|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
TABLOLAR DİZİNİ 13
ŞEKİLLER DİZİNİ 15
KISALTMALAR DİZİNİ 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
ULUSAL ACİL DURUMLARDA VERGİLERİN YERİ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ
1.1. OLAĞANÜSTÜ YÖNETİM USULLERİ 24
1.1.1. Olağanüstü Hâl Yönetim Usulü ve Ulusal Acil Durum 27
1.1.2. Hukuk Devletinde Olağanüstü Hâl Yönetim Usulü 31
1.1.2.1. Savaş 35
1.1.2.2. Ekonomik Kriz 36
1.1.2.3. Doğal Afetler 38
1.1.2.4. Salgın Hastalık 39
1.1.2.5. İç Karışıklık 40
1.1.3. Seçilen Ülkelerin Anayasalarında Olağanüstü Yönetim Usulü
Sebepleri ve Değerlendirme 41
1.2. ULUSAL ACİL DURUMLARIN VERGİ HUKUKUNDAKİ GÖRÜNÜMÜ 42
1.3. VERGİLERİN AMAÇSALLIĞI 44
1.3.1. Vergilerin Geleneksel Amacı (Mali Amaç–Fiskal Amaç) 44
1.3.2. Vergilerin Çağdaş Amaçları (Mali Olmayan–Ekstrafiskal Amaçlar) 46
1.3.2.1. İktisadi Amaçları 47
1.3.2.2. Dini ve Ahlaki Amaçları 48
1.3.2.3. Sosyal Amaçları 49
1.4. VERGİLERİN ARAÇSALLIĞI 50
1.4.1. Gelir Sağlama 51
1.4.2. Düzenleme 53
1.4.3. Tedbir Alma 55
1.4.4. Teşvik Etme 57
1.5. ULUSAL ACİL DURUMLARDA VERGİLERİN AMAÇSAL VE ARAÇSAL
ÖZELLİKLERİ 59
1.6. ULUSAL ACİL DURUMLARDA VERGİLERE YÖNELİK ÖRNEKLER 62
1.6.1. Vergileme Örnekleri 63
1.6.1.1. Fahiş Kazanç Vergisi (Excess–Profits Tax) 63
1.6.1.2. Beklenmedik Kazanç Vergisi (Windfall–Profits Tax) 65
1.6.1.3. Varlık Vergisi (Wealth Tax) 67
1.6.1.4. Baş Vergisi (Poll Tax) 70
1.6.1.5. Zafer Vergisi (Victory Tax) 73
1.6.2. Yakın Dönem Ülke Örnekleri 74
1.6.2.1. 2011 Tohoku Depremi ve Tsunamisi Sonrası Vergisel
Önlemler 75
1.6.2.2. 2011 Avustralya Queensland Seli Sonrası Vergisel Önlemler 78
1.6.2.3. 2015 Hindistan Kuraklığı Sonrası Vergisel Önlemler 79
1.6.2.4. 2016 Ekvador Depremi Sonrası Vergisel Önlemler 80
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRKİYE’DE ULUSAL ACİL DURUMLARA YÖNELİK EK VERGİSEL MÜKELLEFİYET TECRÜBESİ
2.1. ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ EK VERGİSEL MÜKELLEFİYETLER 84
2.1.1. 1921 Anayasası ve Kurtuluş Savaşı Dönemi Ek Vergisel
Mükellefiyetler 84
2.1.2. 1924 Anayasası ve II. Dünya Savaşı Dönemi Ek Vergisel
Mükellefiyetler 89
2.2. GÜNÜMÜZDE TÜRKİYE’DE ULUSAL ACİL DURUMLARIN ANAYASA HUKUKU
VE VERGİ HUKUKU BAKIMINDAN KAPSAMI 96
2.2.1. Anayasal Kapsam 96
2.2.2. Vergi Hukuku Kapsamı 101
2.3. MARMARA DEPREMLERİNİN EKONOMİK VE MALİ ETKİLERİ İLE DEPREM
SONRASI GETİRİLEN VERGİSEL MÜKELLEFİYETLER VE MUAFİYETLER 104
2.3.1. Marmara Depremlerine Genel Bakış 104
2.3.2. Marmara Depremlerinin Ekonomik ve Mali Etkileri 105
2.3.3. 4481 Sayılı Kanun ile Getirilen Vergisel Mükellefiyetler ve
Muafiyetler 106
2.3.3.1. Genel Olarak 107
2.3.3.2. Gelir ve Kurumlar Vergisi Kapsamında Getirilen Vergisel
Mükellefiyetler 108
2.3.3.3. Emlak Vergisi Kapsamında Getirilen Vergisel Mükellefiyetler 111
2.3.3.4. Motorlu Taşıtlar Vergisi Kapsamında Getirilen Vergisel
Mükellefiyetler 112
2.3.3.5. Özel İletişim Vergisi 113
2.3.3.6. Özel İşlem Vergisi 114
2.3.3.7. Faiz Vergisi 117
2.3.3.8. Veraset ve İntikal Vergisine İlişkin Vergisel Muafiyetler 118
2.4. 4481 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN EK VERGİSEL MÜKELLEFİYETLERİN MALİ
KATKISI 118
2.5. 4481 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN VERGİSEL MÜKELLEFİYETLER ÜZERİNE
TARTIŞMALAR VE İLGİLİ AYM KARARI 119
2.5.1. Pratik ve Güncel Tartışmalar: Deprem Vergisi Tartışmaları 120
2.5.2. Doktriner Tartışmalar 121
2.5.2.1. Mali İlkeler İtibarıyla Tartışmalar 122
2.5.2.2. Anayasal Vergileme İlkeleri İtibarıyla Tartışmalar 123
2.5.3. Tartışmalara Konu Olan Vergiler ile İlgili AYM Kararı 128
2.5.3.1. Başvuruda İleri Sürülen Hususlar 128
2.5.3.2. AYM’nin Görüşü ve Kararı 129
2.5.3.3. Karşı Oy Görüşleri 130
2.5.3.4. AYM Kararının Değerlendirilmesi 131
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
2023 YILINDA İHDAS EDİLEN EK VERGİSEL MÜKELLEFİYETLERİN İLKESEL VE ANAYASAL UYARLIĞI
3.1. TÜRKİYE’DE 2023 YILINDA GETİRİLEN EK VERGİSEL MÜKELLEFİYETLERİN
GEREKLİLİĞİ VE KAPSAMI 137
3.1.1. 6 Şubat Depremlerinin Ekonomik ve Mali Etkileri 137
3.1.2. Ek Vergisel Mükellefiyetlerin Kapsamı 140
3.1.2.1. Gelir Vergileri Kapsamında Getirilen Ek Vergisel
Mükellefiyetler 140
3.1.2.2. Servet Vergileri Kapsamında Getirilen Ek Vergisel
Mükellefiyetler 143
3.1.2.3. Harcama Vergileri Kapsamında Öngörülen Vergisel
Mükellefiyet 145
3.2. DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGİ AYRIMI VE 2023 YILINDA İHDAS EDİLEN
VERGİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 146
3.3. MALİ VE ANAYASAL VERGİLENDİRME İLKELERİ VE 2023 YILINDA İHDAS
EDİLEN VERGİSEL MÜKELLEFİYETLERİN VERGİLENDİRME İLKELERİNE
UYARLIĞI 150
3.3.1. Vergilendirmenin Mali İlkeleri ve 2023 Yılında İhdas Edilen Vergilerin
Değerlendirilmesi 151
3.3.1.1. Vergilendirmede Etkinlik ve Tarafsızlık İlkesi 151
3.3.1.2. Vergilendirmede Verimlilik İlkesi 154
3.3.1.3. Vergilendirmede Açıklık ve Anlaşılırlık İlkesi 157
3.3.2. Vergilendirmenin Anayasal İlkeleri ve 2023 Yılında İhdas Edilen
Vergilerin Değerlendirilmesi 159
3.3.2.1. Vergilerin Genelliği İlkesi 159
3.3.2.2. Mali Güce Göre Vergilendirme İlkesi 161
3.3.2.3. Vergilendirmede Adalet İlkesi 164
3.3.2.4. Vergilerin Kanuniliği İlkesi 168
3.3.2.5. Hukuki Güvenlik İlkesi 174
3.3.2.5.1. Hukuki İstikrar İlkesi 175
3.3.2.5.2. Hukuki Belirlilik İlkesi 176
3.3.2.5.3. Hukuki Öngörülebilirlik İlkesi 177
3.3.2.5.3.1. Kazanılmış Hakların Korunması İlkesi 179
3.3.2.5.3.2. Haklı Beklenti İlkesi 182
3.3.2.5.4. Hukuki Güvenlik İlkesi İtibarıyla Değerlendirme 185
3.3.2.6. Ölçülülük İlkesi 187
3.3.2.7. Seçilen Ülkelerin Anayasalarında Vergilendirme İlkeleri 190
3.4. AYM’NİN EK MTV VE KURUMLAR VERGİSİNE İLİŞKİN KARARI 191
3.4.1. Başvuruda İleri Sürülen Hususlar 191
3.4.2. AYM’nin Görüşü ve Kararı 193
3.4.3. AYM Kararının Değerlendirilmesi ve 1999/51 Esas Sayılı Kararıyla
Karşılaştırılması 195
SONUÇ 197
KAYNAKÇA 205 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
