Yönteminin Yaygınlaşması 57
V. AYM PİLOT KARARI: CANER ŞAFAK KARARI (2025) 58
A. Kararın Arka Planı 58
B. Yapısal Sorun Tespiti 58
C. Karşı Oylar ve Değerlendirme 59
VI. 3095 SAYILI KANUN’UN PARÇA PARÇA İPTALİ 60
A. Üç İptal Kararının Panoraması 60
B. Cumhurbaşkanı Kararı 61
C. 1 Eylül 2026 Sonrası: Hukuki Boşluk Senaryoları 61
VII. TEMERRÜT FAİZİ HESAPLAMASI: ADIM ADIM 61
A. Temel Formül ve Dönem Ayırımı 61
B. Somut Olay Üzerinden Örnek Hesaplama 62
C. Kısmi Ödemelerde Faiz Hesabı 62
VIII. MUNZAM ZARAR: SOMUT YÖNTEM 63
A. Yöntemin Tanımı ve Genel Çerçeve 63
B. Zarar Kalemleri 63
C. Somut Yöntemin Güçlü ve Zayıf Yönleri 64
IX. MUNZAM ZARAR: SEPET YÖNTEMİ 64
A. Hukuki Dayanak 64
B. Altı Gösterge ve Hesaplama Tekniği 65
C. Yöntemin Eleştirisi ve Alternatif Öneriler 66
X. İKİ YÖNTEMİN KARŞILAŞTIRMASI VE DAVA STRATEJİSİ 67
A. Karşılaştırmalı Değerlendirme 67
B. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin Kararları 67
C. BAM Uygulamasında Yöntem Tercihi 68
XI. REFORM TARTIŞMASI 68
A. Karşılaştırmalı Hukuk Modelleri 68
B. Yasama Organına Öneri Paketi 69
Beşinci Bölüm
USUL HUKUKU, DAVANIN AÇILMASI VE DİLEKÇE TASLAKLARI
I. MADDİ HUKUK ÖN KOŞULLARI 71
II. GÖREV VE YETKİ 72
A. Görevli Mahkeme 72
B. Yetkili Mahkeme 73
III. DAVA AÇILMADAN ÖNCE: ARABULUCULUK DAVA ŞARTI 73
A. Ticari Uyuşmazlıklarda Zorunlu Arabuluculuk 74
B. İş Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuk: İMK m. 3 74
C. Tüketici Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuk: TKHK m. 73/A 74
D. Arabuluculuk Şartının Uygulanmadığı Haller 75
E. Görevli Mahkeme/Alacak Kaynağı Bazında Arabuluculuk Tablosu 75
IV. DAVA TÜRÜ: BELİRSİZ ALACAK DAVASI VE ISLAH 75
A. Mevzuat 75
B. HMK m. 107/1’in Uygulanma Gerekçesi 76
C. HMK m. 107/2’nin Kritik Usul Şartı: İki Haftalık Kesin Süre 76
D. Islah Seçeneği: HMK m. 176–177 77
V. ZAMANAŞIMI 77
A. Süre ve Dayanak 77
B. Zamanaşımı Başlangıcı 77
C. Zamanaşımının Durması: TBK m. 153 78
D. Zamanaşımının Kesilmesi: TBK m. 154–156 78
E. Pratik Zamanaşımı Kontrol Şeması 79
VI. TÜRK BORÇLAR KANUNU M. 122 TALEBİNİN ZAMANLAMASI 79
A. Bozma Sonrası İlk Kez İleri Sürülememesi 79
B. Türk Borçlar Kanunu m. 122/2’nin Sunduğu Stratejik Seçenek 79
VII. DİLEKÇE STRATEJİSİ 80
A. Terditli Talep Tekniği 80
B. Munzam Zarara İşleyecek Faizin Başlangıcı 80
C. Yabancı Paralı Borçlarda Munzam Zarar 81
D. TBK m. 51–52: Hâkimin Takdir Yetkisi ve Müterafik Kusur 81
E. Delil Listesi 82
F. Alacağın Temliki Durumunda Munzam Zarar Hakkının Akıbeti 83
G. Konkordato ve Mühlet Durumunun Munzam Zarar Hesabına Etkisi 83
VIII. DAVA ÖNCESİ DELİL TESPİTİ: HMK M. 400 84
IX. BİLİRKİŞİ AŞAMASI 85
A. Bilirkişi Seçimi ve Atanması 85
B. Bilirkişiye Verilecek Talimatın Anatomisi 85
C. Bilirkişi Raporuna İtiraz: HMK m. 281 86
D. HMK m. 282: Hâkimin Serbestçe Değerlendirme Yetkisi 86
X. KANUN YOLLARI 86
A. Parasal Sınırlar 86
B. İstinaf 87
C. Temyiz 87
D. Kanun Yararına Temyiz 87
E. Bireysel Başvuru 88
F. Bireysel Başvuru Sonrası: Yargılamanın Yenilenmesi 88
XI. ANAYASAL ARGÜMANLAR 89
A. AYM Pilot Kararı Bağlayıcılığı 89
B. Mülkiyet Hakkı İhlali 89
C. Etkili Başvuru Hakkı İhlali 89
D. 3095 Sayılı Kanun İptalinin Bağlamı 89
E. Yargılamanın Yenilenmesi Talebi (Kesinleşmiş Ret Kararları İçin) 89
F. AİHM Emsal Desteği 90
Altıncı Bölüm
İDARE HUKUKUNDA FAİZ VE MUNZAM ZARAR:
KAMU GÖREVLİSİ ALACAKLARI
I. İDARENİN FAİZ YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN ANAYASAL VE KANUNİ TEMELİ 91
A. Anayasa Madde 125/Son: İdarenin Zarar Tazmin Yükümlülüğü 91
1. Sosyal Risk İlkesi Bağlamında Tazminat Sorumluluğu 91
B. Anayasa Madde 35: Alacak Hakkı ve Mülkiyet Güvencesi 92
C. AİHM 1 No.lu Protokol Madde 1: Avrupa Boyutu 92
II. 2577 SAYILI KANUN MADDE 28: YAPISAL SINIR VE PRATİK BOŞLUKLAR 92
A. M. 28/6’nın Kapsamı 92
B. Faiz Başlangıç Tarihi: Yerleşik İçtihat 93
C. Yapısal Boşluğun Değerlendirmesi 93
III. KAMU GÖREVLİSİ ALACAKLARINDA FAİZ TÜRLERİ 94
IV. MUNZAM ZARARIN İDARE HUKUKUNDAKİ HUKUKİ NİTELİĞİ 94
A. Temel Dogmatik Sorun: TBK m. 122’nin İdareye Uygulanabilirliği 94
B. İDDK’nın Faiz ve Tazminat İlkeleri 95
C. İspat Yükü: TBK m. 122 ile Karşılaştırma 95
V. AYM’NİN MÜLKİYET HAKKI İÇTİHADI VE KAMU GÖREVLİSİ ALACAKLARI 96
A. Norm Denetimi: AYM E.2008/58, K.2011/37 96
B. Bireysel Başvuru: AYM B.No. 2022/107232 97
C. İDDK’nın AYM Atfı ve Sentez 97
VI. KHK İHRAÇLARI VE OLAĞANÜSTÜ HAL SONRASI ÖZEL REJİM 97
A. OHAL Mevzuatının Özgünlüğü 97
B. Faiz Başlangıcı: Çatışan Görüşler 98
C. Munzam Zarar Talebinin Kabul Edilebilirliği 98
VII. USUL: DAVA AÇMA VE YÜRÜTME YOL HARİTASI 99
A. Aşamalı Süreç 99
B. Dilekçede Dikkat Edilecek Noktalar 99
C. Bireysel Başvurunun Koşulları 99
VIII. NORMATİF DEĞERLENDİRME: BOŞLUK ANALİZİ VE ÇÖZÜM SEÇENEKLERİ 100
A. Tespit Edilen Boşluklar 100
B. Çözüm Seçenekleri 100
Yedinci Bölüm
ENFLASYONİST EKONOMİLERDE PARA ALACAKLARININ KORUNMASI
I. GENEL DEĞERLENDİRME 103
II. AYM’NİN SİSTEMİK ANAYASAL TUTUMU: BEŞ KARAR, TEK DOKTRİN 103
III. BEŞ ANA BULGU 104
A. Kanuni Faiz Oranının Anayasal Yetersizliği 104
B. Türk Borçlar Kanunu m. 122’nin İşlevsel Dönüşümü ve Süregelen İçtihat Çatışması 105
C. Anayasal Dönüşümün İki Boyutu: Bireysel Koruma ve Yapısal Reform Baskısı 105
D. Hesaplama Yöntemlerinin Hukuki Statüsü ve Bilirkişi Raporları 106
E. Usul Hukukundaki Pratik Sorunlar 106
F. İdari Yargıda Kamu Görevlisi Alacakları ve Munzam Zarar: Yeniden Değerleme 107
IV. YASAMA ORGANINA REFORM ÖNERİSİ PAKETİ 107
A. Kanuni Faiz Oranının Dinamik Endekslenmesi 108
B. Türk Borçlar Kanunu m. 122’de İspat Kolaylığı Karinesinin Yasalaştırılması 108
C. Bilirkişi Standartlarının Kanun veya Yönetmelik Düzeyinde Belirlenmesi 108
D. Kamulaştırma Bedellerinde Özel Hüküm 109
E. İçtihat Birliğinin Sağlanması 109
V. YARGI UYGULAMASINA ÖNERİ 109
Sonuç 113
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARLARI 131
YARGITAY DAİRE KARARLARI 791
YARGITAY HUKUK GENEL KURULU KARARLARI 1053
Kavram Dizini 1151 |