|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
ÖZET 7
İÇİNDEKİLER 9
ŞEKİLLER LİSTESİ 13
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL OLARAK YAPAY ZEKÂ ve KOLLUK UYGULAMALARINDA KULLANILAN YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİ
I. YAPAY ZEKÂ KAVRAMI 21
II. YAPAY ZEKÂ TÜRLERİ 31
A. Fonksiyonlarına Göre YZ 31
1. Dar YZ (Zayıf/ Narrow AI) 31
2. Genel YZ (Güçlü/ General AI) 32
3. Süper YZ (Super AI) 32
B. Yeteneklerine Göre YZ 33
1. Reaktif Makineler (Tepkisel/ Reactive Machines AI) 33
2. Sınırlı Hafızalı (Limited Memory Capacity) 33
3. Zihin Teorisi (Theory of Mind) 34
4. Öz Farkındalığa Sahip (Self Aware) 34
C. Risk Seviyelerine Göre YZ 35
1. Yasaklı YZ (Prohibited AI Practices) 35
2. Yüksek Riskli YZ (High Risk AI Systems) 36
3. Sınırlı Riskli (Limited Risk) 37
4. Risksiz (Minimal Risk) 37
III. YAPAY ZEKÂNIN AVANTAJLARI VE DEZAVANTAJLARI 38
IV. MEVZUAT DÜZENLEMELERİ 43
A. Otonom Silah Sistemleri Hakkındaki Düzenlemeler 51
B. Ülkemizdeki Mevzuat Çalışmaları 52
V. YAPAY ZEKÂNIN HUKUKİ NİTELİĞİ 54
VI. KOLLUK ALANINDA KULLANILAN YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİ 64
A. Silah Sistemleri, Hedef Seçme ve Radar 65
B. Biyometrik Tanıma Sistemleri 70
1. Yüz Tanıma Sistemleri 71
2. Parmak İzi Eşleştirme Sistemleri 78
3. Ses Tanıma Sistemleri 79
4. Diğer Biyometrik Tanıma Sistemleri 80
C. Biyolojik Eşleştirme Sistemleri 81
D. Nesne ve Plaka Tanıma Sistemleri 83
E. Öngörücü Polislik (Predictive Policing) 84
F. Büyük Veri (Big Data) 88
G. İhbar Hattı ve Sohbet Botları 90
H. Sınır Güvenliği Uygulamaları 93
I. Siber Güvenlik Sistemleri 95
J. CCTV, Video Çözümleme ve DeepFake Tespit Sistemleri 99
K. Trafik Uygulamaları 101
L. Robot Görevliler 104
M. Diğer Uygulamalar 106
İKİNCİ BÖLÜM
KOLLUK UYGULAMALARINDA KULLANILAN YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİ SEBEBİYLE OLUŞABİLECEK HAK İHLALLERİ
I. KOLLUK ALANINDA KULLANILAN YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN AVRUPA
BİRLİĞİ YAPAY ZEKÂ YASASI KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ 109
A. Yasaklı Sistemler 111
B. Yüksek Riskli Sistemler 117
1. Biyometrik Sistemler 119
2. Kolluk Destek Sistemleri 121
3. Göç, iltica ve Sınır Yönetim Sistemleri 124
4. Acil Çağrı Merkezi Sistemleri 126
5. Yükümlülükler 128
C. Sınırlı Riskli Sistemler 130
1. Kişilerle İletişime Giren Modeller 131
2. Yapay İçerikler 132
3. Duygu Tanıma ve Biyometrik Kategorizasyon Yapan Modeller 133
4. Derin Sahte İçerikler 134
D. Risksiz (Minimum Riskli) Sistemler 135
II. GENEL AMAÇLI YZ MODELLERİ 137
III. KARŞILAŞILABİLECEK HUKUKİ PROBLEMLER 139
A. Yaşam Hakkı İhlali 142
B. Kişisel Veri İhlali 148
C. Özel Hayatın Gizliliğinin İhlali 158
D. Masumiyet Karinesi ve Adil Yargılanma Hakkı İhlali 165
E. Kanun Önünde Eşitlik Hakkı İhlali (Ayrımcılık Yasağı) 171
F. İfade Özgürlüğü, Düşünce ve Kanaat Hürriyeti İhlali 176
G. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme Hakkı İhlali 181
H. Unutulma Hakkı İhlali 184
I. Kişi Hürriyeti ve Güvenliği Hakkı 188
J. Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti İhlali 191
K. Haberleşme Hürriyeti İhlali 194
L. Adalete ve Demokrasiye Duyulan Güvende Azalma 197
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İDARENİN SORUMLULUĞU
I. İDARİ İŞLEM 201
A. Yetki 202
B. Şekil 204
C. Sebep 205
D. Konu 206
E. Amaç 206
II. İDARİ EYLEM 209
III. İDARENİN SORUMLULUĞU 212
A. Kusur Sorumluluğu 215
1. Görev Kusuru 220
a. Mahkemelerin Değerlendirmesi 221
b. Yapay Zekâ Modelleri Bakımından Görev Kusuru 223
2. Salt Kişisel Kusur 226
B. Kusursuz Sorumluluk 227
1. Risk İlkesi 229
2. Fedakârlığın Denkleştirilmesi İlkesi 232
IV. İDARENİN SORUMLULUĞUNU AZALTAN VEYA KALDIRAN HALLER 234
A. Mücbir Sebep 235
B. Beklenmeyen Hal 238
C. Zarar Görenin Kusuru 240
D. Üçüncü Kişinin Kusuru 241
V. GÖREVLİ YARGI YERİ 244
A. Koruma Tedbirleri Nedeniyle Zarar Halinde 244
B. Hizmet Kusuru ve Kusursuz Sorumluluk Halinde 246
C. Rücu ve Salt Kişisel Kusur Halinde 247
D. Karayolları Trafik Kanunu Kapsamındaki Zararlar Halinde 249
VI. MEYDANA GELEBİLECEK OLAYLAR ÜZERİNDEN İDARENİN
SORUMLULUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ 250
A. Otonom Silahın Neden Olduğu Zarar 252
B. Acil Çağrı Merkezinin Hatalı Çalışması 258
C. İlkelere Aykırı Veri İşleme 262
D. Öngörücü Polislik Hatası 268
E. Haksız Gözaltı 272
F. Ölçüsüz Arama Yapılması 278
G. Şartlar Oluşmadan Erişim Engelleme 282
H. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü İptali 287
I. Unutulmama 292
J. Sanal Gözetim 297
K. Sınır Güvenlik Uygulamaları Müdahalesi 302
L. Yüz Tanıma Sistemlerinin Kusurlu Çalışması 307
M. Yapay Zekâ Modüllerinin Yerleşik Uygulama Halini Alması 313
SONUÇ 319
KAYNAKÇA 329 |