|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 19
BİRİNCİ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAKKI
I. ÇALIŞANIN BEDEN VE RUH BÜTÜNLÜĞÜNÜN KORUNMASI HAKKI VE İŞ
GÜVENLİĞİ 22
A. Mutlak Hak ve Kişinin Korunması 22
B. Borç İlişkisi ve Kişinin Korunması 24
C. Sosyal Haklar ve Kişinin Korunması 31
D. Sosyal Haklar ve Çalışma Ortamında İnsan Varlığının Korunması ve
Geliştirilmesi 35
E. Sosyal Devlet ve İş Sağlığı Güvenliği 37
II. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAVRAMI 41
III. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU KAPSAMI VE UYGULAMA ALANI 43
A. Kapsama Alınan Çalışan ve İşverenler 43
1. İşçiler 43
2. Geçici (Ödünç) İşçiler 44
3. Gönüllük Esasına Bağlı Çalışanlar 46
4. Kamu Görevlileri 46
5. Çırak ve Stajyerler 47
6. İşveren ve Alt İşveren 48
7. İşveren Vekilleri 49
B. Kapsam Dışında Bırakılan Kişiler ve Faaliyetler 51
1. Türk Silahlı Kuvvetleri, Genel Kolluk Kuvvetleri ve Milli İstihbarat
Teşkilatı Müsteşarlığının Faaliyetleri 51
2. Afet ve Acil Durum Birimlerinin Müdahale Faaliyetleri 52
3. Ev Hizmetleri 53
4. Çalışan İstihdam Etmeksizin Kendi Nam ve Hesabına Mal ve Hizmet
Üretimi Yapanlar 53
5. Hükümlü ve Tutuklulara Yönelik İnfaz Hizmetleri Sırasında,
İyileştirme Kapsamında Yapılan İşyurdu, Eğitim, Güvenlik ve Meslek
Edindirme Faaliyetleri 53
IV. İŞYERİ VE TEHLİKE SINIFININ BELİRLENMESİ 54
A. İşyeri Kavramı 54
B. Tehlike Sınıfının Belirlenmesi 55
İKİNCİ BÖLÜM
İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. İŞVERENİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN HUKUKİ TEMELİ 57
A. Gerekli Olan Ölçütünün Objektifleştirilmesi 57
B. Borç İlişkisi Temelinde İşverenin Yükümlülüğü 58
II. İŞVERENİN GENEL KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 63
III. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNE İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLER 65
A. İş Güvenliği Uzmanının Hukuki Niteliği ve Görevlendirilmesi 65
1. İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi 67
a. A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi 67
b. B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi 68
c. C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi 68
d. Sektörel İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi 69
2. İş Güvenliği Uzmanının Görevlendirilmesi 69
3. İş Güvenliği Uzmanının Çalışma Süreleri 71
4. İş Güvenliği Uzmanının Görev, Yetki ve Yükümlülükleri 72
a. Görevleri 72
b. Yetkileri 74
c. Yükümlülükleri 75
5. İş Güvenliği Uzmanının Mesleki Bağımsızlığı ve Güvenceleri 75
6. İş Güvenliği Uzmanının İdari, Cezai ve Hukuki Sorumluluğu 78
a. İdari ve Cezai Sorumluluğu 78
b. Hukuki Sorumluluğu 79
B. İşyeri Hekiminin Hukuki Niteliği ve Görevlendirilmesi 81
1. İşyeri Hekimliği Belgesi 82
2. İşyeri Hekiminin Görevlendirilmesi 83
3. İşyeri Hekiminin Çalışma Süresi 84
4. İşyeri Hekiminin “İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında” Görev, Yetki
ve Yükümlülükleri 86
a. Görevleri 86
b. Yetkileri 90
c. Yükümlülükleri 91
5. İşyeri Hekiminin “Hekimlik Mesleğinden Kaynaklanan”
Yükümlülükleri 91
a. Genel Olarak Hukuki Sorumluluğu 91
b. Hekimlik Mesleği Yükümlülükleri 93
(1) Teşhis Koyma 93
(2) Teşhis ve Kontrolü Bizzat Yapma Yükümlülüğü 94
(3) Çalışanı Aydınlatma Yükümlülüğü 95
(4) İşyeri Hekiminin Sadakat ve Özen Yükümlülüğü 95
(5) İşyeri Hekiminin Sır Saklama Yükümlülüğü 96
6 İşyeri Hekiminin Mesleki Bağımsızlığı ve Güvenceleri 97
7. İşyeri Hekiminin İdari, Cezai ve Hukuki Sorumluluğu 98
a. İdari ve Cezai Sorumluluğu 98
b. Hukuki Sorumluluğu 100
C. Diğer Sağlık Personelinin Hukuki Niteliği ve Görevlendirilmesi 102
1. Diğer Sağlık Personeli Belgesi 103
2. Diğer Sağlık Personelinin Görevlendirilmesi 103
3. Diğer Sağlık Personelinin Çalışma Süreleri 104
4 Diğer Sağlık Personelinin Görevi, Yeki ve Yükümlülükleri 105
a. Görevleri 105
b. Yetkileri 106
c. Yükümlülükleri 106
5. Mesleki Bağımsızlığı ve Güvenceleri 106
6. Diğer Sağlık Personelinin İdari, Cezai ve Hukuki Sorumluluğu 107
D. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinden Hizmet Alınması 107
a. Başvuru Yapılması 108
b. Yetkilendirilmesi 109
c. Görevlendirilme Belgesi ve Sözleşme 111
2. Ortak Sağlık ve Güvenlik Biriminin Denetimi 111
3. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinin Fiziki Yapısı 112
4. Yetki Alanı 113
5. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinin Görevleri Yetkileri ve
Sorumlulukları 113
a. Görevleri ve Yetkileri 113
b. Sorumlulukları 114
(1) Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi ile İşveren Arasındaki
Sorumluluğun Niteliği 114
(2) İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında Sorumluluğu 116
E. Çalışan Sağlık Merkezinden Hizmet Alınması 116
F. İşyeri Sağlık ve Güvenlik Biriminin Kurulması 117
1. İşyeri Sağlık ve Güvenliği Biriminin Fiziki Şartları 118
2. Tam Süreli İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanı Görevlendirilmeyen
İşyerlerinde Sağlanacak Fiziki ve Çalışma Şartları 119
3. İşyeri Sağlık ve Güvenlik Biriminin Görev Yetki ve Sorumlulukları 120
a. Görevleri 120
b. Yetkileri ve Çalışma Esasları 121
c. Sorumlulukları 121
IV. RİSK YÖNETİMİNE İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLER 122
A. Temel İlkeler 122
B. Risk Değerlendirmedeki Temel Kavramlar 123
C. Risk Değerlendirmesi 125
1. İşverenin Risk Değerlendirmesi Yükümlülüğü 125
a. Aynı Çalışma Alanındaki Birden Fazla İşveren 126
b. Asıl İşveren ve Alt İşveren İlişkisinin Bulunduğu İşyerleri 127
2. Risk Değerlendirilmesi Ekibi 128
D. Risk Değerlendirilmesi Aşamaları 129
1. Tehlikelerin Tanımlanması 129
2. Risklerin Belirlenmesi ve Analizi 133
3. Risk Kontrol Adımları 133
4. Dokümantasyon 135
5. Risk Değerlendirmesinin Yenilenmesi 137
6. Büyük Kaza Önleme Politika Belgesi veya Güvenlik Raporu
Hazırlanması Gereken İşyerlerinde Risk Değerlendirmesi 138
7. Çalışanların Bilgilendirilmesi 138
8. Risk Değerlendirilmesi Rehberleri 139
V. İŞYERİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ORGANİZASYONUNA İLİŞKİN
YÜKÜMLÜLÜKLER 139
A. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu 139
1. Asıl–Alt İşveren İlişkisinde Kurulun Oluşumu ve Karar Uyuşmazlıkları 140
2. Aynı Çalışma Alanını Paylaşan İşverenler Arasında İş Sağlığı ve
Güvenliğinin Koordinasyonu 142
3. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunun Oluşumu ve Seçim Usulü 143
4. Kurul Üyelerinin Eğitimi 145
5. Kurulun Görev ve Yetkileri 145
6. Kurulun ve Çalışanların Yükümlülükleri 147
7. Kurulun Çalışma Usulleri 147
B. Çalışan Temsilcisi 149
1. İşverenin Çalışan Temsilcisini Görevlendirme Yükümlülüğü 151
2. Çalışan Temsilcisinin Nitelikleri 152
3. Çalışan Temsilcisinin Belirlenmesi 153
4. Çalışan Temsilci Sayısının Belirlenmesi 153
5. Çalışan Temsilcisinin Seçilme veya Atanma Koşulları 154
6. Yetkili Sendika Bulunun İşyerlerinde Çalışan Temsilcisi 155
7. Çalışan Temsilcisinin Görev Yetki ve Yükümlülükleri 158
8. Mesleki Güvencesi ve Eğitim Hakkı 160
9. Çalışan Temsilcisinin Görevinin Sona Ermesi 161
C. Destek Elemanları 162
1. Destek Elemanlarının Mesleki Güvencesi ve Eğitim Hakkı 163
2. Destek Elemanlarının Yetkileri 163
VI. KORUYUCU VE ÖNLEYİCİ FAALİYETLERE İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLER 164
A. Eğitim 164
1. Çalışanların Eğitimi 164
2. İşverenin Eğitim Yükümlülüğü 165
3. Çalışanların Eğitim Yükümlülükleri 167
4. Eğitim Türleri 167
a. İşe Başlama Eğitimi 167
b. Temel Eğitim 168
(1) Temel Eğitim Programının Hazırlanması ve Düzenlenmesi 170
(2) Temel Eğitim Süresi ve Tekrarlanma Periyodu 171
(3) Temel Eğitimin Değerlendirilme Usulleri ve
Belgelendirilmesi 172
c. Diğer Eğitimler 173
d. Uzaktan Eğitim 175
B. Bilgilendirme 176
1. Başka İşyerinden Gelen Çalışanların Bilgilendirilmesi 178
2. İşveren ve İşveren Vekilinin Bilgilendirme Yükümlülüğü 179
C. Sağlık Gözetimi 180
1. Sağlık Gözetimi Periyodu 182
2. Sağlık Gözetimi Türleri 182
3. Sağlık Raporu 183
4. İşyeri Sağlık Biriminin Donanımı 184
D. Acil Durumlara Hazırlık, Yangınla Mücadele ve İlk Yardım 187
1. Acil Durum Planları 187
a. İşverenin Acil Durum Planına İlişkin Yükümlülükleri 187
b. Acil Durumların Belirlenmesi 188
c. Önleyici ve Sınırlandırıcı Tedbirlerin Belirlenmesi 188
d. Acil Durum Planlarının Hazırlanması 189
e. Acil Durum Plan Dokümantasyonu 189
2. Acil Durum Planının Uygulanmasına Yönelik Organizasyon 190
a. Acil Durum Ekipleri ve Görevleri 190
b. Tatbikat 191
c. Acil Durum Planlarının Yenilenmesi 192
d. Çalışanların Bilgilendirilmesi ve Eğitimi 192
3. Özellik Gösteren Acil Durum Planları 193
4. Acil Durum Planının Uygulanması 194
a. Çalışanların Yükümlülükleri 194
b. Acil Durum Müdahale ve Tahliye Yöntemleri 194
5. Yangınla Mücadele 195
6. İlk Yardım 198
E. Kayıt Tutma, Dokümantasyon, Onaylı Defter ve İSG–KATİP 199
1. Kayıt Tutma ve Dokümantasyon 199
2. Onaylı Defter 200
3. İSG–KATİP 201
VII. ÖZEL KORUMA GEREKTİREN ÇALIŞANLAR 203
A. Çocuk ve Genç Çalışanlar 203
1. Çalıştırılma Yaşı ve Yaşa Göre Çalışma Koşulları 204
2. Çocukların ve Gençlerin Çalıştırılabilecekleri İşler 205
a. Çocuk İşçilerin Çalıştırılabilecekleri Hafif İşler 205
b. Genç İşçilerin Çalışabileceği İşler 206
c. On altı Yaşını Doldurmuş Genç İşçilerin Çalışabileceği İşler 207
3. Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılamayacağı İşler 208
4. Çalışma Süreleri 209
5. Dinlenme ve İzin Süreleri 210
6. İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Bakımından Koruma Yükümlülüğü 211
B. Kadın Çalışanlar 211
1. Kadın Çalışanlara Yönelik Çalıştırma Yasakları 214
a. Yer ve Su Altında Çalıştırma Yasağı 214
b. Gece Postasında Yedi Buçuk Saatten Fazla Çalıştırma Yasağı ve
İstisnaları 214
c. Gebe veya Emziren Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği
Kapsamında Korunması 215
2. Oda ve Yurt Hakkı 217
3. Çalışma Saatleri, Analık ve Süt İzni 218
4. Ücretsiz İzin Süreleri 219
5. Kısmi Süreli Çalışma Hakkı 221
C. Engelli Çalışanlar 224
1. Engelli Çalışanların Hukuki Çerçevesi ve İstihdam Şartı 224
2. Engelli Çalışanları İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında Korunması 225
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÇALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAPSAMINDA HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. ÇALIŞMAKTAN KAÇINMA HAKKI 227
A. Çalışmaktan Kaçınma Hakkının Koşulları 228
1. Ciddi ve Yakın Tehlike Olması 228
2. İşveren veya İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Kararı 228
3. Kurula Başvurmaksızın Çalışmaktan Kaçınma Hakkının Kullanılması 230
4. Çalışmaktan Kaçınanların Ücret Hakkı 230
5. İş Sözleşmesini Fesih Hakkı 231
6. İşin Durması Hali 231
II. ÇALIŞANLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 232
A. Güvenliği Tehlikeye Düşürmemek ve Talimatlara Uymak 232
B. Üretim Araçlarını Kurallara Uygun Kullanma 234
C. Kişisel Koruyucu Donanımları Doğru Kullanmak ve Korumak 235
D. Tehlikeleri Derhal Bildirme 237
E. İş Birliği Yapma 237
F. Eğitimlere Katılmak 237
G. Bağımlılık Yapan Madde Kullanma Yasağı 238
H. Gizlilik Yükümlülüğü 238
İ. Sağlık Gözetimi Kurallarına Uyma 239
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İŞ KAZASI, MESLEK HASTALIĞI VE SONUÇLARI
I. İŞ KAZASI KAVRAMI 241
A. Sosyal Güvenlik Hukuku Kapsamında İş Kazası 241
1. Genel Olarak İş Kazası 241
2. Sigortalı Olma Unsuru 243
3. Sigortalının İşyerinde Bulunduğu Sırada 246
4. İşveren Tarafından Yürütülmekte Olan İş 248
5. Görevle İşyeri Dışına Gönderilmesi Nedeniyle Asıl İşini Yapmaksızın
Geçen Sürelerde 249
6. Emziren Kadın Sigortalının Çocuğuna Süt Vermek İçin Ayrılan
Sürelerde 252
7. İşverence Sağlanan Taşıtla İşe Gidiş ve Geliş Sırasında 252
B. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Kapsamında İş Kazası 254
C. 5510 sayılı Kanun ile 6331 sayılı Kanunda İş Kazasının Karşılaştırılması 255
D. İş Kazasının Tespiti Süreci 256
II. MESLEK HASTALIĞI KAVRAMI 257
A. İşin Niteliği veya Yürütüm Şartlarına Bağlı Hastalık Unsuru 257
B. İş ve Hastalık Arasında Nedensellik Bağı 259
C. Meslek Hastalığının Tespiti Süreci 260
III. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞININ BİLDİRİLMESİ SÜRECİ 262
A. İş Kazası Bildirimi 262
B. Meslek Hastalığı Bildirimi 263
C. Bildirimin Yapılmaması, Eksik veya Hatalı Yapılmasının Sonuçları 264
1. İş Kazasın Bildirilmemesi 264
2. Meslek Hastalığının Bildirilmemesi 265
IV. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA HUKUKİ SORUMLULUK 265
A. İşverenin Hukuki Sorumluluğunun Niteliği 265
B. İşveren Vekilinin Hukuki Sorumluluğu 267
C. Alt İşverenin Hukuki Sorumluluğu 269
D. Üçüncü Kişinin Hukuki Sorumluluğu 270
E. Çalışanların Hukuki Sorumluluğu 271
V. KAÇINILMAZLIK İLKESİ 272
A. Kaçınılmazlığın Koşulları 273
B. Kaçınılmazlığın Türleri: Mutlak ve Nispi 274
C. Kaçınılmazlığın Hukuki Sonuçları 276
VI. MADDİ TAZMİNAT 277
A. İş Göremezlik 277
1. Geçici İş Göremezlik 277
a. Geçici İş Göremezlik Ödeneği 279
b. Geçici İş Göremezlik Tazminatı Hesaplaması 280
2. Sürekli İş Göremezlik 281
a. Sürekli İş Göremezlik Geliri 282
b. Kontrol Muayenesi 283
c. Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Hesaplaması 285
B. Bakıcı Gideri 289
C. Destekten Yoksun Kalma 291
1. Destekten Yoksun Kalmanın Hukuki Niteliği 291
2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı 292
3. Destekten Yoksun Kalma Tazminat Hesaplama Örneği 294
VII. MANEVİ TAZMİNAT 299
VIII. TAZMİNATA İLİŞKİN ORTAK ESASLAR 301
A. Kısmi Dava, Talep Artırımı ve Islah 301
B. Mahsup ve Geçici Ödeme 303
1. Mahsup 303
2. Geçici Ödeme 305
C. Faiz 308
D. Zamanaşımı 310
BEŞİNCİ BÖLÜM
SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNUN SORUMLULUĞU VE RÜCU
I. SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNUN SORUMLULUĞU 313
A. Kurumun Tedavi Gideri Sorumluluğu 314
B. Kurumun Gelir Sorumluluğu 314
II. İLK PEŞİN SERMAYE DEĞERİ VE HESAPLANMASI 315
III. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE SOSYAL GÜVENLİK
KURUMUNUN RÜCU HAKKI 318
A. Rücu Hakkının Hukuki Niteliği 318
B. 5510 Sayılı Kanun’dan Önce Sosyal Güvenlik Kurumlarının Rücu Hakkı 320
C. 5510 Sayılı Kanun Döneminde Sosyal Güvenlik Kurumunun Rücu Hakkı 324
1. Sigortalının Bildirilmemesi Nedeniyle Rücu Hakkı 324
2. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Nedeniyle Rücu Hakkı 325
D. Sosyal Güvenlik Kurumunun İşveren ve Üçüncü Kişilere Rücu Hakkı 327
1. Üçüncü Kişiye Rücu Hakkı ve Hesaplaması 328
2. İşverene Rücu Hakkı 331
E. Kurumun Rücu Hakkının Kapsamı ve Denkleştirme Sorunu 333
1. Rücu Alacağının Üst Sınırı (Dış Tavan) 338
2. Rücu Alacağının Hesaplaması 340
3. Zarar Üzerinden Denkleştirme 346
4. Rücu Alacağı Hesaplanmasına İlişkin Görüşlerin Değerlendirilmesi 348
ALTINCI BÖLÜM
CEZAİ VE İDARİ SORUMLULUK
I. İŞVERENİN VEYA ÇALIŞANIN CEZA HUKUKU SORUMLULUĞU 353
A. Sorumluluğun Esasları 353
B. Taksirle veya Olası Kast ile Öldürme Suçu 355
C. Taksirle Yaralama Suçu 359
II. İDARİ DENETİM 360
A. İdari Denetime İlişkin Düzenlemeler 360
B. İdari Denetim Yetkilisi 361
C. İşyeri İdari Teftiş Periyodu ve Raporları 363
III. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE AYKIRI DAVRANIŞLARA YÖNELİK İDARİ
YAPTIRIMLAR 364
A. İşyerinde İşin Durdurulması 365
1. Acil Hallerde İşin Durdurulması 365
2. Mühürlerin Geçici Olarak Sökülmesi 366
3. İşin Durdurulması Kararının İptali 367
a. Durdurma Kararının Kaldırılması: İdari Başvuru 367
b. Durdurma Kararına Mahkemede İtiraz 367
4. İşin Durdurulması Kararının Sonuçları 368
B. İdari Para Cezaları 369
1. Tehlike Sınıfına Göre İdari Para Cezalarının Uygulanması 373
2. İdari Para Cezalarında Yetkili Merci ve Sorumlu Kişi 374
3. Teftiş Sürecinde Eksikliğin Giderilmesi ve İdari Para Cezası 374
YEDİNCİ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE YENİ GELİŞMELER: İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN ETKİLERİ
I. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE ETKİLERİ 377
A. İklim Değişikliğine İlişkin Hukuki Çerçeve 377
1. Paris Anlaşması 377
2. İklim Kanunu 378
3. Türkiye’nin Ulusal Katkı Beyanı 378
4. İklim Değişikliği Eylem Planları 379
a. İklim Değişikliği Uyum Stratejisi ve Eylem Planı 379
b. İklim Değişikliği Azaltım Stratejisi ve Eylem Planı 380
B. İklim Değişikliğinin İş Sağlığı ve Güvenliğine Etkileri 380
C. İklim Değişikliği Kapsamında İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği
Yükümlülükleri 382
II. DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE ETKİLERİ 383
A. Dijital Dönüşüme İlişkin Hukuki Çerçeve 383
1. Avrupa Birliği İş Sağlığı ve Güvenliği Stratejik Çerçevesi (2021–2027) 383
2. ILO: Yapay Zeka ve Dijitalleşmenin İşyerindeki Küresel Raporu 383
3. Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü 384
4. Avrupa Birliği Platform Çalışmalarında Çalışma Koşullarının
İyileştirilmesi 385
5. Uzaktan Çalışma Yönetmeliği 386
B. Dijitalleşme Kapsamında İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri 387
SONUÇ 389
KAYNAKÇA 391 |