|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
DÖRDÜNCÜ BASKI ÖNSÖZÜ 6
ÜÇÜNCÜ BASKIYA ÖNSÖZ 7
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 8
BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 9
İÇİNDEKİLER 11
Birinci Bölüm
TÜKETİCİ HAKLARININ TARİHİ GELİŞİMİ
I. TÜKETİCİNİN KORUNMASI GEREĞİ 17
A. Tarihe Bakış 17
B. Modern Toplumda 18
C. Zayıf Taraflı Bir Hukuki İlişki 20
D. Değişen Tüketici Kavramı Ve Tüketim Alışkanlıkları 21
E. Tüketici Hukukunun Ortaya Çıkışı 24
II. TÜKETİCİ HAKLARININ DOĞUŞU VE GELİŞMESİ 25
III. TÜKETİCİYİ KORUMAYA YÖNELİK (ÖZEL) YASAL DÜZENLEME İHTİYACI 28
IV. TÜKETİCİYİ KORUMA YÖNTEMLERİ 32
A. Önleyici Yöntemler 32
B. Koruyucu Yöntemler 33
V. BAŞLICA TÜKETİCİ SORUNLARI 35
İkinci Bölüm
TÜKETİCİNİN KORUNMASINDA ÖZGÜN BİR ÖRNEK:
OSMANLI UYGULAMASI
I. GENEL OLARAK 39
II. ÜRETİM AŞAMASINDA YAPILAN DENETİMLER 41
A. Hammadde Kontrolü 41
B. Üretimde Uyulacak Esaslar 43
C. Üretimin Bilirkişi ve Müfettiş Gözetiminde Yapılması 44
D. Numune İmalat 44
E. Ustalık Talimatlarına Uyulması 45
F. Standardın Korunması 45
G. Damga Sahtekarlığının Önlenmesi 46
H. Sağlık Kontrolü 46
III. PAZARIN VE SATIŞLARIN DENETİMİ 46
A. Fiyat Denetimi (Narh Uygulaması) 46
B. Ölçü ve Tartıların Denetimi 49
C. Dağıtım Kanallarında Alınan Tedbirler 49
D. Esnafın Birbirine Kefaleti 50
E. Esnafın Nezre Bağlanması 50
F. Stokçuluk (İddihar) ve Karaborsacılık (İhtikar) Gibi Spekülatif
Kazançların Yasaklanması 51
G. Tekelciliğin Önlenmesi 53
Ğ. İhraç Yasaklarına Uyma 53
H. Kaçakçılığın Önlenmesi 54
IV. İSTANBUL TAHSİSLERİNİN DENETİMİ 55
V. SONUÇ OLARAK 56
Üçüncü Bölüm
TÜKETİCİ HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI
I. GENEL BAKIŞ 59
II. TERMİNOLOJİ 62
III. KANUNUN SİSTEMATİĞİ 64
A. Kanunun Amacı ve Kapsamı 64
B. Tüketici Hukukunun Temel Kavram ve Kurumları 67
1. Tüketici 67
a. Kavram Olarak 67
b. Yasal Unsurları 67
2. Tüketici İşlemi 77
3. Satıcı – Sağlayıcı 83
4. Üretici 85
5. Mal 86
6. Hizmet 88
7. Teknik Düzenleme 88
C. Tüketici Hukukuna Hakim Temel İlkeler ve Esaslar 89
1. Genel Bakış 89
2. Tüketici Sözleşmelerinde Haksız Şartlar 93
a. Genel Olarak 93
b. Standart (Tip) Sözleşmeler 96
c. Haksız Şart Örnekleri 99
3. Mal Satışı veya Hizmet Sunumundan Kaçınma 102
a. Sözleşme Özgürlüğü İlkesi ve Sınırlanması 102
b. Sözleşme Yapma Zorunluluğu 103
4. Sipariş Edilmeyen Mal veya Hizmetler 105
5. Ayıplı Mal ve Hizmet Sunumu 107
a. “Ayıplı Mal” Kavramı 107
b. Ayıp Karinesi 108
c. Ayıp Türleri 109
d. Defolu Mal Satışı 115
e. “Ayıplı Hizmet” Sunumu ve Karinesi 115
f. Karineden Kurtuluş 118
g. İspat Yükü ve Ayıbın Bildirilmesi (Ayıp İhbarı) 119
h. Ayıplı Mal veya Hizmet Sunumu Karşısında Tüketicinin Hakları 122
ı. Zamanaşımı 129
Dördüncü Bölüm
TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİ
I. TAKSİTLE SATIŞ 133
A. Genel Olarak 133
B. Taksitle Satış Sözleşmesinin Unsurları 137
1. Bedele İlişkin Unsur 137
2. Teslime İlişkin Unsur 138
3. Şekle İlişkin Unsur 138
C. Tüketiciyi Koruyucu Hükümler 141
1. Cayma Hakkı 141
2. Temerrüt (Muacceliyet Kaydı) 143
3. Erken Ödeme 145
II. TÜKETİCİ KREDİLERİ 146
A. Tanımı ve Şekli 146
B. Sözleşme Öncesi Bilgilendirme Yükümlülüğü 147
C. Cayma Hakkı 147
D. Faiz Oranı 149
E. Sözleşmede Değişiklik Yapılması 150
F. Erken Ödeme 151
G. Temerrüt 152
H. Sigorta Yaptırılması, Yan Finansal Ürün ve Hizmet Sunumu 153
I. Bağlı Krediler 153
İ. Tamamlayıcı Hükümler 155
III. KONUT FİNANSMANI (MORTGAGE) SÖZLEŞMELERİ 158
A. Konut Finansman Sözleşmesinin Şekli 158
B. Sözleşme Öncesi Bilgilendirme Yükümlülüğü 159
C. Temerrüt (Muacceliyet Kaydı) 160
D. Erken Ödeme 162
E. Bağlı Krediler 163
F. Faiz Oranı 166
G. Sigorta Yaptırılması 167
H. Diğer Hususlar 168
IV. ÖN ÖDEMELİ KONUT SATIŞ SÖZLEŞMELERİ 169
A. Tanım 169
B. Ön Ödeme Kavramı 170
C. Ön Ödemeli Konut Satış Sözleşmenin Zorunlu İçeriği 170
Ç. Ön Ödemeli Konut Satış Sözleşmelerinde Haksız Şart Denetimi 172
D. Tüketiciye Ön Bilgilendirme Formu Verilmesi Zorunluluğu 172
E. Tüketiciye Sağlanması Zorunlu Teminatlar 173
F. Ön Ödemeli Konut Satış Sözleşmesinin Hukuki Niteliği 174
G. Sözleşmenin Şekli ve Şekle Aykırılığın Hukuki Sonuçları 174
Ğ. Cayma Hakkı 177
H. Konutun Teslimi 177
I. Sözleşmeden Dönme 178
V. İŞ YERİ DIŞINDA KURULAN SÖZLEŞMELER (KAPIDAN SATIŞLAR) 179
A. İş Yeri Dışında Satış Yapabilecekler 182
B. Bilgilendirme Yükümlülüğü 183
C. İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmelerin Şekli 184
D. Cayma Hakkı 185
VI. MESAFELİ SÖZLEŞMELER 188
A. Bilgilendirme Yükümlülüğü ve Cayma Hakkı 190
B. Edimi Yerine Getirme Süresi 194
C. Mesafeli Sözleşmelere Aracılık Edenlerin Sorumlulukları 194
VII. FİNANSAL HİZMETLERE İLİŞKİN MESAFELİ SÖZLEŞMELER 197
A. Bilgilendirme Yükümlülüğü 199
B. Cayma Hakkı 200
C. Sözleşmenin Sona Erdirilmesi 201
VIII. DEVRE TATİL SÖZLEŞMELERİ 201
A. Genel Olarak 201
B. Tüketicinin Bilgilendirilmesi 206
C. Sözleşmenin Şekli 206
D. Cayma Hakkı 207
E. Dönme Hakkı 208
IX. PAKET TUR SÖZLEŞMELERİ 209
A. Tüketicinin Bilgilendirilmesi 210
B. Sözleşmede Değişiklik Yapılması 210
C. Sözleşmenin Hiç veya Gereği Gibi İfa Edilmemesi 211
X. ABONELİK SÖZLEŞMELERİ 214
A. Abonelik Sözleşmesinin Unsurları 215
1. Mal veya hizmetin sürekli veya düzenli aralıklarla temin edilmesi 215
2. Taraflardan birinin karşı tarafa ücret ödemesi 215
3. Tarafların esaslı unsurlar üzerinde anlaşması 215
B. Abonelik Sözleşmelerinde Tüketicileri Koruyucu Düzenlemeler 217
1. Şekle ve içeriğe ilişkin koruma 217
2. Sözleşmenin uzamayacağına ilişkin koruma 218
3. Faturalandırmaya ilişkin koruma 219
4. Feshe ilişkin koruma 219
XI. DİĞER İŞLEMLER 221
A. Süreli Yayın Kuruluşlarınca Düzenlenen Promosyon Uygulamaları 221
B. Tüketicinin Bilgilendirilmesi ve Menfaatinin Korunması 223
1. Fiyat Etiketi 223
a. Genel Olarak 223
b. Etikette Bulunması Zorunlu Hususlar 225
c. Etiket Zorunluluğu Olmayan Mallar 225
d. Etiket, Tarife ve Fiyat Listelerinin Biçim ve Kapsamı 226
2. Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu 226
3. Garanti Belgesi 230
4. İhtiyari Garanti 232
5. Yenilenmiş Ürünler 233
6. Satış Sonrası Hizmetler (Servis Hizmeti Sunma Yükümlülüğü) 234
7. Tüketicinin Bilinçlendirilmesi 237
8. Tüketici Ödülleri 237
9. Ticari Reklamlar 239
10. Haksız Ticari Uygulamalar 243
11. Reklam Kurulu 246
Beşinci Bölüm
TÜKETİCİ KURULUŞLARI
I. GİRİŞ 249
II. TÜKETİCİ KONSEYİ 250
III. REKLAM KONSEYİ 250
IV. TÜKETİCİ HAKEM HEYETİ 251
A. Genel Olarak 251
B. Heyetin Yapısı 251
C. Başvuru Usulü 254
D. Hakem Heyeti Kararları 256
V. TÜKETİCİ MAHKEMELERİ 258
A. “Özel Mahkeme” İhtiyacı 258
B. Özel Mahkemelerin Önceliği İlkesi 259
C. Tüketici Mahkemelerinin Özellikleri 261
D. Arabuluculuk 263
E. Basit Yargılama Usulü 266
F. Tüketici Davalarına Özgü Tedbirler ve Ceza Hükümleri 267
1. Üretimin veya Satışın Durdurulması ve Malın Toplatılması 267
2. Bakanlık Denetimi 268
3. Tüketici Ürünü ve Hizmet Denetimi 268
4. Ceza Hükümleri 269
5. Uzlaşma 274
6. Cezalarda Yetki ve İtiraz 275
VI. TÜKETİCİ ÖRGÜTLERİ 275
A. Genel Olarak 275
B. Ülkemizde Tüketici Örgütlenmesi 277
TABLO 1 – TÜRKİYE’DEKİ BELLİ BAŞLI TÜKETİCİ ÖRGÜTLERİ 281
TABLO 2 – TÜRKİYE’DE BELLİ BAŞLI TÜKETİCİ ÖRGÜTLERİ VE İNTERNET SİTELERİ 283
Altıncı Bölüm
SERBEST OKUMA METİNLERİ
(I) 21. YÜZYIL İÇİN BİR SOSYAL REÇETE: AHİLİK 287
Zeynep GÖĞÜŞ / Kerem ÇALIŞKAN
(II) ÇAĞINI YAKALAYAN ORGANİZASYON: AHİLİK 303
Prof. Dr. Mehmet ÇİFTLİKLİ
YARARLANILAN KAYNAKLAR 307 |