|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
17. Baskıya Önsöz 5
Birinci Baskıya Önsöz 7
Kısaltmalar 25
GİRİŞ
I. HUKUK TARİHİNİN KONUSU VE BÖLÜMLERİ 27
II. TÜRK HUKUK TARİHİNİN ÖNEMİ 29
III. HUKUK TARİHİNİN GELİŞİMİ 31
IV. TÜRK HUKUK TARİHİNİN DÖNEMLERİ 34
Birinci Bölüm
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU
I. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNE GENEL BİR BAKIŞ 37
A. Hun Devleti 37
B. Göktürk Devleti 38
C. Uygur Devleti 39
D. İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinin Dini İnançları 40
II. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU 42
A. İslamiyet Öncesi Türk Hukuk Tarihinin Kaynakları 42
1. Çin Kaynakları 43
2. Epigrafik ve Arkeolojik Kaynaklar 43
3. Kanunnameler 45
4. Dil ve Dil Üzerine Yapılan Çalışmalar 45
5. Tarihî–Edebî Eserler 46
B. İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinin Yapısı ve İşleyişi 48
1. Hakan 48
2. Kurultay 51
3. Önemli Devlet Görevlileri 53
C. Ceza Hukuku 55
D. Aile Hukuku 56
1. Evlenme 57
2. Boşanma 63
3. Evlat Edinme 64
E. Miras Hukuku 65
F. Borçlar ve Eşya Hukuku 66
İkinci Bölüm
İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRA TÜRK HUKUKU
I. TÜRKLERİN İSLAMİYET’İ KABUL ETMELERİ 69
II. İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRAKİ TÜRK HUKUK TARİHİNİN KAYNAKLARI 71
III. OSMANLI HUKUK SİSTEMİ VE ŞER’Î HUKUK ÖRFÎ HUKUK AYRIMI 76
A. İslam Hukuku ve Özellikleri 76
B. İslam Hukukunun Kaynakları 78
1. Asli Kaynaklar 78
a. Kitap (Kur’an) 78
b. Sünnet 80
c. İcmâ 82
d. Kıyas 83
2. Tali Kaynaklar 85
a. İstihsan 85
b. Kamu Yararı–Maslahat–Mesalih–i Mürsele–İstislah 86
c. Örf ve Âdet 87
d. Sahabe Fetvası 88
C. İslam Hukukunun Teşekkülü ve Tarihî Devirleri 88
1. Hz. Peygamber Dönemi 89
2. Dört Halife ve Sahabeler Dönemi 90
3. Tâbiin Dönemi 92
4. Mezheplerin Teşekkül Dönemi (Müçtehit İmamlar Devri) 93
a. Hanefî Mezhebi 94
b. Mâlikî Mezhebi 96
c. Şafiî Mezhebi 96
d. Hanbelî Mezhebi 97
e. Sünni Olmayan Mezhepler–Şia 98
5. Taklit Dönemi 99
6. Kanunlaştırma ve Yeni İçtihat Dönemi 101
D. Örfî Hukuk 101
1. Örfî Hukukun Tanımı ve Ortaya Çıkış Sebepleri 102
2. Osmanlı Hukukunda Örfî Hukukun Gelişimi 104
3. Örfî Hukukun Kapsamı 108
a. Şer’î Hükümlerin Kanun Halinde Tedvin Edilmesi 108
b. İçtihadi Konularda Mevcut İçtihatlardan Birinin Tercih Edilmesi 108
c. Ulu’l–emrin Kendisine Tanınan Sınırlı Yasama Yetkisini Kullanması 109
4. Örfî Hukuk–Şer’î Hukuk İlişkisi 110
5. Resmî Mezhep Uygulaması 112
Üçüncü Bölüm
İSLAM VE OSMANLI HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ
I. İSLAM HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ 117
A. Medine Anayasası 117
B. Devletin Temel Özellikleri 118
1. Dinî Esaslara Dayanması 118
2. Sınırlı İktidar 119
3. Şûra Prensibi 119
C. Devletin Unsurları 119
1. Hâkimiyet 119
2. Ülke 120
3. Halk 121
II. İSLAM HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI (HİLAFET) 122
A. Devlet Başkanında Aranan Nitelikler 123
B. Seçilmesi 125
1. Seçim (Biat) 125
2. Ahd–İstihlaf 126
C. Halifenin Görevleri 128
D. Görevden Ayrılması 129
III. OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI 130
A. Osmanlı Devlet Teşkilatının Kökenleri 130
1. Abbasi Devleti 130
2. Büyük Selçuklu Devleti 132
3. Anadolu Selçuklu Devleti 136
B. Osmanlı Merkez Teşkilatı 137
1. Padişah 137
a. Kardeş Katli Meselesi 139
b. Yönetici Sınıf–Reaya Ayrımı 145
c. Kul Sistemi 146
d. Padişahın Yetkileri 151
2. Divân–ı Hümayun 153
a. Toplantı Zamanı ve Yeri 154
b. Üyeleri 155
c. Toplantı ve Teşrifat 157
d. Divân–ı Hümayunun Yetkileri 157
e. Denetlenmesi 162
f. Divân–ı Hümayunun Bürokratik Örgütü 163
aa. Beylikçi Kalemi (Divân Kalemi) 164
bb. Tahvil Kalemi 164
cc. Ruus Kalemi 164
dd. Mektubi–î Sadr–ı Âli Kalemi 164
ee. Amedî Kalemi 165
3. Merkez Teşkilatında Yer Alan Önemli Görevliler 165
a. Vezir–i Âzam (Sadrazam) 165
b. Kubbealtı Vezirleri 169
c. Nişancı 170
d. Defterdar 172
e. Kaptan Paşa (Kaptan–ı Derya) 172
f. Yeniçeri Ağası 173
C. Osmanlı Taşra Teşkilatı 174
1. Eyaletler ve Beylerbeyi 175
2. Sancaklar (Liva) 177
3. Kazalar 179
4. Nahiyeler 180
5. Tanzimat Sonrası Osmanlı Taşra Teşkilâtı 181
IV. TANZİMAT ÖNCESİ OSMANLI YARGI TEŞKİLATI 183
A. Şeyhülislam 184
B. Kazasker 187
C. Şer’iyye Mahkemeleri ve Kadılar 189
D. Yargı Teşkilatında Yardımcı Görevliler 194
1. Nâib 194
2. Şuhûdü’l–hal 195
3. Kassamlar 196
4. Kâtipler 196
5. Diğer Görevliler 196
E. Diğer Yargı Organları 196
V. TANZİMAT SONRASI OSMANLI YARGI TEŞKİLATI 199
A. Şer’iyye Mahkemeleri ve Meclis–i Tetkikât–ı Şer’iyye 200
B. Taşra Meclisleri 201
C. Meclis–i Tahkikat 204
D. Ticaret ve Karma Ticaret Mahkemeleri 207
E. Nizamiye Mahkemeleri 208
F. Meclis–i Ahkâm–ı Adliye 211
G. Şurâ–yı Devlet 213
Dördüncü Bölüm
GAYRİMÜSLİMLER
I. MÜSTEMENLERİN HUKUKİ STATÜSÜ 217
II. ZİMMİ KAVRAMI VE ZİMMET ANLAŞMASI 221
III. MİLLET SİSTEMİ 222
IV. OSMANLI DEVLETİNDE ZİMMİLERİN HUKUKİ STATÜSÜ 229
A. Aile Hukuku Açısından Zimmiler 229
B. Miras Hukuku Açısından Zimmiler 233
C. Zimmilerin Vakıf Kurma Hakları 236
D. Borçlar ve Ticaret Hukuku Açısından Zimmiler 239
E. Usul Hukuku Açısından Zimmiler 241
F. Ceza Hukuku Açısından Zimmiler 243
G. Zimmilerin Din ve Vicdan Hürriyetleri 247
H. Vergi Hukuku Açısından Zimmiler 253
I. Zimmilerin Siyasi Hakları 256
V. ZİMMİLERE İKAMETGÂH, GİYİM, BİNİT VE SİLAH TAŞIMA KONUSUNDA GETİRİLEN SINIRLAMALAR 258
VI. TANZİMAT VE MEŞRUTİYET DÖNEMLERİNDE ZİMMİLERİN HUKUKİ STATÜSÜ 261
A. Tanzimat Fermanı ve Zimmiler 262
B. Islahat Fermanı ve Zimmiler 265
C. Meşrutiyet Dönemi ve Zimmiler 269
Beşinci Bölüm
CEZA HUKUKU
I. GENEL BİLGİLER 273
II. SUÇ KAVRAMI VE KISIMLARI 274
III. SUÇUN UNSURLARI 277
A. Kanuni Unsur 277
1. Ceza Hukukunun Zaman Bakımından Uygulanması 278
2. Ceza Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanması 279
3. Ceza Hukukunun Kişiler Bakımından Uygulanması 280
a. Devlet Başkanı 281
b. Zimmiler 281
c. Köleler 282
B. Maddi Unsur 282
1. Teşebbüs 283
2. Suçtan Vazgeçme ve Tövbe 284
3. Suça İştirak 284
C. Manevi Unsur 284
1. Cezai Ehliyet 285
2. Cezai Ehliyeti Ortadan Kaldıran veya Azaltan Sebepler (İsnat Yeteneğini Kaldıran Haller) 286
a. Akıl Hastalığı 286
b. Akıl Zayıflığı 286
c. Uyku ve Bayılma 287
d. Sarhoşluk 287
e. İkrah 288
D. Hukuka Aykırılık 288
1. Meşru Müdafaa 289
2. Tıbbi Müdahaleler 289
3. Görevin İfası 290
4. Öldürülmesi Serbest Olan Kişilerin Öldürülmesi ve Yaralanması 290
IV. CEZA 290
A. Cezaların Özellikleri 291
1. Kanunilik 291
2. Şahsilik 291
3. Genellik 293
B. Cezaların Çeşitleri 293
C. Cezayı Düşüren veya Azaltan Sebepler 293
V. HAD SUÇLARI VE CEZALARI 295
A. Zina (Hadd–i Zina) 295
B. Zina İftirası (Hadd–i Kazf) 299
C. İçki (Şarap) İçme (Hadd–i Şirb) 300
D. Hırsızlık (Hadd–i Sirkat) 302
E. Yol Kesme (Hırabe–Kat’ı Tarik) 304
F. İsyan (Bağy) 306
G. Dinden Çıkma (İrtidat–Ridde) 308
VI. KISAS VE DİYET SUÇLARI 310
A. Adam Öldürme 310
1. Kasten Adam Öldürme (Katl–i Amd) 311
2. Kasta Benzer Adam Öldürme (Katl–i Şibh–i Amd) 313
3. Hataen Adam Öldürme 314
4. Hata Benzeri Adam Öldürme (Hata Mecrasına Cari Katl) 314
5. Tesebbüben Adam Öldürme (Birinin Ölümüne Sebep Olma) 315
B. Müessir Fiiller (Yaralama) 315
C. Hamile Kadına Yönelik Müessir Fiiller 317
VII. TAZİR SUÇ VE CEZALARI 317
A. Tanımı ve Kısımları 317
B. Çeşitleri 320
C. Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Öncesi ve Tanzimat Sonrası Tazir Cezalarının Düzenlenişi 323
1. Tanzimat Öncesi Dönemde Osmanlı Devleti’nde Tazir Cezalarının Düzenlenişi 323
2. Tanzimat Dönemi Osmanlı Ceza Hukukunda Tazir Cezalarının Düzenlenişi 324
a. 1840 Ceza Kanunnamesi 324
b. 1851 Ceza Kanunnamesi 328
c. 1858 Ceza Kanunnamesi 330
Altıncı Bölüm
KİŞİLER HUKUKU
I. KİŞİ KAVRAMI 335
II. GERÇEK KİŞİLER 336
A. Kişiliğin Başlangıcı 336
B. Kişiliğin Sona Ermesi 337
C. Ehliyet 338
1. Vücub Ehliyeti (Hak Ehliyeti) 338
a. Eksik Vücub Ehliyeti 339
b. Tam Vücub Ehliyeti 339
2. Eda ehliyeti 340
a. Tam eda ehliyeti 340
b. Eksik (Sınırlı) Eda Ehliyeti 342
3. İnsan Hayatının Ehliyet Açısından Geçirdiği Aşamalar 343
a. Cenin Dönemi 343
b. Çocukluk Dönemi 343
c. Temyiz Dönemi 343
d. Büluğ Dönemi 344
e. Rüşt Dönemi 344
D. Ehliyeti Sınırlayan veya Ortadan Kaldıran Haller (Ehliyet Arızaları) 344
1. Akıl Hastalığı (Cünun) 345
2. Akıl Zayıflığı 345
3. Ölüm Hastalığı (Maraz’ül Mevt) 346
4. Sarhoşluk 347
5. Sefahat (İsraf) 348
6. Borçluluk ve İflas 349
7. Kölelik 350
E. Hukuki Temsil 350
1. Veliler 351
2. Vasiler 351
3. Hukuki Temsilcinin Yetkileri 352
III. KÖLELİK 353
A. Tarihte Kölelik 353
B. İslam’da Kölelik 355
1. Genel Bilgiler 355
2. İslamiyet’in Kölelik Kurumuna Bakışı ve Getirdiği Yenilikler 355
3. Kölelerin Hukuki Statüleri 358
a. Kişiler Hukuku Bakımından Köleler 358
b. Aile Hukuku Bakımından Köleler 360
c. Miras Hukuku Bakımından Köleler 362
d. Borçlar ve Ticaret Hukuku Bakımından Köleler 362
e. Usul Hukuku Bakımından Köleler 363
f. Ceza Hukuku Bakımından Köleler 363
4. Köleliğin Sona Ermesi 365
a. Gönüllü Azad (Itk) 365
b. Sözleşme Yoluyla Azad (Kitabet– Mükatebe) 366
c. Tedbir 366
d. Ümmü’l–Veled Olma (İstilâd–Müstevlide) 367
e. Kefaret Borcu Olarak Azad 367
5. Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Fermanı’nın İlanından Sonra Kölelik Müessesi 368
IV. VAKIFLAR 371
A. Tanımı ve Kökeni 371
B. Gelişme Sebepleri 373
C. Unsurları 376
1. Vakfeden Kimse (Vâkıf) 376
2. İrade Beyanı 377
3. Vakfedilen Mal (Mevkûf) 379
4. Vakıftan Yararlananlar (Mevkûfun Aleyh) 381
D. İdaresi 381
1. Vakıf Malların Kiraya Verilmesi 383
2. Vakıf Malın Değiştirilmesi (İstibdal) 384
E. Vakıf Çeşitleri 385
1. Gayelerine Göre 385
a. Hayri Vakıflar 385
b. Aile Vakıfları (Zürrî/Evlatlık Vakıflar) 386
2. Gerçek Anlamda Vakıf Olup Olmamasına Göre 388
a. Sahih Vakıflar 388
b. Gayrisahih Vakıflar (İrsadi Vakıflar/Tahsisat Kabilinden Vakıflar) 388
3. Vakfa Gelir Getiren Malların Tabi Olduğu Statüye Göre 389
a. Tek Kiralı Vakıflar (İcare–i Vahideli Vakıflar) 389
b. İcareteynli Vakıflar (İki Kiralı Vakıflar) 389
c. Mukataalı Vakıflar 391
4. İdarelerine Göre 392
a. Mazbut Vakıflar 392
b. Mülhak Vakıflar 393
c. Müstesna Vakıflar 393
F. Günümüzdeki Osmanlı Vakıfları ile İlgili Davalar 393
Yedinci Bölüm
AİLE HUKUKU
I. GENEL BİLGİLER 401
II. HUKUK–I AİLE KARARNAMESİ 404
A. Genel Bilgiler 404
B. Kararnameyi Doğuran Sebepler 405
1. Hukuki Sebepler 405
2. Siyasi, Sosyal, İktisadi Sebepler 407
3. Kadının Statüsünde Ortaya Çıkan Değişiklikler ve Kadın Hareketleri 407
4. Fikir Hareketleri 409
C. Hazırlanışı ve Sistematiği 410
D. Özellikleri 411
E. İlgası 413
III. EVLENME 414
A. Evlenmenin Tanımı ve Mahiyeti 414
B. İslamiyet’ten Önce Arabistan’da Evlenme 415
1. Nikâh’ül Makt 416
2. Nikâh–ı Muta 416
3. Nikâh–ı Şigar (Takas Evlenmesi) 417
4. Nikâh–ı İstibda 417
5. Nikâh–ı Sahih 417
C. Nişanlanma 417
D. Evlenme Akdinin Şartları 419
1. İnikat Şartları 419
a. Taraflar ve Ehliyete İlişkin Şartlar 419
aa. Ehliyet 419
bb. Evlenmede Velayet 423
cc. Evlenmede Vekâlet 430
b. İrade Beyanına İlişkin Şartlar 431
c. Meclis Birliği İlkesi 432
d. Evlenme Engellerinin Bulunmaması 433
aa. Daimi (Mutlak) Evlenme Engelleri 433
aaa. Kan Hısımlığı 433
bbb. Sıhri Hısımlık 434
ccc. Süt Hısımlığı 434
bb. Geçici (Nispi) Evlenme Engelleri 435
2. Sıhhat Şartları 438
a. Evliliğin Şahitler Huzurunda Yapılması 438
b. İkrahın (Cebir ve Tazyik) Olmaması 439
3. Nefaz Şartları 439
4. Lüzum (Bağlayıcılık) Şartları ve Kefaet 439
5. Şekil Şartları 441
E. Evlenme Akdinin Çeşitleri 445
1. Sahih (Geçerli) Evlenme Akdi 445
2. Batıl Evlenme Akdi 445
3. Fâsit Evlenme Akdi 446
4. Mevkuf Evlenme Akdi 447
5. Gayri Lâzım Evlenme Akdi 447
F. Çok Kadınla Evlilik (Teaddüd–i Zevcat) 447
G. Evliliğin Şahsi Hükümleri 450
H. Evliliğin Mali Hükümleri 455
1. Mehir 455
2. Nafaka 459
IV. BOŞANMA 461
A. Tanım ve Niteliği 461
B. Talakın Şartları (Talak Ehliyeti) 463
1. Kocaya Ait Şartlar 463
2. Kadına Ait Şartlar 465
C. Talak İçin Kullanılan Sözler 465
1. Sözlü Açıklama 465
2. Yazılı Açıklama 467
3. Boşanma İradesinin İşaretlerle Açıklanması 467
D. Boşanma Sayısı 467
E. Talakın Şarta ve Vadeye Bağlanması 468
1. Vadeye (Belli zamanın gelmesine bağlı) Bağlı Boşanma 469
2. Geciktirici Şarta Bağlı Boşanma 469
3. Osmanlı Uygulaması 470
F. Talakın Kısımları 471
1. Ric’i Talak (Dönülebilir Boşanma) 471
2. Bâin Talak (Ayırıcı Boşanma) 472
G. Tefviz–i Talak 473
H. Muhala’a (Hul) 475
I. Tefrik (Kazaî Boşanma) 478
1. 1917 Hukuk–ı Aile Kararnamesi’ne Kadar Tefrik 479
2. 1917 Hukuk–ı Aile Kararnamesi’nde Tefrik 481
a. Evliliğe Engel Fizyolojik Bir Kusur 481
b. Akıl Hastalığı, Cüzzam, Baras, Zührevi Hastalıklar 481
c. Kocanın Nafaka Mükellefiyetini Yerine Getirmemesi 482
d. Kocanın Gaipliği 483
e. Fena Muamele ve Geçimsizlik 484
J. Dolayısıyla Boşanma Sonucu Doğuran Usuller 484
1. Lian (Mülâ’ane) 485
2. İlâ 486
3. Zıhâr 487
V. EVLİLİĞİN SONA ERMESİNİN SONUÇLARI 487
A. İddet 487
1. Ölüm İddeti 488
2. Talak ve Fesih İddeti 488
B. Çocukların Bakım ve Terbiyesi (Hidâne) 489
VI. DOĞUM VE SONUÇLARI 490
A. Nesep 490
1. Sahih Evlilikte Nesep 491
2. Fâsit Evlilikte veya Evlilik Şüphesiyle Birleşmede Nesep 491
3. İkrar ile Sabit Olan Nesep 492
B. Evlat Edinme 492
C. Emzirme (Rada) 493
Sekizinci Bölüm
MİRAS HUKUKU
I. GİRİŞ 495
II. ŞER’Î MİRAS HUKUKU 496
A. Mirasın Unsurları 496
B. Mirasçılık Sebepleri 497
1. Kan Hısımlığı (Karabet–i Rahim) 497
2. Evlilik Bağı (Nikâh) 497
3. Vela 497
C. Mirasın Şartları 498
1. Miras Bırakanın (Muris) Ölmüş Olması 498
a. Gerçek Ölüm 498
b. Hukuki / Hükmî Ölüm 498
c. Takdiri Ölüm 499
2. Mirasçıların Sağ Olması 499
3. Miras Bırakana Miras Bağıyla Bağlı Olmak 500
4. Miras Engellerinin Bulunmaması 500
a. Kölelik 500
b. Mirasçının Murisini Öldürmesi (Katl) 500
c. Din Ayrılığı 501
d. Ülke Farklılığı (İhtilaf–ı Dâr) 501
D. Tereke ve Mirasın Açılması 501
1. Murisin Cenaze ve Gömme Masrafları (Teçhiz ve Tekfin Masrafları) 502
2. Borçlar 502
3. Vasiyet 503
4. Mirasçıların Hakları 504
E. Mirasçılar ve Terekenin Taksimi 505
1. Ashâb’ül Ferâiz (Belirli Pay Sahibi Mirasçılar) 505
a. Koca (Zevc) 505
b. Karı (Zevce) 506
c. Baba 506
d. Dede 506
e. Kız 507
f. Oğlun Kızı 507
g. Ana–Baba Bir Kız Kardeş 507
h. Baba Bir Kız Kardeş 508
ı. Ana Bir Kardeşler (Erkek ve Kız Kardeşler) 509
j. Anne 509
k. Büyükanne (Nine) 509
2. Asabe 510
a. Asabe Bi Nefsihî 511
b. Asabe Bi Gayrihî 512
c. Asabe ma Gayrihî 513
3. Zevi’l–Erhâm 513
a. Zevi’l–Erhâmın Mirasçılığında Tercih Sebepleri 514
b. Mirasın Zevi’l Erhâm Arasında Paylaştırılması. 514
aa. Birinci Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 515
bb. İkinci Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 515
cc. Üçüncü Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 515
dd. Dördüncü Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 516
4. Mirasın Taksimi ile Tereke Miktarı Arasındaki İlişki 516
a. Avliyye 516
b. Reddiye 517
III. ÖRFİ MİRAS HUKUKU (ADİ İNTİKAL) 518
A. Genel Esaslar 518
B. İntikal Sebepleri ve İntikal Şartları 520
1. Kölelik 520
2. Murisini Öldürme 521
3. Din Ayrılığı 521
4. Ülke (Tabiiyyet) Ayrılığı 521
C. Adi İntikalle İlgili Bazı Kavramlar 522
1. Mutlak Mahlûliyet 522
2. Nispi Mahlûliyet 523
D. Miri Arazi ve Gayrisahih Vakıflarda İntikal 523
1. Birinci Dönem Devletin Kuruluşundan 1567/975 Tarihine Kadar olan Devre 524
2. İkinci Dönem 1567/975 Tarihinden 1847/1263 Tarihine Kadar Olan Devre 524
3. Üçüncü Dönem 1847/1263’ten 1858/1274 Tarihine Kadar Olan Devre 525
4. Dördüncü Dönem 1858 Arazi Kanunnamesinden 1867’ye Kadar Olan Devre 526
5. Beşinci Dönem 1867 Tarihli Tevsi–i İntikal Nizamnamesinden 1913’e Kadar Olan Devre 527
6. Altıncı Dönem 1913 Tarihli Emvâl–i Gayr–ı Menkulenin İntikalatı Hakkında Kanun–ı Muvakkat’ten Devletin Sona Ermesine Kadar Geçen Devre 528
a. Murisin Füruu 529
b. Murisin ana ve babası ve onların füruu 529
c. Murisin büyükanne–babası ve onların füruu 529
d. Sağ kalan eş 530
E. İcareteynli Vakıflarda İntikal 530
1. Birinci Dönem 1867 Tarihli Tevsi–i İntikal Nizamnamesi’ne Kadar Olan Devre 531
2. İkinci Dönem 1867 Tarihli Vakıf Musakkafat ve Müstegallatın İntikali Usulü Hakkında Kanun’dan 1913 Tarihli Emvâl–i Gayr–ı Menkulenin İntikalatı Hakkında Kanun–ı Muvakkat’e Kadar Olan Dönem 531
3. Üçüncü Dönem 1913 Tarihli Emvâl–i Gayr–ı Menkulenin İntikalatı Hakkında Kanun–ı Muvakkat’ten Devletin Sonuna Kadar Olan Devre 532
F. Mukataalı Vakıflarda İntikal 532
1. Birinci Dönem 532
2. İkinci Dönem 532
IV. MİRAS PROBLEMLERİ 533
Dokuzuncu Bölüm
ARAZİ HUKUKU
I. GİRİŞ 537
II. OSMANLI ARAZİ HUKUKUNUN TEDVİNİ 539
A. Tanzimat Öncesi Osmanlı Arazi Hukukunun Tedvini 539
B. Tanzimat Sonrası Arazi Hukukunun Tedvini ve 1858 Arazi Kanunnamesi 540
III. MÜLK ARAZİ 543
IV. MEVAT ARAZİ 544
V. METRUK ARAZİ 546
A. Meralar 547
B. Yaylak ve Kışlaklar 548
VI. MİRİ ARAZİ 549
A. Osmanlı Devletinde Miri Arazi Rejiminin Kuruluşu 550
B. Mülk Tımarlar 552
C. Malikâne–Divani Sistemi 554
VII. TIMARIN TANIMI VE OSMANLI TIMAR SİSTEMİNİN KURULMASI 556
VIII. TIMAR ÇEŞİTLERİ 559
A. Gelirlerine Göre Tımarlar 559
B. Gördükleri İşlere Göre Tımarlar 560
C. Veriliş Şekline Göre Tımarlar 560
D. İdari–Mali Yetkilerine Göre Tımarlar 561
IX. OSMANLI TIMARININ BÖLÜMLERİ 563
A. Hassa Topraklar 563
B. Reaya Toprakları (Çiftlik) 564
X. MİRİ ARAZİDE FİİLİ VE HUKUKİ TASARRUFLAR 567
A. Fiili Tasarruflar 567
1. İzne Bağlı Olmayan Fiilî Tasarruflar 567
2. İzne Bağlı Olan Fiilî Tasarruflar 568
3. Hiçbir Şekilde Yapılması Mümkün Olmayan Fiilî Tasarruflar 569
B. Hukuki Tasarruflar 569
1. İzne Bağlı Olmayan Hukuki Tasarruflar 569
2. İzne Bağlı Olan Hukuki Tasarruflar 570
a. Miri Arazinin Taksimi 570
b. Miri Arazinin Ferağı 571
3. Hiçbir Şekilde Yapılması Mümkün Olmayan Hukuki Tasarruflar 573
XI. MİRİ ARAZİ REJİMİ VE TIMAR SİSTEMİNİN BOZULMASI 574
Onuncu Bölüm
TANZİMAT SONRASI OSMANLI HUKUKU
I. GİRİŞ 577
II. TANZİMAT DÖNEMİ KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİNİN SEBEPLERİ VE ÖZELLİKLERİ 579
III. TANZİMAT DÖNEMİNDE ÇIKARILAN KANUNLAR 584
A. Kamu Hukuku 584
1. Kanun–ı Esasi 584
2. Ceza Kanunları (1840, 1851, 1858) 591
3. Usul–i Muhakemât–ı Cezaiye Kanunu (Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu) 591
4. Tabiiyet–i Osmaniye Kanunnamesi 592
B. Özel Hukuk 594
1. Ticaret Kanunnamesi 594
2. Arazi Kanunnamesi 596
3. Usul–i Muhakeme–i Ticaret Nizamnamesi 596
4. Ticaret–i Bahriye Kanunnamesi 597
5. Mecelle–i Ahkâm–ı Adliye 598
6. 1917 Hukuk–ı Aile Kararnamesi 604
7. Usul–i Muhakemât–ı Hukukiye Kanunu (Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu) 605
IV. BUGÜNKÜ HUKUK SİSTEMİNE GEÇİŞ SÜRECİ 606
Kaynakça 607
Kavram Dizini 643 |