Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Hak Arama Özgürlüğü Çerçevesinde
Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi ve Kaldırılması
Ekim 2025 / 2. Baskı / 450 Syf.
Fiyatı: 890.00 TL
24 saat içerisinde temin edilir.
 
Sepete Ekle

Diğer Baskılar
 Baskı Tarih Fiyatı İndirimli
 1. Ocak 2023 885.00 TL 595.00 TL (%33) Sepete Ekle
   

Vergilendirme işleminin kanuna aykırı olarak gerçekleştirilmesi devletin vergilendirme yetkisi ile kişinin mülkiyet hakkı arasında Anayasa'da kurulan adil dengenin sarsılmasına yol açar.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda da vergilendirme ve mülkiyet hakkı arasında Anayasa'da öngörülen dengenin korunması için kanuna aykırı olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılması veya kanuna aykırı olarak tahsil edilenlerin ise geri verilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu çalışmada, Gümrük Kanunu'nda yer alan düzenlemelerin Anayasa ile kurulmak istenen dengenin gereklerini sağlamaya elverişli olup olmadığı, ilgisine göre, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Birliği Adalet Divanı ve Danıştay kararları esas alınarak değerlendirilmiştir.


Konu Başlıkları
İdari Karar
Zorunlu İdari İtiraz
Genel Geri Verme ve Kaldırma Sebepleri
Özel Geri Verme ve Kaldırma Sebepleri
Danıştay Kararları
Bölge İdare Mahkemesi Kararları
Avrupa Birliği Adalet Divanı Kararları
Barkod: 9786253814816
Yayın Tarihi: Ekim 2025
Baskı Sayısı:  2
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 450
Yayınevi: Seçkin Yayıncılık
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
İkinci Baskı İçin Önsöz  5
Önsöz  7
Giriş  15
I. Bölüm
İDARİ AŞAMA
I. USUL  22
A. İdari Karar  23
1. Genel Olarak  23
2. Başvuru Usulü  29
a. Başvuruda Bulunabilecekler  30
b. Başvurunun Kapsamı  31
aa. Gümrük Vergileri  32
bb. Para Cezaları  37
c. Başvuru Süresi  40
d. Başvurulacak Makam  49
e. Zımni Ret ve Karar Alma Süresi  52
B. İdari İtiraz  59
1. Genel Olarak  59
2. İtirazın Unsurları  63
a. İtiraz  64
b. Zorunluluk  65
3. Hak Arama Özgürlüğü Çerçevesinde Zorunlu İdari İtiraz  67
a. Mahkemeye Erişim Hakkı ve Zorunlu İdari İtiraz  67
aa. Mahkemeye Erişim Hakkı ve Sınırlandırılması  67
bb. Gümrük Kanunu’nda Öngörülen Zorunlu İdari İtiraz ve Mahkemeye Erişim Hakkı  74
b. Etkili Başvuru Hakkı ve Zorunlu İdari İtiraz  76
aa. Etkili Başvuru Hakkı  76
bb. Gümrük Kanunu’nda Öngörülen Zorunlu İdari İtiraz ve Etkili İdari Başvuru  85
4. Avrupa Birliği Hukukunda Hak Arama Özgürlüğü Çerçevesinde Zorunlu İdari İtiraz  87
a. Genel Olarak  88
b. Avrupa Birliği Hukukunda Hak Arama Özgürlüğü Çerçevesinde Zorunlu İdari İtiraz  92
5. İdari İtirazın Sonuçları  98
a. Başvurunun Kabul Edilmesi  98
b. Başvurunun Reddedilmesi  98
aa. Başvurunun Usulden Reddedilmesi  98
aaa. Başvurunun Süre Aşımı Yönünden Reddedilmesi  99
bbb. Başvurunun İşlemin İtiraza Tabi Olmadığından Söz Edilerek Reddedilmesi  107
bb. Başvurunun Esastan Reddedilmesi  108
aaa. Başvurunun Açıkça Reddedilmesi  109
bbb. Başvurunun Zımnen Reddedilmesi  109
cc. Başvuranın yönlendirilmesi  112
II. ESAS  113
A. Genel Olarak  113
B. Geri Vermenin veya Kaldırmanın Gümrük Kanunlarında Düzenlenme Süreci  115
C. Geri Verme veya Kaldırma Sebeplerinin Varlığının Ortaya Çıkarılması  120
1. Gümrük Vergilerinin veya Para Cezalarının Geri Verilmesi veya Kaldırılması Gerektiğinin Yükümlü Tarafından Tespit Edilmesi  120
2. Gümrük Vergilerinin veya Para Cezalarının Geri Verilmesi veya Kaldırılması Gerektiğinin Gümrük İdaresince Yapılan Denetimde Tespit Edilmesi  121
D. Genel Geri Verme veya Kaldırma Sebepleri  127
1. Genel Olarak  127
2. Geri Verme veya Kaldırmanın Koşulları  137
a. Kanuna Aykırılık  137
aa. Vergilerin Kanuniliği İlkesi  137
bb. Vergilerin Kanuniliği İlkesinin Kapsamı  143
aaa. Genel Olarak Vergilerin Kanuniliği İlkesinin Kapsamı  143
bbb. Gümrük Vergilerinin Kanuniliği İlkesi ve Gümrük Vergilerinin Unsurları  156
aaaa. Gümrük Vergisinin Konusu  156
bbbb. Gümrük Vergisinin Yükümlüsü  161
cccc. Gümrük Yükümlülüğünü Doğuran Olay  164
dddd. Gümrük Vergisinin Matrahı  170
eeee. Gümrük Vergisinde Muafiyet ve İstisnalar  178
ffff. Gümrük Vergisinin Tarifesi  180
ccc. Gümrük Vergisinin Tahsili  200
cc. Suçta ve Kabahatlerde Kanunilik İlkesi  203
aaa. Genel Olarak  203
bbb. Kabahatlerin Kanuniliği İlkesine Aykırı Olarak Kesilen Para Cezalarının Kaldırılması veya Geri Verilmesi  208
b. Dürüstlük Kurallarına Uygun Davranma  211
aa. Genel Olarak  212
bb. Gümrük Yükümlüsünün Dürüstlük Kurallarına Uygun Davranma Zorunluluğu  213
c. Genel Geri Verme veya Kaldırma Sebepleri Çerçevesinde Danıştay ve ABAD İçtihadı  214
aa. ABAD İçtihadı  215
aaa. Genel Olarak  215
bbb. Hata Kavramı  218
ccc. Öngörülebilirlik Kavramı  219
ddd. Yükümlüklerin Yerine Getirilmesi Kavramı  221
bb. Danıştay İçtihadı  222
cc. İçtihatların Değerlendirilmesi  230
3. Başvuru Süresi  232
E. Özel Geri Verme veya Kaldırma Sebepleri  235
1. Gümrük Beyannamesinin İptal Edilmesi Nedeniyle Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  235
a. Geri verme veya kaldırmanın koşulları  238
aa. Beyannamenin İptali  238
bb. Yükümlünün Başvurusu  240
b. Başvuru Süresi  240
2. Eşyanın Mahrece İade Edilmesi Halinde Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  241
a. Geri Verme veya Kaldırmanın Koşulları  242
aa. Eşyanın Kusurlu Olması ve Sözleşme Hükümlerine Aykırı Olması  243
bb. Eşyanın Kusurlu ve Sözleşme Hükümlerine Aykırı Olduğunun İlk Kullanımda Saptanması  245
cc. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi Dışına İhraç Edilmesi  249
b. Başvuru Süresi  249
3. Cumhurbaşkanı Kararı Uyarınca Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  252
a. Geri verme veya Kaldırmanın Koşulları  253
aa. Cumhurbaşkanı Tarafından Gümrük Vergilerin Geri Verilmesine veya İadesine Karar Verilmesi  253
bb. Kanunun Diğer Maddeleri Kapsamında Bir İade veya Geri Verme Sebebinin Bulunmaması  255
cc. Uluslararası Sözleşmeye Uygunluk  255
b. Başvuru Süresi  256
4. Hakkaniyetin Gerektirmesi Nedeniyle Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  256
a. Genel Olarak  256
b. Hile ve Açık Hata Kavramı  257
c. İstisnai Durum Kavramı  258
5. Tercihli Menşe Kurallarının İhlal Edilmesi Halinde Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  260
a. Genel Olarak  260
aa. Menşe Kavramı  261
bb. Menşe Kuralları, Tercihli ve Tercihli Olmayan Menşe Kuralları  263
cc. Türkiye’nin Tercihli Ticaret Politikası  267
b. Geri Verme veya Kaldırmanın Koşulları  275
aa. İthalat İşlemlerinin Tercihli Menşe Kuralarına Aykırı Olarak Gerçekleştirilmesi  278
bb. Dolaşım Belgesinin Yanlışlıkla Onaylanması  278
cc. Özen Yükümlülüğüne Aykırı Davranılmaması  289
aaa. Özen Yükümlülüğü Kavramı  290
bbb. Gümrük Kanunu’nda Özen Yükümlülüğü Kavramının Düzenlenişi  298
ccc. İspat  299
dd. Süre  305
F. Faiz  306
1. Genel Olarak  306
2. Faizin Hukuki Niteliği  308
3. Faizin Türleri  309
4. Gümrük Vergilerin Kaldırılmasında veya Geri Verilmesinde Faiz  314
II. Bölüm
DAVA AŞAMASI
I. İLK İNCELEME  327
A. Görev  330
1. Genel Olarak  330
2. İdare Mahkemesinin ve Vergi Mahkemesinin Görev Alanının Belirlenmesinde Kullanılan Ölçütler  334
a. Vergilendirme İşlemleri Ölçütü  337
b. Tahsil İşlemleri Ölçütü  341
c. Tarifeler Ölçütü  342
d. Özel Düzenleme Ölçütü  344
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında Görevli İdari Mahkeme  345
B. Yetki  347
1. Genel Olarak  347
2. Vergi Mahkemesinin Yetkisinin Belirlenmesinde Kullanılan Ölçütler  349
a. Tarh– Tahakkuk ve Ceza Kesme İşlemlerinde Yetkili Mahkeme  350
b. Düzeltme ve Şikâyet İşlemlerinde Yetkili Mahkeme  351
c. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun Uygulanmasında Yetkili Mahkeme  352
d. Vergi İdaresinin Diğer İşlemlerden Kaynaklanan Davalarda Yetkili Mahkeme  352
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında Yetkili Mahkeme  353
C. İdari Merci Tecavüzü  354
D. Ehliyet  356
1. Genel Olarak  356
2. Objektif ehliyet  359
a. Taraf Ehliyeti  359
b. Dava Ehliyeti  361
3. Sübjektif Ehliyet  363
4. Gümrük Uyuşmazlıklarında Ehliyet  372
E. İdari Davaya Konu Edilebilecek Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem  374
1. İdari İşlemin Kesin Olması  374
2. İdari İşlemin Yürütülmesinin Zorunlu Olması  378
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında İdari Davaya Konu İşlem  380
F. Dava Açma Süresi  382
1. Genel Olarak  382
2. Dava Açma Süresi  384
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında Dava Açma Süresi  386
G. Husumet  391
1. Genel Olarak  391
2. İptal ve Tam Yargı Davalarında Husumetin Belirlenmesi  393
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında Husumet  394
H. Dava Dilekçenin Usule Uygunluğu  396
1. Genel Olarak  396
2. Gümrük Uyuşmazlıklarında Dava Dilekçesinin Usule Uygunluğu  402
II. ESAS  404
A. Genel Olarak  404
B. İptal Davalarında Yargısal Denetim  405
1. Yetki  406
2. Şekil  413
3. Sebep  416
4. Konu  422
5. Maksat  423
C. Tam Yargı Davalarında Yargısal Denetim  425
Sonuç  429
Kaynakça  435
Kavramlar Dizini  449
 


Özgenur Özyalçın Biçici
Ocak 2026
430.00 TL
Sepete Ekle
Serdar Çevik
Ocak 2026
320.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
İkinci Baskı İçin Önsöz  5
Önsöz  7
Giriş  15
I. Bölüm
İDARİ AŞAMA
I. USUL  22
A. İdari Karar  23
1. Genel Olarak  23
2. Başvuru Usulü  29
a. Başvuruda Bulunabilecekler  30
b. Başvurunun Kapsamı  31
aa. Gümrük Vergileri  32
bb. Para Cezaları  37
c. Başvuru Süresi  40
d. Başvurulacak Makam  49
e. Zımni Ret ve Karar Alma Süresi  52
B. İdari İtiraz  59
1. Genel Olarak  59
2. İtirazın Unsurları  63
a. İtiraz  64
b. Zorunluluk  65
3. Hak Arama Özgürlüğü Çerçevesinde Zorunlu İdari İtiraz  67
a. Mahkemeye Erişim Hakkı ve Zorunlu İdari İtiraz  67
aa. Mahkemeye Erişim Hakkı ve Sınırlandırılması  67
bb. Gümrük Kanunu’nda Öngörülen Zorunlu İdari İtiraz ve Mahkemeye Erişim Hakkı  74
b. Etkili Başvuru Hakkı ve Zorunlu İdari İtiraz  76
aa. Etkili Başvuru Hakkı  76
bb. Gümrük Kanunu’nda Öngörülen Zorunlu İdari İtiraz ve Etkili İdari Başvuru  85
4. Avrupa Birliği Hukukunda Hak Arama Özgürlüğü Çerçevesinde Zorunlu İdari İtiraz  87
a. Genel Olarak  88
b. Avrupa Birliği Hukukunda Hak Arama Özgürlüğü Çerçevesinde Zorunlu İdari İtiraz  92
5. İdari İtirazın Sonuçları  98
a. Başvurunun Kabul Edilmesi  98
b. Başvurunun Reddedilmesi  98
aa. Başvurunun Usulden Reddedilmesi  98
aaa. Başvurunun Süre Aşımı Yönünden Reddedilmesi  99
bbb. Başvurunun İşlemin İtiraza Tabi Olmadığından Söz Edilerek Reddedilmesi  107
bb. Başvurunun Esastan Reddedilmesi  108
aaa. Başvurunun Açıkça Reddedilmesi  109
bbb. Başvurunun Zımnen Reddedilmesi  109
cc. Başvuranın yönlendirilmesi  112
II. ESAS  113
A. Genel Olarak  113
B. Geri Vermenin veya Kaldırmanın Gümrük Kanunlarında Düzenlenme Süreci  115
C. Geri Verme veya Kaldırma Sebeplerinin Varlığının Ortaya Çıkarılması  120
1. Gümrük Vergilerinin veya Para Cezalarının Geri Verilmesi veya Kaldırılması Gerektiğinin Yükümlü Tarafından Tespit Edilmesi  120
2. Gümrük Vergilerinin veya Para Cezalarının Geri Verilmesi veya Kaldırılması Gerektiğinin Gümrük İdaresince Yapılan Denetimde Tespit Edilmesi  121
D. Genel Geri Verme veya Kaldırma Sebepleri  127
1. Genel Olarak  127
2. Geri Verme veya Kaldırmanın Koşulları  137
a. Kanuna Aykırılık  137
aa. Vergilerin Kanuniliği İlkesi  137
bb. Vergilerin Kanuniliği İlkesinin Kapsamı  143
aaa. Genel Olarak Vergilerin Kanuniliği İlkesinin Kapsamı  143
bbb. Gümrük Vergilerinin Kanuniliği İlkesi ve Gümrük Vergilerinin Unsurları  156
aaaa. Gümrük Vergisinin Konusu  156
bbbb. Gümrük Vergisinin Yükümlüsü  161
cccc. Gümrük Yükümlülüğünü Doğuran Olay  164
dddd. Gümrük Vergisinin Matrahı  170
eeee. Gümrük Vergisinde Muafiyet ve İstisnalar  178
ffff. Gümrük Vergisinin Tarifesi  180
ccc. Gümrük Vergisinin Tahsili  200
cc. Suçta ve Kabahatlerde Kanunilik İlkesi  203
aaa. Genel Olarak  203
bbb. Kabahatlerin Kanuniliği İlkesine Aykırı Olarak Kesilen Para Cezalarının Kaldırılması veya Geri Verilmesi  208
b. Dürüstlük Kurallarına Uygun Davranma  211
aa. Genel Olarak  212
bb. Gümrük Yükümlüsünün Dürüstlük Kurallarına Uygun Davranma Zorunluluğu  213
c. Genel Geri Verme veya Kaldırma Sebepleri Çerçevesinde Danıştay ve ABAD İçtihadı  214
aa. ABAD İçtihadı  215
aaa. Genel Olarak  215
bbb. Hata Kavramı  218
ccc. Öngörülebilirlik Kavramı  219
ddd. Yükümlüklerin Yerine Getirilmesi Kavramı  221
bb. Danıştay İçtihadı  222
cc. İçtihatların Değerlendirilmesi  230
3. Başvuru Süresi  232
E. Özel Geri Verme veya Kaldırma Sebepleri  235
1. Gümrük Beyannamesinin İptal Edilmesi Nedeniyle Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  235
a. Geri verme veya kaldırmanın koşulları  238
aa. Beyannamenin İptali  238
bb. Yükümlünün Başvurusu  240
b. Başvuru Süresi  240
2. Eşyanın Mahrece İade Edilmesi Halinde Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  241
a. Geri Verme veya Kaldırmanın Koşulları  242
aa. Eşyanın Kusurlu Olması ve Sözleşme Hükümlerine Aykırı Olması  243
bb. Eşyanın Kusurlu ve Sözleşme Hükümlerine Aykırı Olduğunun İlk Kullanımda Saptanması  245
cc. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi Dışına İhraç Edilmesi  249
b. Başvuru Süresi  249
3. Cumhurbaşkanı Kararı Uyarınca Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  252
a. Geri verme veya Kaldırmanın Koşulları  253
aa. Cumhurbaşkanı Tarafından Gümrük Vergilerin Geri Verilmesine veya İadesine Karar Verilmesi  253
bb. Kanunun Diğer Maddeleri Kapsamında Bir İade veya Geri Verme Sebebinin Bulunmaması  255
cc. Uluslararası Sözleşmeye Uygunluk  255
b. Başvuru Süresi  256
4. Hakkaniyetin Gerektirmesi Nedeniyle Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  256
a. Genel Olarak  256
b. Hile ve Açık Hata Kavramı  257
c. İstisnai Durum Kavramı  258
5. Tercihli Menşe Kurallarının İhlal Edilmesi Halinde Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldırılması  260
a. Genel Olarak  260
aa. Menşe Kavramı  261
bb. Menşe Kuralları, Tercihli ve Tercihli Olmayan Menşe Kuralları  263
cc. Türkiye’nin Tercihli Ticaret Politikası  267
b. Geri Verme veya Kaldırmanın Koşulları  275
aa. İthalat İşlemlerinin Tercihli Menşe Kuralarına Aykırı Olarak Gerçekleştirilmesi  278
bb. Dolaşım Belgesinin Yanlışlıkla Onaylanması  278
cc. Özen Yükümlülüğüne Aykırı Davranılmaması  289
aaa. Özen Yükümlülüğü Kavramı  290
bbb. Gümrük Kanunu’nda Özen Yükümlülüğü Kavramının Düzenlenişi  298
ccc. İspat  299
dd. Süre  305
F. Faiz  306
1. Genel Olarak  306
2. Faizin Hukuki Niteliği  308
3. Faizin Türleri  309
4. Gümrük Vergilerin Kaldırılmasında veya Geri Verilmesinde Faiz  314
II. Bölüm
DAVA AŞAMASI
I. İLK İNCELEME  327
A. Görev  330
1. Genel Olarak  330
2. İdare Mahkemesinin ve Vergi Mahkemesinin Görev Alanının Belirlenmesinde Kullanılan Ölçütler  334
a. Vergilendirme İşlemleri Ölçütü  337
b. Tahsil İşlemleri Ölçütü  341
c. Tarifeler Ölçütü  342
d. Özel Düzenleme Ölçütü  344
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında Görevli İdari Mahkeme  345
B. Yetki  347
1. Genel Olarak  347
2. Vergi Mahkemesinin Yetkisinin Belirlenmesinde Kullanılan Ölçütler  349
a. Tarh– Tahakkuk ve Ceza Kesme İşlemlerinde Yetkili Mahkeme  350
b. Düzeltme ve Şikâyet İşlemlerinde Yetkili Mahkeme  351
c. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun Uygulanmasında Yetkili Mahkeme  352
d. Vergi İdaresinin Diğer İşlemlerden Kaynaklanan Davalarda Yetkili Mahkeme  352
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında Yetkili Mahkeme  353
C. İdari Merci Tecavüzü  354
D. Ehliyet  356
1. Genel Olarak  356
2. Objektif ehliyet  359
a. Taraf Ehliyeti  359
b. Dava Ehliyeti  361
3. Sübjektif Ehliyet  363
4. Gümrük Uyuşmazlıklarında Ehliyet  372
E. İdari Davaya Konu Edilebilecek Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem  374
1. İdari İşlemin Kesin Olması  374
2. İdari İşlemin Yürütülmesinin Zorunlu Olması  378
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında İdari Davaya Konu İşlem  380
F. Dava Açma Süresi  382
1. Genel Olarak  382
2. Dava Açma Süresi  384
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında Dava Açma Süresi  386
G. Husumet  391
1. Genel Olarak  391
2. İptal ve Tam Yargı Davalarında Husumetin Belirlenmesi  393
3. Gümrük Uyuşmazlıklarında Husumet  394
H. Dava Dilekçenin Usule Uygunluğu  396
1. Genel Olarak  396
2. Gümrük Uyuşmazlıklarında Dava Dilekçesinin Usule Uygunluğu  402
II. ESAS  404
A. Genel Olarak  404
B. İptal Davalarında Yargısal Denetim  405
1. Yetki  406
2. Şekil  413
3. Sebep  416
4. Konu  422
5. Maksat  423
C. Tam Yargı Davalarında Yargısal Denetim  425
Sonuç  429
Kaynakça  435
Kavramlar Dizini  449
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026