|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Teşekkür 7
Kısaltmalar 17
Giriş 21
Birinci Bölüm
HUKUKİ GÜVENLİĞE KARŞI MADDİ GERÇEĞE ULAŞMA ÇABASI: YARGILAMANIN YENİLENMESİ
I. YARGILAMANIN YENİLENMESİNİN AMACI 33
II. YARGILAMANIN YENİLENMESİNİN İSTİSNAİ BİR KURUM OLMASININ TEMELİNDE YATAN NEDEN: CEZA MUHAKEMESİNDE KESİN HÜKÜM 52
A. Hüküm 54
B. Hükmün “Kesin” Olma Niteliği 60
1. Şekli Kesinlik 61
2. Maddi Kesinlik 67
3. Kısmi Kesinlik 71
a. Dikey Kesinleşme 73
b. Yatay Kesinleşme 80
C. Tarihsel Perspektif Çerçevesinde Kesin Hükmün Ortaya Çıkışı ve Ceza Muhakemesi Sistemleriyle Yargılamanın Yenilenmesi Arasındaki İlişki 84
III. ADLİ HATA OLASILIĞI VE ADLİ HATANIN GİDERİLMESİ YOLU OLARAK YARGILAMANIN YENİLENMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 93
A. Adli Hata Olasılığı 93
B. “Yargılamanın Yenilenmesi” İfadesinin Yerinde Olup Olmadığı 101
C. Yargılamanın Yenilenmesinin Hukuki Niteliği 107
Ç. Olağan Kanun Yollarının Varlığı Karşısında Yargılamanın Yenilenmesinin Gerekli Olup Olmadığı Sorunu 128
D. Diğer Olağanüstü Kanun Yollarıyla Karşılaştırılması 131
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi 131
2. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının İtiraz Yetkisi 134
3. Kanun Yararına Bozma 135
E. Afla Karşılaştırılması 143
IV. YARGILAMANIN YENİLENMESİNİN “NE BIS IN IDEM” İLKESİ İLE İLİŞKİSİ 148
A. Şartları 166
1. Sanığın Aynı Olması 167
2. Çok Bilinmeyenli Bir Denklem: Fiilin Aynı Olması 176
B. Ne Bis In Idem İlkesinin İhlali Neticesinde Birden Fazla Hükmün Bulunması Hali 206
İkinci Bölüm
YARGILAMANIN YENİLENMESİNDE LEHE VE ALEYHE AYRIMI
I. GENEL OLARAK 217
II. KANUN KOYUCUNUN TERCİHİ VE KANUNİ DÜZENLEME 222
III. HEM LEHE HEM DE ALEYHE YARGILAMANIN YENİLENMESİ BAKIMINDAN ÜZERİNDE DURULMASI GEREKEN ORTAK HUSUSLAR 225
A. Yargılamanın Yenilenmesine Konu Olması Mümkün Olan Kararlar 225
B. Mahkûmiyet Hükmünün İnfaz Edilmiş Olmasının Yargılamanın Yenilenmesine Engel Oluşturup Oluşturamayacağı Sorunu 241
C. Yargılamanın Yenilenmesi Yoluna Gidilebilmesi Bakımından Üzerinde Tartışmaların Bulunduğu Kararlar 247
1. İstinaf – Temyiz Kararları ile Yalnızca Usule İlişkin Olarak Verilen Kararlar 247
2. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı 252
3. Uzlaşma 254
4. Önödeme 255
5. Kabahatler Nedeniyle Uygulanan İdari Yaptırımlara İlişkin Kararlar 256
6. Olağanüstü Mahkemelerce Verilen Kararlar 261
Ç. Yargılamanın Yenilenmesinin Kural Olarak Süreye Bağlı Olmaması 263
D. Yargılamanın Yenilenmesi ile Zamanaşımı Arasındaki İlişki 270
E. Yargılamanın Yenilenmesi ile Yasaklanan Hakların Geri Verilmesinin Karşılaştırılması 282
F. Yargılamanın Yenilenmesinin Kabul Edilmeyeceği Haller 283
1. “Kanunun Aynı Maddesinde Yer Almış Sınır İçinde Olmak Üzere Cezanın Değiştirilmesi”Ne İlişkin Engel 283
2. “Hatanın Giderilebilmesini Sağlayacak Başka Bir Yol”un Bulunmasına İlişkin Engel 295
IV. YARGILAMANIN YENİLENMESİ NEDENLERİ 303
A. “Hükümlü Lehine Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri” 311
1. “Duruşmada Kullanılan ve Hükmü Etkileyen Bir Belgenin Sahteliği”nin Anlaşılması (CMK m. 311/1–a) 316
a. Sahte Belge 317
b. Duruşmada Kullanılmış Olma 325
c. Hükmü Etkileme 329
ç. Sahteliğin Anlaşılması 332
2. “Yemin Verilerek Dinlenmiş Olan Bir Tanık veya Bilirkişinin Hükmü Etkileyecek Biçimde Hükümlü Aleyhine Kasıt veya İhmal ile Gerçek Dışı Tanıklıkta Bulunduğu”nun “veya Oy Verdiği”nin Anlaşılması (CMK m. 311/1–b) 333
a. Gerçek Dışı Tanıklık 335
b. Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik 345
c. Hükmü Etkileme 354
ç. Hükümlü Aleyhine Olma 356
3. “Hükme Katılmış Olan Hâkimlerden Biri”nin, “Hükümlünün Neden Olduğu Kusur Dışında, Aleyhine Ceza Kovuşturmasını veya Bir Ceza ile Mahkûmiyetini Gerektirecek Biçimde Görevlerini Yapmada Kusur Et”mesi (CMK m. 311/1–c) 356
a. Hâkimin Hükme Katılması 358
b. Hâkimin Görevlerini Yapmada Kusur Etmesi 363
c. Hâkimin Görevlerini Yapmadaki Kusurunun Hükme Etki Etmesinin Gerekli Olmaması 368
ç. Hükümlünün Etkisine Bağlanan Sonuçlar 370
4. “Ceza Hükmü”nün “Hukuk Mahkemesinin Bir Hükmüne Dayandırılmış Olup da Bu Hük”mün “Kesinleşmiş Diğer Bir Hüküm ile Ortadan Kaldırılmış” Olması (CMK m. 311/1–d) 374
a. Hukuk Mahkemesi 375
b. “Ceza hükmü”nün “Hukuk Mahkemesinin Bir Hükmüne Dayandırıl”ması 378
c. “Hukuk Mahkemesinin” Hükmünün “Kesinleşmiş Diğer Bir Hüküm ile Ortadan Kaldırılmış” Olması 382
5. Genel Bir Neden: “Yalnız Başına veya Önceden Sunulan Delillerle Birlikte Göz Önüne Alındıklarında Sanığın Beraatini veya Daha Hafif Bir Cezayı İçeren Kanun Hükmünün Uygulanması ile Mahkûm Edilmesini Gerektirecek Nitelikte Ol”an “Yeni Olaylar”ın “veya Yeni Deliller”in Ortaya Konulması (CMK m. 311/1–e) 383
a. Olaylar ve Delillerden Neyin Anlaşılması Gerektiği 388
b. Olayların veya Delillerin Taşıması Gereken Nitelik Olarak “Yeni” İfadesi 399
c. “Yeni Olaylar”ın “veya Yeni Deliller”in, “Yalnız Başına veya Önceden Sunulan Delillerle Birlikte Göz Önüne Alındıklarında Sanığın Beraatini veya Daha Hafif Bir Cezayı İçeren Kanun Hükmünün Uygulanması ile Mahkûm Edilmesini Gerektirecek Nitelikte Ol”ması 415
aa. İstemle Düşme Kararının Hedeflenmesinin Olanaklı Olup Olmadığı Sorunu 428
bb. İçtima Halinde Varılacak Sonuçlar 431
ç. Bu Bent Kapsamında Üzerinde Durmayı Gerektiren Özellik Arz Eden Hususlar 432
aa. Bilirkişi (Bilirkişinin Görüşünü Değiştirmesi ya da Yeni Bilirkişi) 432
bb. Tanık (Tanığın Beyanını Değiştirmesi ya da Yeni Tanık) 437
cc. İkrarın Geri Alınması 440
çç. Birbiriyle Çelişen ve Bu Çerçevede Bağdaşması Olanaklı Olmayan Ceza Mahkemesi Kararlarının Yeni Delil Olup Olmadığı Sorunu 443
dd. Keşif 444
ee. İlk Yargılamada Varlığı Kabul Edilen Bir Halin Tam Tersinin İleri Sürülmesi 445
ff. Hukuksal Hata 446
aaa. İçtihat Değişikliği 456
bbb. Kanun Değişikliği 463
ccc. AYM’nin İptal Kararlarının Geriye Yürümemesi Karşısında Ayrıksı Bir Hal: Al. AYMK’nın 79. Paragrafı 469
6. “Ceza Hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya Eki Protokollerin İhlâli Suretiyle Verildiğinin ve Hükmün Bu Aykırılığa Dayandığının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Kesinleşmiş Kararıyla Tespit Edilmiş Olması veya Ceza Hükmü Aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılan Başvuru Hakkında Dostane Çözüm ya da Tek Taraflı Deklarasyon Sonucunda Düşme Kararı Verilmesi” (CMK m. 311/1–f) 474
a. AİHM’in İhlal Kararının Niteliği ve Yerine Getirilmesi 478
b. Bu Bende İlişkin Kanuni Düzenlemenin Geçirdiği Dönüşüm 487
c. AİHM Tarafından Türkiye Aleyhine İhlal Kararının ya da AİHM’e “Yapılan Başvuru Hakkında Dostane Çözüm ya da Tek Taraflı Deklarasyon Sonucunda Düşme Kararı”nın Verilmesi 491
ç. AİHM’in Kararıyla Kesin Hüküm Arasındaki Nedensellik Bağı 496
d. “Kanunun Aynı Maddesinde Yer Almış Sınır İçinde Olmak Üzere Cezanın Değiştirilmesi Amacı”nın Bu Bendin Uygulanması Bakımından Engel Oluşturup Oluşturmadığı Sorunu 505
e. Aykırılığın Tazminatla Giderilebiliyor Olmasının Bu Bent Bakımından Engel Oluşturup Oluşturamayacağı Sorunu 505
f. Kural Olarak İstemin AİHM’in “Kararının Kesinleştiği Tarihten İtibaren Bir Yıl İçinde” İstenmesi 508
7. Kendine Özgü Bir Yargılamanın Lehe Yenilenmesi Nedeni: Kesin Hükümle İlgili Olarak AYM’ye Bireysel Başvuru Neticesinde Verilen İhlal Kararı Üzerine Gerçekleştirilen Yeniden Yargılama 509
a. AYM’ye Bireysel Başvuru Neticesinde Verilen İhlal Kararı 509
b. Kendine Özgü Bir Yargılamanın Lehe Yenilenmesi Nedeni Olması 512
c. AYM’ye Bireysel Başvuru Neticesinde Verilen İhlal Kararı Üzerine Gerçekleştirilen Yeniden Yargılama 514
aa. İlgili Mahkeme 515
bb. “İhlali ve Sonuçlarını Ortadan Kaldırmak İçin Yeniden Yargılama Yapmak Üzere Dosya”nın “İlgili Mahkemeye Gönderilmesi” Kararının Bağlayıcılığı 516
cc. Yeniden Yargılama 519
d. Aleyhe Yargılamanın Yenilenmesi Nedenini Oluşturup Oluşturamayacağı 522
B. “Sanık veya Hükümlünün Aleyhine Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri” 524
1. “Duruşmada Sanığın veya Hükümlünün Lehine İleri Sürülen ve Hükme Etkili Olan Bir Belgenin Sahteliği”nin Anlaşılması (CMK m. 314/1–a) 527
2. “Hükme Katılmış Olan Hâkimlerden Biri”nin, “Aleyhine Ceza Kovuşturmasını veya Bir Ceza ile Mahkûmiyetini Gerektirecek Nitelikte Olarak Görevlerini Yapmada Sanık veya Hükümlü Lehine Kusur Et”mesi (CMK m. 314/1–b) 531
3. Sanığın “Beraat Ettikten Sonra Suçla İlgili Olarak Hâkim Önünde Güvenilebilir Nitelikte İkrarda Bulun”ması (CMK m. 314/1–c) 534
a. İlk Yargılama Neticesinde Verilen Kesinleşmiş Beraat Hükmünün Bulunması 536
b. Sanığın İkrarda Bulunması 542
aa. İkrarın Hâkim Önünde Olması 545
bb. İkrarın Güvenilir Nitelikte Olması 549
cc. İkrarın Yalnızca İkrarda Bulunan Sanık Bakımından Sonuç Doğurması 553
4. Kasten ya da Taksirle Yaralama yahut da Kasten Öldürmeye Teşebbüs Suçundan Dolayı Kesinleşmiş Bir Mahkûmiyet Hükmünün Verilmesinin Ardından, Mağdurun Ölmesinin Yargılamanın Aleyhe Yenilenmesi Kapsamında mı Değerlendirilmesi Gerektiği Sorunu 554
V. “SANIK VEYA HÜKÜMLÜNÜN ALEYHİNE YARGILAMANIN YENİLENMESİ NEDENLERİ”NE İLİŞKİN OLASI ÖNERİLER 558
A. “Sanık veya Hükümlünün Aleyhine Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri”nin Genişletilmesine Yönelik Öneriler 558
1. Aleyhe Yargılamanın Yenilenmesi Nedenlerinin Mahiyeti İzin Verdiği Ölçüde Lehe Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleriyle Aynı Şekilde Kabul Edilmesi Gerektiği Önerisi 560
2. “Yemin Verilerek Dinlenmiş Olan Bir Tanık veya Bilirkişinin Hükmü Etkileyecek Biçimde” Sanığın Lehine Kasıt veya Taksirle “Gerçek Dışı Tanıklıkta Bulunduğu”nun “veya Oy Verdiği”nin Anlaşılmasının Yargılamanın Aleyhe Yenilenmesi Nedeni Oluşturabilmesi Önerisi 561
3. Önemli Kısıtlamalara Tabi Tutularak Genel Bir Neden Olan “Yeni Olaylar”ın “veya Yeni Deliller”in Ortaya Konulmasının Yargılamanın Aleyhe Yenilenmesi Nedeni Oluşturabilmesi Önerisi 564
a. Karşılaştırmalı Hukuktan Bir Örnek: Al. CMK’nın 362. Paragrafının 1. Fıkrasının Yürürlükten Kalkan 5. Bendi 572
aa. Diğer Yargılamanın Aleyhe Yenilenmesi Nedenleriyle Karşılaştırılması ve Bu Bentle İlgili Olarak Getirilen Kısıtlamalar 575
aaa. İlk Yargılamada Beraat Kararının Verilmiş Olması 578
bbb. Katalog Halinde Sayılan Suçlar ve Özellikleri 579
aaaa. Zamanaşımına Tabi Olmamaları 584
bbbb. Nispeten İstisnai Nitelikte Olmaları 585
ccc. Mahkûm Edilmesi İçin Tek Başlarına veya Daha Önce İleri Sürülmüş Delillerle Beraber Zorunlu Gerekçeler Oluşturması 586
bb. Al. CMK’nın 362. Paragrafının 1. Fıkrasının Yürürlükten Kalkan 5. Bendinin Al. Ay’sına Aykırılığı 588
cc. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda Federal Almanya Cumhuriyeti Anayasası’nın “Mahkeme Önündeki Temel Haklar” Başlığını Taşıyan 103. Maddesinin 3. Fıkrasına Benzer Bir Düzenlemeye Açıkça Yer Verilmemesinin Varılacak Sonuca Etki Edip Etmeyeceği 594
çç. Yeni Olayın ya da Delilin Ne Şekilde Elde Edilebileceğinin Nemo Tenetur İlkesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 595
b. Ayrıksı Bir Hal: Al. CMK’nın 373a Paragrafı 603
4. Kanun Koyucunun “Sanık veya Hükümlünün Aleyhine Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri”ni Genişletme İhtimalinin Gerçekleşmesi Halinde Zaman Bakımından Uygulamanın Ne Şekilde Olacağı ve Ortaya Çıkaracağı Problemler 608
B. “Sanık veya Hükümlünün Aleyhine Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri”nin Tamamen Yürürlükten Kaldırılması Önerisi 620
Üçüncü Bölüm
YARGILAMANIN YENİLENMESİ MUHAKEMESİ
I. GENEL OLARAK 631
II. İSTEM 634
A. Kanun Yollarına İlişkin Genel Hükümlerin Uygulanması 639
B. İstemde Bulunabilecekler 640
1. Hakkında İlk Yargılamada Kesin Hükmün Verildiği Sanığın Hayatta Olması Halinde 644
a. Hakkında İlk Yargılamada Kesin Hükmün Verildiği Sanık 644
b. Avukat 649
c. Yasal Temsilci ve Eş 658
ç. Katılan 664
d. Cumhuriyet Savcısı 673
e. Tüzel Kişinin Organı veya Temsilcisi 680
f. İlgili Kimsenin Gaip Olması 681
2. Hakkında İlk Yargılamada Kesin Hükmün Verildiği Sanığın Ölümü Halinde 682
C. İstemin Şekli 692
Ç. İstemin İçeriği 698
D. İstemden Evvel Müdafi Atanmasının Olanaklı Olup Olmadığı Sorunu 705
E. İstemin Süresi 719
F. İstemin İnfaza Etkisi 720
G. İstemden Vazgeçilmesi 728
H. İstemin Nereye Yapılacağı 744
I. Yargılamanın Yenilenmesinin veya Merciin Belirlenmesinde Hata 770
III. İSTEMİN İNCELENMESİ 783
A. Şekil Bakımından 788
1. Usulü 788
2. “Bir Suça Dayanan Yenileme İstemlerinin” Kanıtlanması 803
3. Verilmesi Mümkün Olan Kararlar 814
B. Esas Bakımından 820
1. Usulü 820
2. Verilmesi Mümkün Olan Kararlar 837
C. Gerek Şekil Gerekse de Esas Bakımından İnceleme Neticesinde Verilen Kararlara Karşı Kanun Yolu 851
IV. YARGILAMANIN YENİLENMESİ SEBEBİYLE GERÇEKLEŞTİRİLEN YARGILAMA VE YARGILAMA SONUCUNDA VERİLEN KARAR 865
A. Yargılamanın Yenilenmesi Kararının Hukuki Niteliği ve Sonuçları 865
B. Yargılamanın Yenilenmesi Kararı Verilmesi Üzerine Gerçekleştirilen Yargılama 875
1. Genel Olarak 875
2. Yargılamanın Duruşma Yapılmak Suretiyle Gerçekleştirilmesi 877
3. Verilmesi Mümkün Olan Kararlar 888
a. Önceki Hükmün Onaylanması 889
b. “Hükmün İptali ile Dava Hakkında Yeniden Hüküm” Verilmesi 898
aa. Genel Olarak 898
bb. “Yargılamanın Yenilenmesi İstemi”nin “Hükümlünün Lehine Olarak Yapıl”ması Halinde, “Yeniden Verilecek” Hükmün “Önceki Hükümle Belirlenmiş Olan Cezadan Daha Ağır Bir Cezayı İçereme”memesi 908
cc. Mahsup ve İade 927
V. DURUŞMA YAPILMAKSIZIN YENİLEME İSTEMİNİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ 929
A. Genel Olarak 929
B. Hükümlünün Ölmüş Olması 932
C. Hükümlünün Hayatta Olmasına Karşın Beraat Kararı Verilebilmesi İçin Yeterli Delilin Bulunması 941
Ç. Verilen Karar ve Bu Karara Karşı Kanun Yolu 949
D. Önceki Hükmün İptaline İlişkin Kararın Gazetede İlan Edilmesi 952
VI. TAZMİN 955
A. Tazminat İstemenin Koşulları 958
B. İstemde Bulunabilecekler 966
C. İstemin Şekli 970
Ç. İstemin Süresi 972
D. Yetkili ve Görevli Mahkeme 978
E. İstemin İncelenmesi, Muhakemesi, Hakkında Karar Verilmesi ve Bu Karara Karşı Kanun Yolu 982
F. Tazminatın Geri Alınması 998
G. Tazminatın Olanaklı Olmadığı Haller 1000
H. Rücu 1006
VII. GİDER 1013
Sonuç 1021
Kaynakça 1075
Kavram Dizini 1099 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
