|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM
KİRA HUKUKUNDA TAKAS
§ I. KİRA SÖZLEŞMESİNİN TÜRLERİ 21
A. GENEL OLARAK 21
B. KİRALANANIN NİTELİĞİNE VE KULLANIM AMACINA GÖRE KİRA
SÖZLEŞMESİNİN TÜRLERİ 23
1. Adi (Genel–Olağan) Kira 23
2. Konut ve Çatılı İşyeri Kirası 24
a. Genel Olarak Konut ve Çatılı İş Yeri Kiralarına İlişkin
Hükümlerin Uygulama Alanı (TBK. 339) 24
b. Konut Kavramı 27
c. Çatılı İşyeri Kavramı 30
3. Ürün (Hasılat) Kirası 33
C. SÖZLEŞMENİN SÜRESİNE GÖRE KİRA SÖZLEŞMESİNİN TÜRLERİ : BELİRLİ
SÜRELİ – BELİRSİZ SÜRELİ KİRA SÖZLEŞMELERİ 35
§ II. TAKASIN TANIMI, NİTELİĞİ, İŞLEVLERİ ve ÖNEMLİ KAVRAMLAR 37
§ III. KİRA HUKUKU ÖZELİNDE TAKASIN KOŞULLARI 42
A. İKİ ALACAK OLMASI ve BU ALACAKLARIN HUKUKİ SEBEPLERİNİN
ÖNEMLİ OLMAMASI 42
1. Kiraya Verenin Konusu Para Olan Alacakları 43
a. Kira Bedeli 43
b. Diğer Alacaklar 47
2. Kiracının Konusu Para Olan Alacakları 49
B. ALACAKLARIN GEÇERLİ OLMASI 50
1. Dar Anlamda Kiracı Aleyhine Düzenleme Yasağı (Kiracı Aleyhine
Muacceliyet Kaydı, Ceza Koşulu vb. Ödeme Yükümlülükleri
Belirlenmesi Yasağı –TBK. 346–) 51
2. Tazminat Düzenlemesi Yasağı (TBK. 334/II) 57
3. Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Kira Bedelinin Belirlenmesi Dışında
Kiracı Aleyhine Değişiklik Yasağı (TBK. 343) 57
4. Bağlantılı Sözleşme Yasağı (TBK. 340) 58
C. ALACAKLARIN KARŞILIKLI OLMASI 60
1. Genel Olarak 60
2. Alacağın Devrinde Karşılıklılık 61
D. ALACAKLARIN ÖZDEŞ EDİMLER veya PARA OLMASI 63
E. AKTİF ALACAĞIN TALEP EDİLEBİLİR (MUACCEL), PASİF ALACAĞIN İFA
EDİLEBİLİR OLMASI 67
1. Ön Açıklamalar 67
a. Genel Olarak 67
b. İflas ve Konkordatoda Özel Düzenlemeler 68
c. Aktif Alacağa Karşı Def’i İleri Sürülmesinin ve Sözleşmeyi İptal
Hakkının Etkisi 70
2. Kiraya Verenin Alacaklarının Doğum ve Muacceliyet Anları 72
a. Kira Bedeli 72
(1) Doğumu 72
(2) Muacceliyeti 74
(3) Zamanaşımı 81
(4) Faiz 81
b. Yan Giderler 83
c. Sözleşme Süresince Doğan ve Muaccel Olan Tazminat
Alacakları 83
d. Sözleşmenin Feshi veya Kiralananın İadesi ile Doğan ve
Muaccel Olan Tazminat Alacakları 86
(1) Sözleşmenin Feshi Nedeniyle Tazminat 86
(2) Kiralananın İadesinde Temerrüt Nedeniyle Doğan
Alacaklar 86
(a) Genel Olarak Kiralananın İadesi 86
(b) Kiralananın İadesinde Temerrüt Nedeniyle Tazminat 90
(3) Kiralananın İadesinde Sözleşmeye Aykırı Kullanım Sonucu
Eksilme, Bozulma ve Ayıp Nedeniyle Tazminat (Hor Kullanma
Tazminatı) 91
(4) Kiracının Kiralananı Sözleşmenin Bitiminden Önce (Erken)
Geri Vermesi Nedeniyle Tazminat (TBK. 325/I) 94
e. Ecrimisil ve Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Alacaklar 98
(1) Malın Ürün Getirme Niteliğine Göre Ecrimisil ve Sebepsiz
Zenginleşme 98
(2) Kiracının Kiralananı Alan ve Süre Bakımından Taşkın
Kullanması Nedeniyle Doğan Alacak 102
(3) Kiracının İade Borcunda Temerrüdü Nedeniyle Ecrimisil 103
f. Caiz Olmayan Alt Kira ve Kullanım Hakkının Devri Nedeniyle
Elde Edilen Menfaatlerin Devrine İlişkin Alacak 104
3. Kiracının Alacaklarının Doğum ve Muacceliyet Anları 107
a. Tazminat Alacakları 108
(1) Genel Olarak 108
(2) Kiralananı Teslimde Temerrüt Nedeniyle Tazminat 109
(3) Kiraya Verenin Yaptığı Yenilik ve Değişiklik Nedeniyle
Tazminat 110
(4) Kiralanandaki Ayıp Nedeniyle Tazminat 111
(5) Kiralananın Zaptı Nedeniyle Tazminat 115
b. Ayıpların Kiracı Tarafından Giderilmesi Nedeniyle Doğan
Alacak (TBK. 306/I) 116
c. Kiracının Kiralananda Yenilik ve Değişiklik Yapması Nedeniyle
Değer Artışı Alacağı 121
(1) Kiraya Verenin İzni Olmadan veya İzin Kapsamı Aşılarak
Yapılan Yenilik ve Değişikliklerin Sonuçları: Sözleşmenin
Feshi, Tazminat ve Eski Hale İade 122
(2) Değer Artışı Alacağının Doğumu İçin Gerekli Ön Koşullar 124
(a) Olumlu Ön Koşullar 124
a.1. Yenilik ve Değişiklik Yapılması 124
a.2. Değer Artışı 124
(b) Olumsuz Ön Koşullar 125
(c) Olumsuz Koşulların İstisnaları : Sözleşmenin Kiracıdan
Kaynaklanmayan Bir Nedenle Erken Feshi veya
Sözleşmenin Baştan Geçersizliği Nedeniyle
Kiralananın Erken İadesi 126
(3) Değer Artışının Talebinin Hukuki Dayanağı 128
(a) Kiraya Verenin Yenilik–Değişikliğe Rıza Göstermesi ve
Değer Artışı İstenebileceğinin Kararlaştırılması
Halinde Değer Artış Talebinin Hukuki Dayanağı 128
(b) Kiraya Verenin Yenilik–Değişikliğe Rızasının
Bulunmaması veya Değer Artışı İstenebileceğinin
Kararlaştırılmamış Olması Halinde Değer Artış
Talebinin Hukuki Dayanağı 129
(4) Değer Artışı Alacağının Doğum ve Muacceliyet Anları ve
Zamanaşımı 134
d. Yeniden Kiralama Yasağına Aykırılık Nedeniyle Doğan Alacak
(TBK. 355) 138
e. Peşin Ödenen Kira Bedellerinin İadesine İlişkin Alacak 139
f. Kat Malikinin Payına Düşen Gider ve Avans Borcunun
Ödenmesinden Doğan Alacak (KMK. 22/I) 153
4. Yan Giderler 157
a. Genel Olarak 157
b. Yan Giderlerin İadesi 162
c. Zamanaşımı 163
5. Vergi ve Benzeri Yükümlülükler (TBK. 302) 164
6. Depozito (Güvence Bedeli/Parası) (TBK. 342) 167
a. Sözleşmenin Başında Verilmesi Gereken Bir Miktar Para Olarak
Depozito 167
b. Sözleşme Sonunda Kiracının İade Alacağı ve Kiraya Verenin
Teminatı Olarak Depozito 169
F. AKTİF ALACAĞIN DAVA EDİLEBİLİR OLMASI: ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ
ALACAKLARIN VE EKSİK BORÇLARIN TAKASI 173
G. TAKAS HAKKINDAN FERAGAT EDİLMEMİŞ OLMASI 176
1. Takas Hakkından Feragat 176
2. Kira Hukukunda Takastan Feragat Yasağı 177
H. ALACAKLARIN TAKASA ELVERİŞLİ BULUNMASI (YASADA TAKAS
HAKKININ YASAKLANMAMIŞ OLMASI) 180
§ IV. TAKAS HAKKININ KULLANILMASI 182
A. GENEL OLARAK 182
B. TAKAS SÖZLEŞMESİ 184
C. TARAFLAR 185
D. TAKAS HAKKININ DAVADA KULLANILMASI 189
1. Takas Savunmasının Niteliği, Savunmanın Hakim Tarafından
Dikkate Alınması 189
2. Davada Takas Beyanında Bulunulmasının Niteliği ve Sonuçları
Hakkında Teoriler 197
a. Maddi (Medeni) Hukuk Teorisi 197
b. Usul Hukuku Teorisi 199
c. Karma Teori 201
3. Takasın Terditli Olarak İleri Sürülmesi, Kesin Hükmün Kapsamına
Girmesi, Dava Masrafları ve Görüşümüz 201
§ V. TAKASIN SONUÇLARI 206
A. KİRACININ KİRA BEDELİ veya YAN GİDER ÖDEMEDE GECİKMESİ
NEDENİYLE SÖZLEŞMESİNİN FESHİNE İLİŞKİN SONUÇLARI 206
1. Genel Olarak 206
2. Kiracının Kira Bedeli veya Yan Gideri Ödemede Gecikmesi
Nedeniyle Sözleşmenin Feshinin, Fesih Beyanı Dışındaki Koşulları 209
a. Kira Bedeli veya Yan Gideri Ödemede Gecikme 209
b. İhtar/Ödeme Emri 212
(1) Genel Olarak 212
(2) Taraflar 214
(a) Kiraya Veren 214
(b) Kiracı 219
c. Kiracının Borca İtiraz Etmemesi ve Verilen Sürede Borcu
Ödememesi 221
3. Fesih Anına İlişkin Görüşler ve Değerlendirme 222
4. Takasın Feshi Önlemesi ve Etkisiz Kılması 227
a. İcra Sürecinde 227
b. Davada 233
B. ALACAKLAR ile BORÇLU ve ALACAKLI TEMERRÜDÜNÜN SONA ERMESİ 238
1. Genel Olarak 238
2. Birden Fazla Alacak 240
3. Çekişmeli Alacaklar 241
4. Sona Ermenin Geçmişe Etkili Olması 242
a. Geçmişe Etkinin Anlamı ve Kapsamı 242
b. Yabancı Para Alacağında Geçmişe Etki 245
c. Geçmişe Etki Kuralının Sözleşmenin Feshine ve Sözleşmeden
Dönmeye Etkisi 246
C. ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 247
İKİNCİ BÖLÜM
KİRA HUKUKUNDA MAHSUP VE BEDELDEN İNDİRİM
§ VI. MAHSUP 249
A. MAHSUP KAVRAMI ve TAKASTAN FARKI 249
B. MAHSUP NEDENLERİ 255
1. Ödemelerin Mahsubu 255
a. Erken Ödemenin Mahsubu 255
b. Geç Ödemenin Mahsubu 256
c. Kısmi Ödemenin Mahsubu 257
d. Birden Çok Borçta Ödemenin Mahsubu 257
e. TBK. 315 Uyarınca Süre Verilmesinden Sonra Yapılan
Ödemenin Mahsubu 260
2. Kiralananın Kullanılmaması Nedeniyle Mahsup (TBK. 324) 260
3. Kiralananın Sözleşmenin Bitiminden Önce (Erken) İadesi Nedeniyle
Mahsup (TBK. 325/II) 263
a. Genel Olarak 263
b. Mahsup Kalemleri 266
(1) Kiraya Verenin Yapmaktan Kurtulduğu Giderler 267
(2) Kiraya Verenin Kiralananı Başka Biçimde Kullanmakla Elde
Ettiği Yararlar 267
(3) Kiraya Verenin Kiralananı Başka Biçimde Kullanmakla Elde
Etmekten Kasten Kaçındığı Yararlar 269
4. Caiz Olmayan Alt Kira ve Kullanım Hakkının Devrinde Mahsup 269
5. Hapis Hakkının Kullanılması Sonucu Elde Edilen Miktarın Mahsubu 270
C. MAHSUBUN UYGULANMASI 271
§VII. KİRA BEDELİNDEN İNDİRİM 273
A. BEDELDEN İNDİRİM HAKKININ TANIMI, HUKUKİ NİTELİĞİ, AMACI 273
1. Genel Olarak Bedelden İndirim ve Benzer Kavramlarla
Karşılaştırılması 273
2. Kira Hukukunda Bedelden İndirim Hakkının Hukuki Niteliği 275
B. KİRA BEDELİNDEN İNDİRİM HAKKIYLA İLGİLİ YASAKLAR 282
1. Kiraya Verenin Sözleşmeye Uygun Teslim ve Bulundurma Borcunda
Değişiklik Yasağı (TBK. 301, 360) 282
2. Tarımsal Taşınmazlara İlişkin Ürün Kirasında Öngörülemeyen
Olaylar Nedeniyle Kira Bedelinden İndirim Hakkından Feragat
Yasağı (TBK. 363/II) 287
C. KİRA BEDELİNDEN İNDİRİM NEDENLERİ 287
1. Genel Olarak 287
2. Kısmi Temerrüt 289
3. Ayıp Nedeniyle Kira Bedelinin İndirilmesi 291
a. Ayıptan Sorumluluğun Genel Koşulları 291
(1) Kiralananda Kullanımı Etkileyen Nitelikte Bir Ayıp Var
Olmalıdır 291
(2) Kiraya Verenin Kusuru ve Ayıbı Giderme İmkanına Sahip
Olması Aranmaz 294
(3) Kiracı Ayıbı Kabul Etmemiş Olmalıdır 295
(4) Ayıptan Sorumluluk Kaldırılmamış Olmalıdır 296
(5) Ayıp Kiracıdan Kaynaklanan Bir Sebeple Ortaya Çıkmamış
Olmalıdır 297
(6) Muayene ve Bildirim Külfetlerinin Olup Olmadığı 297
b. Kira Bedelinden İndirim Hakkının Özel Koşulları 300
(1) Kiraya Verenin Ayıptan Haberdar Olması 300
(2) Ayıbın Giderilmesinin İstenmesine ve Ayıpların Giderilmesi
İçin Süre Tanınmasına Gerek Olmaması 302
(3) Ayıbı Giderilmemiş veya Kiralananın Ayıpsız Benzerinin
Hemen Verilmemiş Olması 302
(4) Kiracının Talebi ya da Hakim Kararı 303
4. Kısmi ve Geçici İmkansızlık 303
5. Kısmi Zapt Nedeniyle Kira Bedelinden İndirim 305
6. Kiracının Katlanma Yükümlülüklerinin İfası Nedeniyle Kira
Bedelinden İndirim 306
a. Genel Olarak 306
b. Katlanma Yükümlülükleri 307
(1) Ayıpların Giderilmesine ve Zararın Önlenmesine Yönelik
Çalışmalara Katlanma Yükümlülüğü (TBK. 319/I) 307
(2) Kiralananın Gezilip Görülmesine Katlanma Yükümlülüğü
(TBK. 319/II) 308
(3) Kiraya Verenin Kiralananda Yenilik–Değişiklik Yapmasına
Katlanma Yükümlülüğü (TBK. 320) 308
c. Kiracının Bedelden İndirim Hakkı ve Tazminat Hakkıyla İlişkisi 310
7. Tarımsal Bir Taşınmazın Her Zamanki Veriminin Olağanüstü Felaket
veya Doğal Olaylar Yüzünden Önemli Ölçüde Azalması 312
D. İNDİRİM HAKKININ KULLANILMASI 316
1. Genel Olarak 316
2. Bedelden İndirime Dayanan İade Alacağı 320
3. İndirim Miktarının Hesaplanması 322
4. İspat 325
5. İsviçre’de Kiracının Kira Bedelini Depo Etme Hakkı ve Uzlaştırma
Makamı 326
6. İndirim Oranının Uygulanacağı Kira Miktarının Belirlenmesi 330
a. Kira Sözleşmesinin ve Kira Miktarının Tarafların Açık veya
Örtülü İradeleriyle Belirlenmesi ve Değiştirilmesi 330
b. Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Kira Miktarının Hakim
Kararıyla Değiştirilmesi (Kira Bedelinin Belirlenmesi Davası)
(TBK. 344/II, III ve IV) ve Uyarlama Davası 335
SONUÇ 343
KAYNAKLAR 357 |