|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 15
BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA MUHAKEMESİNDE DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. İSPAT VE DELİL 19
A. İspat 19
B. İspat Hukuku Sistemleri 21
1. Yasal Delil Sistemi 21
2. Serbest Delil Sistemi 22
C. Delil 24
D. Delillerin İspat Gücünün Belirlenmesi 27
1. İspat Gücü Artırılmış Deliller 27
2. Hukuk Mahkemesi Hükmünün Ceza Mahkemesine Etkisi 29
3. Bilimsel Deliller 31
II. VİCDANİ KANAAT V. GEREKÇELİ KANAAT 33
A. Gerekçeli Karar 33
B. Gerekçenin, Vicdani Kanaati Nesnel ve Ölçülebilir Kılması 35
III. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KABUL EDİLEBİLİRLİĞİ 36
A. Delil Değerlendirme Araçları 36
B. Delil Yasakları 37
1. Genel Sonuçları 37
2. Doğrudan Doğruya Temas Edilmemiş Delil (Vasıtasızlık ve Müştereklik
İhlali) 39
3. Hukuka Uygun Şekilde Elde Edilmemiş Delil 40
BİRİNCİ BÖLÜME EK: ADALET MANTIĞI VE HÜKÜM VERME SANATI 45
İKİNCİ BÖLÜM
BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ
I. BİLİRKİŞİNİN ROLÜ VE STATÜSÜ 49
A. Bilirkişinin Hâkime Yardımcı Olması 49
B. Bilirkişinin Kamu Görevlisi Olması 51
II. BİLİRKİŞİ İLE BENZER SÜJELERİN ROLÜ VE FARKLARI 53
A. Tanık 53
B. Uzman 55
C. Tercüman 60
III. BİLİRKİŞİYE BAŞVURULMASI 64
A. Bilirkişiye Başvurmanın Gerekli Olduğu Haller 64
B. Bilirkişiye Başvurmanın Zorunlu Olduğu Haller 67
C. Bilirkişiye Başvurmanın Yasak Olduğu Haller 68
1. Hukuki Bilgiyle Çözülebilecek Meselede Bilirkişiye Başvuru Yasağı 69
a. Bilirkişinin, Hâkimin İşini Üstlenme Yasağı 69
b. Hâkimin Kendi İşini Bilirkişiye Sorma Yasağı 72
c. Hukukçuların Bilirkişiliği 75
2. Genel Bilgi veya Tecrübe Aktarımı için Başvuru Yasağı 78
3. UYAP’ta Erişime Açık Bilgi ve Hesaplamalar için Başvuru Yasağı 79
IV. BİLİRKİŞİ RAPORUNUN HAZIRLANMASI VE TARTIŞILMASI 79
A. Bilirkişi Raporunun Hukuki Niteliği 79
1. Delil Değerlendirme veya Elde Etme Aracı Olması 79
2. Bağlayıcı olmaması 81
B. Raporun Hazırlanması 84
1. İçerik 84
2. Sürecin İnteraktifliği 86
3. Süre 87
4. Ücret 88
C. Raporun Tartışılması 89
1. Raporun Bildirilmesi 89
2. Duruşmada Dinleme ve Soru Sorma 90
3. Raporun Okunması ve Usûl 94
D. Aynı Olayın Medeni Muhakeme ile Ceza Muhakemesindeki Bilirkişi
Raporları 96
İKİNCİ BÖLÜME EK: UYGULAMADA SIKÇA BAŞVURULAN BAZI BİLİRKİŞİ İNCELEMELERİ
ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER 99
1. YARALAMA FİİLİNDE MAĞDURUN HEKİM RAPORU 99
2. BELGEDE SAHTECİLİK SUÇLARINDA ALDATICILIĞIN TESPİTİ 103
3. TRAFİK KAZALARINDA KUSUR VE SORUMLULUK TESPİTİ 108
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ATAMA SİSTEMİ VE BİLİRKİŞİLİK TÜRLERİ
I. BİLİRKİŞİLİK EHLİYETİ 113
A. Mesleki Yetkinlik ve Liyakat 113
B. Kişisel Ehliyet 114
1. Yaş ve Ayırt Etme Gücü 114
2. Vatandaşlık 115
3. Adli Sicil ve Yasaklanmış Haklar 116
4. Tüzel Kişi Ehliyeti 120
II. BİLİRKİŞİNİN ATANMASI 124
A. Sistem ve Sistem Eleştirileri 124
B. Bilirkişi Görevlendirme Yetki ve Usulü 128
C. Bilirkişi Listesi ve Resmî Bilirkişiler 133
1. Listeden Görevlendirme 133
a. Yöntem 133
b. Kota Uygulaması 134
2. Liste Dışından Görevlendirme 136
3. Resmî Bilirkişiler 139
a. Nitelik ve Kapsam 139
aa. Bağlayıcılık, Öncelik ve Zorunluluk Hakkında 139
bb. Anayasa Mahkemesinin Yaklaşımı 141
cc. Kurumlardan zorunlu olarak alınan mütalaa ve yazılı
başvurular 143
b. Zorunlu Resmî Bilirkişiler 145
aa. Merkez Bankası ve Darphane 145
bb. Çocuk İzlem Merkezleri 148
c. Takdiri Resmî Bilirkişiler 150
aa. Adli Tıp Kurumu 150
aaa. Teşkilat 150
bbb. Görevleri ve çalışma usulü 152
bb. Üniversiteler 155
ÜÇÜNCÜ BÖLÜME EK: BİLİRKİŞİLERİN UYACAĞI REHBER İLKELER VE BİLİRKİŞİ
RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKEN STANDARTLAR 159
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
BİLİRKİŞİNİN YÜKÜMLÜLÜK, DENETİM VE SORUMLULUKLARI
I. BİLİRKİŞİNİN YÜKÜMLÜLÜLÜKLERİ 165
A. Etik Yükümlülükler 165
1. Dürüstlük ve Tarafsızlık 165
2. Bağımsızlık 166
3. Saygınlık ve Güven 167
4. Menfaat ve Hediye Yasağı 168
B. Mesleki Yükümlülükler 168
1. Görevi Kabul Yükümlülüğü 168
a. Görevi Kabul Yükümlülüğünün İstisnaları 169
aa. Bilirkişilik yasakları 169
aaa. Kamu görevlisinin bağlı bulunduğu kurumla ilgili dava 169
bbb. Öleni tedavi etmiş olan tabip 171
bb. Bilirkişilikten Çekinme Halleri 171
aaa. Tanıklıktan çekinme sebeplerinden birinin varlığı 171
bbb. Görevlendirmenin kapsam ve niteliği nedeniyle kaçınma 172
b. Bilirkişinin Reddi 173
2. Görevini Bizzat Yerine Getirme Yükümlülüğü 175
3. Sır Saklama Yükümlülüğü 175
4. Yetkinlik ve Mesleki Özen Yükümlülüğü 176
5. Yemin 177
II. BİLİRKİŞİNİN SORUMLULUKLARI 178
A. Disiplin Sorumluluğu 178
1. Denetimin Esas ve Usulü 178
2. Performans Denetimi 181
3. Disiplin Suçu ve Cezası 182
B. Hukuki Sorumluluk 185
C. Ceza Sorumluluğu 186
1. Bilirkişinin Fail Olması 186
a. Özgü Suçlar 186
aa. Gerçeğe aykırı mütalaada bulunmak 186
bb. Rüşvet Almak 188
b. Görev Sırasında İşlenebilecek Diğer Suçlar 189
2. Bilirkişinin Mağdur Olması 191
a. Adil Yargılamayı Etkilemeye Teşebbüs Suçları 191
b. Kamu Görevlisi Olması Nedeniyle 193
c. Bilirkişiye Baskı Yapılmasının Tutuklama Sebebi Olabilmesi 193
DÖRDÜNCÜ BÖLÜME EK: PERFORMANS ÖLÇME FORMUNUN UYAP’A
ENTEGRE EDİLMESİ HAKKINDA DUYURU 194
BEŞİNCİ BÖLÜM
BİLİRKİŞİYE ZORUNLU BAŞVURU GEREKTİREN MUHAKEME İŞLEMLERİ
I. GÖZLEM ALTINA ALINMA 198
II. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUĞUN KUSUR YETENEĞİNİN ARAŞTIRILMASI 205
A. Kusur Yeteneği 205
B. 0–12 Yaş Grubu Çocuklar 206
C. 12–15 Yaş Grubu SSÇ’nin Kusur Yeteneğinin Araştırılması 208
D. 15–18 Yaş Grubu SSÇ 213
III. BEDEN MUAYENESİ VE VÜCUTTAN ÖRNEK ALINMASI 214
A. Kavram, Hukuki Nitelik, Genel Bilgiler 214
B. İç Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması 217
1. Yöntem ve Usul 217
2. Rızanın Varlığı/Yokluğu 219
3. Gereklilik, Ölçülülük ve Orantılılık 221
C. Dış Beden Muayenesi 224
1. Tanım ve Uygulama 224
2. Dış Beden Muayenesi v. Üst Araması 225
3. İnfaz Kurumlarında “Çıplak Arama” 227
D. Diğer Kişilerin Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması 229
IV. MOLEKÜLER GENETİK İNCELEME 231
A. İncelemenin Esas ve Usulü 231
B. Kişisel Verilerin Korunması 234
V. ÇOCUĞUN SOYBAĞININ ARAŞTIRILMASI 237
VI. ADLİ MUAYENE VE OTOPSİ 237
A. Adli Muayene 237
B. Otopsi 240
1. Klasik Otopsi 240
2. İntihar Vakalarında “Psikolojik Otopsi” 243
3. Hekim Soruşturmalarında Mesleki Sorumluluk Kurulu İzni 244
VII. ZEHİRLENME ŞÜPHESİ 247
VIII. MAĞDURUN TANIK OLARAK DİNLENMESİ 248
BEŞİNCİ BÖLÜME EK: İNGİLİZ–AMERİKAN HUKUK DÜNYASINDA BİLİRKİŞİLİK
UYGULAMALARI VE GÜNCEL TARTIŞMALAR 251
SONUÇ 257
KAYNAKLAR 269 |