|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Kısaltmalar 19
Giriş 29
Birinci Bölüm
BİRLEŞME KAVRAMI, NEDENLERİ,
ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR
I. BİRLEŞME KAVRAMI 35
A. Genel Olarak 35
1. TTK’nın Birleşmeye İlişkin Hükümlerine Referans Alınan Düzenlemeler 35
2. TTK’nın Birleşmeye İlişkin Hükümleri 36
3. TTK ile Birleşmenin Tanımlanmamış Olması 36
4. Mülga Mevzuatta Birleşmeye İlişkin Tanımlama 38
a. 6762 Sayılı eTK Uyarınca 38
b. Mülga Ticaret Sicili Tüzüğü Uyarınca 39
B. Birleşme Kavramına İlişkin Doktrinde Yer Verilen Tanımlar 40
1. Hukuki Doktrin 40
a. Birleşmeyi İşlemler Bütünü Olarak Değerlendiren Görüşler 40
b. Birleşmenin Bir Sözleşme Olduğu Vurgulanmak Suretiyle Tanımlamada Bulunan Görüşler 43
2. İktisadi Doktrin 44
C. Birleşmeye İlişkin Yargı Kararları ile Oluşturulmuş Tanım ve Unsurlar 46
II. BİRLEŞME NEDENLERİ 47
A. Büyüme 47
1. İçsel Büyüme 47
2. Dışsal Büyüme 48
B. Sinerji 49
C. Yönetim Etkinliği 51
D. Ölçek Ekonomisi 51
E. Çeşitlendirme (Diversification) 52
F. Vergiye Yönelik Birtakım Avantajlar 54
III. BİRLEŞMEYE İLİŞKİN ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR 57
A. Geçerli Birleşmeler 57
B. Tasfiye Hâlindeki Bir Şirketin Birleşmeye Katılması 57
C. Kolaylaştırılmış Birleşme 59
D. Sermayenin Kaybı ya da Borca Batıklık Hâlinde Birleşmeye Katılma 61
1. TTK Bakımından Sermayenin Kaybı ya da Borca Batıklık Hâlinde Birleşmeye Katılma 61
2. TTK m. 139 Uyarınca İyileştirici Birleşmenin Diğer İyileştirici Önlem ya da Prosedürler Arasındaki Yeri 63
3. Rekabet Hukuku Bakımından Batan Teşebbüs Savunması (Failing Company Defence) 75
İkinci Bölüm
SERMAYE KAYBI VE BORCA BATIKLIK KAVRAMI
I. SERMAYENİN KORUNMASI 83
A. Sermayenin Korunmasını Amaçlayan Bir Hüküm Olarak TTK m. 376 83
B. TTK m. 139 Düzenlemesinin Kapsamı 86
II. SERMAYE KAYBI 88
A. Sermaye Kaybı Kavramı 88
B. Sermaye Kaybı Hesaplanırken Hesaplamada Dikkate Alınacak Kanuni Yedek Akçe Kavramı 93
C. Özvarlık Kavramı 108
1. Kaybolan “Sermayeyi” Karşılayacak Tutarda Özvarlığa Sahip Olunması Şartının Anlamı 108
2. Serbestçe Tasarruf Edilebilen Özvarlık Kavramı 110
a. Kapsamın Belirlenmesi Sorunu 110
aa. TTK m. 139 Bakımından 110
bb. İBirK m. 6 Bakımından 117
b. Belirli Bir Harcanma Amacına Bağlanmamış Yedek Akçeler 125
aa. Bir Amaca Bağlı İhtiyari Yedek Akçeler 125
bb. Genel Kanuni Yedek Akçenin Harcamalar İçin Kanunen Tahsisli Kısmı 135
3. Birleşmeye Katılan Şirketlerden Özvarlık Şartını Sağlaması Gereken Şirketin Bilançosunda Açık Bulunması Sorunu 139
4. Serbestçe Tasarruf Edilebilen Özvarlık Şartının, Sermaye Borcunun Takas Yoluyla İfası ile Birlikte Değerlendirilmesi 140
5. TTK m. 139, f. 1’deki “Gerekiyorsa” Borca Batıklık Durumunu Karşılayabilecek Tutarda Serbestçe Tasarruf Edilebilen Özvarlık Kavramı 144
6. TTK m. 139, f. 2 Gereğince Özvarlığa Sahip Olunduğunu İspatlayan Belgelerin Ticaret Sicil Müdürlüğüne Sunulması 146
7. TTK 376 Tebliği m. 14 ile Özvarlığa İlişkin Sermaye Kaybı ya da Borca Batıklık Durumlarının Mevcut Olmadığının Doğrulanması Hususunda Bir Sorun 149
D. Sermaye Kaybının Tespitinde Esas Alınacak Yıllık Bilanço 150
E. Sermaye ile Kanuni Yedek Akçeler Toplamının Yarısının Karşılıksız Kalması Hâli 153
1. Genel Olarak 153
2. Genel Kurulun Hemen Toplantıya Çağrılması 156
3. Gündeme Bağlılık İlkesi Bakımından Değerlendirmeler 166
4. TTK m. 376 ile TTK 376 Tebliği m. 5 Arasındaki Farklılıklar 169
5. Yönetim Kurulunun Genel Kurula Sunmayı Uygun Görebileceği Sınırlı Sayıda Olmayan Birtakım Önlemler 170
a. Sermayenin Tamamlanması Kararı 170
b. Sermayenin Artırılması Kararı 174
c. Alternatifli ve Karşılaştırmalı İyileştirici Birtakım Tedbirler 181
aa. Operasyonel İyileştirme Tedbirleri 181
bb. Sermaye Yapısının İyileştirilmesine Yönelik Tedbirler 181
d. TTK 376 Tebliği m. 6, f. 3 ile İyileştirici Bir Önlem Olarak Özellikle Örneklendirilmeyen Sermayenin Azaltılması 182
6. TTK m. 139’un TTK m. 376, f. 1 ile Uygulanması 185
F. Sermaye ile Yedek Akçeler Toplamının Üçte İkisinin Zarar Sebebiyle Karşılıksız Kalması Hâli 189
1. Genel Olarak 189
2. Yönetim Kurulunun Genel Kurulu Toplantıya Çağırması 190
3. Toplantıya Çağrılan Genel Kurulun Verebileceği Kararlar 190
a. Sermayenin Üçte Biri ile Yetinme Kararı (TTK m. 473–475 Uyarınca Esas Sermayenin Azaltılması) 190
b. Sermayenin Tamamlanması Kararı 193
c. TTK m. 376, f. 1 Bakımından Sermaye Artırımı Önlemi Alınabilirken TTK m. 376, f. 2 ile Sermaye Artırımının Alınabilecek Önlemler Arasında Sayılmamış Olması Sorunu 195
d. TTK m. 139’a Göre Birleşme Kararı 198
4. Toplantıya Çağrılan Genel Kurulun Belirtilen Önlemlerden Birine Karar Vermemesi Hâlinde Şirketin Kendiliğinden Sona Ermesi 198
5. TTK m. 139’un TTK m. 376, f. 2 ile Uygulanması 202
III. BORCA BATIKLIK 211
A. Borca Batıklık Kavramı 211
1. Genel Olarak 211
2. TTK 376 Tebliği Üçüncü Bölümün Başlık Seçimi Sorunu 214
B. Borca Batıklığın Diğer Kavramlardan Ayırt Edilmesi 215
1. Borca Batıklık–Sermaye Kaybı 215
2. Borca Batıklık–Ödemeden Aciz Hâli 218
3. Borca Batıklık–Ödemelerin Tatili 229
C. TTK m. 376, f. 3 Uyarınca Borca Batıklığın Tespitinde Esas Alınacak Borca Batıklık Bilançosu ve Borca Batıklığın Mahkemeye Bildirilmesi Yükümlülüğü 230
1. Borca Batıklık Bilançosu 230
2. TTK m. 376, f. 3’ün Uygulanmasından Önce Maddi Olmayan Duran Varlıkların Yeniden Değerlenmesi ile Artıda Bir Bilanço Çıkartılması ve TTK m. 139 Uyarınca Birleşmeye Gidilmesi 238
3. Borca Batıklık Hâlini Mahkemeye Bildirim Yükümlülüğü 244
4. Borca Batıklık Hâlini Mahkemeye Bildirim Yükümlülüğünün İstisnaları 244
a. Ortaklığın Mali Durumunun İyileştirilmesi İmkânı 244
b. Sıradan Çekilme Sözleşmesi 247
c. Şirketin Konkordato Talep Etmesi 251
d. Sermaye Şirketleri ve Kooperatiflerin Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırılması 253
e. Finansal Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması 256
aa. Genel Olarak 256
bb. Finansal Yeniden Yapılandırmada Alacaklı Kuruluşlar, Borçlu ve Diğer Alacaklılar 260
cc. “Diğer Alacaklıların” da Alacaklarını Talep Edebilmesi Hususunun Finansal Yeniden Yapılandırmanın Külli İcra Dışı Bir Yeniden Yapılandırma Alternatifi Olarak Değerlendirilmesindeki Önemi 262
dd. Borçlu Şirketin Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi Müzakere Sürecinde İflas veya Konkordato Talebinde Bulunup Bulunamayacağı 263
ee. Konkordato Mühleti İçinde Borçlunun Finansal Yeniden Yapılandırma Başvurusunda Bulunmasının Mümkün Olup Olmadığı 265
f. TTK m. 139 Uyarınca Yeterli Özvarlığa Sahip Bir Şirket ile Birleşme 269
D. TTK m. 139’un TTK m. 376, f. 3 ile Uygulanması 274
1. TTK m. 376, f. 3 Hükmü Bakımından Değerlendirme 274
a. Genel Olarak 274
b. Konkordato İlan Etmiş Şirketin Birleşmeye Katılması Sorunu 279
aa. Konkordatonun Tanımı 279
bb. Konkordato Ön Projesi 280
cc. Konkordato Ön Projesinde Birleşmeye Yer Verilmesi 284
dd. TTK m. 376, f. 3 ve TTK m. 377 Bakımından Değerlendirmeler 290
ee. İhtiyati Tedbirlerin ve İhtiyati Hacizlerin Etkisi 292
ff. Komiserin Yükümlülükleri Bakımından 293
gg. Tasarruf Yasağı Bakımından 297
hh. Konkordato Türleri Bakımından 300
aaa. Genel Olarak 300
bbb. Adi Konkordato Bakımından 301
ccc. Mal Varlığının Terki Suretiyle Konkordato Bakımından 306
c. TTK m. 376, f. 3 Uyarınca Sıradan Çekilme Durumunda TTK m. 139, f. 1’in Uygulanması 308
d. TTK 376 Tebliği Geçici Madde 1’in TTK m. 139’un Uygulanmasına Etkisi 313
aa. Genel Olarak 313
bb. Kur Farkları ve Diğer Kalemlerin Dikkate Alınmaması 316
cc. Geçici Maddenin Bu Dönemde Gerçekleştirilecek TTK m. 139 Kapsamındaki Birleşmelere Etkisi 320
aaa. Sermaye Kaybı Bulunan Şirkette Geçici Düzenlemeden Yararlanılması 320
bbb. Serbest Özvarlığı Bulunması Gereken Şirkette Geçici Düzenlemeden Yararlanılması 321
ccc. Her İki Şirkette Bu Düzenlemeden Yararlanılması 324
e. Sermayesiyle Kanuni Yedek Akçeler Toplamının Yarısını Kaybeden ya da Borca Batık Durumda Olan Şirketin Devralan ya da Devrolunan Şirket Olması Sorunu 325
aa. TTK Bakımından Değerlendirilmesi 325
aaa. Genel Olarak 325
aaaa. Hem Devrolunan Hem de Devralan Konumunda Olabileceği Görüşü 325
bbbb. Ancak Devrolunan Şirket Olarak Birleşme İşlemine Katılabileceği Görüşü 328
cccc. Şahsi Kanaatimiz 330
bbb. Şirketler Topluluğu Bakımından 333
bb. Vergi Mevzuatı Bakımından Değerlendirilmesi 335
aaa. Kurumlar Vergisi Kanunu Bakımından Devir 335
aaaa. 7524 s. Kanun Uyarınca KVK’ya Eklenen “Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi” ile “Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi” Hususları 335
bbbb. KVK m. 18 Bakımından Vergili Birleşme 340
cccc. KVK m. 19 ve KVK m. 20 Bakımından Devir ve Vergisiz Birleşme 342
dddd. KVK m. 9 ve KVK m. 20 Bakımından Zarar Mahsubu 349
eeee. Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1) Bakımından “9. Zarar Mahsubu” Başlığı Bakımından 352
ffff. Kurumun Dönem Başı Öz Sermayesinin Sıfır veya Negatif Değerler Taşıması ve Örtülü Kazanç Aktarımı Hususu 357
gggg. KVK m. 5 Bakımından İstisnalarda Devir 362
ğğğğ. KVK m. 8 Bakımından İndirilecek Giderlerde Devir 364
hhhh. KVK m. 10 Bakımından Diğer İndirimlerde Devir 364
ıııı. Kurumlar Vergisi Kanunu m. 32/B ve Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1) 32.4 Başlığı Bakımından Devir ve Devir Nedeniyle Sermaye Azaltılması 366
iiii. 7524 s. Kanun ile KVK’ya Eklenen Beşinci Bölüm Ek Madde 11 Uyarınca Birleşme ve Pay Devirleri 369
bbb. Vergi Usul Kanunu Bakımından Devir 371
ccc. Gelir Vergisi Kanunu Bakımından Devir 384
ddd. Katma Değer Vergisi Kanunu Bakımından Devir 389
eee. Damga Vergisi Kanunu Bakımından Devir 393
fff. Harçlar Kanunu Bakımından Devir 394
ggg. 6183 s. Kanun Bakımından Devir 395
ğğğ. Özel Tüketim Vergisi Kanunu Bakımından Devir 395
hhh. Gider Vergileri Kanunu Bakımından Devir 395
ııı. Emlak Vergisi Kanunu Bakımından Devir 396
iii. Şirketlerde Yapı Değişikliği ve Ayni Sermaye Konulmasında Siciller Arası İşbirliğine İlişkin Tebliğ Bakımından Devir 396
E. TTK m. 139 Anlamında Birleşmenin Şirketler Topluluğunda Uygulama Alanı 397
F. Kaldıraçlı Devralmalar Bakımından TTK m. 139’un Değerlendirilmesi 401
Üçüncü Bölüm
TTK M. 139 UYARINCA
BİRLEŞMEYE KATILMA BAKIMINDAN İZLENECEK USUL
I. SERMAYESİNİ KAYBETMİŞ VEYA BORCA BATIK DURUMDAKİ ŞİRKETİN BİRLEŞMEYE KATILMA İŞLEMİ ÖNCESİNDE YERİNE GETİRECEĞİ HAZIRLIK İŞLEMLERİ 405
A. Gizlilik Sözleşmesi (Non Disclosure Agreement–Confidentiality Agreement) 405
B. Niyet Mektubu (Letter of Intent) 407
C. Birleşme Öncesi Şirketin Mal Varlığı, Mali Durumu ve Hukuki İlişkileri Bakımından Bir İnceleme Aşaması Olarak: Due Diligence 408
1. Genel Olarak 408
2. Due Diligence Türleri 412
a. Finansal Due Diligence 412
aa. Genel Olarak 412
bb. Birleşme İşlemine Konu Şirketin İcra Takipleri Hakkında İncelemeler 413
b. Ticari Due Diligence 414
c. Hukuki Due Diligence 415
d. Vergisel Due Diligence 416
aa. Genel Olarak 416
bb. Zararda Olan Şirketin Kârlı Durumdaki Şirketle Birleşmeye Katılması ile Yaşanan Kur Farkına İlişkin Özellikli Durumlar 419
3. Due Diligence Yürütülüş Aşaması–Veri Odası Prosedürü 422
4. Kişisel Veriler Hukuku Bakımından Due Diligence 422
D. Şirket Değerleme 425
1. Genel Olarak 425
2. Değerlemede TTK 139’a Göre Birleşmenin Arz Ettiği Özellikler 429
3. Değerlemede Esas Alınacak Bilanço 431
4. Şirket Değerinin Tanımlanma Biçimleri 432
a. Defter Değeri 432
b. Tasfiye Değeri 434
c. Pazar Değeri 434
d. Gerçek Değer 435
5. Şirket Değerleme Yöntemleri 437
a. İndirgenmiş Nakit Akışı Değerleme Yöntemi 437
b. Piyasa Bazlı Değerleme Yöntemi 440
II. SERMAYESİNİ KAYBETMİŞ VEYA BORCA BATIK DURUMDAKİ ANONİM ŞİRKETLERİN BİRLEŞMEYE KATILMASINDA İZLENECEK USUL 441
A. Birleşme Sözleşmesi 441
1. Hukuki Niteliği 441
2. Şekli 442
a. Genel Olarak 442
b. Yönetim Kurulunun Birleşme Sözleşmesi Akdetme Yetkisinin Bir Sözleşme ile Sınırlandırılmış Olması 444
3. Birleşme Sözleşmesinin İçeriği 466
a. Genel Olarak 466
b. Birleşme Sözleşmesinde Yer Alan ve Önem Arz Eden Madde Hükümleri 469
aa. Şirket Paylarının Değişim Oranı 469
bb. Ortaklık Payının ve Haklarının Devamlılığı İlkesinin İstisnası Niteliğindeki Unsurlar 476
aaa. Öngörülmüşse Denkleştirme Akçesi 476
bbb. Gereğinde Ayrılma Akçesine İlişkin Bilgiler 477
B. Sermaye Artırımı 487
1. Genel Olarak 487
2. Sermaye Artırımının İptalinin Birleşmeye Etkisi 494
a. Zamansal Etkisi 494
b. İşlem Güvenliğinin Korunması Bakımından Etkisi 499
C. TTK m. 139 Uyarınca Birleşmeye Esas Alınacak Bilanço 502
1. Genel Olarak 502
2. Ara Bilanço 510
D. Birleşme Raporu 513
E. İnceleme Hakkı 516
1. Genel Olarak 516
2. Özel Denetime Konu Olabilmesi Bakımından Birleşme Sözleşmeleri 519
F. Mal Varlığındaki Önemli Değişikliklere İlişkin Bilgi Verilmesi Yükümlülüğü 521
G. Birleşme Kararı 526
1. Genel Olarak 526
2. Birleşme Kararının Onaylanmasına İlişkin Nisaplar 527
3. Birleşme Kararının Onaylanmasına İstisna Teşkil Eden Durumlar 529
H. Birleşmenin Kesinleşmesi 530
İ. Birleşmenin Hukuki Sonuçları 531
1. Alacaklıların Korunması 531
a. Genel Olarak 531
b. Alacaklılara Bildirim Yapılması 541
c. Ortakların Şahsi Sorumluluğu 542
2. Ortakların Korunması 543
a. Genel Olarak 543
b. Denkleştirme Davası 544
c. İptal Davası 548
d. Sorumluluk Davası 556
e. Kanunda İyileştirici Birleşmeler Bakımından Azlığın Korunmasına İlişkin Özel Bir Düzenleme Bulunmaması ve Azlığın Genel Korunma Hükümlerine Başvurması 562
Sonuç 575
Kaynakça 591
Kavramlar Dizini 627
Yazar Hakkında 637 |