Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
İdare Hukuku Bakış Açısıyla
Eski Vakıfların ve Taşınmazlarının Günümüzdeki Hukuki Rejimi
Mart 2025 / 1. Baskı / 786 Syf. / Ciltli
Fiyatı: 1450.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle
   

Bu çalışma, kamu hizmetlerinin önceki hukukumuzda nasıl, hangi makam ya da organlar eliyle gerçekleştirildiği sorusuna cevap aranırken ortaya çıkmıştır. Kamu hizmetlerinin ülkemizde 150-200 yıl öncesinde ve daha önceki zamanlarda hangi makam, kurum ve organlar eliyle gerçekleştirildiğini, bu hizmetleri yürütmek amacıyla hangi kamu kurumu ve tüzel kişilerinin ihdas edildiğini araştırdığımızda, karşımıza çok çeşitli alanlarda faaliyet gösteren vakıf müesseseleri ile karşılaşılmıştır. Bayındırlık alanından eğitime, sağlıktan din hizmetlerine, belediye hizmetlerinden sosyal hizmetlere ve daha birçok alanda çeşitli vakıf müesseseleri tarafından insanların kamusal ihtiyaçları karşılandığı görülmüştür.

Çalışmamızın amaçlarından birisi de, bu kadar uzun yıllar geçmişi olan vakıf müessesesini objektif bir şekilde ele alarak yapılan yanlış ve doğru uygulamaları, uygulanan hukukî ve siyasî tercihleri önyargısız ve ön kabulsüz şekilde okuyucuların ve araştırmacıların hizmetine sunmaktır. Bunları yaparken amacımız vakıf müessesesini eski haliyle ihya etmek değildir. Ancak yüzyıllardır hizmet vermiş ve halen de hizmet vermeye devam eden bir müesseseyi hukukî ve bilimsel açıdan inceleyerek insanların istifadesine sunmak da biz araştırmacıların bir görevidir.

Konu Başlıkları
Genel Olarak Eski Vakıf Müessesesi
Eski Vakıfların ve Taşınmazlarının Osmanlı Devleti Dönemindeki Hukukî Rejimi
Eski Vakıfların ve Mallarının Cumhuriyet Dönemi ve Günümüzdeki Hukukî Rejimi
Barkod: 9786050521535
Yayın Tarihi: Mart 2025
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 17x25
Sayfa Sayısı: 786
Yayınevi: Yetkin Yayınları
Kapak Türü: Ciltli
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  5
–TÜRKÇE ÖZET–  9
–ENGLISH ABSTRACT–  13
İÇİNDEKİLER  17
KISALTMALAR  29
GİRİŞ  33
BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK ESKİ VAKIF MÜESSESESİ
I– ESKİ VAKIF MÜESSESESİ  39
A– Kavram ve Tanım  39
B– Tarihsel Süreç ve Benzer Kurum ve Kavramlarla Karşılaştırma  47
1– Eski Medeniyetlerde Vakıf  50
a– Eski Mezopotamya’da Vakıf  50
b– Eski Anadolu Medeniyetlerinde Vakıf  51
c– Eski Mısır’da Vakıf  52
d– Eski Yunan’da Vakıf  52
e– Eski Roma’da Vakıf  53
f– Eski Bizans’ta Vakıf  57
g– Cermen Hukukunda Vakıf  59
h– Eski Fransız Hukukunda Vakıf  61
ı– Eski İspanya Hukukunda Vakıf  62
i– Eski İngiliz ve Amerikan Hukukunda Vakıf  63
aa– Trust – Foundation – Vakıf Karşılaştırması  63
bb– Tarihsel Süreçte Trust – Vakıf Karşılaştırması  65
cc– Hukukî Yapı ve İşlevleri Açısından Trust – Foundation – Vakıf Karşılaştırması  71
j– Eski Türklerde Vakıf  76
k– İslȃmiyet Öncesi Eski Arap Toplumlarında Vakıf  78
l– İslȃm Toplumlarında Vakıf  79
aa– İslȃmın Ana Kaynaklarında Vakıf  80
aaa– Kur’an–ı Kerim’de Vakıf  80
bbb– Hz. Peygamber (SAS) Sünnetinde Vakıf  81
bb– İslâm Devletlerinde Vakıf  84
cc– Osmanlılarda Vakıf  90
II– ESKİ VAKIFLARIN UNSURLARI (GEREKLİ ŞARTLARI)  99
A–İrade Beyanı (Sıyga, Declaration of Intention)  100
1– Açık (Sarih) İrade Beyanı (Explicit Declaration of Intent)  101
2– Zımnȋ (Örtülü) İrade Beyanı (İmplicit Declaration of Intent)  103
3– Vakıfnâmenin (Vakfiye, Vakıf Senedi, Deed) Vakfın Kurulması Açısından Önemi  105
4– İrade Beyanında Aranan Şartlar  107
a–Vakfın Ecel ve Şarta Bağlanamaması (Tenciz)  107
b–Vakıf İradesinde Devamlılık (Müebbet, Te’bit, Perpetuity) Şartının Bulunması  108
c– Vakıf İradesinin Sağlam Olması  111
d– Vakıf İrade Beyanının Kesin ve Bağlayıcı Olması  111
e– Vȃkıfın İrade Beyanında Vakfın Mahiyetine, Amacına, Ahlâka, Âdâba, Kamu Düzenine, Yararlananların Menfaatine Aykırı Bir Şartın Bulunmaması  112
B– Vakfeden (Vâkıf, Waqif, Founder, Settlor)  113
1– Vâkıfın Gerçek Şahıs Olup Tam Fiil Ehliyetine Sahip Olması  114
a– Temyiz Kudretinin Olması (Capacity to Act)  114
b– Büluğ (Ergenlik) ve Rüşt Çağına Ulaşması (Age of Consent)  115
c– Mahcur (Incompetent Person) Olmaması  116
d– Hür (Free, Independent) Olması  117
2– Vȃkıfın Hükmȋ Şahıs Olması  118
3– Vakıf Kurmaya Etkili Olmayan Haller  119
4– Vakfetme Yetkisine Etkili Olan Haller  121
C– Vakfın Konusu (Mevkuf)  123
1– Mevkufun Mülk Olması  123
2– Mevkufun Mütekavvim Mal Olması  125
3– Mevkufun Somut (Ayn) Olması  126
4– Vakıf Konusunu Teşkil Edebilecek Nitelikte Olması  126
5– Vakfedilen Malın Malum ve Muayyen Olması  129
D– Vakıftan Yararlananlar (Mevkufun Aleyh – Meşrutun–leh, The Beneficiaries of the Waqf)  130
III– ESKİ VAKIFLARIN ÇEŞİTLERİ  136
İKİNCİ BÖLÜM
ESKİ VAKIFLARIN VE TAŞINMAZLARININ OSMANLI DEVLETİ DÖNEMİNDEKİ HUKUKÎ REJİMİ
I– GENEL OLARAK  139
II– ESKİ VAKIFLARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ  141
A– Tüzel Kişilik (Legal Person) Statüsü  143
B– Özel Hukuk – Kamu Hukuk Tüzel Kişisi Olarak Vakıflar  148
1– Genel Olarak  148
2– Sahih Vakıflar  151
3– Gayrisahih (İrsadȋ, Tahsisat Kabilinden) Vakıflar  153
a– Tarihsel Süreçte İrsadȋ (Gayrisahih) Vakıflar  156
b– İrsadî (Gayrisahih) Vakıfları Benzer Müesseselerle Karşılaştırma  160
aa– İkta Tasarrufları  160
bb– Temlik  161
III– ESKİ VAKIFLARIN İDARESİ (TEVLİYET) VE TEFTİŞİ (NEZARETİ)  162
A– Genel Olarak  162
B– Mütevelli (Mutawalli, Trustee)  164
1– Mütevellinin Atanması  165
a– Vâkıf Tarafından Atanması (Meşrutiyet Üzere – Meşruta Mütevelli)  165
b– Hâkim Tarafından Atanması (Mansup Mütevelli)  166
2– Mütevellide Bulunması Gereken Vasıflar  168
a– Âkil ve Baliğ Olması  168
b–Muktedir (Kifayetli) Olması  169
c– Adil (Fair) ve Güvenilir Olması  170
d– Diğer Şartlar  170
3– Mütevellinin Hakları ve Sorumlulukları  171
a– Mütevellinin Ücret Hakkı  171
aa– Ücretin Vâkıf Tarafından Takdiri  172
bb– Ücretin Hâkim Tarafından Takdiri  172
b– Mütevellinin Hizmet Hakkı ve Ödevi  173
c– Kâimmakam Tayin Etme  173
d– Mütevellinin Sorumlulukları  174
4– Mütevellinin Tazmin Sorumluluğu  176
5– Mütevellilik Görevinin Sona Ermesi  177
C– Eski Vakıfların Teftiş ve Murakabesi (Nezâreti)  178
1– Osmanlı Devletine Kadarki Durum  180
2– Osmanlı Devletinde Evkaf Teşkilatı  183
3– Evkaf–ı Hümâyun Nezâretinin (Ministry of Awkaf) Kurulmasından Sonraki Durum (Vakıfların İdare ve Denetiminde Merkezîleştirme Süreci)  188
D– Vakıf Görevlileri  194
IV– ESKİ VAKIFLARIN İDARİ FONKSİYONLARI (GERÇEKLEŞTİRDİĞİ KAMU HİZMETLERİ)  196
A– 19. Yüzyıl Öncesi Osmanlı Devleti'nde Devlet – Kamu Hizmeti İlişkileri  198
B– Kamu Hizmeti – Vakıf İlişkisi  201
C– Önceki Hukukumuzda Kamu Hizmetlerinin Görülmesinde Vakıfların Fonksiyonu  206
1– 19.Yüzyıla Kadarki Süreç  206
2– 19. Yüzyıl Sonrası Kamu Hizmetlerinin Görülmesinde Vakıfların Rolü  210
D– Eski Vakıfların İfa Ettiği Kamu Hizmetleri (Public Services)  215
1– Eğitim Hizmetleri (Education Services)  215
a– 19. Yüzyıla Kadar Olan Süreçte Vakıfların Eğitim Hizmetleri (Education Services)  215
b– Tanzimat Sonrası Eğitim Faaliyetlerinde Vakıfların Rolü  223
2– Eski Vakıfların Sağlık Hizmetleri (Health Services)  228
a– 19. Yüzyıla Kadar Olan Süreçte Vakıfların Sağlık Hizmetleri (Health Services)  228
b– 19. Yüzyıl ve Sonrası Sağlık Hizmetlerinde Vakıfların Rolü  233
3– Eski Vakıfların Belediye Hizmetleri (Municipal Services) ve Şehircilik Faaliyetleri  237
a– Belediye Hizmetlerinin Vakıflar Tarafından Görülmesi  237
b– 19. Yüzyıl Sonrası Belediye Teşkilatının Kurulması ve Vakıf – Belediye Hizmet İlişkileri  242
4– Eski Vakıfların Ulaşım (Transportation Services) ve Bayındırlık Hizmetleri (Public Works)  248
5– Eski Vakıfların Din Hizmetleri (Religion Services)  251
a– Din Hizmetlerinin Vakıflar Tarafından Görülmesi  251
b– Tanzimat Sonrası Din Hizmetlerinin Görülmesi  253
6– Eski Vakıfların Askerlik Hizmetleri ve Kolluk Faaliyetleri  254
7– Eski Vakıfların Sosyal Güvenlik ve Sosyal Hizmetleri (Social Welfare)  255
8– Eski Vakıfların Gelir Kaynakları ve Ekonomik (İktisadȋ, Economic) Hizmetleri  258
V– ESKİ VAKIFLARIN ÇEŞİTLERİ  265
A– Mülkiyet Yönünden Eski Vakıflar: Sahih Vakıf – Gayrisahih Vakıf Ayrımı  266
1– Osmanlı'da Arazi Rejimi  270
a– 1858 tarihli Arazi Kanunnamesinden Önceki Dönemde  270
b– 1858 tarihli Arazi Kanunnamesinden Sonra  271
aa– Arazi–i Memlûke (Mülk Araziler)  272
bb– Arazi–i Mîriyye (Emiriyye, Mîrî Arazi)  273
cc– Arazi–i Mevkufe (Vakıf Araziler)  274
dd– Arazi–i Metruke (Metruk, Terkedilmiş) Arazi  275
ee– Arazi–i Mevat (Ölü Arazi)  276
2– Sahih Vakıflar – Mülk Arazi (Arazi–i Memluke)nin Vakfedilmesi  276
3– İrsadî (Gayrisahih, Tahsisat Kabilinden) Vakıflar – Mîrî Arazi (Arazi–i Mîrîye) nin Vakfedilmesi  278
4– Diğer Arazilerin Vakfedilmesi  282
a– Ölü (Mevat) Arazinin Vakfedilmesi  282
b– Metruk Arazinin Vakfedilmesi  282
c– Vakıf Arazilerin Vakfedilmesi  282
B– Vakfedilen Malın Cinsi Yönünden Eski Vakıflar  283
1– Taşınır (Menkul) Mal Vakıfları  283
a– Kitap Vakıfları  284
b– Nakit Para Vakıfları (Cash Waqf)  284
2– Taşınmaz (Gayrimenkul) Mal Vakıfları  289
a– Kamu Hizmetleri İçin Yapılmış Vakıf Eserleri  289
b– Vakıf Araziler  290
3– Yararlananlar ve Yararlanma (İntifa) Şekilleri Bakımından Vakıf Çeşitleri  290
a– Hayrî Vakıflar  291
aa– Aynından Doğrudan Doğruya Yararlanılan (Aynıyla İntifa Olunan) Vakıflar  291
aaa– Herkesin Yararlanabileceği Vakıflar, Müessesât–ı Hayriye (Hayrat)  292
bbb– Sadece Fakirlerin Yararlanabileceği Vakıflar, Müessesâtı Hayriye  292
bb– Gelirleri İle İntifa Olunan (Kazanç Sağlayan Akar) Vakıflar  293
aaa– Üstü Kapalı Yerlerin Vakfedilmesi (Musakkafât–ı Vakfiyye)  293
bbb– Üstü Kapalı Olmayan Yerlerin Vakfedilmesi (Müstegıllât)  294
b– Aile (Evladî, Zürrî) Vakıfları (Family Awqaf)  294
c– Avârız Vakıfları  298
4– Kiraya Verilmeleri Yönünden Vakıflar  301
a– İcare–i Vahideli Vakıflar  301
b– İcare–i Vahide–i Kademeli Vakıflar  302
c– İcareteynli (Çift İcarlı) Vakıflar  304
d– Mukâtaalı Vakıflar  312
e– Gedikler  315
5– Yönetimleri Bakımından Vakıflar  318
a– Mazbut Vakıflar (Fused Foundations)  319
aa– Selâtin (Sultan) Vakıfları  320
bb– Mütevellisi Kalmayan Vakıflar  321
cc– İdaresi Mazbut Vakıflar  321
b– Mazbut Olmayan Vakıflar  322
aa– Mülhak Vakıflar (Annexed Foundations)  322
bb– Müstesna Vakıflar 323
aaa– Eizze Vakıfları (Eizze Foundations)  324
bbb– Guzza Vakıfları  325
cc– Meşrutiyet Üzere Tasarruf Olunan Vakıflar  326
VI– ESKİ VAKIF MALLARININ KORUNMASI REJİMİ  327
A– Vakfedilen Malın Mülkiyeti  327
1– Sahih Vakıflarda Mevkufun Mülkiyeti  327
2– Gayrisahih Vakıflarda Mevkufun Mülkiyeti  328
B– Vakfedilen (Mevkufun) Malın Dokunulmazlığı (Inalienable, Intouchability)  330
1– Genel Kural  330
2– Dokunulmazlık İlkesinin İstisnaları  331
a– Vakıf Malın Başka Bir Malla Değiştirilmesi (İstibdal, Exchange)  331
b– İcareteynli ve Mukâtaalı Usulüne Başvurulması  333
c– Şuf'a Hakkının Bulunması  335
d– Vakıf Mallarının Mülkiyetinin Vâkıfa Veya Mirasçılarına Geri Dönmesi  335
C– Eski Vakıfların Vergiler Açısından Durumu  335
D– Vakıf Mallarının Cebrî İcra Yoluyla Satılıp Satılamayacağı  336
E– Vakıf Mallarının Tahsis Amacının Değiştirilip Değiştirilemeyeceği Hususu  338
F– Vakıf Malları ve Zamanaşımı (Period of Limitation)  339
1– Eski Hukukumuzda Genel Olarak Zamanaşımı (Mürur–u Zaman, Period of Limitation) Müessesesi  339
2– Eski Vakıflarla İlgili Hususlarda Zamanaşımı (Period of Limitation)  340
3– Zamanaşımının Başlangıcı ve Hesaplanması  342
G– Vakıf Mallarının Tapuya Tescili Hususu  343
H– Vakıf Uyuşmazlıklarının Yargısal Çözümü  344
1– Osmanlı Devletinden Önceki Durum  344
2– Osmanlı Devletinde Durum  344
a– Tanzimata Kadarki Dönem  344
b– Tanzimattan Sonraki Dönem  345
3– Vakıf Davalarında Taraflar  346
4– Vakıf Davalarında Deliller  347
a–Vakıf Davalarında Yazılı Deliller  347
b– Yazılı Olmayan Deliller  349
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ESKİ VAKIFLARIN VE MALLARININ CUMHURİYET DÖNEMİ VE GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKÎ REJİMİ
I– 20. YÜZYILDA KARŞILAŞTIRMALI VAKIF REJİMLERİ  351
A– Genel Olarak  351
B– Amerika'da Vakıf Rejimi  352
C– Fransa'da Vakıf Rejimi  356
D– Almanya'da Vakıf Rejimi  358
E– Avusturya'da Vakıf Rejimi  361
F– İsviçre'de Vakıf Rejimi  363
G– İspanya'da Vakıf Rejimi  363
H– İtalya'da Vakıf Rejimi  364
I– Diğer Avrupa Birliği Ülkelerinde Vakıf Rejimi  365
J– Mısır'da Vakıf Rejimi  365
K– İran'da Vakıf Rejimi  366
L– Hindistan'da Vakıf Rejimi  367
M– Malezya'da Vakıf Rejimi  369
N– Singapur'da Vakıf Rejimi  369
II– CUMHURİYET SONRASI TÜRKİYE'DE VAKIFLARIN GENEL REJİMİ  370
III– CUMHURİYET DÖNEMİ ESKİ VAKIF – YENİ VAKIF (TESİS) AYRIMI  373
IV– CUMHURİYET DÖNEMİ VAKIF – KAMU HİZMET İLİŞKİLERİ  380
A– Dünyada Kamu Hizmeti – Vakıf İlişkisi  380
B– Cumhuriyet Döneminde Kamu Hizmetlerindeki Dönüşüm ve Kamu Hizmeti – Vakıf İlişkileri  386
1– Cumhuriyet Döneminde Kamu Hizmetlerinde Dönüşüm  386
2– Cumhuriyet Döneminde Yeni Vakıfların Kamu Hizmetleri – Günümüz Kamu Hizmetlerinin Görülmesinde Vakıf Modelinin Uygulanması  389
a– Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları  392
b– Farklı Bir Statü: Vakıf Üniversiteleri (Foundation Universities)  397
c– Çeşitli Güçlendirme Vakıfları  411
aa– Adalet Teşkilatını Güçlendirme Vakfı  411
bb– Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı  417
cc– Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı  417
3– Cumhuriyet Döneminde Eski Vakıfların Kamu Hizmetleri  418
V– ESKİ VAKIFLARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ SORUNU  423
A– Mazbut Vakıfların Tüzel Kişiliği  425
1–1926– 2008 Arası Dönem  425
a– Mazbut Vakıfların VGM'nden Ayrı Tüzel Kişiliği Olmadığı Görüşü  427
b– Mazbut Vakıfların VGM'nden Ayrı Tüzel Kişiliği Olduğu Görüşü . 431
c– Mazbut Vakıfların Kendine Özgü Bir Yapılanması Olduğu Görüşü  433
d– Görüşümüz  435
2– 2008 Sonrası Dönem  438
B– Mülhak Vakıflar (Annexed Foundations)  439
C– Cemaat (Azınlık) Vakıfları (Community Foundations)  444
1– Kavram ve Tanım  444
2– Cemaat (Azınlık) Vakıflarının Tarihsel Gelişimi  447
a– Azınlıkların Osmanlı Hukuk Sistemindeki Konumu  447
b– Cemaat (Azınlık) Vakıflarının Tüzel Kişiliği ve Taşınmaz Mal Edinmeleri  449
aa– Cemaat (Azınlık) Vakıflarının Tüzel Kişiliği  454
bb– Cemaat (Azınlık) Vakıflarının Taşınmaz Mal Edinmeleri  458
aaa– 1935 Yılına Kadarki Süreç  458
bbb– 1935–1974 Yılları Arasındaki Süreç  463
ccc– 1974–2002 Yılları Arasındaki Süreç  468
ddd– 2008 Yılından İtibaren Başlayan Süreç  482
D– Esnaf Vakıfları  489
VI– ESKİ VAKIFLAR ÜZERİNDE YETKİ KULLANAN İDARİ MAKAM (VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (DİRECTORATE GENERAL OF FOUNDATİONS = CENTRAL WAQF ADMİNİSTRATİON)  489
A– Hukuki Statüsü ve Görevleri  489
1– Genel Müdür  492
2– Vakıflar Meclisi  492
3– Genel Müdürlükteki Diğer Hizmet Birimleri  494
4– Vakıflar Genel Müdürlüğünün Gelirleri  497
5– VGM'nün Eski Vakıflar Üzerindeki İdare, Denetim ve Gözetim Yetkisinin Niteliği  498
a– VGM'nün Mazbut Vakıflar Üzerinde Yetkisinin Niteliği  499
b– VGM'nün Mülhak Vakıflar Üzerindeki Yetkisinin Niteliği  502
aa– Denetim Yetkisi  502
bb– Denetim Yetkisinin Boyutunu Aşan Yetkiler  506
cc– Yönetim ve Temsil Yetkisi  508
aaa– 2762 Sayılı VK'nun Uygulandığı Dönemlerde  508
bbb– 5737 Sayılı Vakıflar Kanunu Dönemi  511
c– VGM'nün Cemaat (Azınlık) Vakıfları Üzerindeki Yetkisinin Niteliği  512
B– Eski Vakıfların Yeni Görevlileri  516
1– Mazbut Vakıfların Görevlileri  517
a– Genel Müdürlük Personeli  517
b– Vakıflar Meclisinin Oluşumu  518
c– Genel Müdürlükteki Diğer Personel  520
aa– Vakıf Uzmanlığı  520
bb– Müfettişlik Görevi  521
2– Mülhak Vakıfların Görevlileri  522
a– Mütevelli Olabilmenin Şartları  522
aa– Adlî Aşama  522
aaa– Vakfedenin Soyundan Geldiğinin İspatı  522
bbb– Tevliyete (Mütevelliliğe) Müstehak Olduğuna Dair Mahkeme Kararı Alınması  524
bb– İdarî Aşama  524
aaa– Tevliyet (Mütevellilik) Tevcihinin Yöneltilmesi  524
bbb– Tevliyet (Mütevellilik) Tevcihi Yapılamaması Durumu  524
b– Mütevellinin Görev ve Yükümlülükleri  525
aa– Genel Olarak  525
bb– Vakfı İdare ve Temsil Etme Görevi  526
cc– Vakıf Hayrat ve Akarlarını Koruyup Gözetme Görev ve Yükümlülüğü  527
dd– Vakıf Akarlarını Kiraya Verme Yetkisi  528
ee– Gelir – Gider Muhasebesini Tutma  528
ff– Tahsil Ettiği Paraları Muhafaza ve Nemalandırma Görevi  529
c– Mütevellinin Hakları  529
aa– Yönetimin Kendisine Tevcih Edilmesini İsteme Hakkı  529
bb– Ücret İsteme Hakkı  530
cc– Vakıf Mallarının ve Vakfın Amaç ve İşlevlerinin Değiştirilmesini Teklif Etme  530
d– Mütevellinin Sorumlulukları  531
e– Mütevellilik Görevinin Sona Ermesi  533
VII– ESKİ VAKIF MALLARININ GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKÎ REJİMİ  535
A– Genel Olarak  535
B– Kısaca Kamu Malları Rejimi  538
C– Eski Vakıf Taşınmazlarının Kamu Malları Rejimi Açısından Durumu  541
1– Kamu Malları İmtiyazından Yararlanma  542
a– Hayrat Vakıf Mallarının Durumu  542
b– Hayrat Dışında Kalan Vakıf Malları  544
c– Vakıf Mallarının Değiştirilmesi ve Satılıp Satılamayacağı Hususu . 545
aa– Mazbut Vakıflarda  545
bb– Mülhak, Cemaat ve Esnaf Vakıflarında  545
d– Eski Vakıfların Vakfiye Şartlarının Değiştirilmesi ve Mallarının Tahsis Cihetinin Değiştirilmesi  546
e– Eski Vakıf Taşınmazlarının Kamulaştırma ve İmar Uygulamaları Karşısında Durumu  548
aa– Kamulaştırma Karşısındaki Durumu  548
bb– İmar Uygulamaları Karşısında Durumu  550
aaa– 3194 Sayılı İmar Kanununa Göre  550
bbb– 5737 Sayılı Vakıflar Kanununa Göre  552
ccc– 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na Göre  554
f– Eski Vakıf Taşınmazlarının Amacına Uygun Kiraya Verilmesi ve Tahsisi  558
aa– 1983 Yılına Kadarki Dönemde  558
bb– 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu Çıktıktan Sonraki Dönem  568
cc– 5737 sayılı Vakıflar Kanunu Yürürlüğe Girdikten Sonraki Durum  576
aaa– Kiraya Verme  576
bbb– Tahsis Etme ve Devir  580
ccc– Çeşitli Kiralama ve Tahsis Yöntemleri  584
ddd– Tahliye ve Ecrimisil  588
g– Eski Vakıf Taşınmazlarının Zilyetlik (possession) ve Zamanaşımı (Period of limitation) Yoluyla Kazanılıp Kazanılamayacağı  595
aa– Hayrattan Olan Vakıf Taşınmazlarının Durumu  598
bb– Tapuya Kayıtlı Olmayan Hayrat Dışındaki Vakıf Taşınmazlarının Durumu  599
cc– İcareteynli ve Mukâtaalı Vakıfların Taviz Bedeli İle Devri Halinde  601
h– Eski Vakıf Mallarının Vergi Resim ve Harçtan Muaf Olup Olmadığı  608
aa–Mazbut Vakıfların ve Mallarının Değişik Vergiler Açısından Mükellefiyet Durumu  608
bb– Mülhak Vakıfların ve Mallarının Değişik Vergiler Açısından Mükellefiyet Durumu  615
cc– Cemaat Vakıflarının ve Mallarının Çeşitli Vergiler Açısından Mükellefiyet Durumu  617
VIII– ESKİ VAKIFLARDAN KAYNAKLANAN DİĞER UYUŞMAZLIKLARIN YARGISAL ÇÖZÜMÜ  621
A– Eski Vakıflarla İlgili Davalarda Görevli Yargı Düzeni ve Mahkemeler  622
1– İdari Yargının Görevli Olduğu Davalar  623
2– Adlî Yargının Görevli Olduğu Davalar  628
a– Genel Olarak  628
b– Adlî Yargıda Sıklıkla Görülen Eski Vakıf Davaları  637
aa– Galle Fazlası (Income Receivable) ve Galle Fazlasına Müstehak Vakıf Evladı Tespit Davaları (Lawsuits to Determine the Descendants Entitled to the Income)  637
bb– Vakıf Evladı (Evladiye) Tespit Davaları (The Case of Determination Foundation “Waqf” Child)  653
cc– Tevliyete Ehil Vakıf Evladı Tespit Davaları (The Case of Determination Entitled to the Trusteeship “Mutawalli” Foundation “Waqf” Child)  658
dd– İntifa Hakkı (Usufruct) Davaları  669
ee– Tapu İptali ve Tescil Davaları (Deed Cancellation and Registration Lawsuit)  676
ff– Kira Davaları (Rental Disputes)  683
B– Eski Vakıflarla İlgili Davalarda Yetkili Mahkemeler  686
C– Eski Vakıf Davalarında Taraf Ehliyeti (Standing to Sue)  692
D– Eski Vakıf Davalarında Deliller (Evidence)  696
1– Eski Vakıf Davalarında Yazılı Deliller (Documentary Evidence)  698
a– Vakfiye (Vakıfnâme, Deed)  700
b– Vakfiye Dışındaki Eski Yazılı Deliller  702
c– Bilirkişi Raporları ve Keşif  706
2– Yazılı Olmayan Deliller  707
TESPİT ve SONUÇLAR  709
BİBLİYOGRAFYA  713
KAVRAM DİZİNİ  771
 







 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  5
–TÜRKÇE ÖZET–  9
–ENGLISH ABSTRACT–  13
İÇİNDEKİLER  17
KISALTMALAR  29
GİRİŞ  33
BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK ESKİ VAKIF MÜESSESESİ
I– ESKİ VAKIF MÜESSESESİ  39
A– Kavram ve Tanım  39
B– Tarihsel Süreç ve Benzer Kurum ve Kavramlarla Karşılaştırma  47
1– Eski Medeniyetlerde Vakıf  50
a– Eski Mezopotamya’da Vakıf  50
b– Eski Anadolu Medeniyetlerinde Vakıf  51
c– Eski Mısır’da Vakıf  52
d– Eski Yunan’da Vakıf  52
e– Eski Roma’da Vakıf  53
f– Eski Bizans’ta Vakıf  57
g– Cermen Hukukunda Vakıf  59
h– Eski Fransız Hukukunda Vakıf  61
ı– Eski İspanya Hukukunda Vakıf  62
i– Eski İngiliz ve Amerikan Hukukunda Vakıf  63
aa– Trust – Foundation – Vakıf Karşılaştırması  63
bb– Tarihsel Süreçte Trust – Vakıf Karşılaştırması  65
cc– Hukukî Yapı ve İşlevleri Açısından Trust – Foundation – Vakıf Karşılaştırması  71
j– Eski Türklerde Vakıf  76
k– İslȃmiyet Öncesi Eski Arap Toplumlarında Vakıf  78
l– İslȃm Toplumlarında Vakıf  79
aa– İslȃmın Ana Kaynaklarında Vakıf  80
aaa– Kur’an–ı Kerim’de Vakıf  80
bbb– Hz. Peygamber (SAS) Sünnetinde Vakıf  81
bb– İslâm Devletlerinde Vakıf  84
cc– Osmanlılarda Vakıf  90
II– ESKİ VAKIFLARIN UNSURLARI (GEREKLİ ŞARTLARI)  99
A–İrade Beyanı (Sıyga, Declaration of Intention)  100
1– Açık (Sarih) İrade Beyanı (Explicit Declaration of Intent)  101
2– Zımnȋ (Örtülü) İrade Beyanı (İmplicit Declaration of Intent)  103
3– Vakıfnâmenin (Vakfiye, Vakıf Senedi, Deed) Vakfın Kurulması Açısından Önemi  105
4– İrade Beyanında Aranan Şartlar  107
a–Vakfın Ecel ve Şarta Bağlanamaması (Tenciz)  107
b–Vakıf İradesinde Devamlılık (Müebbet, Te’bit, Perpetuity) Şartının Bulunması  108
c– Vakıf İradesinin Sağlam Olması  111
d– Vakıf İrade Beyanının Kesin ve Bağlayıcı Olması  111
e– Vȃkıfın İrade Beyanında Vakfın Mahiyetine, Amacına, Ahlâka, Âdâba, Kamu Düzenine, Yararlananların Menfaatine Aykırı Bir Şartın Bulunmaması  112
B– Vakfeden (Vâkıf, Waqif, Founder, Settlor)  113
1– Vâkıfın Gerçek Şahıs Olup Tam Fiil Ehliyetine Sahip Olması  114
a– Temyiz Kudretinin Olması (Capacity to Act)  114
b– Büluğ (Ergenlik) ve Rüşt Çağına Ulaşması (Age of Consent)  115
c– Mahcur (Incompetent Person) Olmaması  116
d– Hür (Free, Independent) Olması  117
2– Vȃkıfın Hükmȋ Şahıs Olması  118
3– Vakıf Kurmaya Etkili Olmayan Haller  119
4– Vakfetme Yetkisine Etkili Olan Haller  121
C– Vakfın Konusu (Mevkuf)  123
1– Mevkufun Mülk Olması  123
2– Mevkufun Mütekavvim Mal Olması  125
3– Mevkufun Somut (Ayn) Olması  126
4– Vakıf Konusunu Teşkil Edebilecek Nitelikte Olması  126
5– Vakfedilen Malın Malum ve Muayyen Olması  129
D– Vakıftan Yararlananlar (Mevkufun Aleyh – Meşrutun–leh, The Beneficiaries of the Waqf)  130
III– ESKİ VAKIFLARIN ÇEŞİTLERİ  136
İKİNCİ BÖLÜM
ESKİ VAKIFLARIN VE TAŞINMAZLARININ OSMANLI DEVLETİ DÖNEMİNDEKİ HUKUKÎ REJİMİ
I– GENEL OLARAK  139
II– ESKİ VAKIFLARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ  141
A– Tüzel Kişilik (Legal Person) Statüsü  143
B– Özel Hukuk – Kamu Hukuk Tüzel Kişisi Olarak Vakıflar  148
1– Genel Olarak  148
2– Sahih Vakıflar  151
3– Gayrisahih (İrsadȋ, Tahsisat Kabilinden) Vakıflar  153
a– Tarihsel Süreçte İrsadȋ (Gayrisahih) Vakıflar  156
b– İrsadî (Gayrisahih) Vakıfları Benzer Müesseselerle Karşılaştırma  160
aa– İkta Tasarrufları  160
bb– Temlik  161
III– ESKİ VAKIFLARIN İDARESİ (TEVLİYET) VE TEFTİŞİ (NEZARETİ)  162
A– Genel Olarak  162
B– Mütevelli (Mutawalli, Trustee)  164
1– Mütevellinin Atanması  165
a– Vâkıf Tarafından Atanması (Meşrutiyet Üzere – Meşruta Mütevelli)  165
b– Hâkim Tarafından Atanması (Mansup Mütevelli)  166
2– Mütevellide Bulunması Gereken Vasıflar  168
a– Âkil ve Baliğ Olması  168
b–Muktedir (Kifayetli) Olması  169
c– Adil (Fair) ve Güvenilir Olması  170
d– Diğer Şartlar  170
3– Mütevellinin Hakları ve Sorumlulukları  171
a– Mütevellinin Ücret Hakkı  171
aa– Ücretin Vâkıf Tarafından Takdiri  172
bb– Ücretin Hâkim Tarafından Takdiri  172
b– Mütevellinin Hizmet Hakkı ve Ödevi  173
c– Kâimmakam Tayin Etme  173
d– Mütevellinin Sorumlulukları  174
4– Mütevellinin Tazmin Sorumluluğu  176
5– Mütevellilik Görevinin Sona Ermesi  177
C– Eski Vakıfların Teftiş ve Murakabesi (Nezâreti)  178
1– Osmanlı Devletine Kadarki Durum  180
2– Osmanlı Devletinde Evkaf Teşkilatı  183
3– Evkaf–ı Hümâyun Nezâretinin (Ministry of Awkaf) Kurulmasından Sonraki Durum (Vakıfların İdare ve Denetiminde Merkezîleştirme Süreci)  188
D– Vakıf Görevlileri  194
IV– ESKİ VAKIFLARIN İDARİ FONKSİYONLARI (GERÇEKLEŞTİRDİĞİ KAMU HİZMETLERİ)  196
A– 19. Yüzyıl Öncesi Osmanlı Devleti'nde Devlet – Kamu Hizmeti İlişkileri  198
B– Kamu Hizmeti – Vakıf İlişkisi  201
C– Önceki Hukukumuzda Kamu Hizmetlerinin Görülmesinde Vakıfların Fonksiyonu  206
1– 19.Yüzyıla Kadarki Süreç  206
2– 19. Yüzyıl Sonrası Kamu Hizmetlerinin Görülmesinde Vakıfların Rolü  210
D– Eski Vakıfların İfa Ettiği Kamu Hizmetleri (Public Services)  215
1– Eğitim Hizmetleri (Education Services)  215
a– 19. Yüzyıla Kadar Olan Süreçte Vakıfların Eğitim Hizmetleri (Education Services)  215
b– Tanzimat Sonrası Eğitim Faaliyetlerinde Vakıfların Rolü  223
2– Eski Vakıfların Sağlık Hizmetleri (Health Services)  228
a– 19. Yüzyıla Kadar Olan Süreçte Vakıfların Sağlık Hizmetleri (Health Services)  228
b– 19. Yüzyıl ve Sonrası Sağlık Hizmetlerinde Vakıfların Rolü  233
3– Eski Vakıfların Belediye Hizmetleri (Municipal Services) ve Şehircilik Faaliyetleri  237
a– Belediye Hizmetlerinin Vakıflar Tarafından Görülmesi  237
b– 19. Yüzyıl Sonrası Belediye Teşkilatının Kurulması ve Vakıf – Belediye Hizmet İlişkileri  242
4– Eski Vakıfların Ulaşım (Transportation Services) ve Bayındırlık Hizmetleri (Public Works)  248
5– Eski Vakıfların Din Hizmetleri (Religion Services)  251
a– Din Hizmetlerinin Vakıflar Tarafından Görülmesi  251
b– Tanzimat Sonrası Din Hizmetlerinin Görülmesi  253
6– Eski Vakıfların Askerlik Hizmetleri ve Kolluk Faaliyetleri  254
7– Eski Vakıfların Sosyal Güvenlik ve Sosyal Hizmetleri (Social Welfare)  255
8– Eski Vakıfların Gelir Kaynakları ve Ekonomik (İktisadȋ, Economic) Hizmetleri  258
V– ESKİ VAKIFLARIN ÇEŞİTLERİ  265
A– Mülkiyet Yönünden Eski Vakıflar: Sahih Vakıf – Gayrisahih Vakıf Ayrımı  266
1– Osmanlı'da Arazi Rejimi  270
a– 1858 tarihli Arazi Kanunnamesinden Önceki Dönemde  270
b– 1858 tarihli Arazi Kanunnamesinden Sonra  271
aa– Arazi–i Memlûke (Mülk Araziler)  272
bb– Arazi–i Mîriyye (Emiriyye, Mîrî Arazi)  273
cc– Arazi–i Mevkufe (Vakıf Araziler)  274
dd– Arazi–i Metruke (Metruk, Terkedilmiş) Arazi  275
ee– Arazi–i Mevat (Ölü Arazi)  276
2– Sahih Vakıflar – Mülk Arazi (Arazi–i Memluke)nin Vakfedilmesi  276
3– İrsadî (Gayrisahih, Tahsisat Kabilinden) Vakıflar – Mîrî Arazi (Arazi–i Mîrîye) nin Vakfedilmesi  278
4– Diğer Arazilerin Vakfedilmesi  282
a– Ölü (Mevat) Arazinin Vakfedilmesi  282
b– Metruk Arazinin Vakfedilmesi  282
c– Vakıf Arazilerin Vakfedilmesi  282
B– Vakfedilen Malın Cinsi Yönünden Eski Vakıflar  283
1– Taşınır (Menkul) Mal Vakıfları  283
a– Kitap Vakıfları  284
b– Nakit Para Vakıfları (Cash Waqf)  284
2– Taşınmaz (Gayrimenkul) Mal Vakıfları  289
a– Kamu Hizmetleri İçin Yapılmış Vakıf Eserleri  289
b– Vakıf Araziler  290
3– Yararlananlar ve Yararlanma (İntifa) Şekilleri Bakımından Vakıf Çeşitleri  290
a– Hayrî Vakıflar  291
aa– Aynından Doğrudan Doğruya Yararlanılan (Aynıyla İntifa Olunan) Vakıflar  291
aaa– Herkesin Yararlanabileceği Vakıflar, Müessesât–ı Hayriye (Hayrat)  292
bbb– Sadece Fakirlerin Yararlanabileceği Vakıflar, Müessesâtı Hayriye  292
bb– Gelirleri İle İntifa Olunan (Kazanç Sağlayan Akar) Vakıflar  293
aaa– Üstü Kapalı Yerlerin Vakfedilmesi (Musakkafât–ı Vakfiyye)  293
bbb– Üstü Kapalı Olmayan Yerlerin Vakfedilmesi (Müstegıllât)  294
b– Aile (Evladî, Zürrî) Vakıfları (Family Awqaf)  294
c– Avârız Vakıfları  298
4– Kiraya Verilmeleri Yönünden Vakıflar  301
a– İcare–i Vahideli Vakıflar  301
b– İcare–i Vahide–i Kademeli Vakıflar  302
c– İcareteynli (Çift İcarlı) Vakıflar  304
d– Mukâtaalı Vakıflar  312
e– Gedikler  315
5– Yönetimleri Bakımından Vakıflar  318
a– Mazbut Vakıflar (Fused Foundations)  319
aa– Selâtin (Sultan) Vakıfları  320
bb– Mütevellisi Kalmayan Vakıflar  321
cc– İdaresi Mazbut Vakıflar  321
b– Mazbut Olmayan Vakıflar  322
aa– Mülhak Vakıflar (Annexed Foundations)  322
bb– Müstesna Vakıflar 323
aaa– Eizze Vakıfları (Eizze Foundations)  324
bbb– Guzza Vakıfları  325
cc– Meşrutiyet Üzere Tasarruf Olunan Vakıflar  326
VI– ESKİ VAKIF MALLARININ KORUNMASI REJİMİ  327
A– Vakfedilen Malın Mülkiyeti  327
1– Sahih Vakıflarda Mevkufun Mülkiyeti  327
2– Gayrisahih Vakıflarda Mevkufun Mülkiyeti  328
B– Vakfedilen (Mevkufun) Malın Dokunulmazlığı (Inalienable, Intouchability)  330
1– Genel Kural  330
2– Dokunulmazlık İlkesinin İstisnaları  331
a– Vakıf Malın Başka Bir Malla Değiştirilmesi (İstibdal, Exchange)  331
b– İcareteynli ve Mukâtaalı Usulüne Başvurulması  333
c– Şuf'a Hakkının Bulunması  335
d– Vakıf Mallarının Mülkiyetinin Vâkıfa Veya Mirasçılarına Geri Dönmesi  335
C– Eski Vakıfların Vergiler Açısından Durumu  335
D– Vakıf Mallarının Cebrî İcra Yoluyla Satılıp Satılamayacağı  336
E– Vakıf Mallarının Tahsis Amacının Değiştirilip Değiştirilemeyeceği Hususu  338
F– Vakıf Malları ve Zamanaşımı (Period of Limitation)  339
1– Eski Hukukumuzda Genel Olarak Zamanaşımı (Mürur–u Zaman, Period of Limitation) Müessesesi  339
2– Eski Vakıflarla İlgili Hususlarda Zamanaşımı (Period of Limitation)  340
3– Zamanaşımının Başlangıcı ve Hesaplanması  342
G– Vakıf Mallarının Tapuya Tescili Hususu  343
H– Vakıf Uyuşmazlıklarının Yargısal Çözümü  344
1– Osmanlı Devletinden Önceki Durum  344
2– Osmanlı Devletinde Durum  344
a– Tanzimata Kadarki Dönem  344
b– Tanzimattan Sonraki Dönem  345
3– Vakıf Davalarında Taraflar  346
4– Vakıf Davalarında Deliller  347
a–Vakıf Davalarında Yazılı Deliller  347
b– Yazılı Olmayan Deliller  349
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ESKİ VAKIFLARIN VE MALLARININ CUMHURİYET DÖNEMİ VE GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKÎ REJİMİ
I– 20. YÜZYILDA KARŞILAŞTIRMALI VAKIF REJİMLERİ  351
A– Genel Olarak  351
B– Amerika'da Vakıf Rejimi  352
C– Fransa'da Vakıf Rejimi  356
D– Almanya'da Vakıf Rejimi  358
E– Avusturya'da Vakıf Rejimi  361
F– İsviçre'de Vakıf Rejimi  363
G– İspanya'da Vakıf Rejimi  363
H– İtalya'da Vakıf Rejimi  364
I– Diğer Avrupa Birliği Ülkelerinde Vakıf Rejimi  365
J– Mısır'da Vakıf Rejimi  365
K– İran'da Vakıf Rejimi  366
L– Hindistan'da Vakıf Rejimi  367
M– Malezya'da Vakıf Rejimi  369
N– Singapur'da Vakıf Rejimi  369
II– CUMHURİYET SONRASI TÜRKİYE'DE VAKIFLARIN GENEL REJİMİ  370
III– CUMHURİYET DÖNEMİ ESKİ VAKIF – YENİ VAKIF (TESİS) AYRIMI  373
IV– CUMHURİYET DÖNEMİ VAKIF – KAMU HİZMET İLİŞKİLERİ  380
A– Dünyada Kamu Hizmeti – Vakıf İlişkisi  380
B– Cumhuriyet Döneminde Kamu Hizmetlerindeki Dönüşüm ve Kamu Hizmeti – Vakıf İlişkileri  386
1– Cumhuriyet Döneminde Kamu Hizmetlerinde Dönüşüm  386
2– Cumhuriyet Döneminde Yeni Vakıfların Kamu Hizmetleri – Günümüz Kamu Hizmetlerinin Görülmesinde Vakıf Modelinin Uygulanması  389
a– Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları  392
b– Farklı Bir Statü: Vakıf Üniversiteleri (Foundation Universities)  397
c– Çeşitli Güçlendirme Vakıfları  411
aa– Adalet Teşkilatını Güçlendirme Vakfı  411
bb– Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı  417
cc– Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı  417
3– Cumhuriyet Döneminde Eski Vakıfların Kamu Hizmetleri  418
V– ESKİ VAKIFLARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ SORUNU  423
A– Mazbut Vakıfların Tüzel Kişiliği  425
1–1926– 2008 Arası Dönem  425
a– Mazbut Vakıfların VGM'nden Ayrı Tüzel Kişiliği Olmadığı Görüşü  427
b– Mazbut Vakıfların VGM'nden Ayrı Tüzel Kişiliği Olduğu Görüşü . 431
c– Mazbut Vakıfların Kendine Özgü Bir Yapılanması Olduğu Görüşü  433
d– Görüşümüz  435
2– 2008 Sonrası Dönem  438
B– Mülhak Vakıflar (Annexed Foundations)  439
C– Cemaat (Azınlık) Vakıfları (Community Foundations)  444
1– Kavram ve Tanım  444
2– Cemaat (Azınlık) Vakıflarının Tarihsel Gelişimi  447
a– Azınlıkların Osmanlı Hukuk Sistemindeki Konumu  447
b– Cemaat (Azınlık) Vakıflarının Tüzel Kişiliği ve Taşınmaz Mal Edinmeleri  449
aa– Cemaat (Azınlık) Vakıflarının Tüzel Kişiliği  454
bb– Cemaat (Azınlık) Vakıflarının Taşınmaz Mal Edinmeleri  458
aaa– 1935 Yılına Kadarki Süreç  458
bbb– 1935–1974 Yılları Arasındaki Süreç  463
ccc– 1974–2002 Yılları Arasındaki Süreç  468
ddd– 2008 Yılından İtibaren Başlayan Süreç  482
D– Esnaf Vakıfları  489
VI– ESKİ VAKIFLAR ÜZERİNDE YETKİ KULLANAN İDARİ MAKAM (VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (DİRECTORATE GENERAL OF FOUNDATİONS = CENTRAL WAQF ADMİNİSTRATİON)  489
A– Hukuki Statüsü ve Görevleri  489
1– Genel Müdür  492
2– Vakıflar Meclisi  492
3– Genel Müdürlükteki Diğer Hizmet Birimleri  494
4– Vakıflar Genel Müdürlüğünün Gelirleri  497
5– VGM'nün Eski Vakıflar Üzerindeki İdare, Denetim ve Gözetim Yetkisinin Niteliği  498
a– VGM'nün Mazbut Vakıflar Üzerinde Yetkisinin Niteliği  499
b– VGM'nün Mülhak Vakıflar Üzerindeki Yetkisinin Niteliği  502
aa– Denetim Yetkisi  502
bb– Denetim Yetkisinin Boyutunu Aşan Yetkiler  506
cc– Yönetim ve Temsil Yetkisi  508
aaa– 2762 Sayılı VK'nun Uygulandığı Dönemlerde  508
bbb– 5737 Sayılı Vakıflar Kanunu Dönemi  511
c– VGM'nün Cemaat (Azınlık) Vakıfları Üzerindeki Yetkisinin Niteliği  512
B– Eski Vakıfların Yeni Görevlileri  516
1– Mazbut Vakıfların Görevlileri  517
a– Genel Müdürlük Personeli  517
b– Vakıflar Meclisinin Oluşumu  518
c– Genel Müdürlükteki Diğer Personel  520
aa– Vakıf Uzmanlığı  520
bb– Müfettişlik Görevi  521
2– Mülhak Vakıfların Görevlileri  522
a– Mütevelli Olabilmenin Şartları  522
aa– Adlî Aşama  522
aaa– Vakfedenin Soyundan Geldiğinin İspatı  522
bbb– Tevliyete (Mütevelliliğe) Müstehak Olduğuna Dair Mahkeme Kararı Alınması  524
bb– İdarî Aşama  524
aaa– Tevliyet (Mütevellilik) Tevcihinin Yöneltilmesi  524
bbb– Tevliyet (Mütevellilik) Tevcihi Yapılamaması Durumu  524
b– Mütevellinin Görev ve Yükümlülükleri  525
aa– Genel Olarak  525
bb– Vakfı İdare ve Temsil Etme Görevi  526
cc– Vakıf Hayrat ve Akarlarını Koruyup Gözetme Görev ve Yükümlülüğü  527
dd– Vakıf Akarlarını Kiraya Verme Yetkisi  528
ee– Gelir – Gider Muhasebesini Tutma  528
ff– Tahsil Ettiği Paraları Muhafaza ve Nemalandırma Görevi  529
c– Mütevellinin Hakları  529
aa– Yönetimin Kendisine Tevcih Edilmesini İsteme Hakkı  529
bb– Ücret İsteme Hakkı  530
cc– Vakıf Mallarının ve Vakfın Amaç ve İşlevlerinin Değiştirilmesini Teklif Etme  530
d– Mütevellinin Sorumlulukları  531
e– Mütevellilik Görevinin Sona Ermesi  533
VII– ESKİ VAKIF MALLARININ GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKÎ REJİMİ  535
A– Genel Olarak  535
B– Kısaca Kamu Malları Rejimi  538
C– Eski Vakıf Taşınmazlarının Kamu Malları Rejimi Açısından Durumu  541
1– Kamu Malları İmtiyazından Yararlanma  542
a– Hayrat Vakıf Mallarının Durumu  542
b– Hayrat Dışında Kalan Vakıf Malları  544
c– Vakıf Mallarının Değiştirilmesi ve Satılıp Satılamayacağı Hususu . 545
aa– Mazbut Vakıflarda  545
bb– Mülhak, Cemaat ve Esnaf Vakıflarında  545
d– Eski Vakıfların Vakfiye Şartlarının Değiştirilmesi ve Mallarının Tahsis Cihetinin Değiştirilmesi  546
e– Eski Vakıf Taşınmazlarının Kamulaştırma ve İmar Uygulamaları Karşısında Durumu  548
aa– Kamulaştırma Karşısındaki Durumu  548
bb– İmar Uygulamaları Karşısında Durumu  550
aaa– 3194 Sayılı İmar Kanununa Göre  550
bbb– 5737 Sayılı Vakıflar Kanununa Göre  552
ccc– 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na Göre  554
f– Eski Vakıf Taşınmazlarının Amacına Uygun Kiraya Verilmesi ve Tahsisi  558
aa– 1983 Yılına Kadarki Dönemde  558
bb– 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu Çıktıktan Sonraki Dönem  568
cc– 5737 sayılı Vakıflar Kanunu Yürürlüğe Girdikten Sonraki Durum  576
aaa– Kiraya Verme  576
bbb– Tahsis Etme ve Devir  580
ccc– Çeşitli Kiralama ve Tahsis Yöntemleri  584
ddd– Tahliye ve Ecrimisil  588
g– Eski Vakıf Taşınmazlarının Zilyetlik (possession) ve Zamanaşımı (Period of limitation) Yoluyla Kazanılıp Kazanılamayacağı  595
aa– Hayrattan Olan Vakıf Taşınmazlarının Durumu  598
bb– Tapuya Kayıtlı Olmayan Hayrat Dışındaki Vakıf Taşınmazlarının Durumu  599
cc– İcareteynli ve Mukâtaalı Vakıfların Taviz Bedeli İle Devri Halinde  601
h– Eski Vakıf Mallarının Vergi Resim ve Harçtan Muaf Olup Olmadığı  608
aa–Mazbut Vakıfların ve Mallarının Değişik Vergiler Açısından Mükellefiyet Durumu  608
bb– Mülhak Vakıfların ve Mallarının Değişik Vergiler Açısından Mükellefiyet Durumu  615
cc– Cemaat Vakıflarının ve Mallarının Çeşitli Vergiler Açısından Mükellefiyet Durumu  617
VIII– ESKİ VAKIFLARDAN KAYNAKLANAN DİĞER UYUŞMAZLIKLARIN YARGISAL ÇÖZÜMÜ  621
A– Eski Vakıflarla İlgili Davalarda Görevli Yargı Düzeni ve Mahkemeler  622
1– İdari Yargının Görevli Olduğu Davalar  623
2– Adlî Yargının Görevli Olduğu Davalar  628
a– Genel Olarak  628
b– Adlî Yargıda Sıklıkla Görülen Eski Vakıf Davaları  637
aa– Galle Fazlası (Income Receivable) ve Galle Fazlasına Müstehak Vakıf Evladı Tespit Davaları (Lawsuits to Determine the Descendants Entitled to the Income)  637
bb– Vakıf Evladı (Evladiye) Tespit Davaları (The Case of Determination Foundation “Waqf” Child)  653
cc– Tevliyete Ehil Vakıf Evladı Tespit Davaları (The Case of Determination Entitled to the Trusteeship “Mutawalli” Foundation “Waqf” Child)  658
dd– İntifa Hakkı (Usufruct) Davaları  669
ee– Tapu İptali ve Tescil Davaları (Deed Cancellation and Registration Lawsuit)  676
ff– Kira Davaları (Rental Disputes)  683
B– Eski Vakıflarla İlgili Davalarda Yetkili Mahkemeler  686
C– Eski Vakıf Davalarında Taraf Ehliyeti (Standing to Sue)  692
D– Eski Vakıf Davalarında Deliller (Evidence)  696
1– Eski Vakıf Davalarında Yazılı Deliller (Documentary Evidence)  698
a– Vakfiye (Vakıfnâme, Deed)  700
b– Vakfiye Dışındaki Eski Yazılı Deliller  702
c– Bilirkişi Raporları ve Keşif  706
2– Yazılı Olmayan Deliller  707
TESPİT ve SONUÇLAR  709
BİBLİYOGRAFYA  713
KAVRAM DİZİNİ  771
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026