|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Üçüncü Basıya Önsöz 7
Kısaltmalar 29
Giriş 31
Birinci Bölüm
POLİS HUKUKUNDA TEMEL HAKLARA MÜDAHALELER:
ÖN ALAN SORUŞTURMALARI – ÖNLEYİCİ TEDBİRLER
I. ÖN ALAN SORUŞTURMASI KAVRAMI 34
II. ÖN ALAN SORUŞTURMALARININ SINIRLARI 39
A. Genel Olarak 39
B. Belirlilik ve Oranlılık İlkesi 40
1. Belirlilik İlkesi 40
2. Oranlılık İlkesi 43
C. İnsan Haysiyetinin Dokunulmazlığı İlkesi ve Özgürlüklerin Özü Garantisi 45
1. İnsan Haysiyetinin Dokunulmazlığı İlkesi 45
2. Öz Garantisi 46
III. ÖN ALAN SORUŞTURMALARININ ORTAYA ÇIKARDIĞI SONUÇLAR 48
A. Adliyenin, Özellikle de Savcının Polis Üzerinde Hâkimiyetini Kaybetmesi 48
B. Delil Elde Etmenin İdari Nitelik Kazanması 48
C. Polis Teşkilatının “Gizli Polis” Teşkilatına Dönüşmesi Riski 49
D. Maddi Ceza Hukukundaki Etkisi 49
E. Ceza Muhakemesinin Yürüyüşüne Etkileri 50
IV. PVSK’DA YER ALAN ÖN ALAN SORUŞTURMASI YAPMA OLANAKLARI (ÖNLEYİCİ TEDBİRLER) 51
A. Durdurma ve Kimlik Sorma (PVSK m.4/A) 52
1. Kaynakça 52
a. Kavram ve Hukuki Nitelik 52
b. Amaç 59
c. Uygulama ve Kapsam 60
aa. Genel Olarak 60
bb. Durdurma ve Kimlik Sorma 61
cc. Durdurma ve Arama 63
d. Koşulları 67
aa. Tedbirin Sebebi Bakımından 67
bb. Kararı Verecek/Uygulayacak Kişi Bakımından 71
B. Parmak İzi ve Fotoğrafların Kayda Alınması (PVSK m.5) 73
1. Kaynakça 73
2. Açıklamalar 73
a. Kavram–Kapsam 73
b. Uygulaması 76
c. Hükmün Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile İlişkisi 77
C. Önleme araması (PVSK m.9) 80
1. Kaynakça 80
2. Açıklamalar 81
a. Tanım–Kavram 81
b. Hukuki Nitelik 82
c. Amacı 83
d. Aramanın Konusu 83
e. Koşulları 84
aa. Makul Sebep 84
bb. Kararı Verecek Kişi 86
cc. Aramanın Yapılacağı Yer 91
dd. Arama Kararının İçeriği 95
f. Aramanın İcrası 96
D. Önleme Yakalaması ve Muhafaza Altına Alma (m.13) 98
1. Kaynakça 98
2. Açıklamalar 99
a. Terim–Tanım–Kavram 99
b. Koşulları 105
aa. Yakalama (Koruma Altına Alma, Uzaklaştırma) Sebebi 105
bb. Kararı Veren Bakımından 107
c. İcrası 107
d. Sona Ermesi 110
E. Kayıp Çocukların Araştırılması (PVSK m.13/A) 110
1. Kaynakça 110
2. Açıklama 110
a. Kavram 110
b. Tedbirin Konusu 111
c. Tedbire Karar Verecek Makam 112
d. Tedbirin Süresi 112
F. Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin veya İnternet Bağlantı Adresleriyle İnternet Kaynakları Arasındaki Veri Trafiği ile İletilen Verilerin Önleme Amacıyla Tespiti, Dinlenmesi, Sinyal Bilgilerinin Değerlendirilmesi ve Kayda Alınması (PVSK ek m.7) 113
1. Kaynakça 113
2. Açıklamalar 113
a. Kapsam 114
aa. Suç Bakımından 114
bb. Uygulanacak Tedbir Bakımından 117
b. Kararı Verecek Makam 119
c. Kararın İçeriği 121
d. Süresi 123
e. Kararların Yerine Getirilmesi 123
f. Sona Ermesi–Kayıtların Yok Edilmesi– İlgilinin Bilgilendirilmesi 125
g. Faaliyetlerin Denetimi 125
h. Tesadüfen Elde Edilen Delil ve Hukuka Aykırı Dinleme 126
ı. Önleme Amacıyla Başvurulan Tedbirin Koruma Tedbirine Dönüşmesi 126
G. Teknik Araçlarla Önleme Amacıyla İzleme (PVSK ek m.7/6) 127
1. Kaynakça 127
2. Açıklamalar 127
a. Amaç–Kapsam 127
b. Kararı Verecek Makam 129
c. Kararın İçeriği 129
d. Süresi 130
e. Kararların Yerine Getirilmesi 131
f. Sona Ermesi ve Elde Edilen Verilerin Akıbeti 131
g. Faaliyetlerin Denetimi 131
h. Hukuka Aykırı İzleme 132
H. Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Kamu Hizmeti Veren Kuruluşların İhtiyaç Duyulan Bilgi ve Belgelerinden Yararlanabilmek İçin Talepte Bulunmak (PVSK ek m.7/6, c.2–3) 133
1. Kaynakça 133
2. Açıklamalar 133
V. PVSK’DA YER ALMAYAN ÖN ALAN SORUŞTURMASI YAPMA OLANAKLARI (ÖNLEYİCİ TEDBİRLER) 136
A. Verilerin Genel Bilgi Toplama Sistemine (GBT) Kaydedilmesi 136
1. Kaynakça 136
2. Açıklamalar 136
a. Tanım–Kavram 136
b. Amaç 137
c. Bilgi Toplama Birimi 138
d. Kapsam 138
aa. Kişi Bakımından 138
bb. Konu Bakımından 142
e. Uygulanması 143
f. Yönergenin Hukuka Aykırılığı Sorunu 145
g. GBT Sistemindeki Bilgilerin İlgilisine Bildirilmesi 149
B. MOBESE, DRONE (İHA) vb. ile Yapılan İzleme ve Kayıt (Önleyici Amaçla Optik ve Akustik Araçlarla Veri Toplama) 149
1. Kaynakça 149
2. Açıklamalar 150
a. Terim–Kavram 150
b. MOBESE, DRONE (İHA) ile İzleme, Teknik Araçlarla İzleme Koruma Tedbiri (CMK m.140) İçinde Değerlendirilemez 153
c. Konunun Anayasal Boyutu 154
aa. İnsan Haysiyetinin Dokunulmazlığı İlkesi 154
bb. Oranlılık İlkesi 155
aaa. Amaca Uygunluk 155
bbb. Gereklilik 155
ccc. Ölçülülük 155
cc. Belirlilik İlkesi 157
d. MOBESE, DRONE (İHA) Sisteminin ve Bu Çerçevede Önleyici Amaçla Optik ve Akustik Araçlarla Veri Toplama Tedbirinin Şekli ve Kapsamı 157
aa. Tedbirin Uygulama Şekli 157
bb. Kapsamı 158
e. MOBESE, DRONE (İHA) Sisteminin ve Bu Çerçevede Önleyici Amaçla Optik ve Akustik Araçlarla Veri Toplama Tedbrinin Uygulama Koşulları 159
aa. Tedbirin Uygulanacağı Yer Bakımından 159
bb. Tedbirin Uygulanacağı Süre ve Sürenin Tespiti Bakımında Koşulların Mevcut Olduğunun Belgelendirilmesi Zorunluluğu 160
cc. Tedbirin Uygulanmasına Karar Verecek Kişi Bakımından 160
f. Özel Kişiler Tarafından Yapılan Kayıtlar 160
g. Özel Kişiler Tarafından Bir Suça İlişkin Tesadüfen Yapılan Kayıtlar 164
h. Tedbirin Plaka ya da Yüz Tanıma Programlarıyla Bütünleşmesi 165
ı. Değerlendirme 169
VI. ÖNLEYİCİ TEDBİRLERLE ELDE EDİLEN VERİLERİN DELİL OLARAK KULLANILABİLİP KULLANILAMAYACAĞI SORUNU 170
VII. ÖNLEYİCİ TEDBİRLER NEDENİYLE TAZMİNAT 171
İkinci Bölüm
İNTERNET HUKUKUNDA TEMEL HAKLARA MÜDAHALELER
(5651 ve 7545 sayılı Kanun)
I. GENEL OLARAK 173
II. İÇERİĞİN ÇIKARILMASI VE ERİŞİMİN ENGELLENMESİ (5651 s.K. m.8) 175
A. Koruma Tedbiri Niteliği Taşıyan İçeriğin Çıkarılması ve Erişimin Engellenmesi Tedbiri 175
1. Uygulama Koşulları 176
a. Şüphe Bakımından 176
b. Suç Bakımından 176
c. Karar Veren Bakımından 177
2. İcrası 178
3. Sona Ermesi 179
4. Denetimi 179
5. Yaptırım 180
6. Tazminat 181
B. Önleyici (İdari) Tedbir Niteliği Taşıyan Erişimin Engellenmesi Tedbiri 181
1. Kararı Veren Makam 181
2. İcrası 183
3. Denetimi 183
4. Yaptırım 183
5. Tazminat 184
III. GECİKMESİNDE SAKINCA BULUNAN HALLERDE İÇERİĞİN ÇIKARILMASI VE/VEYA ERİŞİMİN ENGELLENMESİ (5651 s.K. m.8/A) 184
A. Nitelik ve Kapsam 184
B. Kararı Veren Makam 185
C. İcrası 185
D. Yaptırım 186
IV. KİŞİLİK HAKLARININ İHLAL EDİLMESİ NEDENİYLE İÇERİĞİN YAYINDAN ÇIKARILMASI VE/VEYA ERİŞİMİN ENGELLENMESİ (5651 s.K. m.9) 186
V. ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ NEDENİYLE İÇERİĞE ERİŞİMİN ENGELLENMESİ (5651 s.K. m.9/A) 186
A. Kapsam ve Hukuki Nitelik 186
B. Kararı Veren Makam 187
C. İcrası 188
VI. SİBER UZAYDA ARAMA, KOPYALAMA VE ELKOYMA (7545 s.K. m. 8/5) 188
A. Genel Olarak 188
B. Nitelik ve Kapsam 190
C. Kararı Verecek Makam 190
D. İcrası 191
VII. İNTERNET ORTAMININ İZLENMESİ (SANAL DEVRİYE) 191
A. Siber Güvenlik Başkanlığı Tarafından Yapılan İzleme 191
B. Polis Tarafından Yapılan İzleme 194
Üçüncü Bölüm
CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA TEMEL HAKLARA MÜDAHALELER: AÇIK VE GİZLİ KORUMA TEDBİRLERİ
I. TERİM – TANIM – KAVRAM 198
A. Terim 198
B. Tanım ve Kavram 200
II. ORTAK ÖZELLİKLERİ VE TEMEL KOŞULLARI 200
III. ÇEŞİTLERİ 202
A. Yakalama–Gözaltı (CMK m.90 vd.) 202
1. Kaynakça 202
2. Açıklamalar 203
a. Tanım–Kavram 203
b. Amacı 204
c. Yakalama ve Gözaltına Almaya Yetkili Olanlar 204
aa. Herkesin Yakalama Yapabildiği Haller 205
bb. Kolluğun Yakalama Yapabildiği Haller 206
aaa. Yakalama Emrine Dayanan Yakalama (Müzekkereli Yakalama) 206
bbb. Yakalama Emrine Dayanmayan (Müzekkeresiz) Yakalama (CMK m.90/2) 207
d. Yakalama Sonrası Yapılacak İşlem 208
e. Soruşturması ve Kovuşturması Şikayete Bağlı Suçlarda Yakalama 208
f. Yakalananın Hakları 209
aa. Yakalanana Haklarının Bildirilmesi 209
bb. Yakalanan veya Gözaltına Alınanın Durumunun Yakınlarına Bildirilmesi (m.95) 211
cc. Yakalamanın İlgililere Bildirilmesi (m.96) 211
g. Yakalama Koruma Tedbirinin Özellik Gösterdiği Kişiler 212
aa. Çocuklar 212
bb. Diplomasi Dokunulmazlığından Yararlananlar 213
cc. Milletvekilleri 214
h. Yakalamanın Zamanı 215
ı. Tutuklama Kararı Verilemeyen Hallerde Yakalama ve Gözaltı 215
i. Tutuklama Kararı Üzerine Yakalama 215
j. Kabahatlerde Yakalama 216
k. Gözaltı Kararı 216
aa. Kararı Verecek Makam 217
bb. Gözaltı Kararı Verilebilecek Haller 217
cc. Gözaltı Süresi 219
dd. Gözaltı Kararı Üzerine Yapılacak İşlemler 222
ee. Yakalama ve Gözaltı İşlemine İtiraz 224
ff. Hâkim Önüne Çıkma (Habeas Corpus) Hakkı (CMK m.91/son; AY m.19/5) 224
gg. Serbest Bırakma 225
l. Yeniden Yakalama Yasağı 226
m. Gözaltı İşlemlerinin Denetimi 226
n. Yakalamada Zor Kullanma Yetkisi 226
o. Yakalama Emri Üzerine Tutuklama (Sevk Tutuklaması) 227
B. Tutuklama 230
1. Kaynakça 230
2. Açıklamalar 231
a. Tanım–Kavram 231
b. Hukuki Nitelik 231
c. Amacı 231
d. Tutuklamanın Şartları 232
aa. Kuvvetli Suç Şüphesi Bulunmalıdır 232
bb. Bir Tutuklama Nedeni Mevcut Olmalıdır 233
aaa. Kaçma Şüphesinin Varlığı 234
bbb. Delillerin Karartılması Şüphesinin Varlığı 235
ccc. Katalog Suçların İşlenmiş Olduğu Hususunda Kuvvetli Şüphe Sebeplerinin Varlığı 235
cc. Tedbire Ölçülü Olarak Başvurulmalıdır (Oranlılık İlkesi) 238
dd. Tutuklamaya Şüpheli ve Sanık Hakkında Karar Verilebilir 238
ee. Tutuklamaya Ancak Hakim Karar Verebilir 239
aaa. Genel Olarak 239
bbb. Tutuklama Kararının İçeriği 239
ccc. Tutuklama Duruşması 241
ddd. Verilen Kararların Denetimi (İtiraz) 242
ff. Tutuklama Yasağı Bulunmamalıdır 245
e. Tutuklama Kararının Yüze Karşı Verilmesi Kuralı 246
f. Tutuklama Kararının Yerine Getirilmesi 247
g. Özel Tutuklama Halleri 248
aa. Tanığın, Bilirkişinin ve Zilyedin Tutuklanması 248
bb. Duruşma Düzenini Bozanın Hapsi 248
cc. İade Tutuklaması 249
dd. Duruşma Sırasında Suç İşlenmesi Halinde Tutuklama (CMK m. 205) 249
ee. Kabahatler Kanunu m. 40 Çerçevesinde Tutuklama 250
h. Tutuklulukta Geçecek Süre (CMK m.102) 250
ı. Tutuklama Kararının Geri Alınması 258
i. Tutuklunun Salıverilme İstemi (CMK m.104) 259
j. Salıverilenin Yükümlülükleri (CMK m.106) 261
k. Tutuklunun Hakları (CMK m.107) 262
l. Tutukluluğun Gözden Geçirilmesi (CMK m.108) 262
m. Hükmen Tutukluluk 264
C. Adli Kontrol (CMK m.109–115) 265
1. Kaynakça 265
2. Açıklamalar 265
a. Genel Olarak 265
b. Adli Kontrol Tedbirinin Tanımı ve Hukuki Niteliği 266
c. Adli Kontrol Tedbirinin Amacı 266
d. Uygulama Koşulları 267
aa. CMK m.100’de Belirtilen Tutuklama Sebepleri Bulunmalıdır 267
bb. Oranlılık İlkesi Gerçekleşmiş Olmalıdır 269
e. Hakkında Adli Kontrol Kararı Verilen Şüphelinin Tabi Tutulacağı Yükümlülükler 271
aa. Genel Olarak 271
bb. Yükümlülükler 273
aaa. Yurt Dışına Çıkamama (Yurt Dışına Çıkma Yasağı) 273
bbb. Hâkim Tarafından Belirlenen Yerlere, Belirtilen Süreler İçinde Düzenli Olarak Başvurmak 274
ccc. Hâkimin Belirttiği Merci veya Kişilerin Çağrılarına ve Gerektiğinde Meslekî Uğraşlarına İlişkin veya Eğitime Devam Konularındaki Kontrol Tedbirlerine Uymak 274
ddd. Her Türlü Taşıtları veya Bunlardan Bazılarını Kullanamamak ve Gerektiğinde Kaleme, Makbuz Karşılığında Sürücü Belgesini Teslim Etmek 274
eee. Özellikle Uyuşturucu, Uyarıcı veya Uçucu Maddeler İle Alkol Bağımlılığından Arınmak Amacıyla, Hastaneye Yatmak Dahil, Tedavi veya Muayene Tedbirlerine Tâbi Olmak ve Bunları Kabul Etmek 274
fff. Şüphelinin Parasal Durumu Göz Önünde Bulundurularak, Miktarı ve Bir Defada veya Birden Çok Taksitlerle Ödeme Süreleri, Cumhuriyet Savcısının İsteği Üzerine Hâkimce Belirlenecek Bir Güvence Miktarını Yatırmak (Teminatla Salıverme) 275
ggg. Silâh Bulunduramamak veya Taşıyamamak, Gerektiğinde Sahip Olunan Silâhları Makbuz Karşılığında Adlî Emanete Teslim Etmek 275
hhh. Cumhuriyet Savcısının İstemi Üzerine Hâkim Tarafından Miktarı ve Ödeme Süresi Belirlenecek Parayı Suç Mağdurunun Haklarını Güvence Altına Almak Üzere Aynî veya Kişisel Güvenceye Bağlamak 276
iii. Aile Yükümlülüklerini Yerine Getireceğine ve Adlî Kararlar Gereğince Ödemeye Mahkûm Edildiği Nafakayı Düzenli Olarak Ödeyeceğine Dair Güvence Vermek 276
jjj. Konutunu Terk Etmemek 276
kkk. Belirli Bir Yerleşim Bölgesini Terk Etmemek 276
lll. Belirlenen Yer veya Bölgelere Gitmemek 277
f. Adli Kontrol Tedbirlerinin Yerine Getirilmesi (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.57) 277
g. Çocuklar Hakkında Uygulanabilecek Yükümlülükler 278
h. Yükümlülüğün Süresi ve Sürenin Ceza Mahkumiyetinden İndirilebilip İndirilemeyeceği Sorunu 278
ı. Şüphelinin Yokluğunda Adli Kontrol Kararı Verilebilir mi? 279
i. Karar Verecek Makam 279
j. Kararın İçeriği 280
k. Adli Kontrol Kararının İncelenmesi 280
l. Adli Kontrol Altında Geçecek Süre 280
m. Kanunyolu 281
n. Tedbirlere (Yükümlülüklere) Uymama (CMK m.112/2) 282
aa. Genel Olarak 282
bb. Yükümlülüklere Uyulup Uyulmadığının Denetlenmesi 283
o. Adli Kontrol Kararının Kaldırılması 283
ö. Güvence (CMK m.113) 283
aa. Genel Olarak 283
bb. Önceden Ödetme (CMK m.114) 285
cc. Güvencenin Geri Verilmesi (CMK m.115) 285
p. Kanunyolu 286
D. Zorla Getirme (CMK m.44–m.145–m.146) 286
1. Kaynakça 286
2. Açıklamalar 286
a. Tanım–Hukuki Nitelik 286
b. Çeşitleri 287
c. Koşulları 288
aa. Tedbire Maruz Kalan Kişi Bakımından 288
bb. Kararı Verecek Makam Bakımından 289
cc. Süre Bakımından 290
d. Kararda Bulunması Gerekenler 290
e. İcrası 290
f. Yerine Getirilememesi Hali 293
g. Kanun Yolu 293
E. Adli Arama (CMK m.116–122) 294
1. Kaynakça 294
2. Açıklamalar 295
a. Tanım–Kavram 295
b. Aramanın Amaçları 297
aa. Yakalama 297
bb. Delil Elde Etme ve Elkoyma 297
aaa. Delil Elde Etme 297
bbb. Elkoyma 298
cc. Arama–Tarama ve Kontrol Noktaları 299
c. Aramanın Çeşitleri 299
aa. Genel Olarak 299
bb. Önleme Araması 299
cc. Adli Arama 300
aaa. Arama Koruma Tedbiri Bakımından Şüphe 300
bbb. Aramaya Maruz Kalanlar 302
a1. Şüpheli 302
a2. Sanık 303
a3. Diğer Kişiler 303
a4. Aramanın Özellik Gösterdiği Kişiler 305
ccc. Aramanın Yapılacağı Yer 307
a1. Konut, İşyeri ve Diğer Yerler 307
aa1. Konut 307
aa2. İşyeri 308
aa3. Diğer Yerler 309
a2. Avukat Bürolarında Arama 310
a3. Üst ve Eşyada Yapılan Arama 312
a4. Askeri Mahallerde Yapılan Arama 314
ddd. Aramanın Zamanı 314
a1. Aramanın Gündüz Yapılması Kuralı 314
a2. Aramanın Gündüz Yapılması Kuralının İstisnaları 316
aa1. Suçüstü Hali 316
aa2. Gecikmesinde Sakınca Bulunan Haller 317
aa3. Yakalanmış veya Gözaltına Alınmış Olup da Firar Eden Kişi veya Tutuklu veya Hükümlünün Tekrar Yakalanması 317
eee. Arama Kararı 318
a1. Kural: Arama Kararı Vermek Yetkisi Hâkime Aittir 318
a2. İstisna: Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hal 323
a3. Karar Alınmadan Yapılacak Arama 328
aa1. Yönetmelik m.8’de Sayılan Haller 328
aa2. Yönetmelik m.30/1 333
aa3. Olay Yeri İnceleme (Yön. m.9) 333
fff. Aramanın İcrası 333
a1. Savcı Tarafından Yapılan Arama 333
a2. Kolluk Tarafından Yapılan Arama 334
aa1. Genel Olarak 334
aa2. Arama Tanıkları: Aramada Komşu veya İhtiyar Heyetinden Birisinin Bulunması 334
aa3. Aramada Hazır Bulunabilecekler 339
ggg. Aramada Avukat Yardımından Yararlanabilme 342
hhh. Arama Öncesi Aramaya Maruz Kalacak Kişiye Bilgi Verilmesi 343
ııı. Arama Sonunda Verilecek Belge 344
iii. Aramada Ele Geçen Eşya Hakkında Yapılacak İşlem 344
jjj. Adli Arama Tutanağı 345
kkk. Belge veya Kâğıtları İnceleme Yetkisi 345
lll. Tesadüfen Elde Edilen Deliller: Aramada, Yapılan Soruşturmayla İlgisi Olmayan Eşyanın Bulunması 347
mmm. Denetimi 350
a1. İdari Denetim 350
a2. Yargısal Denetim 351
nnn. Haksız Arama Suçu 351
ooo. Delil Yasakları 352
F. Elkoyma (CMK m.123–134) 354
1. Kaynakça 354
2. Açıklamalar 355
a. Kavram 355
b. Çeşitleri 356
aa. Basit Elkoyma 356
aaa. Terim–Kapsam 356
bbb. Elkoyma Yasağı 358
a1. Elkonulamayacak Mektuplar, Belgeler (CMK m.126) 358
a2. İçeriği Devlet Sırrı Niteliğindeki Belgeler (CMK m.125) 360
ccc. Koşulları 361
a1. Suç Bakımından 361
a2. Şüphe Bakımından 361
a3. Kişi Bakımından 361
a4. Kararı Verecek Merci ve Kararın İçeriği 362
ddd. Tedbirin Uygulanması 364
a1. Genel Olarak 364
a2. İstenen Eşyayı Vermeyenler Hakkında Yapılacak İşlem 364
a3. Elkoymanın Mağdura Bildirilmesi 365
a4. Elkonulan Eşyanın Muhafazası veya Elden Çıkarılması 365
eee. Denetimi 366
fff. Sona Ermesi 366
a1. İade 366
a2. Müsadere 368
bb. Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma (Genişletilmiş Elkoyma) (CMK m.128) 369
aaa. Benzer Kavramlarla Mukayese 369
a1. Eşya Müsaderesi–Kazanç Müsaderesi 369
a2. İhtiyati Tedbir–İhtiyati Haciz 370
bbb. Amaç ve Kapsam 370
a1. Amaç 370
a2. Kapsam 371
ccc. Uygulama Koşulları 372
a1. Suç Bakımından 372
a2. Şüphe Bakımından 374
a3. Kişi Bakımından 374
ddd. Kararı Verecek Merci 375
fff. Tedbirin Uygulanması 375
eee. Denetim 376
hhh. Uygulamadan Kaynaklanabilecek Zararların Tazmini Sorunu 377
cc. Bilişim Suçlarının İşlenmesi Suretiyle Elde Edilen Menfaatin Bulunduğu Hesabın Askıya Alınması ve Elkoyma (CMK m.128/A) 377
aaa. Hesabın Askıya Alınması 378
a1–) Tedbirin Konusu 378
b1–) Tedbirin Kişi Bakımından Kapsamı 379
c1–) Tedbirin Koşulları 379
bbb. Elkoyma 384
a1–) Tedbirin Uygulanması 384
a2–) Hukuka Aykırı Uygulama 385
dd. Postada Elkoyma (CMK m.129) 386
aaa. Kavram 386
bbb. Benzer Kavramlarla Mukayese 386
ccc. Amaç ve Kapsam 387
a1. Amaç 387
a2. Kapsam 387
ddd. Uygulama Koşulları 388
a1. Suç Bakımından 388
a2. Şüphe Bakımından 388
a3. Kararı Verecek Merci 388
eee. Tedbirin Uygulanması 389
ee. Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini (CMK m.133) 390
aaa. Kavram 390
bbb. Benzer Kavramlarla Mukayese 390
ccc. Amaç 390
ddd. Uygulama Koşulları 391
a1. Suç Bakımından 391
a2. Şüphe Bakımından 392
a3. Kararı Verecek Merci ve Denetimi 396
fff. Tedbirin Uygulanması 396
ggg. Tedbirin Sona Ermesi 397
ff. Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma 399
aaa. Terim–Kavram 399
bbb. Benzer Kavramlarla Mukayese 400
a1. İletişimin Tespiti, Dinlenmesi ve Kayda Alınması 400
a2. Kayıt ve Verilerin İncelenmesi 401
a3. Arama 402
a4. Elkoyma 402
a5. Postada Elkoyma 402
ccc. Tedbirin Temel Hak ve Özgürlükler Açısından Değerlendirilmesi 402
ddd. Amaç ve Kapsam 404
a1. Amaç 404
a2. Kapsam 404
eee. Uygulama Koşulları 405
a1. Suç Bakımından 405
a2. Şüphe Bakımından 405
a3. Kişi Bakımından 407
fff. Kararı Verecek Merci 407
ggg. Tedbirin Uygulanması 408
hhh. Denetim 410
gg. Kaçaklara İlişkin Elkoyma (Zorlama Amaçlı Elkoyma ve Kayyım Tayini– CMK m.248) 410
aaa. Kaynakça 410
bbb. Kavram 410
ccc. Zorlama Amaçlı Elkoyma Tedbirinin Uygulanabileceği Suçlar 412
ddd. Tedbirin Uygulanması (m.248/3) 413
a1. Genel Olarak 413
a2. Mallar–Haklar ve Alacakların Korunmasında Elkoymaya İlişkin Hükümlerin Uygulanması 413
a3. Tedbirlere İlişkin Karar Özetlerinin İlanı 414
a4. Elkonulan Değerlerden Sanık Yakınlarına Yardımda Bulunulması 414
fff. Elkoymanın Ortadan Kaldırılması 415
eee. Kaçak Hakkında Tutuklama Kararı Verilmesi 416
G. İletişimin Dinlenmesi, Kayda Alınması ve Sinyal Bilgilerinin Değerlendirilmesi (CMK m.135–138) 418
1. Kaynakça 418
2. Açıklamalar 419
a. Terim 419
b. Amaç 419
c. Kapsamı 419
d. Koşulları 421
aa. Suç Bakımından 421
bb. Şüphe Bakımından 426
cc. Kişi Bakımından 427
aaa. Kural 427
bbb. Kayda Alma Yasağı 428
a1. Tanıklıktan Çekinebilecek Kişiler 428
a2. Müdafiin Bürosu ve Yerleşim Yeri 430
dd. Kararı Verecek Olan Makam, Kararın İçeriği ve Karara İtiraz 431
ee. Tedbirin Süresi 435
e. Tedbirin Uygulanması 435
f. Tedbirin Türkiye Dışında Uygulanabilmesinin Mümkün Olabilip Olamayacağı Sorunu 436
g. Tedbirin Sona Ermesi 437
h. Elde Edilen Verilerin Akıbeti 438
ı. İlgiliye Haber Verme 438
i. Hukuka Uygun Tespit ve/veya Dinleme Tutanaklarının Delil Değeri (Mahkumiyet İçin Tek Başına Yeterli Olup Olmayacağı Sorunu) 439
j. Özel Kişiler Tarafından Yapılan Kayıtlar 440
k. Hukuka Aykırı Dinleme ve Kayıt 441
l. Delil Yasakları 442
m. Tesadüfen Elde Edilen Deliller 443
H. Mobil Telefonun Yerinin Tespiti (CMK m.135/5) 447
1. Genel Olarak 447
2. Koşulları 447
a. Suç Bakımından 447
b. Şüphe Bakımından 448
c. Kişi Bakımından 449
d. Kararı Verecek Olan Makam ve Kararın İçeriği 449
e. Tedbirin Süresi 449
3. Tedbirin Uygulanması 449
I. İletişimin Tespiti (CMK m.135/6) 450
1. Genel Olarak 450
2. Koşulları 450
a. Suç Bakımından 450
b. Şüphe Bakımından 450
c. Kişi Bakımından 451
d. Kararı Verecek Olan Makam ve Kararın İçeriği 452
e. Tedbirin Süresi 452
f. İletişimin Tespitine İlişkin Kayıtların (HTS Kaydı) Delil Değeri 452
İ. Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesi (CMK m.139) 453
1. Kaynakça 453
2. Açıklamalar 454
a. Kavram–Tanım 454
b. Benzer Kavramlarla Karşılaştırılması 457
aa. Bilgi Veren 457
bb. Güvenilir Adam 458
cc. Gizli Soruşturma Yapan Polis 460
dd. Ajan–Provokatör 463
ee. Yeraltı Ajanı 468
c. Tedbirin Amacı 469
d. Koşulları 470
aa. Şüphe Bakımından 470
bb. Kişi Bakımından 471
aaa. Kararı Verecek Kişi 471
bbb. Tedbire Maruz Kalan Kişi 472
cc. Suç Bakımından 473
dd. Zaman Bakımından 474
e. İcrası 475
f. Gizli Soruşturmacının Suç İşleyebilip İşleyemeyeceği Sorunu 475
g. Gizli Soruşturmacının Tanık Olarak Dinlenebilip Dinlenemeyeceği Sorunu 480
aa. Genel Olarak 480
bb. Dinlenmesi 484
cc. Tanık Koruma Kanunu Kapsamında Gizli Soruşturmacının Mahkemede Dinlenmesi Sonrasında Yapılacak İşlemler 487
h. Tedbirin Sona Ermesi ve Elde Edilen Verilerin Akıbeti–Yok Edilmesi 488
ı. Hukuka Aykırı Denetim 489
aa. Genel Olarak 489
bb. Gizli Görevlinin Başka Bir Koruma Tedbirine Başvurabilip Başvuramayacağı Sorunu 489
i. Kanun Yolu 490
J. Teknik Araçlarla İzleme (CMK m.140) 490
1. Kaynakça 490
2. Açıklamalar 491
a. Kavram: Teknik Araçlarla İzleme, Ses veya Görüntü Alma 491
b. Tedbirin Amacı 494
c. Konusu 494
d. Şartları 496
aa. Şüphe Bakımından 496
bb. Kişi Bakımından 498
aaa. Kararı Veren Makam 498
bbb. Kararın İçeriği 499
ccc. Karara Maruz Kalacak Kişi 500
cc. Suç Bakımından 500
dd. Tedbirin Süresi 502
ee. İcrası, Sona Ermesi ve Dokümanların Yok Edilmesi 502
ff. Tesadüfen Elde Edilen Delil 504
gg. Hukuka Aykırı Denetim 506
hh. Kanun Yolu 507
K. Gözlem Altına Alınma (CMK m.74) 507
1. Kaynakça 507
2. Terim–Kavram–Hukuki Nitelik 507
3. Kapsam 508
4. Koşulları 509
a. Şüphe Derecesi Bakımından 509
b. Uzman Hekimin Önerisi 509
c. Karar Verecek Makam Bakımından 510
d. Süre Bakımından 510
5. Denetimi (Kanun Yolu) 510
6. Durma Kararının Varlığı Halinde Gözlem Altına Alma 510
L. Beden Muayenesi–Vücuttan Örnek Alınması (m.75–77) 511
1. Kaynakça 511
2. Açıklamalar 512
a. Beden Muayenesi Terimi, Kavram ve Konusu 512
b. Çeşitleri 513
c. Amacı 514
d. Niteliği 514
e. Şüpheli veya Sanığın Beden Muayenesi ve Vücudundan Örnek Alınması (m.75) 515
aa. Uygulama Koşulları 515
aaa. Kişi Bakımından 515
a1. Kararı Veren Makam 515
a2. Kararın Uygulanması 517
a3. Tedbire Maruz Kalan Kişi/Kişiler 517
bbb. Oranlılık İlkesi 517
ccc. Kapsamı (Kararın Konusu) 518
bb. Denetimi (Kanun Yolu) 519
cc. Hukuka Aykırı Muayene–Örnek Alma 519
f. Diğer Kişilerin Beden Muayenesi ve Vücudundan Örnek Alınması 519
aa. Genel Olarak 519
bb. Amaç 520
cc. Konusu 520
dd. Oranlılık İlkesi 520
ee. Uygulama Koşulları 520
aaa. Kararı Veren Makam 520
bbb. Tedbire Maruz Kalan Kişiler 521
ccc. Tedbirin Uygulanması 522
ff. Denetimi (Kanun Yolu) 523
gg. Hukuka Aykırı Muayene–Örnek Alma 523
hh. Soybağı Araştırması 523
g. Kadınların Muayenesi 524
M. Moleküler Genetik İncelemeler (CMK m.78–80) 525
1. Kaynakça 525
2. Açıklamalar 525
a. Kavram 525
b. Hukuki Nitelik 525
c. Tedbirin Amacı 527
d. Koşulları 527
aa. Şüphe–Oranlılık ve İkincillik İlkeleri 527
bb. Kararı Verecek Makam 529
cc. İncelemeyi Yapacak Bilirkişi 529
e. Elde Edilen Verilerin Değerlendirilmesi ve Akıbeti (DNA Bankası) 530
f. Kanun Yolu 532
g. Hukuka Aykırı İnceleme 532
N. Fizik Kimliğin Tespiti (CMK m.81) 532
1. Kaynakça 532
2. Açıklamalar 533
a. Genel Olarak 533
b. Konusu 533
c. Koşulları 533
d. Uygulanması 535
e. Kaydedilen Verilerin Akıbeti–Yok Edilmesi 535
IV. KORUMA TEDBİRLERİ NEDENİYLE TAZMİNAT (CMK m.141–144) 536
A. Kaynakça 536
B. Açıklamalar 537
1. Genel Olarak 537
2. Konusu 541
a. Genel Olarak 541
b. Tazminatın Konusunu Oluşturan Haller 543
aa. Kanunlarda Belirtilen Koşullar Dışında Yakalanmak, Tutuklanmak veya Tutukluluğunun Devamına Karar Verilmek (CMK m.141/1–a) 543
bb. Kanunî Gözaltı Süresi İçinde Hâkim Önüne Çıkarılmamak (CMK m.141/1–b) 545
cc. Kanunî Hakları Hatırlatılmadan veya Hatırlatılan Haklarından Yararlandırılma İsteği Yerine Getirilmeden Tutuklanmak (CMK m.141/1–c) 546
dd. Kanuna Uygun Olarak Tutuklandığı Hâlde Makul Sürede Yargılama Mercii Huzuruna Çıkarılmamak ve Bu Süre İçinde Hakkında Hüküm Verilmemek (CMK m.141/1–d) 548
ee. Kanuna Uygun Olarak Yakalandıktan veya Tutuklandıktan Sonra Haklarında Kovuşturmaya Yer Olmadığına veya Beraatlerine Karar Verilmek (CMK m.141/1–e) 550
ff. Mahkûm Olup da Gözaltı ve Tutuklulukta Geçirdiği Süreleri, Hükümlülük Sürelerinden Fazla Olan veya İşlediği Suç İçin Kanunda Öngörülen Cezanın Sadece Para Cezası Olması Nedeniyle Zorunlu Olarak Bu Cezayla Cezalandırılmak (CMK m.141/1–f) 552
gg. Yakalama veya Tutuklama Nedenleri ve Haklarındaki Suçlamalar Kendilerine, Yazıyla veya Bunun Hemen Olanaklı Bulunmadığı Hâllerde Sözle Açıklanmamak (CMK m.141/1–g) 553
hh. Yakalanmaları veya Tutuklanmaları Yakınlarına Bildirilmemek (CMK m.141/1–h) 554
ii. Hakkındaki Arama Kararı Ölçüsüz Bir Şekilde Gerçekleştirilmek (CMK m.141/1–i) 554
jj. Eşyasına veya Diğer Malvarlığı Değerlerine, Koşulları Oluşmadığı Halde Elkonulmak veya Korunması İçin Gerekli Tedbirler Alınmamak ya da Eşyası veya Diğer Malvarlığı Değerleri Amaç Dışı Kullanılmak veya Zamanında Geri Verilmemek (CMK m.141/1–j) 555
aaa. Genel Olarak 555
bbb. Eşya veya Diğer Malvarlığı Değerlerine Koşulları Oluşmadığı Halde Elkonulmak 556
ccc. Elkonulan Eşya veya Diğer Malvarlığı Değerlerinin Korunması İçin Gerekli Tedbirleri Almamak 558
ddd. Elkonulan Eşya veya Diğer Malvarlığı Değerlerini Amaç Dışı Kullanılmak 560
eee. Elkonulan Eşya veya Diğer Malvarlığı Değerlerini Zamanında Geri Vermemek 560
kk. Yakalama, Adli Kontrol veya Tutuklama İşlemine Karşı Kanunda Öngörülen Başvuru İmkânlarından Yararlandırılmamak (CMK m.141/1–k) 561
ll. Konutunu Terk Etmemek veya Uyuşturucu, Uyarıcı veya Uçucu Maddeler ile Alkol Bağımlılığından Arınmak Amacıyla Hastaneye Yatmak Dâhil, Tedavi veya Muayene Tedbirlerine Tâbi Olmak ve Bunları Kabul Etmek Şeklindeki Adli Kontrol Yükümlülükleri Uygulandıktan Sonra Haklarında Kovuşturmaya Yer Olmadığına veya Beraatlerine Karar Verilmek (CMK m.141/1–k) 562
mm. Yargılamanın Yenilenmesi Sonucunda Beraat ve Ceza Verilmesine Yer Olmadığına Karar Verilmesi 563
3. Kapsamı 563
a. Maddi Zararın Tazmini 565
b. Manevi Zararın Tazmini 568
4. Tazminat İsteminde Bulunulabilecek Süre 569
5. Davayı Açmaya Yetkili Kişi 573
6. Yetkili Mahkeme 574
7. Dilekçede Bulunması Gereken Hususlar 576
8. Ön İnceleme 576
9. Muhakeme 577
10. Kanun Yolu 578
11. Tazminatın Geri Alınması 578
12. İftira veya Yalan Tanıklık Suçu Bakımından Devletin Rücu Hakkı 578
13. Tazminat İsteyemeyecek Kişiler 579
14. Hakim ve Savcıların Tazminat Sorumluluğu 585
15. Tazminat Davalarında Vekalet Ücreti 595
16. Tazminatın Ödenmesi 596
17. Tazminat Miktarı Sorunu 596
V. HUKUKA AYKIRI DELİL/DELİL YASAKLARI 597
A. Kaynakça 597
B. Terim–Kavram–Tanım 598
C. Delil Yasaklarının Görevi 605
D. Çeşitleri 607
1. Delil Elde Etme Yasağı 607
a. İfade Alma ve Sorguda Yasak Usuller 607
b. Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi 608
c. Delil Aracı Yasakları 609
2. Delil Değerlendirme Yasağı 610
E. Özel Kişiler Tarafından Elde Edilen Deliller ve Hukuka Aykırı Olarak Elde Edilmesinin Sonuçları 613
1. Görüşler 613
2. Uygulamada Durum 614
F. Delil Yasaklarının Uzak Etkisi 618
G. Yasak Delilin Dosyadan Çıkarılıp Çıkarılmayacağı Sorunu 619
VI. ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU YOLU 620
A. Genel Olarak 621
B. Başvurunun İncelenmesi 622
1. Kabul Edilebilirlik Kararı 622
2. Esas Hakkında İnceleme 623
3. Koşullar 624
a. Başvuru Hakkına Sahip Olmak 624
b. İhlal Edilen Temel Hak ve Özgürlük Anayasa’da Yer Alan Temel Hak ve Özgürlüklerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Buna Ek Türkiye’nin Taraf Olduğu Protokoller Kapsamında Olmalıdır 625
c. Kamu Gücüne Dayalı Bir İşlem Bulunuyor Olmalıdır 626
d. İdari ve Yargısal Başvuru Yollarının Tamamının Tüketilmiş Olması Gerekir 627
e. Bireysel Başvuruya Ancak Belli Bir Süre İçinde Başvurulabilir 628
C. Zaman Bakımından Uygulama Alanı 629
D. Başvuru Usulü 629
E. Bireysel Başvuru Bağlamında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi İlişkisi 630
F. Sonuçları ve Yeniden Yargılama 631
Kavram Dizini 633 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
