|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
İkinci Baskıya Önsöz 9
Üçüncü Baskıya Önsöz 11
Kısaltmalar 35
Bölüm 01
MEKÂN POLİTİKASI
01. MEKÂN POLİTİKASI 41
01.1. MEKÂNA BÜTÜNSEL BAKIŞ 41
01.1.1. Mekân Kavramı 41
01.1.2. Mekân Politikası 43
01.1.3. Kentleşme Süreci ve Kentlerin Bunalımı 46
01.1.4. Toprak ve Kentleşmedeki Yeri 52
01.2. 21. YÜZYILIN KENTİ 55
01.2.1. Leipzig Şartı 56
01.2.2. Avrupa Kentsel Şartı (Yeni Bir Kentlilik İçin Manifesto) 59
01.2.3. Kito Bildirgesi 64
01.2.4. KENTGES–Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Planı (2010–2023) 67
01.2.5. Dirençli Kent 69
01.2.6. Mekânsal Planlama Politikaları 70
01.3. PLANLAMA SÜRECİ VE DEĞER ARTIŞLARI 73
01.3.1. Topraktaki Değer Artışının Sonuçları 75
01.3.2. Planlama Süreci ve Değer Artışları 78
01.3.3. Değer Artışları Kime Ait Olmalı? 84
01.3.4. Değer Artışlarının Maliklerde Kalmasının Etkileri 86
01.3.5. Değer Artışlarının Kamuya Dönmesinin Araçları 87
01.3.6. Yeni Bir Mülkiyet ve Planlama Anlayışı Yoluyla 89
01.3.7. Değer Artışlarının Uygulama Sürecinde Geri Alınması 92
01.3.8. Edinme Araçları 97
01.3.8.1. Satın Alma 97
01.3.8.2. Kamulaştırma 100
01.3.8.3. Önalım Hakkı 101
01.3.8.4. Mal Değişimi (Trampa) 104
01.3.9. Kentsel Dönüşüm ve Dağıtım Süreçleri 106
01.3.10. Vergileme 113
01.3.10.1. Mekânsal Vergilere Bakış 113
01.3.10.2. Arsa Politikasının Mali Araçları 116
01.3.10.3. Mekânsal Vergi Türleri 116
01.3.10.4. Kentsel Rantların Vergilendirilmesi 117
01.3.10.5. Değer Artışlarının Vergilemesinin Modellenmesi 120
01.3.11. Yollara ve Teknik Altyapılara Katılım Payı 123
01.3.12. Planlamayla Yaratılan Değer Artışlarına Yaklaşım Konusunda Diğer Ülke Örnekleri 126
01.3.12.1. Federal Almanya 127
01.3.12.1.1. Planlamayla Yaratılan Değer Artışları 127
01.3.12.1.2. Kentsel Dönüşümle Yaratılan Değer Artışları 132
01.3.12.1.3. Vergileme 134
01.3.12.1.4. Yollara ve Altyapılara Katkı Payları 136
01.3.12.2. İsviçre 137
01.3.12.3. Avusturya 143
01.3.13. İmar Yasası’nda Yapılan Düzenleme 145
01.4. İMAR PLANLAMADA MÜLKİYETİN ROLÜ VE SOSYAL ADALET 150
01.4.1. Mülkiyet Kurumu 151
01.4.1.1. Mülkiyetin Anlamı ve Kapsamı 151
01.4.1.2. Mülkiyetin Tarihselliği 153
01.4.1.2.1. İlkel Toplumlarda Mülkiyet 154
01.4.1.2.2. Antik Yunanda Mülkiyet 154
01.4.1.2.3. Roma’da Mülkiyet 155
01.4.1.2.4. Feodal Toplumlarda Mülkiyet 157
01.4.1.2.5. Kapitalist Toplumlarda Mülkiyet 157
01.4.1.2.6. Sosyalist Toplumlarda Mülkiyet 158
01.4.1.2.7. Günümüzde 159
01.4.1.2.8. Değerlendirme 159
01.4.1.3. Bazı Düşünürlerin Mülkiyete Yaklaşımları 161
01.4.1.3.1. Platon 161
01.4.1.3.2. Aristoteles (İÖ 384–322) 163
01.4.1.3.3. İbn–i HALDUN (1332–1406) 166
01.4.1.3.4. Sir Thomas MORE (1478–1535) 167
01.4.1.3.5. Thomas HOBBES (1588–1679) 168
01.4.1.3.6. John LOCKE (1632–1704) 170
01.4.1.3.7. Jean–Jacques ROUSSEAU (1712–1778) 175
01.4.1.3.8. Pierre–Joseph PROUDHON (1809–1865) 177
01.4.1.3.9. Karl MARX (1818–1883) ve Friedrich ENGELS (1820–1895) 179
01.4.1.4. Değerlendirme 182
01.4.2. Kent Toprakları ve Mülkiyet 185
01.4.3. Planlama ve Uygulama Süreçleriyle Mülkiyet Kurumunun İlişkisi 187
01.4.4. Kent Topraklarında Özel Mülkiyetin Yarattığı Sorunlar 188
01.4.5. İmar Afları 189
01.4.6. Mülkiyet Bir Temel Hak mıdır? 191
01.4.7. İnsan Hakları–Adalet İlişkisi 196
01.4.8. Mülkiyeti Sınırlandırma Ölçütleri 198
01.4.8.1. Kamu Yararı 202
01.4.8.2. Toplum Yararı 203
01.4.8.3. Eşitlik 203
01.4.8.4. Adalet 205
01.4.9. Adalet Konusalı 208
01.4.9.1. Tanımlama Çabaları 208
01.4.9.2. Tarihsellik ve Kökler 210
01.4.9.3. Mekânda Adaletin Anlamı Nedir? 214
01.4.9.4. Mülkiyete Yeniden Dokunma Gereği 220
01.4.9.5. Türkiye İçin Bir Değerlendirme 221
01.4.10. Her Şey Bakış Açısına Bağlı 224
01.5. SONUÇ VE BAĞLANTI 228
Bölüm 02
MEKÂNSAL PLANLAMA İLE HARİTA,
TAPU VE KADASTRO SİSTEMİNİN İLİŞKİLERİ
02. MEKÂNSAL PLANLAMA İLE HARİTA, TAPU VE KADASTRO SİSTEMİNİN İLİŞKİLERİ 231
02.1. GİRİŞ 231
02.2. HARİTA 235
02.2.1. Harita Yapımında Koordinat Sistemi 235
02.2.2. Haritalarda Ölçek 236
02.2.3. Haritalarda Pafta Bölümlemesi 237
02.2.4. Harita Türleri 239
02.2.4.1. Haritaların Ölçeklerine Göre Sınıflandırılması 239
02.2.4.2. Haritaların Amaçlarına ve Kullanım Alanlarına Göre Sınıflandırılması 240
02.2.4.3. Hukuksal Statülerine Göre Haritalar 241
02.2.5. Gizlilik Statüleri 242
02.2.6. Uygulama (Aplikasyon) 244
02.2.7. Haritaların Üretilmesine ve İmar Planlarına Dayalı Uygulama Yapılmasına İlişkin Yönetmelikler 245
02.3. TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NÜN UYGULAMA İMAR PLANLARINA DAYALI YAPILAN UYGULAMA İŞLEMLERİNİN KONTROLÜ VE TESCİLİ 246
02.4. İMAR PLANI, TAPU PLANI VE PARSELASYON PLANININ BİRBİRİNİ İZLEYEN VE BİÇİMLENDİREN İLİŞKİLERİ 246
Bölüm 03
İMAR PLANLARININ AMACI, KAPSAMI, TÜRLERİ, HUKUKSAL NİTELİĞİ VE TEMEL İLKELERİ
03. İMAR PLANLARININ AMACI, KAPSAMI, TÜRLERİ, HUKUKSAL NİTELİĞİ VE TEMEL İLKELERİ 257
03.1. İMAR PLANLARININ AMACI, TANIMI VE KAPSAMI 257
03.1.1. İmar Planlarının Amacı ve Tanımı 257
03.1.2. İmar Planlarının Kapsamı 272
03.2. İMAR PLANLARININ TÜRLERİ 278
03.2.1. İmar Planlarının Türleri, Ölçekleri ve Kademeleri 278
03.2.1.1. Kalkınma Planları İmar Planlarının Üst Ölçeğindeki Planlar mıdır? 279
03.2.1.2. İmar Planlarında Kademeli Birliktelik, Plan Türleri ve Ölçekleri 280
03.2.1.3. Alt Kademe Planların Üst Kademe Plan Kararlarına Uygun Olması 284
03.2.1.4. Üst Kademede Plan Olmadığında Alt Kademedeki Planın Onaylanamaması 286
03.2.1.5. İmar Planlarına Dayalı Gerçekleştirilen Uygulayıcı İşlemler 288
03.2.2. Revizyon, İlave, Değişiklik ve Mevzii İmar Planlarının Kademe Planları ile İlişkisi 289
03.2.2.1. Revizyon, İlave, Değişiklik İşlemlerinin Kademe Planları ile İlişkisi 289
03.2.2.2. Mevzii İmar Planlarının Kademe Planları ile İlişkisi Var mıdır? 292
03.2.2.3. Çevre Düzeni Planı Bulunan Yerlerde Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Uygulanabilir mi? 294
03.2.2.4. Kademe Planları Arasında Yer Almayan Özel Amaçlı Plan ve Projeler Hangileridir? 296
03.3. İMAR PLANLARININ HUKUKSAL NİTELİĞİ 297
03.4. MEKÂNSAL PLANLAMADA VE İMARDA ÖNCELİKLE UYULACAK KURALLAR 302
03.4.1. Öncelikle Anayasa’nın ve Yasaların Uygulanması 304
03.4.2. İkinci Sırada İmar Planı Kararlarının Uygulanması 312
03.4.2.1. İmar Planının Plan Notundan Önce Uygulanacağı 312
03.4.2.2. İmar Planının Yönetmeliklerden Önce Uygulanacağı 316
03.4.3. Üçüncü Sırada İmar Planı Notlarının Uygulanması 317
03.4.4. Dördüncü Sırada Yönetmeliklerin Uygulanması 317
03.5. MEKÂNSAL PLANLAMADA KULLANIM KARARLARININ KAMU MALLARIYLA İLİŞKİSİ 321
Bölüm 04
İMAR PLANLARININ YAPIMINDA VE ONAYLANMASINDA YETKİLİ KURUMLAR, ORGANLAR VE MAKAMLAR
04. İMAR PLANLARININ YAPIMINDA VE ONAYLANMASINDA YETKİLİ KURUMLAR, ORGANLAR VE MAKAMLAR 329
04.1. İMAR PLANLARINI YAPMAYA YETKİLİ MESLEK 329
04.1.1. Müelliflerin Öğrenim Niteliği, Planlama Alanı Grupları, Müelliflerin Derecelendirilme İlkeleri 330
04.1.1.1. Müelliflerin Öğrenim Niteliği 330
04.1.1.2. Planlama Alanı Grupları 330
04.1.1.3. Müelliflerin Derecelendirilme İlkeleri 331
04.1.2. Kamu Kurumunda ve Kuruluşunda ve Özel Planlama Bürolarında Çalışma 333
04.1.3. Plan Müelliflerinin Görevleri ve Sorumlulukları 333
04.1.4. Planların Vizesi ve Değişiklik Yapıldığında İlk Müellif Görüşü İstenir mi? 335
04.1.5. Müellif Tarafından Yapılmayan Planlar Karar Organına Sunulabilir mi? 336
04.2. İMAR PLANLARININ YAPIMINA BAŞLAMADAN ÖNCEKİ İŞLER 337
04.2.1. İmar Planlarının İdareye Sunulması Öncesinde Plan İşlem Numarası (PİN) Alınması 337
04.2.2. Taşınmaz Maliklerinin İmar Planı Teklif Edebilmeleri 337
04.3. İMAR PLANLARININ YAPIMINDA VE ONAYLANMASINDA YETKİ 337
04.3.1. İdarelere Verilen Yetkinin Dayanağı 337
04.3.2. İmar Hukukunda Yetkinin Dayandığı Hukuk Alanı 344
04.3.3. İdarelerin Yargı Yoluyla İmar Planı Yapımına Zorlanamaması 346
04.4. İMAR PLANLARINI YAPMAYA/YAPTIRMAYA VE ONAYLAMAYA YETKİLİ İDARELER 350
04.4.1. İmar Planlarını Onaylamaya Yetkili İdareler Bakımından Merkezi Yönetim–Yerel Yönetim İlişkileri 353
04.4.2. Mekânsal Strateji Planlarını Onaylamaya Yetkili İdare 357
04.4.3. Çevre Düzeni Planlarını Onaylamaya Yetkili İdare 358
04.4.3.1. Havza ve Bölge Bazında Çevre Düzeni Planını Onaylamaya Yetkili İdare 360
04.4.3.2. İl Bazında Çevre Düzeni Planını Onaylamaya Yetkili İdare 361
04.4.3.2.1. Büyükşehir Belediyelerinde Çevre Düzeni Planını Onaylamaya Yetkili İdare 361
04.4.3.2.2. Büyükşehir Konumunda Olmayan İllerde Çevre Düzeni Planını Onaylamaya Yetkili İdare 361
04.4.4. Nazım İmar Planı ile Uygulama İmar Planını Onaylamaya Yetkili İdareler 362
04.4.4.1. İl ve İlçe Belediyelerinde Nazım İmar Planı ile Uygulama İmar Planını Onaylamaya Yetkili İdareler 363
04.4.4.2. Büyükşehir Konumundaki İller ve Bu İllerdeki İlçe Belediyelerinde Nazım İmar Planı ile Uygulama İmar Planını Onaylamaya Yetkili İdareler 364
04.4.4.2.1. Büyükşehir Konumundaki İllerde Nazım İmar Planını Onaylamaya Yetkili İdareler 364
04.4.4.2.2. Büyükşehir Konumundaki İllerde 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planını Onaylamaya Yetkili İdareler 367
04.4.4.2.3. Büyükşehir Belediyesinin Kendisine Ait Taşınmazlarda 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planını Onaylama Yetkisi 371
04.4.4.2.4. Büyükşehir Belediye Başkanına Verilen Yetki ve İlçe Belediyelerinin 1/1000 Ölçekli Planlarının Resen Onaylanmış Sayılması 372
04.4.4.2.5. Büyükşehirlerde, Alt Kademe Planlarla Üst Kademe Planlar Arasındaki Uyumsuzluğun Giderilmesinde Yetki 376
04.4.4.2.6. Belediyelerin Görevli Oldukları Sınırların Dışındaki Yetkileri 378
04.4.4.3. Merkezi Yönetimin Nazım İmar Planını ve Uygulama İmar Planını Onaylama Yetkisi 379
04.4.4.3.1. 3194 Sayılı İmar Yasası (m. 9) ile Merkezi Yönetime Verilen Yetkiler 380
04.4.4.3.2. 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 97. Maddesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na Verilen Görev ve Yetkiler 381
04.4.3.1. 3194 Sayılı İmar Yasası’nda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na Verilen Her Tür ve Ölçekte İmar Planlarını Onaylama Yetkisi 382
04.4.4.3.3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na Verilen Olağanüstü İmar Yetkisi 384
04.4.4.3.4. Büyükşehirlerde, Merkezi Yönetime Verilen İmar Planı Onaylama Yetkisi 386
04.4.4.4. Özel Yasalar Uyarınca Merkezi Yönetimin Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planını Onaylama Yetkisi 387
04.4.4.4.1. 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Yasası ile İl Özel İdaresine Verilen Yetki 399
04.4.4.4.2. 4562 Sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Yasası’yla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na Verilen Yetki 399
04.4.4.4.3. 3194 Sayılı İmar Yasası’nın Ek 3. Maddesiyle Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na Verilen Yetki 400
04.4.4.4.4. 2960 Sayılı Boğaziçi Yasası’yla Boğaziçi İmar Yüksek Koordinasyon Kurulu’na Verilen Yetki 402
04.4.4.4.5. 2873 Sayılı Milli Parklar Yasası ile Tarım ve Orman Bakanlığı’na Verilen Yetki 403
04.4.4.4.6. TCDD Yasası ile Büyükşehir Belediyelerine ve İl/İlçe Belediyelerine Verilen Yetki 404
04.4.4.4.7. İmar Yasası’nın Ek 9. Maddesiyle Elektronik Haberleşme İstasyonlarının Kurulumu İçin Verilen Yetki 405
04.4.4.4.8. Diğer Yasal Düzenlemeler 407
04.4.4.4.9. Merkezi Yönetimin Standartları Belirleme Yetkisi 407
04.4.5. Planların Onaylanması İçin İdareye Sunulması 410
04.4.6. Planların Onaylanması ve Yürürlüğe Girmesi 411
04.4.7. Planların İlanı, İtirazlar ve Kesinleşmesi 412
04.4.7.1. İmar Planlarının Kesinleşmesinde Esas Alınacak Tarih 414
04.4.7.3. Büyükşehir Belediyeleri, 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planını Eşzamanlı Olarak Birlikte Onaylayabilir mi? 415
04.4.8. Planların Açıklığı (Aleniyeti) ve Denetimi 416
04.4.8.1. Planların Açıklığı (Aleniyeti) ve Dağıtımı 416
04.4.8.2. Planların İzlenmesi ve İncelenmesi 417
Bölüm 05
İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA, ONAYLANMASINDA VE DENETLENMESİNDE TEMEL ÖLÇÜTLER
05. İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA, ONAYLANMASINDA VE DENETLENMESİNDE TEMEL ÖLÇÜTLER 421
05.1. ŞEHİRCİLİK İLKELERİ 421
05.1.1. Giriş 421
05.1.2. Şehircilik İlkelerinin Tarihi, Tanımı ve Kapsamı 421
05.1.3. Danıştay Kararlarına Göre Şehircilik İlkeleri 424
05.1.3.1. Ankara ile İlgili Bir Danıştay Kararına Göre Şehircilik İlkeleri 424
05.1.3.2. Antalya ile İlgili Bazı Danıştay Kararlarına Göre Şehircilik İlkeleri 430
05.1.3.3. İstanbul ile İlgili Bazı Danıştay Kararlarına Göre Şehircilik İlkeleri 436
05.1.3.3.1. İstanbul’da Kentsel Planlamanın Tarihsel Süreci 437
05.1.4. Sonuç 442
05.2. PLANLAMA ESASLARI 443
05.2.1. Planlama Esaslarının Tanımı ve Dayanakları 443
05.2.1.1. Planlama Esaslarının Tanımı 443
05.2.1.2. Planlama Esaslarının Dayanakları 446
05.2.2. İmar Planlarının Yapımına İlişkin Esaslar 452
05.2.2.1. İmar Planlarının Yapımında Genel Planlama Esasları 453
05.2.2.2. İmar Planlarının Yapımında Araştırma ve Analiz 460
05.2.2.3. Planlamada Standartlar 465
05.2.3. Mekânsal Strateji Planlarına İlişkin Esaslar 470
05.2.3.1. Mekânsal Strateji Planlarının Yapımında Planlama Alanı 470
05.2.3.2. Mekânsal Strateji Planlarının Yapımında Planlama ilkeleri ve Esasları 470
05.2.3.3. Mekânsal Strateji Planlarının Unsurları 471
05.2.3.4. Mekânsal Strateji Planlarında Uygulama ve İzleme 472
05.2.2.5. Mekânsal Strateji Planlarında Veri Yapısı ve Analizler 472
05.2.4. Çevre Düzeni Planlarına İlişkin Esaslar 473
05.2.4.1. Çevre Düzeni Planlarında Planlama Alanı 473
05.2.4.2. Çevre Düzeni Planlarında Plan İlkeleri ve Esasları 473
05.2.4.3. Çevre Düzeni Planlarında Alan Tanımları 475
05.2.4.4. Çevre Düzeni Planları ile İlgili İdari Yargı Kararları 478
05.2.5. İmar Planlarına İlişkin Esaslar 483
05.2.5.1. İmar Planı İlkeleri 484
05.2.5.2. Eşik Analizi 486
05.2.5.3. Nazım İmar Planı 487
05.2.5.4. Uygulama İmar Planı 490
05.2.6. İmar Planlarında Revizyon 493
05.2.6.1. Çevre Düzeni Planlarına İlişkin Revizyon 500
05.2.6.2. Nazım ve Uygulama İmar Planlarında Revizyon 501
05.2.7. İmar Planlarında Değişiklikler 501
05.2.7.1. İmar Planı Değişiklikleri 504
05.2.7.2. İmar Planı Değişiklikleri ile İlgili Danıştay Kararları 511
05.2.8. İmar Planlarında Plan Raporu 519
05.2.9. İmar Planlarında Plan Gösterimleri (Lejant Teknikleri) 520
05.2.10. İmar Planlarında Plan Notu 526
05.2.11. İmar Planlarında İnşaat Miktarını Tanımlayan Özel İşaretler 535
05.2.11.1. Katlar Alanı Katsayısı (KAKS, Emsal (E)) 535
05.2.11.2. TAKS ile İfade Edilen İnşaat Hakkı 536
05.2.11.3. Çekme Mesafeleri Şeklinde Tanımlanan İnşaat Miktarı 537
Arka Bahçe Mesafesinin Hesaplanması 538
05.2.11.4. “Kişi/Hektar” Şeklinde Tanımlanan İnşaat Miktarı 539
05.2.11.5. İmar Planlarında Kullanım Alanlarının Tanımları 540
05.2.12. İmar Planı ile Parselasyon Planında Bazı İşlevlerin Birden Fazla Kullanıma Sahip Olmaları Nedeniyle Oluşan Uyumsuzluklar 542
05.3. KAMU YARARI 545
05.3.1. Giriş 545
05.3.2. Kamu Yararının Tanımı ve Kapsamı 546
05.3.3. Kamu Yararı ve Toplum Yararı Arasındaki Farklar 547
05.3.4. Kamu Yararının Niteliği 551
05.3.4.1. Danıştay’a Göre Kamu Yararı 553
05.3.4.2. Anayasa ve Anayasa Mahkemesi’ne Göre Kamu Yararı 557
05.3.5. AİHM Penceresinden Kamu Yararı 569
05.3.6. Üstün Kamu Yararı 571
05.3.6.1. Danıştay’a Göre Üstün Kamu Yararı 571
05.3.6.2. Anayasa Mahkemesi (AYM)’ne Göre Üstün Kamu Yararı 572
05.3.7. Sonuç 573
Bölüm 06
MEKÂNSAL PLANLAMADA ÖZEL AMAÇLI İMAR PLANLARI
06. MEKÂNSAL PLANLAMADA ÖZEL AMAÇLI İMAR PLANLARI 577
06.1. KIYILARDA İMAR PLANLARI İLE İLGİLİ YÖNTEM VE İLKELER 577
06.1.1. Kıyıların Tanımı ve Hukuki Durumu 577
06.1.2. Kıyıyı Belirleyen İki Önemli Çizgi: “Kıyı Çizgisi” ve “Kıyı Kenar Çizgisi” 579
06.1.2.1. Kıyı Kenar Çizgisinin Onaylanması ve Değiştirilmesi 582
06.1.2.2. Kıyı Kenar Çizgisi ile İlgili Danıştay Kararları 583
06.1.2.3. Kıyı Kenar Çizgisi ile İlgili Yargıtay Kararları 585
06.1.3. Kıyının Hukuksal Niteliği ve Kıyıda Tapu Sicilinde Kayıtlı Mülkiyet Kurulamaması 589
06.1.4. Kıyıda Yapılacak Yapılar ve Tesisler 598
06.1.5. Kıyıda Doldurma ve Kurutma Yoluyla Arazi Kazanma 602
06.1.6. Sahil Şeridi 605
06.1.6.1. Sahil Şeridinin Birinci 50 Metrelik Bölümü 608
06.1.6.2. Sahil Şeridinin İkinci 50 Metrelik Bölümü 610
06.1.7. Sahil Şeridinde Kazanılmış Hak 611
06.1.7.1. Sahil Şeridi Belirlenmeksizin Yapılan İmar Planları Kıyı Mevzuatına Uygun mudur? Kazanılmış Hak Oluşturur mu? 612
06.1.7.2. Sahil Şeridinde Yönetmeliğin 16. Maddesi Gereği 1992 Yılı Öncesi Yapıların Kazanılmış Hakkı Halen Geçerli midir? 613
06.2. ORMANLARDA İMAR PLANLARI İLE İLGİLİ YÖNTEM VE İLKELER (USUL VE ESASLAR) 620
06.2.1. Ormanların Hukuksal Niteliği 621
06.2.2. Ormanların Zilyetlikle Kazanılması ve Ormanlardan Orman Sınırları Dışına Çıkarma 625
06.2.2.1. Ormanların Zilyetlikle Kazanılması 625
06.2.2.1.1. Türk Medeni Kanunu’nun Kazandırıcı Zamanaşımı Kuralının Anayasaya Uygunluğu 626
06.2.2.1.2. 3402 Sayılı Kadastro Yasası’nın 45. Maddesine Göre Ormanların Zilyetlikle Kazanılması 627
06.2.2.2. Ormanlardan Orman Sınırları Dışına Çıkarma 628
06.2.2.3. 6292 sayılı “Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Yasa (2–B Yasası)” Uygulamaları 632
06.2.2.4. 6831 sayılı Orman Yasası’na Eklenen Ek 16. Madde ile Cumhurbaşkanına Orman Sınırları Dışına Çıkarma Yetkisi Verilmesi 633
06.2.3. Ormanlarda İnşa Edilecek Yapılar ve Tesisler 636
06.2.4. Ormanların Turizm ve Konaklama Amacıyla Tahsisi 640
06.2.5. Özel Ormanlar 642
06.2.6. Ormanlarda İmar Planlarının Yapımı, Onaylanması ve Uygulanması ile İlgili Yöntem ve İlkelerin Değerlendirilmesi 644
06.3. MERALARDA İMAR PLANLARI İLE İLGİLİ YÖNTEM VE İLKELER (USUL VE ESASLAR) 646
06.3.1. Meraların Hukuksal Niteliği 646
06.3.2. Meralarda Zilyetlik 651
06.3.3. Meralarda İnşaat Yasağı 652
06.3.4. Meralardan Yararlanma Hakkı ve Kapsamı 654
06.3.5. Meraların Niteliğinin ve Tahsis Amacının Değiştirilmesi 654
06.4. SİT ALANLARINDA İMAR PLANLARI İLE İLGİLİ YÖNTEM VE İLKELER 659
06.4.1. Sit Alanlarının Hukuksal Durumu ve Niteliği 659
06.4.2. Sit Türleri ve Kategorileri 662
06.4.2.1. Doğal Sitler 666
06.4.2.2. Arkeolojik Sitler 669
06.4.2.3. Kentsel Sitler 671
06.4.2.4. Tarihi Sitler 673
06.4.2.5. Sit Alanları ile İlgili Danıştay Kararları 674
06.4.3. Kültür ve Tabiat Varlığı Olarak İlan ve Tescil Edilen Yerlerde İmar Planı Yapımı ve Onayı 675
06.4.3.1. Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının ve Niteliklerinin Özel Olarak İncelenmesi 675
06.4.3.2. Koruma Amaçlı İmar Planlarının Hazırlanması ve Onaylanması 676
06.4.4. Kültür ve Tabiat Varlıklarının Zilyetlikle Edinilmesi 682
06.5. SANAYİ ALANLARINDA İMAR PLANLARI İLE İLGİLİ YÖNTEM VE İLKELER 685
06.5.1. Sanayi Alanları Tanımları 685
06.5.2. İmar Yasası’nda ve Yönetmeliklerde Sanayi Alanları 688
06.5.3. OSB’lerde İmar Planlarının Yapımı ve Onayı 691
06.5.3.1. Organize Sanayi Bölgeleri Yasası’nda İmar Planlarının Yapımı ve Onayı 691
06.5.3.2. Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nde İmar Planlarının Yapımı ve Onayı 692
06.5.4. Organize Sanayi Bölgelerinde Ruhsata Aykırı veya Ruhsatsız Yapılar Hakkında Yapılacak İşlemler 697
06.6. TURİZM KORUMA VE GELİŞME BÖLGELERİ VE TURİZM MERKEZLERİNDE İMAR PLANI YAPIMI VE ONAYI 698
06.6.1. Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ve Turizm Merkezlerinde Mevzuat 698
06.6.2. Turizmi Teşvik Yasası ile İmar Yasası Arasında Öncelikle Uygulanacak Yasa İncelemesi 700
06.6.3. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve Turizm Merkezlerinin Tespiti ve Niteliği 701
06.6.4. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde ve Turizm Merkezlerinde İmar Planlarının Yapılması ve Onaylanması 702
06.6.4.1. Turizmi Teşvik Yasası’na Göre İmar Planlarının Yapılması ve Onaylanması 702
06.6.4.2. Yönetmelik’e Göre İmar Planlarının Yapılması ve Onaylanması 705
06.6.4.2.1. Planların Hazırlanması, Tekliflerin Bakanlığa Sunulması, Tekliflerin Değerlendirilmesi 705
06.6.4.2.2. Planların Onaylanması, İlanı ve Planlara İtiraz 706
06.6.4.2.3. Sahil Şeridinde Yapılacak Uygulamalar 707
06.6.4.2.4. Uygulamaya İlişkin Esaslar 707
06.6.5. İmar Yasası’nda ve Yönetmeliklerinde Turizm Tesisleri ile İlgili Hükümler 708
06.6.6. Ormanların Turizm Tesisi İçin Tahsisi 711
06.6.7. Turizm Tesislerinin Nitelikleri Açısından İncelemeler 711
06.6.8. Turizm Konaklama Tesislerinin Belgelendirilmesi: Turizm Yatırımı Belgesi ve Turizm İşletmesi Belgesi 712
06.6.8.1. Turizm Yatırımı Belgesi ve Turizm İşletmesi Belgesi 712
06.6.8.2. Turizm Tesislerinin Odaları Ayrı Ayrı Kat İrtifakına/Kat Mülkiyetine Konu Edilerek Tapuya Tescil Edilip Satılabilir mi? 714
06.7. TARIM ALANLARINDA PLANLAMA İLE İLGİLİ YÖNTEM VE İLKELER 719
06.7.1. Tarım Alanlarında Mevzuat 720
06.7.2. Toprak ve Arazi Varlığının ve Asgari Tarımsal Arazi Büyüklüklerinin Belirlenmesi ve Tarım Arazilerinin Sınıflandırılması 722
06.7.2.1. Araziyi Kullananların Yükümlülüğü 722
06.7.2.2. Toprak ve Arazi Varlığının Belirlenmesine İlişkin İlkeler ve Toprak Koruma Kurulu 722
06.7.3. Tarım Arazilerinin Sınıflandırılması, Asgari Tarımsal Arazi Büyüklükleri 723
06.7.3.1. Tarım Arazilerinin Sınıflandırılması 723
06.7.3.2. Asgari Tarımsal Arazi Büyüklükleri 724
06.7.4. Toprak ve Arazi Varlığının Belirlenmesi 725
06.7.5. Toprakların Korunması ve Arazi Kullanım Planlarının Yapılması 726
06.7.5.1. Arazi Kullanım Planlarının Yapılması 726
06.7.5.2. Tarımsal Amaçlı Arazi Kullanım Planlarının ve Projelerinin Hazırlanması 727
06.7.5.3. Toprak Koruma Projelerinin Hazırlanması 727
06.7.5.4. İmar Yasası’nda ve Yönetmeliklerinde Tarım Alanlarında Arazi Kullanım Planları ile İlgili Hükümler 727
06.7.6. Tarım Arazilerinin Amaç Dışı Kullanımı 731
06.7.6.1. Tarım Arazilerinin Amaç Dışı Kullanım Talebi ve Değerlendirilmesi 733
06.7.6.2. Amaç Dışı Kullanım Taleplerinin Değerlendirilmesi 734
06.7.7. Mirasa Konu Tarımsal Arazilerin Bölünmesinin Önlenmesi ile Tarımsal Arazilerin Devri 735
06.7.7.1. Tarımsal Arazilerin Devir İşlemlerinde Temel Alınan Arazi Büyüklükleri 736
06.7.7.2. Tarımsal Arazilerin Devir Taleplerinde Yapılacak İşlemler 738
06.7.7.3. Mirasa Konu Tarımsal Arazilerde Devir 738
06.7.7.4. Mirasa Konu Tarımsal Araziler ve Tarımsal Arazilerin Devri ile İlgili Olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tarafından Yayımlanan Duyurular 740
06.7.8. Arazi Toplulaştırması (Arazi Düzenlemesi) 741
06.7.9. Büyük Ovalardaki Koruma ve Geliştirme Amaçlı Tarımsal Altyapı Projeleri ve Arazi Kullanım Planları 743
06.8. İÇME–KULLANMA SUYU HAVZALARI VE DERE YATAKLARINDA PLANLAMA 743
06.8.1. İçme–kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına İlişkin Mevzuat 743
06.8.2. İçme–Kullanma Suyu Havzalarında Planlamaya İlişkin Konular 744
06.8.3. Büyükşehir Belediyelerinde İçme–Kullanma Suyu Havzaları ile İlgili Mevzuat 745
06.8.4. İçme ve Kullanma Suyu Havzalarında Koruma Alanları 747
06.8.5. İçme ve Kullanma Suyu Koruma Havzaları 748
06.8.6. Dere İşletme Bandı 756
06.9. KENTSEL DÖNÜŞÜM VE GELİŞİM ALANLARINDA İMAR PLANLARININ YAPILMASI VE ONAYLANMASI 757
06.9.1. 5393 Sayılı Belediye Yasası Uyarınca Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanlarında İmar Planlarının Hazırlanması ve Onaylanması 759
06.9.1.1. 5393 Sayılı Belediye Yasası’nın 73. Maddesinin Anayasaya Aykırılığı İddiasıyla İlgili Açılan Dava 765
06.9.1.2. 5393 Sayılı Belediye Yasası’nın 73. Maddesinin ve Anayasa Mahkemesi’nin İptal Kararının Değerlendirilmesi 768
06.9.2. 5366 Sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Yasa Uyarınca Sit Alanlarında Yenileme Yöntem ve İlkeleri 770
06.10. AFET RİSKİ ALTINDAKİ ALANLAR: RİSKLİ ALAN, REZERV YAPI ALANI VE RİSKLİ YAPI 777
06.10.1. 6306 Sayılı Yasanın Riskli Yapı, Riskli Alan ve Rezerv Yapı Alanlarında Uygulanması 779
06.10.2. 6306 Sayılı Yasada Yetkili İdare 781
06.10.3. 6306 Sayılı Yasada Riskli Yapılarla İlgili Uygulamalar 783
06.10.3.1. Riskli Yapıların Tespiti 783
06.10.3.2. Riskli Yapıların Tapu Sicilinin Beyanlar Hanesinde Belirtilmesi 784
06.10.3.3. Riskli Yapıların Tasarruflarının Kısıtlanması 784
06.10.3.4. Riskli Yapıların Tahliyesi ve Yıktırılması 785
06.10.3.5. Üzerindeki Bina Yıkılarak Arsa Durumuna Gelen Taşınmazlarla İlgili Uygulamalar 786
06.10.3.6. Bina Yıkılarak Arsaya Dönüşen Taşınmazda Maliklerin Anlaşması Durumunda Uygulamalar 787
06.10.3.7. Bina Yıkılarak Arsaya Dönüşen Taşınmazda Maliklerin Anlaşamamaları Durumunda Uygulamalar 789
06.10.4. 6306 Sayılı Yasada Riskli Alanlarla İlgili Uygulamalar 790
06.10.5. 6306 Sayılı Yasada Rezerv Yapı Alanları ile İlgili Uygulamalar 793
06.10.6. Riskli Alanlara, Rezerv Yapı Alanlarına ve Riskli Yapıların Bulunduğu Taşınmazlara İlişkin Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’nın Yetkileri 795
06.10.7. Riskli Yapıların Bulundukları Yerde Yıkılıp Yeniden Yapılmaları Kolaylaştırılmalıdır 796
06.10.8. Riskli Alan ve Rezerv Yapı Alanı ile Riskli Yapıların Bulunduğu Taşınmazlara İlişkin Her Türdeki ve Ölçekteki Planı Resen Yapmaya, Yaptırmaya ve Onaylamaya Yetkili İdare 798
06.10.9. 6306 sayılı Yasa Uygulamalarını Olumsuz Etkileyen Nedenler 801
06.11. TOPLU KONUT ALANLARINDA İMAR PLANI YAPIMI YÖNTEM VE İLKELERİ 804
06.11.1. Toplu Konut Alanlarında İmar Planı Yapımında ve Onaylanmasında Yetki 804
06.11.2. Toplu Konut Alanlarında Gecekondu Dönüşüm Projesi ve İnşaat Uygulamaları 805
06.11.3. Toplu Konut Alanlarındaki TOKİ Yetkilerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na Devredilmesi 806
06.12. GECEKONDU ÖNLEME BÖLGELERİ 806
06.12.1. Gecekondu Önleme Bölgesi Tespiti ve İlan Etme Yetkisi 808
06.12.2. Gecekondu Önleme Bölgesi İlan Edilen Yerlerde İmar Planı Yapımında/Yaptırılmasında ve Onaylanmasında Yetki 809
06.13. KÖY YERLEŞİM PLANI 811
06.13.1. Köyün Tanımı 811
06.13.2. Köyün Yönetimi 811
06.13.3. Köy İşleri 812
06.13.4. Köy Yerleşme Planı 813
06.13.5. Köy Yerleşme Planında Konut Olarak Ayrılan Yerler ve Bu Yerlerin Tahsisi ve Satışı 815
06.14. ZEYTİNLİK ALANLARI 816
06.14.1. Zeytinlik Alanlarında Yetki 816
06.14.2. Zeytinlik Alanlarında Tesis Yasağı 817
06.14.3. Zeytinlik Alanlarında İmar Planları ve İnşaat Emsali 820
Bölüm 07
İMAR PLANLARININ YARGISAL DENETİMİ
07. İMAR PLANLARININ YARGISAL DENETİMİ 825
07.1. KURALLARIN GERİYE YÜRÜMEMESİ VE İDARİ İŞLEMLERİN TESİS EDİLDİKLERİ SIRADA YÜRÜRLÜKTE OLAN MEVZUATA GÖRE DENETLENMESİ 825
07.1.1 Kuralların Geriye Yürümemesi 825
07.1.2 İdari İşlemlerin Tesis Edildikleri Sırada Yürürlükte Olan Mevzuata Göre Denetlenmesi 830
07.2. İDARİ İŞLEMLERİN DENETLENMESİNDE YARGI ORGANLARININ YERİNDELİK DENETİMİ YAPAMAMALARI 834
07.3. İMAR PLANLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ DENETİMİ 841
07.3.1. İmar Planlarında Anayasa Mahkemesinin “Norm” Denetimi 843
07.3.1.1. 3194 Sayılı İmar Yasası’nın İmar Planlarına İlişkin 8. Maddesinde Yer Alan Yetkinin Hem Merkezi Yönetim Hem de Yerel Yönetimlerce ya da Birlikte Kullanılacağının Öngörüldüğü Hükümlerin İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 848
07.3.1.2. 3194 Sayılı İmar Yasası’nda “Yeminli Serbest Mimarlık ve Mühendislik Bürolarının” Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni Verme Yetkisinin İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 853
07.3.1.3. İmar Planında İlkokul, İmar Yolu ve Çocuk Bahçesi Olarak Belirlenmek Suretiyle Yapılanma Hakkı Kısıtlanmış, Başvuruları Üzerine de İlgili Belediye Tarafından, Kısıtlı Olduğundan İnşaat Ruhsatı Verilemeyeceği Gibi Programda Olmadığı İçin Kamulaştırma Yapılamayacağı da Bildirilmiş Olan Taşınmazlara İlişkin 3194 Sayılı İmar Yasası’nın 13. Maddesinin Üçüncü Fıkrasının İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 858
07.3.1.3.1. Anayasa Mahkemesi’nin 05.12.1989 tarihli ve E. 1988/34, K. 1989/26 Sayılı Kararı 858
07.3.1.3.2. Anayasa Mahkemesi’nin 29.12.1999 tarihli ve E. 1999/33, K. 1999/51 Sayılı Kararı 867
07.3.1.3.3. İmar Yasası’nın 13. Maddesinin Son Durumu 875
07.3.1.4. 3194 Sayılı İmar Yasası’nın 9. Maddesine 3394 Sayılı Yasa ile Eklenen Bakanlığın Planlama Konusundaki Yetkilerine İlişkin Hükümlerin İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 876
07.3.1.5. 31.07.2003 Tarihli ve 4969 Sayılı Yasadaki “İmar Mevzuatındaki Kısıtlamalar ile Plan ve Parselasyon İşlemlerindeki Askı, İlân ve İtirazlara Dair Sürelere Tâbi Olmaksızın” Hükümlerinin İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 880
07.3.1.6. 04.02.1924 Tarihli ve 406 Sayılı Yasaya Eklenen, “3194 Sayılı İmar Yasası’nda Belirtilen Yapı Ruhsatiyesine ve Yapı Kullanma İznine Tâbi Değildir” Hükmünün İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 884
07.3.1.7. 02.03.1984 Tarihli ve 2985 Sayılı Toplu Konut Yasası’nda Her Türdeki ve Ölçekteki İmar Planlarını Yapmaya, Yaptırmaya ve Değiştirmeye Yetkili Olduğuna İlişkin Hükmünün İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 885
07.3.1.8. 02.03.1984 Tarihli ve 2985 Sayılı Yasa ile TOKİ’ye Verilen İmar Planına İlişkin Hükümlerin İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 887
07.3.1.9. 24.07.2008 tarihli ve 5793 sayılı Yasa’nın 15. maddesi ile Değiştirilen 03.05.1985 Günlü ve 3194 Sayılı İmar Yasası’nın Ek 3. Maddesinin İmar Planı ve Parselasyona İlişkin Hükümlerinin İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 890
07.3.1.10. 24.07.2008 Tarihli ve 5793 Sayılı Yasa Yapılan Değişiklikle Öngörülen TCDD Genel Müdürlüğünce Yapılan veya Yaptırılan Her Ölçekteki İmar ve Parselasyon Planlarına İlişkin Hükümlerin İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 895
07.3.1.11. 12.07.2013 Tarihli ve 6495 Sayılı Yasa ile 03.05.1985 Tarihli ve 3194 Sayılı İmar Yasası’nın 8. Maddesine Eklenen, “Planların Değişiklik ve Revizyonlarında İlk Müellifin Görüşü veya İzni Aranmaz” Hükmünün İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Norm” Denetimi 895
07.3.1.12. CBK ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına Tanınan, “İmar Planlarının Hazırlanması ve Onaylanması, Onaylanan Uygulama İmar Planına Göre Arazi Kullanımı, Yapı ve Tesislerin Projelendirilmesi” Hükmünün İptali ile İlgili Anayasa Mahkemesinin “Norm” Denetimi 901
07.3.2. İmar Planlarında Anayasa Mahkemesi’nin “Bireysel Başvuru” Denetimi 903
07.3.2.1. Genel Düzenleme 903
07.3.2.2. Anayasa Mahkemesi’nin İmar Planlarının “Bireysel Başvuru” Yoluyla Denetiminde İnceleme Ölçütleri” 907
07.3.2.2.1. Anayasa Mahkemesi’nin Bireysel Başvuru Denetiminde “Mülkün Varlığı” İncelemesi 908
07.3.2.2.2. Arsa Düzenlemelerinde Anayasa Mahkemesinin Bireysel Başvuru Denetiminde “Müdahalenin Varlığı ve Türü” İncelemesi 910
07.3.2.2.3. Anayasa Mahkemesi’nin Bireysel Başvuru Denetiminde “Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı 913
07.3.3. Anayasa Mahkemesi İptal Kararlarının Uygulanması Zorunluluğu 921
07.3.3.1. Anayasa Mahkemesinin Norm Denetiminde İptal Kararları Verilmesi Durumunda Yapılması Gerekenler 921
07.3.3.2. Başvurucu Lehine İhlal Kararı Verilmesi Durumunda İhlalin ve Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması İçin Yapılması Gerekenler 928
07.4. İMAR PLANLARINDA ADLİ YARGI DENETİMİ 931
07.4.1. İdari Dava Açma Süresi İçinde Adli Yargı Yerinde Açılan Davalar 935
07.5. İMAR PLANLARINDA İDARİ YARGI DENETİMİ 938
07.5.1. Ön Koşullar Yönünden İnceleme 946
07.5.1.1. İdari Yargının İmar Planlarını Ön Koşullar Yönünden Denetlemesinde Görev ve Yetki 946
07.5.1.1.1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasası’nda “İstinaf 948
07.5.1.1.2. Temyiz Yoluyla Danıştay'da Görülecek Davalar 951
07.5.1.2. İmar Planlarının Ön Koşullar Yönünden Denetlenmesinde İdari Mercii Tecavüzü 952
07.5.1.3. İmar Planlarının Ön Koşullar Yönünden Denetlenmesinde Ehliyet 953
07.5.1.3.1. İdari Yargıda Taraf Ehliyeti, Dava Ehliyeti ve Dava Şartı 958
07.5.1.3.2. İdari Yargıda Davacı Yönünden “Menfaat veya Hak İhlali” 963
07.5.1.3.3. İdari Yargılama Usulü Yasası’nda “Menfaati İhlal Edilenler” Deyişi Yerine “Kişisel Hakları İhlal Edilenler” Deyişi ile İlgili Değişikliğin İptali Kararı 967
07.5.1.3.4. Menfaat İhlalinin Danıştay Kararlarındaki Yeri 969
07.5.1.4. İmar Planlarının Ön Koşullar Yönünden Denetlenmesinde İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup Olmadığı 984
07.5.1.5. İmar Planlarının Ön Koşullar Yönünden Denetlenmesinde Süre Aşımı 991
07.5.1.5.1. İmar Planlarının Bildirim Şekli, İdari İtiraz ve Dava Açma Süresi 997
07.5.1.5.2. İmar Planlarının Onaylanarak Yürürlüğe Girmesi ve Bir Ay Süreyle İlan Edilmesi 1000
07.5.1.5.3. İmar Planlarına Bir Aylık İlan Süresi İçinde İdari İtiraz 1005
07.5.1.5.4. İmar Planlarına Bir Aylık İlan Süresi İçinde İtiraz Edip Etmemeye Göre Dava Açılması 1007
07.5.1.5.5. Bir Aylık Son İlan Tarihini İzleyen Günden Başlayarak Otuz Günlük Süre İçinde İdari İtiraz Başvurusu 1021
07.5.1.5.6. Dava Açmanın Son Gününün Tatil Gününe ya da Çalışmaya Ara Verme Günlerine Rastlaması 1026
07.5.1.5.7. Bir Ay Süreyle İlan Edilmeyen (Askıya Çıkarılmayan) ya da Askı Süresi Tamamlanmayan İmar Planlarına Karşı Dava Açılıp Açılamayacağı 1029
07.5.1.5.8. İmar Planlarının Uygulanması Niteliğindeki İşlemlere Karşı Açılacak Davalarda Dava Açma Süresi 1032
07.5.1.5.9. İdari Yargıda Açılacak Davalarda Özel Dava Açma Süreleri 1055
07.5.1.5.10. Görevli Olmayan Mahkemede Dava Açılması Durumunda Dava Açma Süresi 1058
07.5.1.5.11. İdari Yargıda Tam Yargı Davaları 1060
07.5.1.6. İmar Planlarının Ön Koşullar Yönünden Denetlenmesinde Husumet 1063
07.5.1.7. İmar Planlarının Ön Koşullar Yönünden Denetlenmesinde İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 3. ve 5. Maddelerine Uygunluk 1066
07.5.2. İdari Yargıda İmar Planlarının Esas Yönünden İncelenmesi 1067
07.5.2.1. İdari Yargıda İmar Planlarının Esas Yönünden İncelenmesinde Yetki Unsuru 1068
07.5.2.2. İdari Yargıda İmar Planlarının Esas Yönünden İncelenmesinde Şekil (Usul= Biçim) Unsuru 1069
07.5.2.3. İdari Yargıda İmar Planlarının Esas Yönünden İncelenmesinde Sebep Unsuru 1070
07.5.2.4. İdari Yargıda İmar Planlarının Esas Yönünden İncelenmesinde Konu Unsuru 1078
07.5.2.5. İdari Yargıda İmar Planlarının Esas Yönünden İncelenmesinde Amaç (Maksat) Unsuru 1079
07.5.3. İmar Planlarına Karşı Dava Açma Türleri 1079
07.6. İMAR PLANLARINDA BİLİRKİŞİLİK KURUMU 1083
07.6.1. İmar Planlarını Yapmaya Yetkili Meslek İlgilileri 1083
07.6.2. Bilirkişilik Kurumu ile İlgili Mevzuat 1084
Bölüm 08
İMAR PLANLARININ İDARİ YARGIDA YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI VE/VEYA İPTALİ İLE SONRASINDA YAPILACAK İŞLEMLER
08. İMAR PLANLARININ İDARİ YARGIDA YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI VE/VEYA İPTALİ İLE SONRASINDA YAPILACAK İŞLEMLER 1093
08.1. İDARİ YARGIDA İMAR PLANLARININ YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI 1093
08.2. İDARİ YARGIDA İMAR PLANLARININ İPTALİ VE SONUÇLARI 1098
08.2.1. İmar Planlarının İdari Yargıda İptali ve Kazanılmış Hak 1104
08.2.1.1. İmar Hukukunda Kazanılmış Hak 1112
08.2.1.1.1. İmar Planının İptal Edilmesi ve/veya Yürütmesinin Durdurulması Durumunda İmarda Kazanılmış Hak 1115
08.2.1.1.2. İmar Planlarının Değiştirilmesi Durumunda Kazanılmış Hak 1129
08.2.1.1.3. Hukuka Aykırı Verilen Yapı Ruhsatı Açısından Kazanılmış Hak 1131
08.2.2. Kademe Planlarından Birinin İptalinin Diğer İmar Planlarına Etkisi 1136
08.2.2.1. Üst Kademedeki Plan İptal Edildiğinde Alt Kademedeki Planın Geçersiz Olup Olamayacağı 1136
08.2.2.2. İptal Edilen Plandan Önceki Planların Kendiliğinden Yürürlüğe Girip Girmeyeceği 1143
08.2.2.3. Bir Plana Karşı Dava Açılırken Bu Planın Yanı Sıra Üst Ölçekli İmar Planlarının da İptalinin İstenip İstenemeyeceği 1146
08.3. İMAR PLANLARINI İPTAL EDEN İDARİ YARGI KARARININ UYGULANMAMASI VE SONUÇLARI 1150
08.3.1. İdarelerin ve Görevlilerin Mahkemelerin İptal Kararlarını Uygulama Zorunluluğu 1150
08.3.2. Mahkemelerin İptal Kararlarını Uygulamayan İdarenin ve İdaredeki Görevlilerin Sorumluluğu 1155
08.3.2.1. Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Görevleri Nedeniyle İşledikleri Suçlarla İlgili Soruşturma İzni ve Buna İlişkin Uygulamalar 1159
08.3.2.1.1. Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Görevleri Nedeniyle İşledikleri Suçlarla İlgili Masumiyet Karinesi 1159
08.3.2.1.2. İdari Önlemlerin, Kişilerin Aleyhine Sonuç Doğuracak Şekilde Geçmişe ve Tamamlanmış ve Hukuki Sonuçlarını Doğurmuş Eylemlere Etkili Olarak Uygulanıp Uygulanamayacağı 1161
08.3.2.1.3. İşlemin, İdari Yaptırım Karakteri Taşıyıp Taşımadığı 1163
08.3.2.1.4. Disiplin Cezaları 1164
08.3.2.1.5. 01.12.1999 Tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Yasa Hükümleri 1166
08.3.2.2. Yetkili Makamca Soruşturma İzni Verilmemesi 1171
08.3.2.3. Ceza Hukukunun Temel İlkelerinden Biri Olan “Lehe Olan Yasa Hükmünün Uygulanması” İlkesi 1172
08.3.2.4. İdari Yargı Kararını Uygulamadığına Karar Verilen Kişinin, Kararı Uygulamamakta Direnmesinin İkinci Kez Suç Oluşturacağı 1172
08.3.2.5. Savunma Alınmadan Disiplin Cezası Verilemeyeceği 1173
08.3.2.6. Usul Kurallarına Aykırılığın Bozma Nedeni Olması İçin, Aykırılığın Verilecek Kararı Değiştirecek Nitelikte Olması Gerektiği 1174
08.3.2.7. Yargıtay Tarafından Verilen Kararların Erişime Açık Tutulması 1174
08.3.2.8. Mahkeme Kararını Yerine Getirmemek Eylemi, Türk Ceza Yasası’na Göre, Görevi Kötüye Kullanma Suçunu Oluşturmaktadır 1175
08.3.2.9. Soruşturma İzni Verilmesi veya Verilmemesi ile İlgili Danıştay Kararları 1176
08.3.3. Mahkemelerin İptal Kararlarının Uygulanmaması Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası 1184
08.3.3.1. 2577 Sayılı Yasa’nın 2. Maddesi Gereği Açılacak Tam Yargı Davalarının İdari Yargı Yerince Çözümlenmesi Gerekir 1195
08.3.3.2. Tazminat Ödeyerek Yargı Kararları Bertaraf Edilemez 1195
08.3.3.3. Tam Yargı Davalarında Hasım Düzeltilerek Dava Dilekçesinin Mahkemece Tespit Edilecek Gerçek Hasma Tebliğ Edilmesi Gerekir 1195
Bölüm 09
İMAR PLANLARININ UYGULANMASI YÖNTEMLERİ
09. İMAR PLANLARININ UYGULANMASI YÖNTEMLERİ 1199
09.1. İMAR PROGRAMI 1199
09.1.1. İmar Programı Nedir? 1199
09.1.2. Türk İmar Hukukunda İmar Programı ile İlgili Düzenlemelerin Tarihsel Evrimi 1201
09.1.1.1. Görev Tanımı Yetersizliği 1205
09.1.1.2. İmar Planlarının Yürürlüğe Girmesi Koşulu 1206
09.1.1.3. İmar Programının Uygulama Araçları 1208
09.1.1.4. İmar Planlarında Kamu Hizmetlerine Ayrılan Yerlerin Kamuya Kazandırılması ile İlgili Süreç 10. Maddeden 13. Ve 18. Maddeler Yönünde Gelişmiştir 1212
09.1.1.5. Yaptırımsız Düzenleme Etkisiz Kalmaya Mahkûmdur 1213
09.1.1.6. İmar Programının Dayanak Oluşturduğu Uygulamalar 1216
09.1.1.6.1. İdari Yargıda Açılacak Kamulaştırmasız Hukuki El Atma Davalarında Dava Açma Süresine Dayanak Oluşturması 1216
09.1.1.6.2. Taşınmazların İmar Programına Alınmaması Nedeniyle, Maliklerin, 1319 Sayılı Emlak Vergisi Yasası Uyarınca Tahakkuk Ettirilen Vergi ve Harcın 1/10’unu Ödemeleri 1217
09.2. ARSA DÜZENLEMELERİ 1218
09.2.1. İmar Hukukunda Arsa Düzenlemesi ile İlgili Hatalı Değerlendirmeler ve Kararlar 1218
09.2.1.1. Arsa Düzenlemesi ile İlgili Hatalı Değerlendirmeler 1218
09.2.1.2. Arsa Düzenlemesini Kamulaştırma Olarak Değerlendiren Hatalı Anayasa Mahkemesi Kararı 1220
09.2.2. Anayasa Mahkemesi’ne Göre Arsa Düzenlemesi Nitelik Olarak Mülkiyetin İçeriğini Belirleyen Bir Araçtır 1225
09.2.3. Arsa Düzenlemesinin Amacı 1229
09.2.4. Arsa Düzenlemesinin Kapsamı 1234
09.2.5. Arsa Düzenlemesinin İdari İşlem Olarak Niteliği 1238
09.2.6. Arsa Düzenlemesinde Düzenleme Ortaklık Payının (DOP) Hukuksal Dayanağı 1239
09.2.7. Yargıtay’a Göre Arsa Düzenlemesinin Niteliği 1240
09.2.8. Arsa Düzenlemelerinde Öncelikle Uygulanacak Kurallar, Normlar Hiyerarşisi 1241
09.2.8.1. Arsa Düzenlemesinde, Birinci Sırada Anayasa’nın Uygulanması 1242
09.2.8.2. Arsa Düzenlemesinde, İkinci Sırada 3194 Sayılı İmar Yasası ve Özel Yasaların Uygulanması 1243
09.2.8.3. Arsa Düzenlemesinde, Üçüncü Sırada Tüzük, Yönetmelik ve Genelgelerin Uygulanması 1244
09.2.8.4. Arsa Düzenlemesinde, Dördüncü Sırada 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planlarının ve Plan Notlarının Temel Alınması 1247
09.2.9. Almanya’da ve Türkiye’de Arsa Düzenlemesini Yapmada Yetkili Meslek ve Kurumlar 1248
09.2.10. Arsa Düzenlemelerinde Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) 1250
09.2.11. Arsa Düzenlemesinde Düzenlemeye Giren Taşınmazların İmar Parsellerine Dağıtılması 1263
09.2.12. Arsa Düzenlemesinin İdari Yargı Yerince İptali 1266
09.2.12.1. Mahkeme Kararı Olmadan ve İdarelerce, Parselasyon Planlarının Hatalı Olduğunun Tespiti Durumunda, Geri Dönüşüm İşlemleri ile Birlikte Aynı Anda Yeni Bir Arsa Düzenlemesi Yapılması 1277
09.2.12.2. Adli Yargıda Düzenleme Öncesi Kadastro Durumuna Dönülmesi Koşulları 1277
09.2.12.3. Düzenleme Öncesi Kadastro Durumuna Dönülmesi ile İlgili Adli Yargı Kararlarının Değerlendirilmesi 1279
09.2.13. Almanya’da ve Türkiye’de Arsa Düzenlemesinin Karşılaştırılması 1282
09.2.13.1. Almanya’da İmar Planı ile Arsa Düzenlemesinin Birlikte Yapılması 1284
09.2.13.2. Almanya’da Arsa Düzenlemesinde “Eşdeğerlik” 1285
09.2.13.3. Almanya’da Düzenleme Kurulu 1286
09.2.13.4. Almanya’da Düzenleme Sonuçlarının Kabulü ve Tapuya Tescili 1287
Bölüm 10
İMAR PLANLARININ UYGULANMAMASININ / UYGULANAMAMASININ SONUÇLARI
10. İMAR PLANLARININ UYGULANMAMASININ/UYGULANAMAMASININ SONUÇLARI 1291
10.1. PARSEL BAZINDA PLAN DEĞİŞİKLİKLERİ 1295
10.1.1. İmar Planında Değişiklik Yapılması İçin İdareye Başvuru ve Yetkili Organ 1295
10.1.2. İmar Planında Değişiklik Yapılması ile İlgili Yasa ve Yönetmelik Kuralları 1298
10.1.2.1. İmar Planında Değişiklik Yapılması ile İlgili Yönetmelik Kuralları 1299
10.1.2.2. İmar Planı Değişikliğine İlişkin Değer Artış Payı Hakkında Yasa ve Yönetmelik 1301
10.1.3. İmar Planlarında Parsel Bazında Yapılan Değişiklikler ile İlgili Danıştay Kararları 1304
10.2. GEÇİCİ (MUVAKKAT) YAPILAR 1328
10.3. AYIRMA VE BİRLEŞTİRME (İFRAZ VE TEVHİT) 1333
10.3.1. Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) İşleminin Hukuksal Dayanağı 1335
10.3.2. Parselasyon Planı Olmadan Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) Yapılabilir mi? 1338
10.3.3. Parselasyon Planı Olmadan Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) İşleminin Yapılmasının Anayasa’nın 10. Maddesindeki Eşitlik İlkesine Aykırı Olması 1342
10.3.4. Arsa Düzenlemesi ile Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) İşlemi Arasındaki Farklar 1343
10.3.5. Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) İşlemi Yapılan Parselin Daha Sonra Arsa Düzenlemesi Kapsamına Alınması 1345
10.3.6. İfraz, Tevhit, Tescil ve Tespit İşlemleri, İmar Mevzuatındaki Kısıtlamalara Tabi Olmaksızın Yapılabilir mi? 1347
10.3.7. Ayırma ve Birleştirme İşlemi ile Terk Edilen Yerler Plan Değişikliği ile İmara Açıldığında Eski Maliklerine Geri Döner mi? 1348
10.3.8. 3194 Sayılı İmar Yasası’nda 04.07.2019 Tarihli ve 7181 Sayılı Yasa ile Yapılan Değişiklikten Sonra Ayırma ve Birleştirme 1349
10.3.9. Ayırma ve Birleştirme ile İlgili İşlemlerin Değerlendirilmesi 1351
10.4. KAMULAŞTIRMASIZ EL KOYMA YOLUYLA TAZMİNAT DAVALARI 1353
10.4.1. Kamulaştırma Yasası’na Göre Kamulaştırmanın İlkeleri 1355
10.4.2. Kamulaştırmasız El Koymanın Tarihsel Evrimi 1357
10.4.3. Kamulaştırma Yasası’nda Kamulaştırmasız El Koyma ile İlgili Düzenlemeler 1363
10.4.4. Kamulaştırmasız El Koymalar ile İlgili Yargı Kararları 1366
10.4.5. Kamulaştırmasız El Koyma ile İlgili Genel Değerlendirme 1375
10.4.5.1. El Koyan İdare Kamulaştırma Yetkisine Sahip Olmalıdır 1376
10.4.5.2. İdarenin Kamu Yararı Amacıyla Özel Mülkiyetteki Taşınmaza Fiilen veya Hukuken El Koymuş Olması Gerekmektedir 1378
10.4.5.3. İdarenin Kamu Yararı Amacıyla Özel Mülkiyetteki Taşınmaza Fiilen veya Hukuken El Koymuş Olması Gerekmektedir 1380
10.5. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ (İZALE–İ ŞÜYU) DAVALARI 1381
10.5.1. Paylı Mülkiyetli Taşınmazlarda, Arsa Düzenlemesi ile Her Bir Paydaşa Bağımsız Bir İmar Parseli Verilememesinin Nedeni 1382
10.5.2. Türk Medeni Kanunu ve Yüksek Yargı Kararlarında Ortaklığın Giderilmesi 1384
10.5.3. Paydaşların Paylaşımın Nasıl Yapılacağında Anlaşamamaları Durumunda Paylaşımın Yargıç Tarafından Yapılması 1386
10.5.4. Paylı Taşınmazda Ortaklığın Giderilmesinde “Aynen Taksim” 1388
10.5.5. Paylı Taşınmazda Ortaklığın Giderilmesinde “Satış” 1391
10.5.6. Üzerinde Kat Mülkiyetine Uygun Yapı Bulunan Ortak Taşınmazda Ortaklığın Giderilmesi 1393
10.6. İMAR BARIŞI 1395
10.6.1. Türkiye’de İmar Barışını Gerektiren Nedenler 1395
10.6.2. Türkiye’de İmar Barışı Uygulamaları 1399
10.6.3. İmar Barışı Uygulamaları ile İlgili Yargı Kararları 1401
10.7. İMAR HAKKI ARTIRIMI 1406
10.7.1. 3194 Sayılı İmar Yasası’nda İmar Hakkı Aktarımı ile İlgili Düzenlemeler 1406
10.7.2. Kültür ve Tabiat Varlıklarına İsabet Eden Taşınmazlara Getirilen Kısıtlamalar 1412
10.7.2.1. Kültür ve Tabiat Varlığı İlan ve Tescil Edilen Yerlerde Kalan Taşınmazlara Sertifika Verilmesi 1413
10.7.2.2. Kültür ve Tabiat Varlığı İlan ve Tescil Edilen Yerlerde Kalan Taşınmazların Kamulaştırılması 1414
10.7.2.3. Kültür ve Tabiat Varlığı İlan ve Tescil Edilen Yerlerde Kalan Taşınmazların Hazine Taşınmazları ile Trampası 1417
10.7.2.3.1. Sit Alanlarında Kalan Taşınmazların Hazine Taşınmazları ile Değiştirilmesi Hakkında Yönetmelik Uyarınca Yapılacak Trampa 1420
10.7.2.3.2. Tabiat Varlıkları, Doğal Sit Alanları ve Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Kalan Yapı Yasaklı Taşınmazların Hazine Taşınmazları ile Değiştirilmesi Hakkında Yönetmelik Uyarınca Yapılacak Trampa 1421
10.7.2.4. Kültür ve Tabiat Varlığı Olarak İlan ve Tescil Edilen Yerlerde Kalan Taşınmazların Mülkiyet veya Yapılanma Haklarının Aktarımı 1423
10.7.3. 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Yasada İmar Hakkı Aktarımı 1425
10.7.4. İmar Hakkı Aktarımının Değerlendirilmesi 1425
Kaynakça 1435
Kavramlar Dizini 1455
Özgeçmişler 1463 |