|
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ V
İÇİNDEKİLER VII
KISALTMALAR LİSTESİ XV
TABLOLAR LİSTESİ XVII
GİRİŞ 1
BİRİNCİ BÖLÜM: VERGİLENDİRMENİN ANAYASA’DA TEMELLENDİRİLMESİ VE GELİR VERGİSİNDE MALİ GÜCÜN DAYANAĞI
I. VERGİLENDİRME YETKİSİNİN TEMELİ VE ANAYASA İLE İLİŞKİSİ 5
A. VERGİLENDİRME YETKİSİNİN TEMELİ VE KAPSAMI 6
B. VERGİLENDİRME YETKİSİNİN KAYNAĞI VE ANAYASA İLE İLİŞKİSİ 6 II. VERGİLENDİRMENİN AMAÇLARI 7
III. ANAYASAL VERGİLENDİRME İLKELERİ 9
A. SOSYAL DEVLET VE HUKUKİ GÜVENLİK İLKELERİ 9
B. VERGİLENDİRMEDE BELİRLİLİK VE KIYAS YASAĞI İLKELERİ 10
C. VERGİLENDİRMEDE GENELLİK İLKESİ 11
D. VERGİLENDİRMEDE EŞİTLİK VE ADALET İLKELERİ 14
E. VERGİLENDİRMEDE KANUNİLİK İLKESİ 17
F. MALİ GÜCE GÖRE VERGİLENDİRME VE ÖLÇÜLÜLÜK İLKELERİ 19
IV. MALİ GÜCÜN ANAYASAL TEMELİNİN TARİHİ GELİŞİMİ 20
VIII İçindekiler
A. EVRENSEL BİLDİRGELERDE MALİ GÜCE GÖRE VERGİLEME İLKESİ 20
1. Magna Carta 21
2. Haklar Dilekçesi ve Haklar Bildirisi 24
3. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 25
4. Pul Kanunu Kongresi Bildirgesi 26
5. İlk Kıtasal Kongre Bildirisi 27
6. Virginia Haklar Bildirgesi 28
B. SEÇİLİ ÜLKELERİN ANAYASALARINDA MALİ GÜCE GÖRE VERGİLEME İLKESİ 28
1. İngiltere 29
2. Amerika Birleşik Devletleri 29
3. Fransa 30
4. Almanya 32
C. TÜRK ANAYASALARINDA MALİ GÜÇ İLKESİNİN GELİŞİMİ 33
1. Osmanlı Devleti Dönemi 34
a. Tanzimat Öncesi Dönem: Sened–i İttifak 35
b. Tanzimat Sonrası Dönem 36
(1). Tanzimat Fermanı 36
(2). Islahat Fermanı 36
(3). Adalet Fermanı 37
c. Meşrutiyet Dönemi: Kanun–i Esasi 37
2. Cumhuriyet Dönemi 38
a. 1924 Anayasası 38
b. 1961 Anayasası 38
c. 1982 Anayasası 39
V. MALİ GÜÇ AÇISINDAN GELİR KAVRAMI, GELİR VERGİSİNİN TÜRLERİ VE GELİR VERGİSİNE TABİ GELİRİN ÖZELLİKLERİ 40
A. GELİR VERGİSİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ 40
B. GELİR KAVRAMI 42
1. Kaynak Kuramı 44
2. Safi Artış Kuramı 45
C. GELİR VERGİSİNİN TÜRLERİ 45
1. Üniter Gelir Vergileri 45
2. Sedüler Gelir Vergileri 46
D. GELİR VERGİSİNE TABİ GELİRİN ÖZELLİKLERİ 46
1. Gelirin Şahsiliği 47
2. Gelirin Yıllık Olması 47
3. Gelirin Elde Edilmiş Olması 48
4. Gelirin Gerçek ve Safi Olması 48
5. Gelirin Genel Oluşu 49
E. GELİR VERGİSİNDE MÜKELLEFİYET 49
1. Tam Mükellefiyet 50
2. Dar Mükellefiyet 51
F. GELİRİN UNSURLARI 52
1. Ticari Kazançlar 53
2. Zirai Kazançlar 54
3. Ücretler 55
4. Serbest Meslek Kazançları 55
5. Gayrimenkul Sermaye İratları 56
6. Menkul Sermaye İratları 57
7. Diğer Kazanç ve İratlar 58
G. GELİR VERGİSİNDE BEYAN ESASI VE TOPLAMA ESASI 58
1. Gelir Vergisinde Beyan Esası 59
2. Gelir Vergisinde Toplama Esası 60
İKİNCİ BÖLÜM
MALİ GÜÇ KAVRAMI VE TÜRK GELİR VERGİSİNDE MALİ GÜCÜ KAVRAMAYA YÖNELİK UYGULAMALAR
I. MALİ GÜÇ KAVRAMI VE TEORİK ESASLARI 63
A. GENEL OLARAK MALİ GÜÇ KAVRAMI 63
B. MALİ GÜÇ–ÖDEME GÜCÜ KAVRAMLARI 64
C. MALİ GÜCÜN UNSURLARI 65
1. Gelir 65
2. Servet 66
3. Harcamalar 67
D. TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE MALİ GÜÇ İLKESİ 67
1. Mali Güç İlkesinin Tarihsel Gelişimi 67
2. Fayda Yaklaşımı 69
a. Vergiyi Sigorta Primiyle Açıklayan Görüş 70
b. Vergiyi Hizmet Bedeli Sayan Görüş 71
c. Vergiyi Sosyal Giderlere Katılma Payına Benzeten Görüş 71
3. Ödeme Gücü Yaklaşımı 72
a. Eşit Mutlak Fedakârlık Yaklaşımı 79
b. Eşit Oranlı Fedakârlık Yaklaşımı 80
c. En Az Fedakârlık Yaklaşımı 81
II. MALİ GÜCÜ KAVRAMA TEKNİKLERİ 81
A. MUAFİYET, İSTİSNA VE İNDİRİM UYGULAMALARI 82
B. ARTAN ORANLI VERGİ TARİFELERİNDEN YARARLANILMASI 85
1. Sınıf Usulü Artan Oranlılık 86
2. Dilim Usulü Artan Oranlılık 87
3. Gizli Artan Oranlılık 88
4. Tersine Artan Oranlılık 88
C. AYIRMA İLKESİ 89
1. Ayırma İlkesi Lehinde Olan Görüşler 89
2. Ayırma İlkesi Aleyhinde Olan Görüşler 90
3. Ayırma İlkesinin Uygulama Yöntemleri 91
III. TÜRK GELİR VERGİSİNDE MALİ GÜCÜ KAVRAMAYA YÖNELİK UYGULAMALAR 92
A. GELİR VERGİSİNDE MUAFİYET, İSTİSNA VE İNDİRİM UYGULAMALARI 93
1. Gelir Vergisinde Muafiyetler 95
a. Esnaf Muaflığı 95
b. Diplomat Muaflığı 98
c. Dar Mükellef İhracatçı Muaflığı 99
2. Gelir Vergisinde İstisnalar 100
a. Kazançlarda İstisnalar 100
(1). Serbest Meslek Kazançları İstisnası 100
(2). Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Eğitim ve Öğretim İşletmelerinde Kazanç İstisnası 101
(3). Genç Girişimcilerde Kazanç İstisnası 102
(4). Kazançlara İlişkin Diğer İstisnalar 103
b. Sermaye İratlarında İstisnalar 105
c. Müteferrik İstisnalar 107
(1). Ücretlerde İstisnalar 107
(2). Gider Karşılıklarında İstisnalar 112
(3). Tazminat ve Yardımlarda İstisnalar 112
(4). Vatan Hizmetleri Yardımlarında İstisnalar 114
(5). Teçhizat ve Tayın Bedellerinde İstisnalar 115
(6). Tahsil ve Tatbikat Ödemelerinde İstisnalar 115
(7). Teşvik ikramiye ve Mükafatları 116
(8). Sergi ve Panayır İstisnası 117
3. Gelir Vergisinde İndirimler 117
a. Engellilik İndirimi 117
b. Diğer İndirimler 119
B. GELİR VERGİSİNDE AYIRMA İLKESİ UYGULAMASI 124
C. GELİR VERGİSİNDE ARTAN ORANLI TARİFE UYGULAMASI 125
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI ÇERÇEVESİNDE TÜRK GELİR VERGİSİNİN MALİ GÜÇ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. MALİ GÜCÜ KAVRAMAYA YÖNELİK GELİR VERGİSİ UYGULAMALARININ ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARIYLA BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ 132
A. MUAFİYET, İSTİSNA VE İNDİRİM UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 133
B. AYIRMA İLKESİ UYGULAMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ 148
C. GELİR VERGİSİ TARİFESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 151
1. Adalet İlkesi Yönünden 152
2. Mali Güç İlkesi Açısından 153
3. Gelir Dağılımı Açısından 154
4. Artan Oranlılık Açısından 155
5. Tarife Özellikleri Açısından 156
II. GELİRİN UNSURLARININ MALİ GÜÇ İLKESİ AÇISINDAN ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARIYLA BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ 170
A. TİCARİ KAZANÇLAR 175
B. ZİRAİ KAZANÇLAR 180
C. ÜCRETLER 190
D. SERBEST MESLEK KAZANÇLARI 207
E. GAYRİMENKUL SERMAYE İRATLARI 210
F. MENKUL SERMAYE İRATLARI 215
G. DİĞER KAZANÇ VE İRATLAR 222
III. VERGİLENDİRMEYLE İLGİLİ ANAYASAL İLKELERİN ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARIYLA BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ 229
A. KANUNİLİK İLKESİ 230
B. EŞİTLİK VE ADALET İLKELERİ 234
C. GENELLİK İLKESİ 241
D. BELİRLİLİK İLKESİ 243
IV. MALİ GÜÇ İLKESİNDEN SAPMAYA SEBEP OLAN UYGULAMALARIN ANAYASAMAHKEMESİ KARARLARIYLA BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ 245
A. GELİRİN GERÇEK OLMASI ÖZELLİĞİ AÇISINDAN 246
B. GELİRİN SAFİ OLMA ESASI AÇISINDAN 249
C. GELİRİN YILLIK VE TOPLAMA USULÜ OLMASI ÖZELLİKLERİ AÇISINDAN 251
D. TAM MÜKELLEF DAR MÜKELLEF AYRIMI AÇISINDAN 254
V. ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI ÇERÇEVESİNDE GELİR VERGİSİNİN MALİ GÜÇ AÇISINDAN GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ VE ÖNERİLER 256
SONUÇ 279
KAYNAKÇA 289 |