|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 27
BİRİNCİ BÖLÜM
FİKRÎ HAK HİMÂYESİNİN KAPSAMI VE HUKUKÎ TEMELLERİ
§ 1. HUKUKÎ HİMÂYE ZARURETİ VE HAK SAHİBİNE TANINAN YETKİLER 33
I. HİMÂYEYİ ZARURİ KILAN HÂLLER 33
II. HAKKIN HİMÂYESİ İÇİN SAHİBİNE TANINAN YETKİLER 36
§ 2. FİKRÎ HAK HİMÂYESİNİN KAPSAMI 39
I. GENEL OLARAK 39
II. HAKKIN KONUSU YÖNÜNDEN HİMÂYENİN KAPSAMI 40
III. HAKKIN ÖZNESİ YÖNÜNDEN HİMÂYENİN KAPSAMI 45
A. ESER VE BAĞLANTILI HAK SAHİPLERİ İLE ONLARIN MİRASÇILARI 46
B. MALÎ HAK VE RUHSATLARI KANUN VEYA SÖZLEŞMEYLE İKTİSAP
EDENLER 47
C. MANEVÎ HAKLARI KULLANMA YETKİSİNİ HAİZ OLANLAR 49
IV. YER YÖNÜNDEN HİMÂYENİN (TERİTORYAL) KAPSAMI 50
A. GENEL OLARAK 50
B. TÜRK VATANDAŞLARI 51
C. YABANCILAR 52
V. YABANCI UNSURLU ÖZEL HUKUK İLİŞKİLERİNDEN DOĞAN HİMÂYE
TALEPLERİNE UYGULANACAK HUKUK 54
A. GENEL OLARAK 54
B. TELİF HAKKI İHLÂLİ VE İŞLEMLERİNE UYGULANACAK HUKUK 56
VI. HİMÂYENİN ZAMAN BAKIMINDAN KAPSAMI 59
A. HİMÂYENİN BAŞLANGICI 59
B. HİMÂYENİN SÜRESİ 60
§ 3. HİMÂYENİN MİLLETLERARASI HUKUK TEMELLERİ 63
I. GENEL OLARAK 63
II. FİKRÎ HAKLARIN HİMÂYESİNE MÂTUF MİLLETLERARASI
SÖZLEŞMELER 64
III. SÖZLEŞMELERDE YER ALAN TEMEL PRENSİPLER 66
A. ASGARÎ HAKLAR PRENSİBİ 67
B. ULUSAL MUAMELE PRENSİBİ 69
C. OTOMATİK KORUMA PRENSİBİ 71
D. KORUMANIN BAĞIMSIZLIĞI PRENSİBİ 72
IV. FİKRÎ HAK TAHDİD VE İSTİSNALARININ TÂBİ OLDUĞU PRENSİPLER 73
A. TAHDİD VE İSTİSNALARIN HUKUKÎ ZEMİNİ 73
B. TAHDİD VE İSTİSNALARIN ÇERÇEVESİ: ÜÇ BASAMAK TESTİ 76
1. Birinci Basamak: Tahdid ve İstisnaların Belirli ve Özel Hâllere
İnhisar Etmesi 77
2. İkinci Basamak: Tahdid ve İstisnaların Eserin Normal
Kullanımıyla Çelişmemesi 78
3. Üçüncü Basamak: Tahdid ve İstisnaların Hak Sahibinin Meşru
Menfaatlerine Makul Olmayacak Şekilde Zarar Vermemesi 79
§ 4. HİMÂYENİN ANAYASAL TEMELLERİ 81
I. ANAYASA VE FİKRÎ MÜLKİYET HAKLARI 81
II. FİKRÎ HAKLARIN ANAYASA NORMLARI ÇERÇEVESİNDE HİMÂYESİ 86
A. GENEL OLARAK 86
B. NORM DENETİMİ YOLUYLA HİMÂYE 87
1. Soyut Norm Denetimi (İptal Davası) 88
2. Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) 90
C. BİREYSEL BAŞVURU YOLUYLA HİMÂYE 95
1. Genel Olarak 95
2. Bireysel Başvuru Yoluyla Himâyenin Şartları 96
a) Kamu Gücünü Kullanan Bir Organın İşlemi, Eylemi veya
İhmâlinin Bulunması 96
b) İhlâl Edilen Hakkın T.C. Anayasasının Yanısıra AİHS ile de
Korunuyor Olması 97
c) İhlâle Karşı Başvurulabilecek Adlî, İdarî ve Yargısal
Yolların Tüketilmiş Olması 99
d) AYM’ne Başvurunun Süresinde ve Usulüne Uygun Olarak
Yapılmış Olması 99
3. Bireysel Başvuruya Konu Olmuş Fikrî Haklarla İlgili Bazı
Örnekler 100
§ 5. HİMÂYENİN FİKRÎ HUKUK TEMELLERİ 105
İKİNCİ BÖLÜM
MAHİYETİ VE TEZAHÜR BİÇİMLERİYLE FİKRÎ HAK İHLÂLLERİ
§ 6. FİKRÎ HAKKIN İHLÂLİ VE HUKUKÎ MAHİYETİ 111
I. GENEL OLARAK 111
II. FİKRÎ HAKLARA TECÂVÜZ VE İHLÂL KAVRAMI 112
III. İHLÂLİN KONUSU VE MAĞDURLARI 113
A. İHLÂLİN KONUSU 113
B. İHLÂLİN MAĞDURLARI 114
IV. İHLÂLİN UNSURLARI 115
A. GENEL OLARAK 115
B. MÜDÂHALENİN HUKUKA AYKIRI OLMASI 116
1. Hukuka Aykırılık Kavramı 116
2. Temel Koruma Normlarının İhlâli 118
3. Ahlâk Kurallarının Kasten İhlâli 119
4. Mutlak Haklar Dışındaki Hakları Koruyan Normların İhlâli 119
5. Nisbî Hakları Koruyan Kuralların İhlâli 121
6. Hukuka Aykırı Fiilin Tezahür Biçimleri 121
C. HUKUKA UYGUNLUK SEBEPLERİNİN BULUNMAMASI 122
1. Genel Olarak 122
2. Genel Anlamda Hukuka Uygunluk Sebepleri 123
a) Hak Sahibinin Rızasına Dayanan Müdâhaleler 124
i. Rıza sağlıklı ve serbest bir iradeye dayanmalıdır: 124
ii. Rızanın konusunu tasarruf edilebilir hak ve
menfaatler oluşturmalıdır: 125
iii. Rıza himâye konusu hakka müdâhaleden evvel
verilmiş olmalıdır: 126
iv. Rıza hukukun aradığı şekle uygun olarak beyan
edilmelidir: 126
v. Rızanın konusu ve kapsamı belli olmalıdır: 128
b) Üstün Nitelikli Kamu Menfaati Mülâhazasına Dayanan
Sebepler 129
c) Hususî Menfaat Mülâhazasına Dayanan Sebepler 130
3. Fikrî Hukuka Mahsus Hukuka Uygunluk Sebepleri 131
a) Kamu Düzeni Mülâhazasına Dayanan Sebepler 132
b) Kamu Yararı Mülâhazasına Dayanan Sebepler 132
i. Mevzuat ve içtihatlardan yararlanma serbestisi: 133
ii. Resmî meclis ve umumî toplantılarda söylenen söz
ve nutuklar: 134
iii. Eğitim–öğretim amacıyla temsil serbestisi: 136
iv. Eğitim ve öğretim için seçme ve toplama eserler
meydana getirme serbestisi: 137
v. Genel iktibas serbestisi: 140
vi. Basın iktibasları: 146
vii. Engelli istisnası: 149
c) Hususî Menfaat Mülâhazasına Dayanan Hukuka
Uygunluk Sebepleri 149
§ 7. FİKRÎ HAK İHLÂLLERİNİN TEZAHÜR BİÇİMLERİ 155
I. GENEL OLARAK 155
II. MANEVÎ HAKLARIN İHLÂLİ 156
A. GENEL OLARAK 156
B. ESERİ UMUMA ARZ YETKİSİNİN İHLÂLİ 158
C. ADIN BELİRTİLMESİ YETKİSİNİN İHLÂLİ 160
D. ESERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINI MENETME YETKİSİNİN İHLÂLİ 163
E. ESERİN ASLINA ERİŞİM YETKİSİNİN İHLÂLİ 165
F. MANEVÎ HAKLARLA BİRLİKTE KİŞİLİK HAKKININ DA İHLÂLİ 166
III. MALÎ HAKLARIN İHLÂLİ 169
A. İŞLEME VE DERLEME HAKLARININ İHLÂLİ 169
1. İşlenme Eser Üzerindeki Hakların İhlâli 170
2. Derleme Eser Üzerindeki Hakların İhlâli 171
B. ÇOĞALTMA HAKKININ İHLÂLİ 172
C. YAYMA HAKKININ İHLÂLİ 174
1. Genel Olarak 174
2. Kiralama Hakkının İhlâli 176
3. Kamuya Ödünç Verme Hakkının İhlâli 178
D. TEMSİL HAKKININ İHLÂLİ 179
1. Genel Olarak 179
2. Doğrudan Temsil Hakkının İhlâli 180
3. Dolaylı Temsil Hakkının İhlâli 181
E. UMUMA İLETİM HAKKININ İHLÂLİ 181
F. ESERİN YENİDEN SATIŞINDAN PAY ALMA HAKKININ İHLÂLİ 184
G. AYNI FİİL İLE HEM MALÎ HEM DE MANEVÎ HAKLARIN İHLÂLİ 185
IV. BAĞLANTILI HAKLARIN İHLÂLİ 188
A. GENEL OLARAK 188
B. İCRACI SANATÇI HAKLARININ İHLÂLİ 189
C. FONOGRAM YAPIMCISI HAKLARININ İHLÂLİ 191
D. RADYO–TV YAYINCILARI HAKLARININ İHLÂLİ 193
E. FİLM YAPIMCISI HAKLARININ İHLÂLİ 196
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
VASITASI VE MECRALARI YÖNÜNDEN ÖZELLİK ARZEDEN FİKRÎ HAK İHLÂLLERİ
§ 8. GENEL OLARAK 201
§ 9. DİJİTAL ORTAM VE MECRALARDA FİKRÎ HAK İHLÂLLERİ 203
I. GENEL OLARAK 203
II. DİJİTAL ORTAMDA İHLÂLE MARUZ KALABİLECEK TELİF HAKLARI 205
A. MALÎ HAKLAR 205
1. Çoğaltma Hakkının İhlâli 206
2. Umuma İletim Hakkının İhlâli 207
B. MANEVÎ HAKLAR 208
III. SORUMLULUĞUN HUKUKÎ ALTYAPISI 209
IV. SORUMLULUĞUN SÜJELERİ 212
A. GENEL OLARAK 212
B. İÇERİK SAĞLAYAN (CONTENT PROVIDER) VE SORUMLULUĞU 213
1. Tanımı ve Mahiyeti 213
2. Başkasına Ait İçeriğin İnternet Mecrasına Yüklenmesinden
Sorumluluk 216
3. Başkasına Ait İçeriğe Bağlantı Kurulmasından (Link Verme)
Sorumluluk 218
4. Sorumluluğun Şartları 225
C. YER SAĞLAYAN (HOSTING PROVIDERS) VE SORUMLULUĞU 227
1. Tanımı ve Mahiyeti 227
2. Sorumluluğun Şartları 229
D. ERİŞİM SAĞLAYAN (ACCESS PROVIDERS) VE SORUMLULUĞU 233
1. Tanımı ve Mahiyeti 233
2. Sorumluluğun Şartları 233
E. SOSYAL AĞ SAĞLAYICISI (SOCIAL NETWORK PROVIDER) VE
SORUMLULUĞU 235
F. TOPLU KULLANIM SAĞLAYAN VE SORUMLULUĞU 239
G. BULUT BİLİŞİM HİZMETLERİNDE YAŞANABİLECEK HAK İHLÂLLERİ 241
1. Bulut Bilişimin Tanımı ve Mahiyeti 241
2. Bulut Bilişim Hizmet Modelleri 242
a) Altyapı Hizmeti 242
b) Yazılım Hizmeti 243
c) Platform Hizmeti 243
3. Bulut Bilişim Hizmetlerinden Kaynaklanabilecek Fikrî Hak
İhlâlleri 243
a) Altyapı Hizmeti Sunumunda Olabilecek İhlâller 244
b) Yazılım Hizmeti Sunumunda Olabilecek İhlâller 245
c) Platform Hizmeti Sunumunda Olabilecek İhlâller 248
4. Bulut Bilişim Hizmet Sağlayıcısının Sorumluluğu 248
H. BİREYSEL İNTERNET KULLANICISI VE SORUMLULUĞU 250
1. Tanımı ve Mahiyeti 250
2. İnternet Ortamındaki İçeriğin Basit Kullanımı 251
3. İnternet Ortamındaki Eserin Kişisel Bilgisayarın Sâbit Diskine
İndirilmesi 253
İ. ELEKTRONİK TİCARET HİZMETİ SAĞLAYANLARIN
SORUMLULUĞU 256
1. Genel Olarak 256
2. E–Ticaret Hizmet Aktörleri 257
3. Hizmet Sağlayıcılarının Sorumlulukları 258
§ 10. YAPAY ZEKÂ YOLUYLA FİKRÎ HAKLARIN İHLÂLİ 263
I. GENEL OLARAK 263
A. YAPAY ZEKÂNIN MAHİYETİ 263
B. YAPAY ZEKÂNIN TELİF HUKUKUNA ETKİLERİ 266
II. FİKRÎ MAHSULLERİN YAPAY ZEKÂ GİRDİSİ OLARAK KULLANILMASI
SURETİYLE İHLÂLİ 268
A. GENEL OLARAK 268
B. İHLÂL EDİLEBİLECEK MALÎ HAKLAR 269
1. Çoğaltma Hakkının İhlâli 270
2. İşleme Hakkının İhlâli 270
3. Umuma İletim Hakkının İhlâli 272
C. İHLÂL EDİLEBİLECEK MANEVÎ HAKLAR 273
1. Umuma Arz Hakkının İhlâli 273
2. Adın Zikredilmesini İsteme Hakkının İhlâli 274
3. Eserde Değişiklik Yapılması Hakkının İhlâli 274
D. FİKRÎ MAHSULÜN GİRDİ OLARAK KULLANIMININ CAİZ OLDUĞU
HALLER 275
1. Fikrî Mahsul Sahibinin Rızası 276
2. Koruma Süresi Biten Mahsullerin Kullanılması 278
3. Tahdit ve İstisnalar Dâhilinde Kullanım 278
III. YAPAY ZEKÂ ÇIKTILARI VE FİKRÎ HAK İHLÂLİ TEŞKİL ETMESİ 283
A. YAPAY ZEKÂ ÇIKTILARININ HUKUKÎ STATÜSÜ 283
1. Genel Olarak 283
2. Yapay Zekânın Otonom Çıktılarının Mahiyeti 284
3. Yapay Zekâ Destekli Üretimlerin Mahiyeti 285
B. YAPAY ZEKÂ ÇIKTISININ FİKRÎ HAK İHLÂLİ TEŞKİL ETMESİ 288
§ 11. RADYO–TELEVİZYON YAYIN PLATFORMLARI ÜZERİNDEN
FİKRÎ HAK İHLÂLİ 295
I. KAVRAM VE MAHİYETİ 295
II. SORUMLULUK VE KAPSAMI 297
§ 12. BASIN YOLUYLA FİKRÎ HAK İHLÂLİ 301
I. GENEL OLARAK 301
II. KULLANILAN VASITA VE İHLÂLE KONU ESERİN NİTELİĞİ 303
III. HUKUKÎ SORUMLULUĞUN SÜJELERİ 306
A. SÜRELİ VEYA SÜRESİZ YAYININ ESER SAHİBİ 307
B. SÜRELİ YAYININ SAHİBİ 307
C. SÜRELİ YAYIN SAHİBİNİN TEMSİLCİSİ 310
D. SÜRELİ OLMAYAN (SÜREKLİ) YAYININ YAYIMCISI 311
E. SÜRELİ OLMAYAN YAYININ BASIMCISI 314
IV. SÜRELİ VEYA SÜRESİZ YAYIN SAHİPLİĞİNİN İHLÂLDEN SONRA
DEĞİŞMESİ 316
§ 13. BAŞKASININ FİİLİNDEN SORUMLULUK HÂLLERİ 319
I. GENEL OLARAK 319
II. SORUMLULUĞUN HUKUKÎ MAHİYETİ 320
III. İŞLETME SAHİBİNİN FSEK 66’DAN KAYNAKLANAN SORUMLULUĞU 323
A. GENEL OLARAK 323
B. SORUMLULUĞUN SÜJELERİ 323
1. İşletme Kavramı 323
2. İşletme Sahibi 325
3. Müstahdem 326
4. Temsilci 327
C. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI 329
1. Genel Olarak 329
2. Zararlı Bir Sonucun Mevcudiyeti 330
3. Zararlı Sonuç Çalışanın Davranışından Meydana Gelmiş
Olması 330
4. Davranışın Hukuka Aykırı Olması 330
5. Zararlı Sonuca Yol Açan Davranışın Hizmetin İfası Sırasında
Gerçekleşmesi 331
6. İşletme Sahibi ile Çalışan Arasında Bağımlılık İlişkisinin
Bulunması 332
7. Zararlı Sonuçla Çalışanın Fiili Arasında Uygun İlliyet Bağının
Bulunması 332
IV. ADAM ÇALIŞTIRANIN SORUMLULUĞU 333
A. GENEL OLARAK 333
B. ADAM ÇALIŞTIRANIN SORUMLULUĞUNUN TELİF HAKKI
İHLÂLLERİNE TATBİKİ 335
V. AİLE REİSİNİN SORUMLULUĞU 337
A. GENEL OLARAK 337
B. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI 339
1. Ev Başkanlığı Münasebetinin Bulunması 340
2. Zararlı Sonucun Gözetime Muhtaç Kişilerin Fiilinden Doğmuş
Olması 341
3. Aile Reisinin Kurtuluş Beyyinesi Getirememiş Olması 341
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
FİKRÎ HAK İHLÂLLERİNE KARŞI HUKUKÎ HİMÂYE YOLLARI
§ 14. HUKUKÎ HİMÂYEYE MÂTUF DAVALARIN MÂHİYETİ VE TASNİFİ 345
I. GENEL OLARAK 345
II. İSTENEN HİMÂYENİN NİTELİĞİNE GÖRE DAVALAR 346
A. EDÂ DAVALARI 346
B. TESPİT DAVALARI 348
C. İNŞÂÎ DAVALARI 349
III. İHLÂL EDİLEN HAKKIN NİTELİĞİNE GÖRE DAVALAR 350
IV. AÇILABİLMESİ İÇİN KUSUR VE ZARAR GEREKİP GEREKMEDİĞİNE
GÖRE DAVALAR 351
V. TECÂVÜZE VEYA SONUÇLARINA YÖNELİK OLMASINA GÖRE DAVALAR 352
§ 15. TECÂVÜZE YÖNELİK HUKUK DAVALARI 355
I. GENEL OLARAK 355
II. TECÂVÜZÜN MEN’İ DAVASI 356
A. TANIMI VE MAHİYETİ 356
B. DAVANIN ŞARTLARI 358
1. Bir Tecâvüz Tehlikesinin Mevcut Olması 358
2. Müdâhalenin Hukuka Aykırı Olması 361
3. İlliyet Bağı Bulunması 363
4. Kusurun ve Zararın Şart Olmaması 364
C. DAVACI VE DAVALI SIFATLARI 366
D. DAVANIN SONUÇLARI 369
1. Kararın Niteliği 369
2. Kararın Muhtevâsı 369
III. TECÂVÜZÜN REF’İ DAVASI 373
A. TANIMI VE MAHİYETİ 373
B. DAVANIN ŞARTLARI 375
1. Başlamış ve Devam Eden Bir Tecâvüzün Bulunması 375
2. Fiilin Hukuka Aykırı Olması 377
3. İlliyet Bağı Bulunması 378
4. Kusurun ve Zararın Şart Olmaması 379
C. MANEVÎ HAKLARA MÂTUF TECÂVÜZÜN REF’İ 380
1. Genel Olarak 380
2. Umuma Arz Hakkına Mâtuf Tecâvüzün Ref’i 382
a) Mahiyet ve Muhtevâsı 382
b) Ref Yöntemleri 387
3. Adın Belirtilmesi Hakkına Mâtuf Tecâvüzün Ref’i 390
a) Genel Olarak 390
b) Anonimlik Hakkına Tecâvüz Hâlinde 391
c) Adın Belirtilmemiş Olması Hâlinde 394
d) Adın Münasip Şekilde Belirtilmemiş Olması Hâlinde 397
e) Ref Yöntemleri 398
4. Kaynak Göstermeye Mâtuf Tecâvüzlerin Ref’i 402
a) Genel Olarak 402
b) Kaynak Göstermenin Anlamı ve Önemi 404
c) Kaynak Göstermeye Mâtuf Tecâvüz Biçimleri 406
i. Yanlış kaynak gösterilmesi 406
ii. Kifâyetsiz kaynak gösterilmesi 407
iii. Hiç kaynak gösterilmemesi 408
d) Herbir İstisna Özelinde Kaynak Göstermeyle İlgili
Tecâvüzler ve Ref’i 409
i. Nutuklarla ilgili kaynak gösterme 409
ii. Eğitim–öğretim maksadıyla temsil serbestisinde
kaynak gösterme 410
iii. Eğitim–öğretim maksatlı derlemelerde kaynak
gösterme 411
iv. Genel iktibas serbestisinde kaynak gösterme 413
v. Basın iktibas serbestisinde kaynak gösterme 416
vi. Güzel sanat eserlerinin teşhiri ve kopyalarında
kaynak gösterme 417
5. Eserde Değişiklik Yapılmasıyla Mâtuf Tecâvüzlerin Ref’i 419
a) Genel Olarak 419
b) Güzel Sanat Eserlerinde Değişiklik Yapılması Hâlinde 420
i. Değişikliğin eser sahibi tarafından yapılmadığının
açıklanmasını talep 421
ii. Eser sahibinin adının değiştirilen eserden
kaldırılması veya tashihini talep 421
iii. Eserin eski hâle getirilmesini talep 422
c) Diğer Eserlerde Değişiklik Yapılması Hâlinde 425
6. Birlikte İhlâlinden Dolayı Malî Haklar İçin İleri Sürülen Mûtad
Bedel Talebinin Manevî Haklara Yönelik Tecâvüzün Ref’i
Yönetmelerine Etkisi 428
D. MALÎ HAKLARA TECÂVÜZÜN REF’İ 430
1. Genel Olarak 430
2. Malî Haklara Tecâvüzün Mûtad Bedelin Üç Katına Kadar
Ödeme Yapılması Suretiyle Ref’i 433
a) Kavram 433
b) Mûtad Bedel Talebinin Hukukî Niteliği 435
c) Mûtad Bedel Miktarının Tespiti 437
i. Farazî sözleşme bedelinin tespiti 438
ii. Rayiç telif bedelinin tespiti 441
d) Mûtad Bedelin Üç Katının Talep Edilmesi 445
i. Genel olarak 445
ii. Üç kat bedel talebinin hukukî niteliği 446
iii. Üç kat bedel talebinin ileri sürülmesi 454
iv. Üç kat bedel talebinin kabulünde kusurun rolü 458
e) Mûtad Bedel Talebinin Hüküm ve Sonuçları 464
3. Çoğaltılmış Nüshalarla Malî Haklara Tecâvüzün Ref’i 470
a) Genel Olarak 470
b) İzinsiz Çoğaltılan Nüshaların Satışa Çıkarılmış Olması 472
c) İzinsiz Çoğaltılan Nüshaların Satışa Çıkarılmamış Olması 474
d) Satışa Çıkarılmamış Nüshalar ve Çoğaltma Vasıtalarıyla
İlgili Seçimlik Yetkiler 476
i. İzinsiz nüshaların ve çoğaltmaya yarayan vasıtaların
imhasını talep yetkisi 477
ii. İzinsiz nüshaların ve çoğaltmaya yarayan vasıtaların
devredilmesini talep yetkisi 480
iii. Mûtad bedelin üç katını talep yetkisi 481
e) Seçimlik Yetkileri Kullanamayacak Olanlar 482
f) El Koymaya Dair Hükümlerin Tatbikinin Sınırlanması 484
§ 16. TECÂVÜZÜN SONUÇLARINA MATUF HUKUK DAVALARI 487
I. GENEL OLARAK 487
II. SONUCA MÂTUF DAVALARIN GENEL ÖZELLİKLERİ 488
A. MANEVÎ TAZMİNAT DAVASI 488
B. MADDÎ TAZMİNAT DAVASI 490
C. TEMİN EDİLEN KÂRIN VERİLMESİ DAVASI 491
III. TAZMİNATIN ŞARTLARI 493
A. TECÂVÜZ TEŞKİL EDEN BİR DAVRANIŞIN VARLIĞI 493
B. DAVRANIŞIN HUKUKA AYKIRI OLMASI 494
C. BİR ZARARIN MEYDANA GELMİŞ OLMASI 495
1. Manevî Tazminat İçin Manevî Zararın Mevcut Olması 496
2. Maddî Tazminat İçin Maddî Zararın Mevcut Olması 499
D. MÜTECÂVİZİN KUSURU 501
E. UYGUN İLLİYET BAĞI 506
IV. TEMİN EDİLEN KÂRIN VERİLMESİ DAVASINA ÖZGÜ ŞARTLAR 510
A. GENEL OLARAK 510
B. BAŞKASINA AİT TELİF HAKKININ HALELDAR EDİLMİŞ OLMASI 512
C. MÜDÂHALENİN HUKUKA AYKIRI OLMASI 512
D. MÜDÂHALE NETİCESİNDE BİR KÂRIN TEMİN EDİLMİŞ OLMASI 513
E. TEMİN EDİLEN KÂR İLE HUKUKA AYKIRI FİİL ARASINDA UYGUN
İLLİYET BAĞININ BULUNMASI 514
V. TAZMİNATIN VE TEMİN EDİLEN KÂRIN HESAPLANMASI 514
A. GENEL OLARAK 514
B. MADDÎ TAZMİNATIN HESAPLANMASI 515
C. MANEVÎ TAZMİNAT MİKTARI VE TÜRÜNÜN TESPİTİ 517
D. TEMİN EDİLEN KÂRIN HESAPLANMASI 521
§ 17. TESPİT DAVALARI 523
I. GENEL OLARAK 523
II. ESER SAHİPLİĞİNİN TESPİTİ DAVASI 524
A. DAVANIN MAHİYETİ 524
B. ESER SAHİPLİĞİNİN TESPİTİ DAVASININ AÇILABİLECEĞİ HÂLLER 526
1. Eserin Kimin Tarafından Vücuda Getirildiğinin İhtilaflı Olması
Hâli 526
2. Herhangi Bir Kimsenin Eserin Sahibi Olduğu İddiasında
Bulunması Hâli 527
C. TESPİT DAVASI AÇILIP AÇILAMAYACAĞI TARTIŞMALI HÂLLER 529
1. Genel Olarak 529
2. İntihâl Hâlinde 529
3. Adı Başkasının Eserinde Kullanılan Kişi Bakımından (Droit de
non Paternite) 532
D. DAVANIN TARAFLARI 534
1. Genel Olarak 534
2. Davacı Olabilecek Kimseler 535
a) Eserin Hakikî Sahibi 535
b) Eser Sahibinin Yakınları 537
c) Malî Hak Sahipleri 538
d) Devletin Dava Açma Yetkisi 540
3. Davalı Olabilecek Kimseler 541
E. MAHKEME KARARININ HUKUKÎ NİTELİĞİ 543
III. DİĞER TESPİT DAVALARI 544
§ 18. GEÇİCİ HUKUKÎ HİMÂYE TEDBİRLERİ 547
I. GENEL OLARAK 547
II. TECÂVÜZÜN REF’İ VE MEN’İ DAVALARINA ÖZGÜ TEDBİRLER 549
III. GENEL İHTİYATİ TEDBİRLER 550
A. GENEL OLARAK 550
B. TEDBİR KARARI VERİLEBİLMESİNİN ŞARTLARI 551
1. Tedbirin Konusunun Malî ve/veya Manevî Haklar Olması 552
2. Esaslı Bir Zararın veya Yakın Bir Zarar Tehlikesinin yahut
Emrivakilerin Olması 552
3. İddiaların Kuvvetle Muhtemel Görülmesi 554
C. İHTİYATİ TEDBİR USULÜ 555
D. İHTİYATÎ TEDBİR KARARININ HÜKÜM VE SONUÇLARI 559
1. Tedbir Talebinin Kabulü ve Alınabilecek Tedbirler 559
a) Genel Olarak 559
b) Bir İşin Yapılması veya Yapılmamasını Emredilmesi 560
c) İşin Yapıldığı Yerin Kapatılması veya Açılmasının
Emredilmesi 561
d) Çoğaltılmış Nüshalarla Çoğaltmada Kullanılan Kalıp ve
Benzeri Vasıtalarının Muhafaza Altına Alınması 561
2. Kararın Uygulanması 562
3. İhtiyati Tedbire İtiraz 564
4. İhtiyati Tedbire Karşı Kanun Yolu 565
5. İhtiyati Tedbirin Kalkması 566
6. Haksız Tedbirden Dolayı Sorumluluk 568
IV. GÜMRÜKLERDE GEÇİCİ ELKOYMA TEDBİRİ 569
A. GENEL OLARAK 569
B. GÜMRÜK TEDBİRLERİNİN KONUSU VE KAPSAMI 572
C. GÜMRÜK TEDBİRLERİNİN USULÜ 573
D. İHLÂL TEŞKİL EDEN EŞYA HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER 574
V. DELİLLERİN TESPİTİ 576
A. GENEL OLARAK 576
B. DELİL TESPİTİ TALEBİNİN ŞARTLARI 578
C. DELİL TESPİTİ TALEP USULÜ 578
D. DELİL TESPİTİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 580
BEŞİNCİ BÖLÜM
HUKÛKÎ HİMÂYENİN MÜŞTEREK KONULARI
§ 19. GENEL OLARAK 583
§ 20. HUKUKÎ HİMÂYENİN TARAFLARI 585
I. GENEL OLARAK TARAF KAVRAMI VE TARAF SIFATI 585
II. DAVACI OLABİLECEK KİMSELER 588
A. GENEL OLARAK 588
B. MANEVÎ HAKLARA İLİŞKİN DAVALAR YÖNÜNDEN 589
1. Genel Olarak 589
2. Eser Sahibinin Davacı Sıfatı 590
a) Genel Olarak 590
b) Eser Sahibinin Birden Fazla Olması Hâlinde 592
i. Müşterek eser sahipliği bakımından 593
ii. İştirak hâlinde eser sahipliği bakımından 593
iii. Sinema eseri sahipliği bakımından 595
c) İşlenme ve Derleme Eser Sahiplerinin Manevî Haklara
İlişkin Dava Hakları 595
i. İşlenme eser sahipliği bakımından 595
ii. Derleme eser sahipliği bakımından 597
3. Eser Sahibinden Başka Kimselerin Davacı Sıfatı 598
a) Genel Olarak 598
b) Manevî ve Malî Hakları Kullanma Yetkisini Devren İktisap
Edenler 599
c) Eser Üzerindeki Malî Hakları Kullanma Yetkisini
Kanundan Dolayı İktisap Edenler 601
d) Eser Sahibinin Ölümünden Sonra Manevî Hakları
Kullanabilenler 604
e) Meslek Birliklerinin Manevî Hakların Himâyesine Matuf
Dava Açıp Açamayacakları Meselesi 607
4. İcracı Sanatçıların Manevî Haklarla İlgili Aktif Dava Ehliyeti 609
5. Tüzel Kişilerin Manevî Haklarla İlgili Aktif Dava Ehliyeti 612
C. MALÎ HAKLARA İLİŞKİN DAVALAR YÖNÜNDEN 613
1. Genel Olarak 613
2. Eser Sahibinin Davacı Sıfatı 613
a) Genel Olarak 613
b) Eser Sahibinin Birden Fazla Olması Hâlinde 614
i. Müşterek eser sahipliği bakımından 615
ii. İştirak hâlinde eser sahipliği bakımından 616
iii. Sinema eseri sahipliği bakımından 619
c) İşlenme ve Derleme Eser Sahiplerinin Malî Haklara İlişkin
Davacı Sıfatı 621
i. İşlenme eser sahipliği bakımından 621
ii. Derleme eser sahipliği bakımından 622
3. Malî Hakları Miras Yoluyla İktisap Edenlerin Davacı Sıfatı 623
4. Malî Hakları ve Ruhsatları Sözleşmeyle İktisap Edenlerin
Davacı Sıfatı 628
a) Genel Olarak 628
b) Malî Hak Sahiplerinin Davacı Sıfatı 628
c) Ruhsat (Lisans) Sahiplerinin Davacı Sıfatı 631
5. Malî Hakları Kanun Hükmünden Dolayı İktisap Edenlerin
Davacı Sıfatı 639
6. Bağlantılı Hak Sahiplerinin Davacı Sıfatı 641
7. Meslek Birliklerinin Davacı Sıfatı 642
8. Haklarının Türkiye’de İhlâli Hâlinde Yabancıların Davacı
Sıfatı 644
III. DAVALI OLABİLECEK KİMSELER 646
A. GENEL OLARAK 646
B. MÜTECÂVİZİN DAVALI SIFATI 648
§ 21. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 651
I. GENEL OLARAK 651
II. GÖREVLİ MAHKEME 652
A. YASAL ÇERÇEVE 652
B. İHTİSAS MAHKEMESİ KURULMUŞ YERLERDE GÖREV 654
C. AYRI BİR İHTİSAS MAHKEMESİ KURULMAMIŞ YERLERDE GÖREV 656
D. İHTİSAS MAHKEMESİ VE ÖZEL GÖREVLİ MAHKEMELERCE
BAKILAN TELİF DAVALARI 658
1. Genel Olarak 658
2. Hukukî İşlemlerden Doğan Uyuşmazlıklar 661
3. Hukuka Aykırı Fiillerden Doğan Uyuşmazlıklar 665
4. Doğrudan Kanundan Doğan Uyuşmazlıklar 667
III. YETKİLİ MAHKEME 671
A. YETKİ KAVRAMI VE HUKUKÎ MAHİYETİ 671
B. MAHKEMLERİN YETKİSİNE DAİR PRENSİPLER 672
C. FSEK’TEN DOĞAN DAVALARDA YETKİLİ MAHKEMELER 674
§ 22. ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI 677
I. GENEL OLARAK 677
II. ARABULUCULUK 678
III. TAHKİM 680
A. GENEL OLARAK 680
B. İRADÎ TAHKİM 681
C. MECBURÎ TAHKİM 683
IV. UZLAŞTIRMA 685
A. CEZA UYUŞMAZLIKLARI BAKIMINDAN 685
B. BEDEL TARİFELERİNİN TESPİTİNDEKİ UYUŞMAZLIKLAR
BAKIMINDAN 686
§ 23. ZAMANAŞIMI 691
I. MAHİYETİ 691
II. ZAMANAŞIMININ ŞARTLARI 692
A. ZAMANAŞIMINA TABİ BİR ALACAK OLMALIDIR 692
B. ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN DOLMASI GEREKİR 693
C. BORÇLU ZAMANAŞIMI DEF’İNDE BULUNMAMIŞ OLMALIDIR 693
III. ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 694
IV. FSEK’TEN KAYNAKLANAN HUKUKÎ SORUMLULUKTA
ZAMANAŞIMI 696
1. Sözleşmelerden Doğan Sorumluluklarda 696
2. Haksız Fiillerden Doğan Sorumluluklarda 698
a) Genel Kural 698
b) Men, Ref ve Tazminat Davaları Bakımından 699
c) Farazî Sözleşme İlişkisine Dayalı Bedel Talepli Davalar 699
d) TRT Yayınları Yoluyla Hak İhlâlinden Doğan Davalar 702
e) Uygulanacak Zamanaşımı Süreleri 703
i. Kısa zamanaşımı süresi bakımından 703
ii. Uzun zamanaşımı süresi bakımından 705
iii. Ceza davası zamanaşımı süresi bakımından 705
3. Elde Edilen Kârın Verilmesi Taleplerinde 708
4. Doğrudan Kanundan Kaynaklanan Sorumluluklarda 709
§ 24. İSPATA MÜTEALLİK HUSUSLAR 711
I. GENEL OLARAK 711
II. İSPAT YÜKÜ 712
A. GENEL PRENSİP 712
B. GENEL PRENSİBİN İSTİSNALARI 713
1. Normal Durumu İspat Etmek Gerekmez 713
2. Kanundan Doğan İstisnalar 713
3. Karineler 714
III. FİKRÎ HUKUKA HAS KARİNELER 715
A. GENEL OLARAK 715
B. ESER SAHİPLİĞİNE DAİR KARİNELER 716
C. MALÎ HAK VE RUHSAT SAHİPLİĞİNE DAİR KARİNELER 719
D. HAKLAR VE KULLANMA YETKİLERİNİN DEVRİNE DAİR KARİNELER 724
IV. HAKLARIN HUKUKA AYKIRI KULLANILDIĞINA DAİR KARİNELER 728
A. GENEL OLARAK 728
B. GENEL OLARAK FSEK’İN 76/2. MADDESİ 730
C. KARİNENİN UYGULAMA ŞARTLARI 732
1. Genel Olarak 732
2. İddianın Doğruluğunu Gösteren Delillerin Davacı Tarafça
Sunulması 733
3. Kullanımın Hukuka Uygunluğuna Dair Delillerin Davalı
Tarafça Sunulmamış Olması 735
4. Kullanım İzni ve Yetki Belgesinin veya Kullanılan Fikrî Ürün
Listesinin Sunulmuş Olup Olmamasının Sonuçları 738
§ 25. HÜKMÜN İLÂNI 745
I. GENEL OLARAK 745
II. ŞARTLARI 747
A. DAVADA HAKLI ÇIKMIŞ OLMA 747
B. HÜKMÜN İLÂNINDA HAKLI BİR SEBEP VEYA MEŞRU BİR
MENFAATİN BULUNMASI 749
C. MAHKEME KARARININ KESİNLEŞMİŞ OLMASI 751
D. HÜKMÜN İLÂNINA MAHKEMECE KARAR VERİLMESİ 751
E. HÜKMÜN İLÂNININ SÜRESİ İÇİNDE TALEP EDİLMESİ 752
III. İLÂNIN YAPIMASI 752
§ 26. KANUN YOLLARI 755
I. GENEL OLARAK 755
II. İSTİNAF 755
III. TEMYİZ 756
IV. ANAYASA ŞİKÂYETİ (BİREYSEL BAŞVURU) 757
KAYNAKÇA 761
KAVRAM DİZİNİ 779 |