|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Kısaltmalar 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
MİRASÇI ATAMANIN GENEL ESASLARI
I. MİRASÇI ATAMA İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 21
A. Ölüme Bağlı Tasarruf Özgürlüğü 21
B. Mirasçı Atama Kavramı 25
C. Mirasçı Atanabilecek Kişiler 26
1. Gerçek Kişiler 27
2. Tüzel Kişiler 28
3. Hayvanlar 29
4. Devlet 30
D. Mirasçı Atamanın Tarihsel Temelleri 31
1. Roma Hukukunda Mirasçı Atama 32
2. İslam Hukukunda Mirasçı Atama 36
3. 743 Sayılı Medeni Kanun’da Mirasçı Atama 37
E. Mirasçı Atamanın Konusu 37
1. Terekenin Tamamı için Mirasçı Atanması 37
2. Terekenin Belirli Bir Oranı İçin Mirasçı Atanması 39
3. Mirasçı Atama Tasarrufunun Ölüme Bağlı Tasarrufun Yorumlanmasını Gerektirmesi 45
F. Mirasçı Atamanın Benzer Hukuki Kurumlarla Karşılaştırılması 51
1. Atanmış Mirasçılığın Yasal Mirasçılık ile Karşılaştırılması 51
2. Mirasçı Atamanın Vasiyet ile Karşılaştırılması 54
II. MİRASÇI ATAMANIN ÖZELLİKLERİ 57
A. Külli Halefiyet İlkesinin Geçerli Olması 59
1. Külli Halefiyet Kavramı 59
2. Külli Halefiyetin Sonuçları 60
3. Atanmış Mirasçının Mirası Kendiliğinden Kazanması 63
B. Maddi Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruf Olması 64
1. Ölüme Bağlı Tasarruf Kavramı 64
2. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tabi Oldukları Özel Hukuki Rejim 64
a. “Tasarruf” Kavramı 64
b. Ölüme Bağlı Tasarruflarda Tipe ve Şekle Bağlılık 65
c. Ölüme Bağlı Tasarruflarda Temsil Yasağı 66
d. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tabi Olduğu Ehliyet Kuralları 67
e. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tabi Oldukları Hükümsüzlük Rejimi 69
3. Ölüme Bağlı Tasarruf Çeşitleri 72
a. Şekli Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar 72
b. Maddi Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar 74
C. Vasiyetname veya Miras Sözleşmesi Yoluyla Yapılabilmesi 74
1. Vasiyetname ile Mirasçı Atanması 75
2. Miras Sözleşmesi ile Mirasçı Atanması 79
a. Miras Sözleşmesi ile İlgili Genel Bilgiler 79
b. Miras Sözleşmesinin Bağlayıcılığı 80
c. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Miras Sözleşmesindeki Yükümlülüğü ile Bağdaşmayan Ölüme Bağlı Tasarruflarına veya Bağışlamalarına İtiraz Edebilmesi 80
aa. Mirasbırakanın Miras Sözleşmesinin Bağlayıcı İçeriği ile Çelişen Tasarruflarının Geçerliliği 80
bb. Atanmış Mirasçının Miras Sözleşmesinden Sonraki Tasarruflara İtiraz Etmesi 81
d. Miras Sözleşmesi ile Atanan Mirasçıya Mirasbırakanın Sağlığında Malvarlığını Devretmesinin Özellikleri 86
e. İvazlı Tasarrufların Etkisi 87
f. Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçının Durumunun Mirasbırakanın Sonradan Oluşan Aile Hukuku İlişkilerinden Etkilenmesi 88
III. MİRASÇI ATAMADA ÖZEL DURUMLAR 89
A. Atanmış Mirasçıya Yedek Mirasçı Atanması 89
B. Alternatifli Mirasçı Atama 91
C. Artmirasçı Atama 92
1. Genel Olarak 92
2. Hükümleri 94
a. Mirasın Artmirasçıya Geçmesinden Önceki Safha 94
b. Mirasın Art Mirasçıya Geçmesi Safhası 95
D. Mirasçı Atamanın Koşula ve Yüklemeye Bağlanması 96
1. Mirasçı Atamanın Koşula Bağlanması 96
2. Mirasçı Atamanın Yüklemeye Bağlanması 99
E. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmelerinde Mirasçı Atama 100
İKİNCİ BÖLÜM
ATANMIŞ MİRASÇI SIFATININ KAZANILMASI VE
MİRASÇI ATAMANIN HUKUKİ SONUÇLARI
I. ATANMIŞ MİRASÇI SIFATININ KAZANILMASI 103
A. Mirasın Açılması Kavramı 103
B. Atanmış Mirasçının Vasiyetname ile Mirasçı Atanması Halinde Vasiyetnamenin Açılması 106
C. Atanmış Mirasçının Miras Sözleşmesi ile Mirasçı Atanmasındaki Durum 111
D. Atanmış Mirasçının Mirasçılık Sıfatını Kazanmasının Koşulları 113
1. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Ölümünde Sağ Olması 113
2. Atanmış Mirasçının Hak Ehliyetinin Olması 114
3. Atanmış Mirasçının Mirastan Yoksun Olmaması 115
II. MİRASÇI ATAMANIN HUKUKİ SONUÇLARI 117
A. Atanmış Mirasçının Mirası Kazanması ve Seçimlik Hakları 117
1. Atanmış Mirasçının Mirası Kabulü 118
2. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesi 119
3. Atanmış Mirasçının Resmi Defter Talebinde Bulunması 120
4. Atanmış Mirasçının Resmi Tasfiye Talep Etmesi 122
B. Atanmış Mirasçının Mirasçılık Belgesi Talebi 123
1. Mirasçılık Belgesi ile İlgili Genel Bilgiler 123
2. Atanmış Mirasçının Mirasçılık Belgesi Talebi 128
C. Mirasbırakanın veya Atanmış Mirasçının Gaip Olması 132
1. Mirasbırakanın Gaip Olması 132
2. Atanmış Mirasçının Gaip Olması 134
D. Atanmış Mirasçının Miras Sebebi ile İstihkak Davası Açabilmesi 136
1. Özellikleri ve Avantajları 137
2. Tarafları 138
3. İspat Yükü 139
4. Zamanaşımı 139
E. Atanmış Mirasçının TMK m. 181 II ve TMK m. 159 Gereği Açılmış Davalara Devam Edebilmesi 140
1. Boşanma Davası Sırasında Ölen Eşin Atanmış Mirasçısının Boşanma Davasına Devam Etmesi 140
a. TMK 181 II Hükmünün Uygulanma Koşulları 141
b. Atanmış Mirasçının Davaya Devam Edebilmesi 143
2. Butlan Davası Sırasında Ölen Eşin Atanmış Mirasçısının Butlan Davasına Devam Etmesi 144
F. Mirasçı Atamanın Tenkise Konu Olması 145
1. Tenkis ile İlgili Genel Bilgiler 145
2. Mirasçı Atama Tasarrufunun Tenkisi 147
a. Tenkis Davasının Hukuki Niteliği 149
b. Davanın Tarafları 150
aa. Davacı 150
bb. Davalı 151
c. Süresi, Görevli ve Yetkili Mahkeme 152
d. Tasarruf Oranın ve Parasal Değerinin Hesaplanması 152
e. Tenkiste Sıra 154
G. Atanmış Mirasçının Mirasın Paylaşılmasındaki Hukuki Durumu 155
1. Miras Ortaklığına Dahil Olma 156
2. Atanmış Mirasçının Tereke Temsilcisi Atanmasını Talep Edebilmesi 158
3. Atanmış Mirasçının Davacı ve Davalı Olması 159
a. Davacı Olması 159
b. Davalı Olması 163
4. Miras Ortaklığının Sona Ermesi 164
a. Miras Ortaklığının Paylaşma ile Sona Ermesi 165
b. Paylaşmanın Ertelenmesi 166
c. Paylaşmaya Hâkim Genel İlkelerin Atanmış Mirasçı Bakımından Uygulanması 167
aa. İrade Serbestisi İlkesi 167
bb. Eşitlik İlkesi 168
cc. Mirasçıların Bilgi Verme Yükümlülüğü 169
dd. Aynen Paylaşmanın Esas Olması 169
ee. Ayni İkame Prensibinin Uygulanması 170
d. Tüm Mirasçıların Anlaşması ile Paylaşma 170
e. Paylaşma Davası 171
f. Paylaşmada Özel Durumların Atanmış Mirasçı Bakımından Uygulanması 172
g. Paylaşma Sonrası Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 173
H. Atanmış Mirasçının Denkleştirme Yükümlülüğü 174
I. Atanmış Mirasçının Borçlardan Sorumluluğu 177
1. Atanmış Mirasçının Tereke Borçlarından Sorumluluğu 177
a. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Borçlarından Kişisel Olarak Sorumlu Olması (TMK m. 599 II) 178
b. Kişisel Sorumluluğun Sınırlanması 180
aa. Tereke ile Sınırlı Sorumluluk 180
bb. Atanmış Mirasçının Sınırlı Sorumlu Olduğu Haller 182
cc. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Vergi Borçlarından Sorumluluğu 184
dd. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Kefalet Borçlarından Sorumluluğu 186
ee. Atanmış Mirasçının Müteselsil Sorumluluğu 186
aaa. Atanmış Mirasçının Mirasın Paylaşılmasından Önce Müteselsil Sorumluluğu 186
bbb. Atanmış Mirasçının Mirasın Paylaşılmasından Sonra Müteselsil Sorumluluğu 190
2. Paylaşmada Kendisine Rehnedilmiş Tereke Malı Düşen Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 191
3. Miras Payını Devreden Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 193
a. Miras Payının Üçüncü Kişiye Devri 193
b. Miras Payının Diğer Mirasçıya Devri 194
4. Mirasbırakanın Sağlığında Miras Sözleşmesi ile Malvarlığını Devralmış Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 194
a. Mirasbırakanın Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçıya Sağlığında Malvarlığını Devretmesi 194
aa. Genel Bilgiler 194
bb. TMK m. 572’nin Uygulama Koşulları 195
b. Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçının Terekenin Resmi Defterinin Tutulmasını İsteme Hakkı 196
c. Malvarlığını Mirasbırakanın Sağlığında Devralmış Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 197
d. Miras Sözleşmesi ile Atanan Mirasçının Mirasbırakanın Malvarlığının Sağlığında Devredilmemiş Kısmı ya da Sonradan Kazanılan Kısmı Karşısındaki Durumu 198
e. Malvarlığının Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçının Mirasçılarına Geçmesi 199
5. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesi Halinde Sorumluluğu 199
a. Mirasın Reddinin İptali Davası 200
b. Ret Hâlinde Sorumluluk 202
6. Vakfın Mirasçı Atanması Halinde Sorumluluk 204
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ATANMIŞ MİRASÇILIK SIFATININ SONA ERME HALLERİ
I. ATANMIŞ MİRASÇILIK SIFATININ HÜKÜMDEN DÜŞTÜĞÜ HALLER 207
A. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Ölümü Anında Sağ Olmaması 207
B. Mirastan Yoksunluk Sebeplerinin Varlığı 209
C. Evlilik Birliğinin Ölüm (ve Gaiplik) Dışında Sona Ermesi 209
D. Bozucu Koşulun Gerçekleşmesi ya da Geciktirici Koşulun Gerçekleşmemesi 211
E. Sözlü Vasiyetnamenin Hükümden Düşmesi 212
II. ATANMIŞ MİRASÇILIK SIFATININ MİRASTAN ÇIKARMA, MİRASIN REDDİ VE MİRASTAN FERAGAT İLE SONA ERMESİ 212
A. Mirasçılıktan Çıkarma 212
1. Cezai Mirasçılıktan Çıkarma 213
2. Borç Ödemeden Aciz Sebebi ile Mirastan Çıkarma (Koruyucu Mirasçılıktan Çıkarma) 217
3. Atanmış Mirasçının Mirasçılıktan Çıkarılması 218
B. Mirasın Reddi 218
1. Atanmış Mirasçının Mirası Gerçek Reddi 220
a. Atanmış Mirasçının Mirası Ret Süresi 222
b. Atanmış Mirasçının Mirası Ret Hakkının Düşmesi 224
2. Atanmış Mirasçının Mirası Hükmen Reddi 226
3. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesinin Sonuçları 230
4. Devletin Atanmış Mirasçı Olması Halinde Mirasın Reddi 233
C. Mirastan Feragat 235
1. Genel Olarak Mirastan Feragat Sözleşmesi 235
2. Atanmış Mirasçının Mirastan Feragat Etmesi 238
3. Mirastan Feragatin Belirli Kişi Lehine Yapılması Durumunda Lehine Feragat Edilenin Atanmış Mirasçı Sıfatını Taşıması 239
III. BELİRLİLİK İLKESİNE AYKIRILIK 242
IV. İPTAL SEBEPLERİ 244
A. Ölüme Bağlı Tasarrufun Ehliyet Kurallarına Uygun Yapılmaması 247
1. Vasiyetname Ehliyeti 248
2. Miras Sözleşmesinde Ehliyet 249
3. Miras Sözleşmesinde Ölüme Bağlı Tasarrufta Bulunmayan Atanmış Mirasçının Ehliyet Kurallarına Uymamasının Sonuçları 251
B. Ölüme Bağlı Tasarrufun Şekil Kurallarına Uygun Yapılmaması 252
1. Mirasçı Atamanın Vasiyetname ile Yapılması 253
a. Resmi Vasiyetname 253
aa. Okuma Yazma Bilenlerin Yapacakları Resmi Vasiyetname 254
bb. Okuma Yazma Bilmeyenlerin Yapacakları Resmi Vasiyetname 256
cc. Karma Vasiyetnameler 257
b. El Yazılı Vasiyetname 257
c. Sözlü Vasiyetname 260
2. Mirasçı Atamanın Miras Sözleşmesi ile Yapılması 261
a. Miras Sözleşmesinin Şekli 261
b. Şekil Yönünden Sakat Olan Miras Sözleşmesinin Tahvil Yoluyla Ayakta Tutulması 263
C. İrade Sakatlığı Hallerinin Varlığı 264
1. Yanılma 267
2. Aldatma 269
3. Korkutma ve Zorlama 270
4. Mirasbırakanın Sağlığında Yanılmayı, Aldatmayı Öğrenmesi veya Korkutmanın ya da Zorlamanın Etkisinin Ortadan Kalkması 273
D. Hukuka veya Ahlaka Aykırılık 273
E. Miras Sözleşmesi ile Mirasçı Atamada Aşırı Yararlanmanın Değerlendirilmesi 277
V. MİRASÇI ATAMANIN YAPILDIĞI ŞEKLİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN SONA ERMESİ 279
A. Vasiyetnamenin Geri Alınması 279
1. Vasiyetnamenin Sonradan Yapılan Ölüme Bağlı Tasarrufla Açıkça Geri Alınması 280
2. Sonradan Yapılan Ölüme Bağlı Tasarrufta Açık Bir Geri Alma Beyanı Olmaması 281
3. Sağlararası Tasarruf ile Geri alma 282
4. Vasiyetnameyi Yok Etme ile Geri Alma 282
B. Vasiyetnamenin Kaza Sonucu veya Üçüncü Kişinin Kusuruyla Yok Olması 284
C. Miras Sözleşmesinin Sona Ermesi 285
1. Miras Sözleşmesinin Tarafların Karşılıklı Rızası ile Sona Ermesi 285
2. Miras Sözleşmesinin Tek Taraflı İrade Beyanı ile Sona Ermesi 286
a. Miras Sözleşmesinden Mirasçılıktan Çıkarma Sebeplerinden Birinin Varlığına Dayalı Sona Erdirilmesi 286
b. Miras Sözleşmesinin Sağlararası Edimin Yerine Getirilmemesine Dayalı Sona Erdirilmesi 289
c. Miras Sözleşmesinden Dönme Hakkının Saklı Tutulması ve Bu Hakkın Kullanılması ile Sona Erme 290
d. Mirasbırakan Tarafından Yapılan ve Miras Sözleşmesine Aykırı Düşen Tasarrufların Durumu 291
Sonuç 293
Kaynakça 301 |