|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Giriş 31
1. BÖLÜM: GENEL BİLGİLER 33
I. BORÇLAR HUKUKU’NA EGEMEN OLAN TEMEL İLKELER 33
A) İrade Özerkliği (Serbestîsi) İlkesi 33
B) Dürüstlük İlkesi 34
C) Kusur İlkesi 34
D) İvazlılık İlkesi 34
E) Üçüncü Kişi Aleyhine Borç Kurulamaması İlkesi 34
F) Rızaîlik İlkesi 35
G) Nispilik İlkesi 35
II. BORÇ İLİŞKİSİ VE BORÇ KAVRAMLARI İLE BORÇ İLİŞKİSİNİN UNSURLARI 36
A) Borç İlişkisi ve Borç Kavramları 36
1. Borç İlişkisi Kavramı 36
2. Borç Kavramı 36
B) Borç İlişkisinin Unsurları 37
1. Geniş Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları 37
a) Sözleşmenin Tarafları 37
b) Yükümlülükler ve Haklar 38
aa) Edim Yükümlülükleri ve Diğer Yükümler 38
aaa) Edim Yükümlülükleri 38
i. Aslî Edim Yükümlülükleri 38
ii. Yan Edim Yükümlülükleri 38
iii. Talî Edim Yükümlülükleri 39
iv. Fer’i Edim Yükümlülükleri 39
bbb) Yan Yükümler 39
bb) Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Haklar 40
aaa) Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Birincil Haklar 40
bbb) Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan İkincil Haklar (Düzenleme Hakları) 40
i. Yenilik Doğuran Haklar 40
ii. Borç İlişkisinden Doğan Def’iler 41
2. Dar Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları 43
a) Genel Olarak 43
b) Alacaklı 43
aa) Genel Olarak 43
bb) Alacaklının Borç İlişkisinden Doğan Hakları 44
c) Borçlu 44
d) Dar Anlamda Borcun Konusu: Edim 45
aa) Verme–Yapma–Yapmama Edimi Ayrımı 45
bb) Ani–Dönemli–Sürekli Edim Ayrımı 45
cc) Bölünebilir–Bölünemez Edim Ayrımı 45
dd) Maddi–Şahsi Edim Ayrımı 45
III. BORÇ VE SORUMLULUK 46
IV. EKSİK BORÇLAR 48
2. BÖLÜM: BORCUN KAYNAKLARI 51
1. KISIM: SÖZLEŞME 51
I. SÖZLEŞMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ: HUKUKİ İŞLEM 51
A) Genel Olarak 51
B) Unsurları 52
C) Türleri 53
1. Özel Hukukun Farklı Alanlarına İlişkin Olmalarına Göre 53
2. Etkilerini Sağlararasında veya Ölümden Sonra Meydana Getirmelerine Göre 53
3. Malvarlığı Üzerinde Yaptıkları Etkiye Göre 54
4. Sebebe Bağlı Olup Olmamalarına Göre 55
5. Kazandırıcı Olup Olmamasına Göre 56
6. Sebebin Gösterilmiş Olup Olmamasına Göre 56
7. Taraf Sayısına Göre 58
II. SÖZLEŞMENİN MEYDANA GELMESİ 60
A) Genel Olarak 60
B) Öneri (İcap) 60
1. Kavram ve Unsurları 60
2. Önerinin Hükmü: Önerinin Bağlayıcılığı 61
a) Genel Olarak Öneriyle Bağlılık 61
b) Önerinin Geri Alınması (Öneriden Dönme) 62
c) Ölüm veya Ehliyetin Kaybının Önerenin Öneriyle Bağlılığına Etkisi 63
C) Kabul 63
1. Kavram ve Unsurları 63
2. Kabulün Geri Alınması (Kabulden Dönme) 64
3. Kabul Beyanının Yapılış Tarzı ve Susmanın Kabul Anlamına Gelip Gelmediği 64
D) Sözleşmenin Tamamlandığı ve Hüküm İfade Ettiği An 66
1. Genel Olarak 66
2. Hazırlar (Karşı Karşıya Bulunan Şahıslar) Arasında Sözleşme 66
3. Hazır Olmayan (Uzakta Bulunan Şahıslar, Gaipler) Arasında 66
4. Açık Bir Kabul Beyanına Gerek Olmayan Hallerde 67
III. SÖZLEŞMENİN GEÇERLİLİK ŞARTLARI 67
A) Uyulmaması Halinde Sözleşmenin Kesin Hükümsüzlüğüne Neden Olan Geçerlilik Şartları 67
1. Tarafların Hukuki İşlem Ehliyetine Sahip Olması 67
2. Sözleşmenin Emredici Hükümlere, Genel Ahlaka, Kişilik Haklarına, Kamu Düzenine Aykırı Olmaması ve Sözleşmenin Konusunun İmkânsız Olmaması 70
a) Genel Olarak 70
b) Emredici Hükümlere Aykırılık 70
c) Ahlaka Aykırılık 71
d) Kişilik Haklarına Aykırılık 72
e) Kamu Düzenine Aykırılık 72
f) Sözleşmenin Konusunun Başlangıçtan İtibaren İmkânsız Olması 72
3. Sözleşmenin Muvazaalı Olmaması 74
a) Genel Olarak 74
b) Tanım 74
c) Türleri 74
aa) Genel Olarak Muvazaanın Türleri 74
bb) Mutlak Muvazaa ve Nispi Muvazaa Kavramları 75
d) Sözleşmenin Niteliğinde Muvazaanın Hüküm ve Sonuçları 75
e) Bedel Muvazaası ve Hükmü 77
aa) Bedel Muvazaası Kavramı 77
bb) Bedel Muvazaasının Hükmü 77
f) Muvazaanın İspatı 77
g) Muvazaada Üçüncü Kişilerin Korunması 78
h) Muvazaanın İnançlı İşlemden Farkı 79
4. Belli Bir Geçerlilik Şekli Öngörülmüşse Sözleşmenin Bu Şekle Uyularak Yapılmış Olması 79
a) Genel Olarak 79
b) Kanuni Şekil 80
aa) Kanuni Şekle Tabi Tutmanın Sebepleri 80
bb) Kanuni Şeklin Türleri 81
aaa) Yazılı Şekil 81
i. Yazılı Şeklin Unsurları 82
ii. Beyaza İmza 83
iii. Yazılı Şekle Tabi İşlemin Değiştirilmesi 84
bbb) Resmi Şekil 85
cc) Tahvil (Çevirme) 86
c) İradi Şekil 86
d) Şekle Uyulmamasının Sonuçları 87
aa) Kesin Hükümsüzlük Görüşü ve Diğer Görüşler 87
bb) Şekle Aykırılığın İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı 88
5. Genel İşlem Koşullarına Getirilen Sınırlara Uyulmuş Olması 89
a) Genel Olarak 89
b) Genel İşlem Koşulu Kavramı ve Unsurları 89
c) Genel İşlem Koşulu Olarak Nitelendirilmenin Sonuçları 90
aa) Yazılmamış Sayılma 90
bb) Kesin Hükümsüzlük 91
cc) Dayatılan Tarafın Lehine Yorumlanma 91
B) Uyulmaması Halinde Sözleşmenin İptalle Sakat Olmasına Neden Olan Geçerlilik Şartları 92
1. İrade Beyanlarının Sağlıklı Olması 92
a) Genel Olarak 92
b) Yanılma (Hata) 92
aa) Esaslı Yanılma Halleri 93
bb) Yanılmada Karşı Tarafın İyiniyetinin Rolü 96
cc) Esaslı Yanılmanın Sonuçları 96
aaa) İptal Hakkı 96
bbb) İptal Hakkının İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı 97
ccc) Tazminat 98
c) Aldatma (Hile) 98
aa) Şartları 98
bb) Aldatmanın Sonuçları 100
aaa) İptal Hakkı 100
bbb) Tazminat 101
d) Korkutma 101
aa) Şartları 101
bb) Korkutmanın Sonuçları 103
aaa) İptal Hakkı 103
bbb) Tazminat 103
i. Korkutulanın Talep Edeceği Tazminat 104
ii. Korkutulanın Ödemekle Yükümlü Tutulabileceği Tazminat 104
2. Aşırı Yararlanmanın Bulunmaması 105
a) Genel Olarak 105
b) Şartları 105
c) Aşırı Yararlanmanın Sonuçları 107
aa) Sömürülenin Sahip Olduğu Haklar 107
bb) Tazminat 108
C) Bazı Sözleşmeler Bakımından Sözleşmenin Hüküm İfade Etmesi İçin Tamamlayıcı Unsurlar 108
IV. SÖZLEŞMENİN GEÇERSİZLİĞİ 111
A) Genel Olarak Geçersizlik Kavramı ve Sözleşmenin Yokluğundan Farkı 111
B) Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı 112
1. Genel Olarak 112
2. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımının Özellikleri 112
3. Kesin Hükümsüzlüğün İleri Sürülmesinin Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi 113
C) İptal Yaptırımı 113
1. Genel Olarak 113
2. İptal Yaptırımının Özellikleri 114
3. İptal Hakkının Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi 114
4. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı İle İptal Yaptırımı Arasındaki Farklar ve Bu Yaptırımların Ortak Özellikleri 115
D) Eksiklik (Noksanlık) 115
E) Kısmi Geçersizlik 116
V. SÖZLEŞMENİN YORUMLANMASI, TAMAMLANMASI VE SÖZLEŞMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI 116
A) Genel Olarak 116
B) Sözleşmenin Yorumlanması 117
1. Genel Olarak 117
2. Sözleşmenin Yorumlanmasında Teoriler 117
3. Sözleşmelerin Yorumlanmasında Başvurulacak Kurallar 118
4. İrade ile Beyan Arasında Uygunsuzluk Bulunması Durumu 119
C) Sözleşmenin Tamamlanması 120
D) Sözleşmede Değişiklik Yapılması (Sözleşmenin Uyarlanması) 121
VI. SÖZLEŞME YAPMA ZORUNLULUĞU 122
A) Genel Olarak 122
B) Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 123
1. Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Başlıca Haller 123
2. Hukuki Sonuçları 123
C) Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 124
1. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Hal 124
2. Hukuki Sonuçları 124
D) Sözleşme Yapma Vaadinden Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 124
1. Sözleşme Yapma Vaadi Kavramı ve Özellikleri 124
2. Hukuki Sonuçları 126
VII. İLAN YOLU İLE ÖDÜL SÖZÜ VERME 127
A) Genel Olarak 127
B) İlân Yolu ile Ödül Sözü Vermenin Türleri 128
1. İlân Yolu ile Ödül Vaadi 128
2. Ödüllü Yarışma 128
C) İlân Yoluyla Ödül Sözü Vermeden Dönme 129
VIII. BORCUN (KAZANDIRMANIN) SEBEBİ VE SEBEBİ GÖSTERİLMEKSİZİN YAZILI BORÇ KABULLENMESİ 130
A) Borcun (Kazandırmanın) Sebebi 130
B) Sebebi Gösterilmeden Yazılı Borç Kabullenmesi (İkrarı) 131
IX. TEMSİL 133
A) Genel Olarak 133
B) Temsilin Unsurları ve Özellikleri 134
1. Unsurları 134
2. Özellikleri 135
C) Temsil İlişkisinin Kurulması ve Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı 137
1. Kurulması 137
2. Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı 140
a) Genel Olarak 140
b) Vekâletten Farkı 140
3. Acentelikten Farkı 142
D) Temsil Yetkisinin Kapsamı 142
1. Genel Olarak 142
2. Yetkinin Kapsamına İlişkin Çeşitli Ayrımlar 143
a) Genel Yetki – Sınırlı Yetki – Özel Yetki Ayrımı 143
b) Aktif Yetki – Pasif Yetki Ayrımı 144
c) Tek Başına Yetki – Müteselsil Yetki – Birlikte Yetki Ayrımı 144
3. Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması ve Çifte Temsil 145
a) Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması 145
b) Çifte Temsil 146
E) Temsilcinin Yetkisini Kötüye Kullanması 147
F) Temsil Yetkisinin Sona Ermesi 148
1. Temsil Yetkisini Sona Erdiren Sebepler 148
2. Temsil Yetkisinin Sona Ermesinde İyiniyetli Üçüncü Kişilerin Korunması 150
a) Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Bilmiyor Olması Halinde 150
b) Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Biliyor Olması Halinde 151
aa) Temsil Yetkisinin, Temsil Edilen Tarafından Geri Alma Beyanıyla Sona Erdirildiği Durumlarda 151
bb) Temsil Yetkisinin Kendiliğinden Sona Erdiği Durumlarda 152
3. Yetkisiz Temsil 153
a) Genel Olarak 153
b) Sonuçları 154
aa) Genel Olarak 154
bb) Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme Açık veya Örtülü Olarak İcazet Vermesi Durumunda 154
cc) Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme İcazet Vermeyi Reddetmesi veya Verilen Sürede Susarak İcazet Vermeyi Reddetmiş Sayılması Durumunda 155
2. KISIM: HAKSIZ FİİLLER 156
I. KUSURA DAYANAN SORUMLULUK 156
A) Genel Olarak 156
B) Kusura Dayanan Sorumluluğun Şartları 157
1. Fiil 157
2. Fiilin Hukuka Aykırı Olması 157
a) Hukuka Aykırılık Kavramı 157
b) Hukuka Uygunluk Sebepleri 158
aa) Genel Olarak 158
bb) Zarar Görenin Rızası 158
cc) Kamu Hukukuna Dayanan Yetki 159
dd) Özel Hukuka Dayanan Yetki 160
ee) Üstün Nitelikli Kamu Yararı 160
ff) Üstün Nitelikli Özel Yarar 160
gg) Haklı Savunma 160
hh) Zorunluluk Hali 161
ii) Hakkını Korumak İçin Kuvvet Kullanma 163
3. Zarar 163
a) Genel Olarak 163
b) Türleri 164
aa) Malvarlığı Zararı – Şahısvarlığı Zararı 164
bb) Maddi Zarar – Manevi Zarar 164
cc) Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar 165
dd) Yansıma Zarar 165
ee) Mevcut Zarar – Müstakbel Zarar – Muhtemel Zarar 165
ff) Fiili Zarar – Yoksun Kalınan Kâr 166
gg) Normatif Zarar 166
4. Nedensellik Bağı 166
a) Genel Olarak 166
b) Nedensellik Bağına İlişkin Teoriler 167
c) Birden Çok Sebebin Varlığında Nedensellik Bağı 167
aa) Ortak Nedensellik (Ortak İlliyet) 168
bb) Yarışan Nedensellik (Yarışan İlliyet) 168
cc) Alternatif (Seçimlik) Nedensellik (İlliyet) 168
dd) Önüne Geçilen (Farazi) Nedensellik (İlliyet) 169
d) Nedensellik Bağının Kesilmesi 170
5. Kusur 170
a) Genel Olarak 170
b) Kusurun Çeşitleri 171
c) Kusur Ehliyeti 171
aa) Genel Olarak 171
bb) Ayırt Etme Gücünden Yoksun Kişilerin Hakkaniyet Sorumluluğu 172
cc) Geçici Olarak Ayırt Etme Gücünü Kaybedenlerin Verdikleri Zararlar Bakımından Durum 173
C) Ahlâka Aykırı Fiillerden Sorumluluk 173
II. KUSURA DAYANMAYAN SORUMLULUK 174
A) Genel Olarak 174
B) Kusura Dayanamayan Sorumluluğun Dayandığı Esas 175
C) Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Ek (Munzam) Kusur 176
D) Kusura Dayanmayan Sorumluluk Halleri 177
1. Genel Olarak 177
2. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 177
a) Genel Olarak 177
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı 178
c) Sorumluluğun Şartları 178
d) Rücu Hakkı 180
3. Ev Başkanının Sorumluluğu 181
a) Genel Olarak 181
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı 182
c) Sorumluluğun Şartları 182
d) Rücu Hakkı 184
4. Hayvan İdare Edenlerin Sorumluluğu 185
a) Genel Olarak 185
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı 185
c) Sorumluluğun Şartları 185
d) Rücu Hakkı 186
e) İdare Edilen Hayvanın Bir Taşınmaza Zarar Vermesi Durumunda Taşınmaz Zilyedine Tanınan Haklar ve Yükümlülükler 187
5. Araç İşletenin Sorumluluğu 188
a) Genel Olarak 188
b) İşletilme Halindeki Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk 188
aa) Yasal Düzenleme 188
bb) Sorumluluğun Dayandığı Esas ve Sorumluluğun Uygulama Alanı 188
cc) Sorumluluğun Şartları ve Rücu Hakkı 190
dd) Sorumlu Kişi 191
c) İşletilme Halinde Olmayan Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk 192
d) Gerçekleşen Trafik Kazasında Zarar Görenlere Yardım Edenlerin Uğradıkları Zararlardan Sorumluluk 193
e) Birden Fazla Motorlu Aracın Katıldığı Kazalarda Araç İşletenlerin Birbirlerine Karşı Sorumlulukları 193
f) Çalıntı veya Gasp Edilmiş Bir Aracın Neden Olduğu Zararlardan Sorumluluk 194
g) Sorumsuzluk Anlaşması 194
h) Zamanaşımı 195
6. Yapı Malikinin Sorumluluğu 196
a) Genel Olarak 196
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı 196
c) Sorumluluğun Şartları 197
d) Sorumlu Kişi 198
e) Rücu Hakkı 199
f) Bina veya Yapı Eserinin Arz Ettiği Tehlikeyi Bertaraf Etme Yükümlülüğü 200
7. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu 200
a) Genel Olarak 200
b) Uygulama Alanı 201
c) Tazminat Sorumluluğunun Şartları ve Rücu Hakkı 201
d) Tehlikenin Bertaraf Edilmesi Talebi 203
8. Devletin Tapu Sicilinin Hukuka Aykırı Olarak Tutulmasından Doğan Sorumluluğu 203
a) Genel Olarak 203
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı 204
c) Sorumluluğun Şartları 204
d) Rücu Hakkı 205
III. MADDİ ZARARIN TAZMİNİ 205
A) Zararın Belirlenmesi 205
1. Genel Olarak 205
2. Yararların Denkleştirilmesi (Mahsubu) 206
3. Bedensel Zarar ve Ölüm Halinde Maddi Tazminatın Kapsamı 207
a) Genel Olarak 207
b) Bedensel Zarar Halinde 208
c) Ölüm Halinde 209
B) Tazminatın Belirlenmesi 211
1. Genel Olarak 211
2. Tazminatın Şekli 211
3. Tazminatın Miktarının Belirlenmesi 212
a) Genel Olarak 212
b) İndirim Sebepleri 212
aa) Failin Hafif Kusurlu Olması 212
bb) Zarar Görenin Rızası 213
cc) Zarar Görenin Birlikte (Ortak, Müterafik) Kusuru 213
dd) Failin Yoksulluğa Düşecek Olması 213
ee) Diğer İndirim Sebepleri 214
C) Haksız Rekabet Halinde Maddi Zararın Tazmini 214
D) Maddi Tazminat Davası 215
1. Davanın Tarafları 215
a) Davacı 215
b) Davalı 215
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme 215
3. Zamanaşımı 216
a) Zarar Görenin Açacağı Davada Zamanaşımı 216
aa) Genel Olarak 216
bb) Faile Karşı 216
cc) Kusursuz Sorumlu Kişiye Karşı 217
b) Rücu Davasında Zamanaşımı 217
c) Daimi Def’i 217
4. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi ve Geçici Ödemeler 218
a) Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi 218
b) Geçici Ödemeler 218
IV. MANEVİ ZARARIN TAZMİNİ 218
A) Genel Olarak 218
B) Şartları 219
1. Genel Olarak 219
2. Bir Kimsenin Kişilik Haklarına Yönelik Hukuka Aykırı Bir Saldırı Bulunmalıdır 219
3. Bu Saldırı Neticesinde Manevi Zarar Doğmuş Olmalıdır 220
4. Sorumlu Kişinin Sorumluluğuna Neden Olan Kusuru veya Kusuru Olmasa da Sorumlu Olmasına Neden Olan Bir Kusursuz Sorumluluk Normu Bulunmalıdır 220
C) Manevi Tazminat Davası 220
1. Taraflar 220
a) Davacı 220
b) Davalı 221
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme ile Zamanaşımı 222
3. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi 222
V. CEZA HÂKİMİNİN KARARININ HUKUK DAVASINA ETKİSİ 222
VI. BİRDEN ÇOK SORUMLULUK SEBEBİ VEYA BİRDEN ÇOK SORUMLU BULUNMASI 222
A) Bir Kişi Bakımından Birden Çok Sorumluluk Sebebinin Bulunması 222
1. Bir Davranışın Hem Borca Aykırı Davranış Hem de Haksız Fiil Oluşturması 222
2. Bir Kişinin Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Kusurunun Bulunması 223
3. Bir Kişinin Birden Fazla Kusura Dayanmayan Sorumluluk Hükmü Çerçevesinde Sorumlu Olması 223
B) Bir Zarardan Birden Çok Kişinin Sorumluluğu 224
3. KISIM: SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN DOĞAN BORÇLAR 225
I. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME KAVRAMI, İŞLEVİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 225
II. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMENİN ŞARTLARI 225
A) Genel Olarak 225
B) Zenginleşme 226
C) Fakirleşme 227
D) Nedensellik Bağı 227
E) Haklı Sebebin Bulunmaması 228
1. Genel Olarak 228
2. İfa Yoluyla Zenginleşmeler 228
a) Genel Olarak 228
b) İfa Sebebinin Hiç Bulunmaması 228
c) İfa Sebebinin Geçersiz Olması 228
d) İfa Sebebinin Gerçekleşmemiş Olması 229
e) İfa Sebebinin Sona Ermesi (Ortadan Kalkması) 230
3. İfa Dışı Zenginleşmeler 230
III. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN ÇEŞİTLİ TALEPLER KARŞISINDAKİ DURUMU VE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN İLERİ SÜRÜLEMEYECEĞİ HALLER 231
A) Sebepsiz Zenginleşme Talebinin Çeşitli Talepler Karşısındaki Durumu 231
1. Genel Olarak 231
2. Sebepsiz Zenginleşme Talebini Bertaraf Eden Talepler 231
a) İstihkak Davasına İlişkin Talep 231
b) Zilyetlik Davalarına İlişkin Talepler 231
c) Gerçek Vekâletsiz İş Görme Talebi 231
d) Sözleşmeye Dayanan Talep 232
3. Sebepsiz Zenginleşme Talebiyle Yarışan Talepler 232
a) Haksız Fiilden Doğan Talep 232
b) Gerçek Olmayan (Caiz Olmayan) Vekâletsiz İş Görmeden Doğan Talep 232
B) Sebepsiz Zenginleşme Talebinin (veya Başka Bir Talebin) Bulunmadığı Durumlar 233
1. Genel Olarak 233
2. Hukuka veya Ahlâka Aykırı Amaç Güdülerek Verilen Şeyler 233
3. Eksik Borcun İfasında 233
4. Borç Olmayan Şeyin Borçlu Olunmadığı Bilinerek İfasında 233
IV. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDE İADE BORCU 234
A) Genel Olarak 234
B) İade Borcunun Kapsamı 235
1. Sebepsiz Zenginleşenin İyiniyetli Olması Halinde 235
2. Sebepsiz Zenginleşenin Kötüniyetli Olması Halinde 236
3. Zenginleşenin İade Sırasında İleri Sürebileceği Talepler 236
IV. ZAMANAŞIMI 238
3. BÖLÜM: BORÇ İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ 239
1. KISIM: BORCUN İFASI 239
I. İFANIN HUKUKÎ NİTELİĞİ, İFADA FİİL EHLİYETİ VE TASARRUF YETKİSİ, İFANIN UNSURLARI 239
A) Genel Olarak 239
B) İfanın Hukukî Niteliği 239
C) İfada Fiil Ehliyeti ve Tasarruf Yetkisi 241
1. İfada Fiil Ehliyeti 241
2. İfada Tasarruf Yetkisi 242
D) İfanın Unsurları 243
1. Genel Olarak 243
2. İfanın Tarafları 243
a) Borcu İfa Edecek Kişi ve Üçüncü Kişinin İfası 243
aa) Genel Olarak 243
bb) Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfa Edilmesinin Sonuçları 243
aaa) Genel Kural: Borcun Sona Ermesi ve Rücu 243
bbb) İstisna: Borcun Sona Ermemesi ve Üçüncü Kişinin Alacaklıya Halef Olması 244
b) Borcun İfa Edileceği Kişi ve Üçüncü Kişiye İfa 245
3. İfanın Konusu 246
II. ÇEŞİTLİ EDİMLERİN İFASI 247
A) Bölünebilir Edimlerde İfa (Kısmî İfa) 247
B) Bölünemeyen Edimlerin İfası 248
C) Çeşit (Cins) ve Parça Borçlarında İfa 249
1. Çeşit Borcu – Parça Borcu Ayrımı ve Mislî Eşya – Gayrımislî Eşya Ayrımı ile İlişkisi 249
2. Çeşit Borçlarında ve Parça Borçlarında İfa 249
a) Çeşit Borçlarında İfa 249
b) Parça Borçlarında İfa 250
3. Sınırlı Çeşit Borcu Kavramı ve Bu Borçların İfası 250
D) Seçimlik Borçlarda İfa 251
E) Para Borçlarında İfa 251
1. Genel Olarak 251
2. Mevzuat Hükümleri Çerçevesinde Yasal Olduğu Durumlar Bakımından Yabancı Para Borçlarında İfa 252
a) Genel Kural ve İstisnası 252
b) Yabancı Para Borcunun Vadesinde Ödenmemesi 252
3. Para Borçlarında Faiz 253
4. Para Borçlarında Mahsup 255
a) Genel Olarak 255
b) Tek Bir Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup 255
c) Birden Fazla Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup 256
5. Para Borçlarında Ödemenin İspatı 256
III. İFA YERİ VE İFA ZAMANI 257
A) İfa Yeri 257
B) İfa Zamanı 258
1. Genel Olarak 258
2. İfa Zamanının Belirlenmesi 258
a) Muaccel Borç – Müeccel Borç 258
b) Özel Olarak Vadeye Bağlı Borçlar 259
aa) Genel Olarak 259
bb) Vadeye Bağlı Borçlarda Sürenin Hesaplanması 259
3. Zamanından Önce İfa 260
IV. KARŞILIKLI (TAM İKİ TARAFA) BORÇ YÜKLEYEN SÖZLEŞMELERDE İFA 261
A) Genel Olarak 261
B) Aynı Anda İfa Kuralı ve Ödemezlik Def’i 261
C) Bir Tarafın Ödeme Güçsüzlüğü Halinde Diğer Tarafın Def’i ve Fesih Hakkı 262
V. ALACAKLI TEMERRÜDÜ VE BORCUN İFASINI ENGELLEYEN ALACAKLIYA İLİŞKİN DİĞER SEBEPLER 262
A) Alacaklı Temerrüdü 262
1. Genel Olarak 262
2. Şartları 263
3. Sonuçları 264
a) Borçtan Kurtulma İmkânı 264
aa) Genel Olarak 264
bb) Verme Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı 264
aaa) Malı Tevdi Hakkı 264
i. Genel Olarak 264
ii. Tevdi Yeri 264
iii. Tevdiyle Borcun Sona Ermesi ve İstisnası 265
iv. Tevdinin İfadan Farkı 265
bbb) Malı Sattırarak Bedeli Tevdi Hakkı 265
i. Genel Olarak 265
ii. Tevdiye Elverişsizlik 266
iii. Malı Sattırarak Bedelin Tevdiinde Usûl 266
cc) Yapma Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı 266
b) Diğer İmkânlar 267
B) Borcun İfasını Engelleyen Alacaklıya İlişkin Diğer Sebepler 268
2. KISIM: BORCUN İFA EDİLMEMESİ (BORCA AYKIRI DAVRANIŞ) 269
I. GENEL OLARAK 269
II. BORCA AYKIRI DAVRANIŞ İLE CULPA IN CONTRAHENDO ARASINDAKİ İLİŞKİ 270
III. İFA DAVASI VE CEBRİ İCRA 271
A) Genel Olarak 271
B) Verme Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra 271
C) Yapma ve Yapmama Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra 272
IV. BORCA AYKIRI DAVRANIŞIN TÜRLERİ VE HÜKÜMLERİ 272
A) Kusurlu İfa İmkânsızlığı ve Hükümleri 272
1. Kavram 272
2. Hükümleri 272
B) Borcun Gereği Gibi İfa Edilmemesi (Kötü İfa) ve Hükümleri 273
1. Kavram 273
2. Hükümleri 273
C) Temerrüt ve Hükümleri 273
1. Kavram 273
2. Şartları 274
3. Hükümleri (Hukukî Sonuçları) 276
a) Genel Olarak 276
b) Temerrüdün Genel Sonuçları 277
aa) Gecikme Tazminatı 277
bb) Beklenmedik Hâlden (Kazadan) Sorumluluk (Beklenmedik Hâl Nedeniyle Ortaya Çıkan Zararları Tazmin Sorumluluğu) 278
c) Temerrüdün Para Borçlarına Özgü Sonuçları 279
aa) Temerrüt Faizi 279
bb) Aşkın (Ek, Munzam) Zarar 281
d) Temerrüdün Tam İki Tarafa Borç Yükleyen (Synallagmatik) Sözleşmelerdeki Sonuçları 282
aa) Genel Olarak 282
bb) Alacaklının Sahip Olduğu Haklar 282
cc) Hakların Kullanılması 283
aaa) Genel Olarak 283
bbb) Seçimlik Hakların Kullanılmasına İlişkin Genel Özellik 284
ccc) Süre (Mehil) Verilmesine ilişkin Özellikler ve Süre Verilmesi Gerekmeyen Haller 284
ddd) Seçimlik Hakların Kullanılmasında Zararın İspatı 286
eee) Seçimlik Hakların Kullanılmasında Kusurun Rolü 286
4. Sona Ermesi 287
5. Kısmî Temerrüt ve Hukukî Sonuçları 288
V. BORCA AYKIRI DAVRANIŞTA ZARAR VE ZARARIN HESAPLANMASI 288
A) Borca Aykırı Davranışta Zarar Kavramı 288
B) Zararın Hesaplanması 289
1. Genel Olarak 289
2. Aynen İfadan Vazgeçerek Müspet Zararın Tazmininin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması 289
a) Genel Olarak 289
b) Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmişse 290
c) Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmemişse 290
3. Sözleşmeden Dönme ve Menfî Zararın Tazminin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması 291
C) Borca Aykırı Davranışta Tazminatın Kapsamının ve Şeklinin Belirlenmesi 292
VI. SORUMSUZLUK ANLAŞMASI 293
A) Kavram 293
B) Sorumluluğa Neden Olabilecek Davranışı Gerçekleştiren Kişiye Göre Sorumsuzluk Anlaşmasının Türleri ve Bu Türlere Göre Anlaşmanın Geçerliliği 294
1. Genel Olarak 294
2. Borçlunun Kendi Borca Aykırı Davranışından Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği 294
3. Borçlunun Alacaklıya Karşı Yardımcı Kişinin Verdiği Zarardan Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği 295
VII. BORÇLUNUN İFA YARDIMCILARININ FİİLİNDEN (EYLEMLERİNDEN/BORCA AYKIRI DAVRANIŞINDAN) SORUMLULUĞU 296
A) Genel Olarak 296
B) Sorumluluğun Şartları 296
C) Borçlunun İfa Yardımcılarının Eylemlerinden Sorumluluğunun Adam Çalıştıranın Sorumluluğuyla Karşılaştırılması 298
1. Genel Olarak 298
2. Farkları 298
3. Borçlunun Emrinde Çalışan Kişinin Borcun İfası veya Borçtan Doğan Hakkın Kullanılmasında Alacaklıya Zarar Vermesi Durumu 299
3. KISIM: BORÇLARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE ETKİSİ 300
I. ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ ÜSTLENME (ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ TAAHHÜT) 300
A) Kavram 300
B) Hükümleri 300
C) Üçüncü Kişinin Edimini Taahhüt ile Kefalet Arasındaki Farklar 301
II. ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA (LEHİNE) SÖZLEŞME 302
A) Genel Olarak 302
B) Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Türleri ve Hükümleri 302
1. Türleri 302
2. Hükümleri 303
a) Tam Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri 303
b) Eksik Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri 303
C) Çalışana Gerçekleştirilecek Zararlara İlişkin Sorumluluk Sigortalarında Durum 304
4. BÖLÜM: BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ VE ZAMANAŞIMI 305
1. KISIM: BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ 305
I. BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ KAVRAMLARI 306
II. BORÇ İLİŞKİSİNİ SONA ERDİREN SEBEPLER 306
A) Genel Olarak 306
B) İkâle (Bozma Sözleşmesi) 307
C) Fesih 307
D) Sözleşmeden Dönme 307
E) Özel Olarak Aşırı İfa Güçlüğüne Dayanan Dönme veya Fesih 308
1. Genel Olarak 308
2. Şartları 309
3. Hükümleri 309
F) İptal 310
G) Borç İlişkisinin Yenilenmesi 310
III. BORCU SONA ERDİREN SEBEPLER 310
A) Genel Olarak 310
B) İbra 312
1. Kavram 312
2. Özellikleri 312
3. Kurulması ve Şekli 313
a) Kurulması 313
b) Şekli 313
C) Birleşme (Alacaklı ve Borçlu Sıfatlarının Birleşmesi) 313
1. Kavram 313
2. Hükümleri 313
D) Yenileme 314
1. Kavram 314
2. Şartları 314
3. Türleri 315
4. Cari Hesap Sözleşmesinde Durum 315
5. Yenilemenin Sonuçları 316
E) İfa İmkânsızlığı 316
1. Kavram 316
2. Hükümleri 316
a) Borcun Tamamına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri 316
b) Kısmî İfa İmkânsızlığının Hükümleri (Borcun Bir Kısmına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri) 317
F) Takas (Ödeşme) 317
1. Kavram 317
2. Şartları 318
a) Genel Olarak 318
b) Karşılıklı Borçluluk 318
aa) Temel Kural 318
bb) Özel Durumlar 318
aaa) Karşılıklı Borçluluk Bulunmadığından Takasın Mümkün Olmadığı Bazı Özel Durumlar 318
bbb) Karşılıklı Borçluluk Bulunmamasına Rağmen Takasın Mümkün Olduğu İstisnai Hâl 319
c) Borçlarda Özdeşlik 319
d) Takası İleri Sürecek Olanın Alacağının Muaccel Olması 319
aa) Temel Kural 319
bb) Bazı Özel Durumlarda Takas 319
aaa) Karşılıklı Borçlardan Birinin Eksik Borç Olması Durumu 319
bbb) Karşılıklı Borçlardan Birinin Müeccel Olması Durumu 320
ccc) Karşılıklı Borçlardan Birinin Zamanaşımına Uğramış Olması Durumu 320
i. Duruma İlişkin Temel Kural 320
ii. Zamanaşımında Uğramış Borçlarda Özel Durum 320
3. Ancak Karşı Tarafın Rızasıyla Takas Edilebilecek Borçlar 321
4. Takasın Sonuçları 322
2. KISIM: ZAMANAŞIMI 323
I. ZAMANAŞIMI KAVRAMI 323
A) Genel Olarak 323
B) Hak Düşürücü Süreden Farkı 324
II. ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ BORCUN ÖZELLİKLERİ 324
III. REHİNLE TEMİN EDİLEN ALACAKLARDA ZAMANAŞIMI 325
IV. ZAMANAŞIMI SÜRELERİ, ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BAŞLANGICI VE ZAMANAŞIMININ HESAPLANMASI 325
A) Zamanaşımı Süreleri 325
B) Zamanaşımı Süresinin Başlangıcı 326
C) Zamanaşımının Hesaplanması 327
V. ZAMANAŞIMININ DURMASI VE KESİLMESİ 327
A) Genel Olarak 327
B) Zamanaşımının Durması 328
C) Zamanaşımının Kesilmesi 328
1. Genel Olarak 328
2. Zamanaşımını Kesen Haller 329
a) Zamanaşımının Borçlunun Bir Fiiliyle Kesilmesi 329
b) Zamanaşımının Alacaklının Bir Fiiliyle Kesilmesi 329
c) Zamanaşımının Yargılama veya Takibe İlişkin Bir İşlemle veya Yargıcın Kararıyla Kesilmesi 330
3. Zamanaşımının Kesilmesinin Hükümleri 330
a) Zamanaşımının Kesilmeden Sonra İşleyecek Yeni Süre Bakımından 330
b) Zamanaşımının Kesilmesinin Borçlu Dışında Kalan Diğer Kişilere Etkisi Bakımından 330
VI. ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN KESİNLİĞİ 330
VII. ZAMANAŞIMINDAN VAZGEÇME 331
VIII. ZAMANAŞIMININ DOLMASININ HÜKÜMLERİ 332
5. BÖLÜM: BORÇ İLİŞKİSİNDE ÖZEL DURUMLAR 333
1. KISIM: TESELSÜL (MÜTESELSİL BORÇLULUK VE MÜTESELSİL ALACAKLILIK) 333
I. GENEL OLARAK 333
II. BORÇLULAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL BORÇLULUK) 333
A) Genel Olarak 333
B) Özellikleri 335
C) Müteselsil Borçlulukta İlişkiler 335
1. Dış İlişki (Alacaklı ile Müteselsil Borçlular Arasındaki İlişki) 335
a) Müteselsil Borçlulardan Her Birinin Borcun Tamamı Ödeninceye Kadar Alacaklıya Karşı Sorumlu Olması 335
b) Müteselsil Borçlulardan Birinin Kişisel Eylemiyle Diğerlerinin Durumunu Ağırlaştıramaması 336
c) Def’i ve İtirazlar 336
aa) Ortak Def’i ve İtirazlar 336
bb) Kişisel Def’i ve İtirazlar 337
2. İç İlişki (Müteselsil Borçlular Arasındaki İç İlişki) 337
a) Rücu Hakkı 337
b) Alacaklının Haklarına Halef Olma 337
III. ALACAKLILAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL ALACAKLILIK) 338
A) Genel Olarak 338
B) Hükümleri 338
2. KISIM: KOŞULA (ŞARTA) BAĞLI BORÇLAR 340
I. GENEL OLARAK 340
II. KOŞULUN TÜRLERİ, KOŞULA BAĞLANAMAYAN İŞLEMLER, YASAK KOŞULLAR VE ANLAMSIZ VEYA RAHATSIZ EDİCİ KOŞULLAR 340
A) Koşulun Türleri 340
1. Geciktirici Koşul – Bozucu Koşul 340
2. Tesadüfi Koşul – İradi Koşul – Karma Koşul 340
3. Olumlu (Müspet) Koşul – Olumsuz (Menfî) Koşul 341
B) Koşula Bağlanamayan İşlemler 341
C) Yasak Koşullar 341
D) Anlamsız veya Rahatsız Edici Koşullar 342
III. GECİKTİRİCİ KOŞUL 342
A) Genel Olarak 342
B) Geciktirici Koşulun Hüküm ve Sonuçları 342
IV. BOZUCU KOŞUL 343
3. KISIM: BAĞLANMA PARASI, CAYMA PARASI, CEZA KOŞULU 344
I. BAĞLANMA PARASI (PEY AKÇESİ) 344
II. CAYMA PARASI (CAYMA AKÇESİ) 344
III. CEZA KOŞULU 344
A) Genel Olarak 344
B) Ceza ile İfa Arasındaki İlişki 345
1. Genel Olarak 345
2. Seçimlik Ceza Koşulu ile İfaya Eklenen Ceza Koşulu 345
3. Dönme veya Fesih Cezası Bulunduğunun Kanıtlanması İmkânı 346
a) Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası ve Bu Cezanın Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı 346
aa) Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası 346
bb) Dönme/Fesih Cezasının Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı 346
b) Borçlunun Cezanın Dönme/Fesih Cezası Olduğunu Kanıtlayabilme İmkânı 346
C) Ceza ile Zarar Arasındaki İlişki 347
D) Cezanın Miktarı ve İndirilmesi 347
4. KISIM: DAR VE GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİKLERİ 348
I. DAR ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ 348
A) Alacağın Devri 348
1. Genel Olarak 348
2. Alacağın Devri Kavramı, Devrin Hukukî Niteliği ve Devrin Kaynağı 349
a) Alacağın Devri Kavramı 349
b) Alacağın Devrinin Hukukî Niteliği 349
c) Alacağın Devrinin Kaynağı 351
3. Alacağın Devrinin Geçerlilik Şartları 351
4. Alacağın Devrinin Hükümleri ve Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu (Garanti Sorumluluğu) 353
a) Alacağın Devrinin Hükümleri 353
b) Alacağı Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu 353
aa) Çeşitli Durumlarda Sorumluluk 353
bb) Sorumluluğun Kapsamı 354
5. Alacağın Devrinde Borçlunun Savunma İmkânları 354
a) Genel Olarak 354
b) Alacağın Devri İşleminden Doğan Def’i ve İtirazlar 355
c) Borçlu ile Alacaklı Arasındaki Sözleşmeden Doğan Def’i ve İtirazlar 355
d) Borçlunun Önceki Alacaklının Şahsına Karşı Sahip Olduğu Def’iler 355
B) Borcun Nakli (Borcun Üstlenilmesi) 355
1. Genel Olarak 355
2. İç Yüklenme Sözleşmesi ile Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı 356
a) İç Yüklenme Sözleşmesinden Farklı 356
b) Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı 356
3. Borcun Nakli Sözleşmesinin Kurulması 357
a) Genel Olarak 357
b) Üstlenen ve Alacaklının Karşılıklı İrade Beyanlarıyla Kurulması 358
aa) Borcu Üstlenenin Süreli Olarak Öneride Bulunması Durumunda 358
bb) Borcu Üstlenenin Süresi Olarak Öneride Bulunması Durumunda 358
c) İç Yüklenme Sözleşmesinin Borçlu Tarafından Bildirilmesi Üzerine Alacaklının Bu Bildirime Rıza Göstermesiyle Kurulması 358
4. Borcun Nakli Sözleşmesinin Hükümleri 359
5. Borcun Naklinde Borcu Üstlenen Kişinin Savunma İmkânları 359
6. Borcun Naklinde Alacaklının Rızasının Aranmadığı Özel Durumlar 360
a) Bir Malvarlığının veya İşletmenin Aktif ve Pasifleri ile Devri 360
b) İşletmelerin Birleşmesi 360
C) Borca Katılma 360
II. GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ 361
A) Genel Olarak 361
B) Sözleşmenin Devri 361
C) Sözleşmeye Katılma 361
Kaynakça 363 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
