Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Çek Uygulamasında Muhatap Bankanın Hukuki Sorumluluğu
Haziran 2026 / 1. Baskı / 150 Syf.
Fiyatı: 450.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle
   

Hukuki ve ekonomik hayatın temel unsurlarından biri olan güven olgusu, ticari ilişkilerin sağlıklı şekilde sürdürülebilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Ticari yaşamın en yaygın ödeme araçlarından biri olan çek de bu güven ilişkisinin merkezinde yer almakta; özellikle bankacılık sistemi içerisinde hem uygulama hem de sorumluluk bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır. Çekin güvenilirliğinin sağlanması ise yalnızca keşideci ve hamil arasındaki ilişkiyle sınırlı olmayıp, süreçte aktif rol üstlenen muhatap bankaların yükümlülüklerinin doğru şekilde belirlenmesini de zorunlu kılmaktadır.

Bu çalışma, uygulamada sıklıkla karşılaşılan uyuşmazlıklardan ve bankacılık sektöründeki mesleki tecrübelerimden hareketle hazırlanmıştır. Özellikle çek hesabı açılması, çek defteri verilmesi ve çekin ibrazı süreçlerinde muhatap bankaların özen ve dikkat yükümlülüğünün kapsamı ile bu yükümlülüklerin ihlali hâlinde ortaya çıkan hukuki sorumluluğun incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma boyunca yalnızca teorik bilgilerle yetinilmemiş; öğretideki görüşler, yargı kararları ve uygulamada karşılaşılan sorunlar birlikte değerlendirilerek konu bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmaya çalışılmıştır.

Konu Başlıkları
Çek Kavramı ve Çekin Unsurları
Çekte Muhatap ve Muhatap Bankanın Yükümlülükleri
Muhatap Bankanın Hukukî Sorumluluğu
Barkod: 9786253778989
Yayın Tarihi: Haziran 2026
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 150
Yayınevi: Adalet Yayınevi
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  7
ÖZET  9
İÇİNDEKİLER  11
KISALTMALAR  15
GİRİŞ  17
BİRİNCİ BÖLÜM
ÇEK KAVRAMI VE ÇEKİN UNSURLARI
I. ÇEK KAVRAMI  21
II. ÇEKİN HUKUKÎ NİTELİĞİ  22
A. Çekin Kıymetli Evrak Niteliği  22
B. Çekin Havale Niteliği  23
C. Çekin Emre Yazılı Senet Niteliği  24
D. Çekin Ödeme Aracı Niteliği  25
III. ÇEKİN GEÇERLİLİĞİ İÇİN ZORUNLU UNSURLAR  29
A. Çek Kelimesi  31
B. Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedelin Ödenmesi İçin Havale  32
C. Muhatabın Ticaret Unvanı  33
D. Ödeme Yeri  35
E. Düzenlenme Tarihi  36
F. Düzenlenme Yeri  37
G. Düzenleyenin İmzası  39
H. Muhatap Banka Tarafından Verilen Seri Numarası  41
I. Karekod  42
IV. YASAL UNSURLAR HARİCİNDE ÇEKE YAPILAN İLAVELER VE HUKUKÎ
SONUÇLARI  43
A. Zorunlu Unsurlar Dışında Çeke Yazılması Mümkün ve Geçerli İlaveler  43
1. “Emre Yazılı Değildir” Kaydı  43
2. “Hamiline” Kaydı  44
3. Aynen Ödeme Kaydı ve Kur Kaydı  44
4. İkametgâh Kaydı  44
5. Protestodan Muafiyet Kaydı  44
6. Hesaben Ödeme Kaydı  45
7. Sorumsuzluk Kaydı ve Ciro Yasağı  45
8. Yetki Kaydı ve Tahkim Kaydı  46
9. Çizgili Çeke İlişkin Kayıtlar  47
10. Çek Karşılığının Bloke Edildiği Kaydı  47
B. Çeke Yazılması Hâlinde Geçersiz Sayılan İlaveler  48
1. Kabul Kaydı  48
2. Vade Kaydı  48
3. Faiz Kaydı  49
4. Düzenleyenin Sorumsuzluk Kaydı  49
5. Cezai Şart Kaydı  49
6. “Teminat Çeki” Kaydı  49
C. Çekin Kambiyo Senedi Olma Vasfını Ortadan Kaldıran İlaveler  50
İKİNCİ BÖLÜM
ÇEKTE MUHATAP VE MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. ÇEKTE MUHATABIN BANKA OLMA ZORUNLULUĞU  53
II. ÇEK ANLAŞMASI, ÇEK HESABI AÇILMASI VE BANKANIN BU HUSUSTAKİ
YÜKÜMLÜLÜKLERİ  55
A. Çek Anlaşması  55
B. Bankanın Çek Hesabı Açarken Dikkat Edeceği Hususlar  57
1. Kişinin Ekonomik ve Sosyal Durumunun Tespitinde Gerekli
Basiret ve Özenin Gösterilmesi  58
a. Kişinin Ekonomik Durumunun Belirlenmesi  59
b. Kişinin Sosyal Durumunun Belirlenmesi  60
2. Kişinin Çek Yasaklısı Olup Olmadığını Araştırma Yükümlülüğü  61
3. Çek Hesabı Açılması İçin Bilgi ve Belge İsteme Yükümlülüğü  62
4. Çek Hesabı Sahibinin Yazılı Beyanını Alma Yükümlülüğü  64
5. Çek Hesabı Sahibinin İmzasını Alma Yükümlülüğü  65
6. Bankaların Çek Hesabı Sahibine Çek Defteri Vermeleri  66
III. BANKALARIN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ  67
IV. ÇEKİN İBRAZINDA MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  68
A. Çekin Muhatap Bankaya İbrazı  68
1. Çekte İbraz Süreleri  69
2. Çeki ibraz Edebilecek Kişi  71
a. Nama Yazılı Çeklerde  71
b. Emre Yazılı Çeklerde  72
c. Hamiline Yazılı Çeklerde  72
3. Çekin İbraz Edilebileceği Yer  73
a. Muhatap Bankaya İbraz  73
b. Takas Odasına İbraz  74
4. İbraz Sayılmayan Haller  75
B. Çekin İbrazında Muhatap Bankanın Araştırma Yükümlülüğü  76
1. İbrazın Süresinde Yapılıp Yapılmadığı  77
2. İbraz Edilen Çekin Geçerli Olup Olmadığı  79
a. Çekin Zorunlu Unsurlarının Varlığının Kontrol Edilmesi  80
b. Düzenleyenin İmzasının Kontrol Edilmesi  80
c. Düzenleyenin İmzanın Kendisine Ait Olmadığına Dair
Beyanda Bulunması  82
3. Çeki İbraz Edenin Yetkili Hamil Olup Olmadığı  82
4. Çekin Sahte veya Tahrif Edilmiş Olup Olmadığı  83
a. Sahte Çek  84
b. Tahrif Edilmiş Çek  86
5. Çekle İlgili Mahkeme Kararı Olup Olmadığı  87
6. Düzenleyenin Çekten Cayma Beyanı Olup Olmadığı  89
V. MUHATAP BANKANIN ÇEKİ ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ  90
A. Muhatap Bankanın Karşılığı Olan Çeki Ödemesi  90
B. Muhatap Bankanın Kısmen Karşılığı Olan Çeki Ödemesi  92
C. Düzenleyenin Çeki Haricen Ödemesi  94
D. Bankanın Alacağını Hesapta Bulunan Para ile Takas ve Mahsup
Etmesi  94
E. Çek Bedeli Üzerine Hamilin Alacaklıları Tarafından Haciz Konulması  94
VI. MUHATAP BANKANIN HER ÇEK YAPRAĞI İÇİN YASAL ÖDEME
YÜKÜMLÜLÜĞÜ  95
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU
I. GENEL OLARAK  101
A. Muhatabın Düzenleyene Karşı Hukukî Sorumluluğu  102
B. Muhatabın Hamile ve Üçüncü Kişilere Karşı Hukukî Sorumluluğu  103
C. Sorumsuzluk Anlaşması  106
II. BANKANIN ÇEK HESABI AÇILMASI VE ÇEK DEFTERİNİN TESLİMİNDE
HUKUKÎ SORUMLULUĞU  108
A. Sorumluluğun Hukukî Dayanağı  108
B. Muhatap Bankanın Hesap Açılışında Göz Önünde Tutacağı Hususlar
ve Özen Yükümlülüğün Kapsamı  109
C. Sorumluluğun Hukukî Niteliği  112
III. BANKANIN ÇEKİN İBRAZI VE ÖDEME AŞAMASINDAKİ HUKUKÎ
SORUMLULUĞU  115
A. Çekten Cayma ve Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk  117
1. Çekten Cayma Hâlinde Sorumluluk  117
2. Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk  118
B. Sahte ve Tahrif Edilmiş Çeklerin Ödenmesinden Doğan Sorumluluk  120
IV. ÇEKİN KARŞILIKSIZ ÇIKMASI HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
SORUMLULUĞU  126
V. ÖZEL ÇEK TÜRLERİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU  128
A. Çizgili Çekler Açısından  128
B. Mahsup Çekleri Açısından  130
C. Teyitli (Bloke) Çekler Açısından  131
D. Garantili Çekler Açısından  134
VI. BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN İHLALİNDE MUHATAP BANKANIN
HUKUKÎ SORUMLULUĞU  137
VII. KARŞILIĞIN DEVRİ HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
SORUMLULUĞU  138
A. Karşılığın Devri  138
B. Karşılığın Devri Hâlinde Muhatap Bankanın Sorumluluğu  140
SONUÇ  141
KAYNAKÇA  145
 


Oğuz Kaan Pehlivan
Haziran 2026
650.00 TL
Sepete Ekle
Erhan Günay
Mayıs 2026
1400.00 TL
Sepete Ekle
Sedat Tarlacı
Mayıs 2026
950.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  7
ÖZET  9
İÇİNDEKİLER  11
KISALTMALAR  15
GİRİŞ  17
BİRİNCİ BÖLÜM
ÇEK KAVRAMI VE ÇEKİN UNSURLARI
I. ÇEK KAVRAMI  21
II. ÇEKİN HUKUKÎ NİTELİĞİ  22
A. Çekin Kıymetli Evrak Niteliği  22
B. Çekin Havale Niteliği  23
C. Çekin Emre Yazılı Senet Niteliği  24
D. Çekin Ödeme Aracı Niteliği  25
III. ÇEKİN GEÇERLİLİĞİ İÇİN ZORUNLU UNSURLAR  29
A. Çek Kelimesi  31
B. Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedelin Ödenmesi İçin Havale  32
C. Muhatabın Ticaret Unvanı  33
D. Ödeme Yeri  35
E. Düzenlenme Tarihi  36
F. Düzenlenme Yeri  37
G. Düzenleyenin İmzası  39
H. Muhatap Banka Tarafından Verilen Seri Numarası  41
I. Karekod  42
IV. YASAL UNSURLAR HARİCİNDE ÇEKE YAPILAN İLAVELER VE HUKUKÎ
SONUÇLARI  43
A. Zorunlu Unsurlar Dışında Çeke Yazılması Mümkün ve Geçerli İlaveler  43
1. “Emre Yazılı Değildir” Kaydı  43
2. “Hamiline” Kaydı  44
3. Aynen Ödeme Kaydı ve Kur Kaydı  44
4. İkametgâh Kaydı  44
5. Protestodan Muafiyet Kaydı  44
6. Hesaben Ödeme Kaydı  45
7. Sorumsuzluk Kaydı ve Ciro Yasağı  45
8. Yetki Kaydı ve Tahkim Kaydı  46
9. Çizgili Çeke İlişkin Kayıtlar  47
10. Çek Karşılığının Bloke Edildiği Kaydı  47
B. Çeke Yazılması Hâlinde Geçersiz Sayılan İlaveler  48
1. Kabul Kaydı  48
2. Vade Kaydı  48
3. Faiz Kaydı  49
4. Düzenleyenin Sorumsuzluk Kaydı  49
5. Cezai Şart Kaydı  49
6. “Teminat Çeki” Kaydı  49
C. Çekin Kambiyo Senedi Olma Vasfını Ortadan Kaldıran İlaveler  50
İKİNCİ BÖLÜM
ÇEKTE MUHATAP VE MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. ÇEKTE MUHATABIN BANKA OLMA ZORUNLULUĞU  53
II. ÇEK ANLAŞMASI, ÇEK HESABI AÇILMASI VE BANKANIN BU HUSUSTAKİ
YÜKÜMLÜLÜKLERİ  55
A. Çek Anlaşması  55
B. Bankanın Çek Hesabı Açarken Dikkat Edeceği Hususlar  57
1. Kişinin Ekonomik ve Sosyal Durumunun Tespitinde Gerekli
Basiret ve Özenin Gösterilmesi  58
a. Kişinin Ekonomik Durumunun Belirlenmesi  59
b. Kişinin Sosyal Durumunun Belirlenmesi  60
2. Kişinin Çek Yasaklısı Olup Olmadığını Araştırma Yükümlülüğü  61
3. Çek Hesabı Açılması İçin Bilgi ve Belge İsteme Yükümlülüğü  62
4. Çek Hesabı Sahibinin Yazılı Beyanını Alma Yükümlülüğü  64
5. Çek Hesabı Sahibinin İmzasını Alma Yükümlülüğü  65
6. Bankaların Çek Hesabı Sahibine Çek Defteri Vermeleri  66
III. BANKALARIN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ  67
IV. ÇEKİN İBRAZINDA MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  68
A. Çekin Muhatap Bankaya İbrazı  68
1. Çekte İbraz Süreleri  69
2. Çeki ibraz Edebilecek Kişi  71
a. Nama Yazılı Çeklerde  71
b. Emre Yazılı Çeklerde  72
c. Hamiline Yazılı Çeklerde  72
3. Çekin İbraz Edilebileceği Yer  73
a. Muhatap Bankaya İbraz  73
b. Takas Odasına İbraz  74
4. İbraz Sayılmayan Haller  75
B. Çekin İbrazında Muhatap Bankanın Araştırma Yükümlülüğü  76
1. İbrazın Süresinde Yapılıp Yapılmadığı  77
2. İbraz Edilen Çekin Geçerli Olup Olmadığı  79
a. Çekin Zorunlu Unsurlarının Varlığının Kontrol Edilmesi  80
b. Düzenleyenin İmzasının Kontrol Edilmesi  80
c. Düzenleyenin İmzanın Kendisine Ait Olmadığına Dair
Beyanda Bulunması  82
3. Çeki İbraz Edenin Yetkili Hamil Olup Olmadığı  82
4. Çekin Sahte veya Tahrif Edilmiş Olup Olmadığı  83
a. Sahte Çek  84
b. Tahrif Edilmiş Çek  86
5. Çekle İlgili Mahkeme Kararı Olup Olmadığı  87
6. Düzenleyenin Çekten Cayma Beyanı Olup Olmadığı  89
V. MUHATAP BANKANIN ÇEKİ ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ  90
A. Muhatap Bankanın Karşılığı Olan Çeki Ödemesi  90
B. Muhatap Bankanın Kısmen Karşılığı Olan Çeki Ödemesi  92
C. Düzenleyenin Çeki Haricen Ödemesi  94
D. Bankanın Alacağını Hesapta Bulunan Para ile Takas ve Mahsup
Etmesi  94
E. Çek Bedeli Üzerine Hamilin Alacaklıları Tarafından Haciz Konulması  94
VI. MUHATAP BANKANIN HER ÇEK YAPRAĞI İÇİN YASAL ÖDEME
YÜKÜMLÜLÜĞÜ  95
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU
I. GENEL OLARAK  101
A. Muhatabın Düzenleyene Karşı Hukukî Sorumluluğu  102
B. Muhatabın Hamile ve Üçüncü Kişilere Karşı Hukukî Sorumluluğu  103
C. Sorumsuzluk Anlaşması  106
II. BANKANIN ÇEK HESABI AÇILMASI VE ÇEK DEFTERİNİN TESLİMİNDE
HUKUKÎ SORUMLULUĞU  108
A. Sorumluluğun Hukukî Dayanağı  108
B. Muhatap Bankanın Hesap Açılışında Göz Önünde Tutacağı Hususlar
ve Özen Yükümlülüğün Kapsamı  109
C. Sorumluluğun Hukukî Niteliği  112
III. BANKANIN ÇEKİN İBRAZI VE ÖDEME AŞAMASINDAKİ HUKUKÎ
SORUMLULUĞU  115
A. Çekten Cayma ve Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk  117
1. Çekten Cayma Hâlinde Sorumluluk  117
2. Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk  118
B. Sahte ve Tahrif Edilmiş Çeklerin Ödenmesinden Doğan Sorumluluk  120
IV. ÇEKİN KARŞILIKSIZ ÇIKMASI HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
SORUMLULUĞU  126
V. ÖZEL ÇEK TÜRLERİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU  128
A. Çizgili Çekler Açısından  128
B. Mahsup Çekleri Açısından  130
C. Teyitli (Bloke) Çekler Açısından  131
D. Garantili Çekler Açısından  134
VI. BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN İHLALİNDE MUHATAP BANKANIN
HUKUKÎ SORUMLULUĞU  137
VII. KARŞILIĞIN DEVRİ HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
SORUMLULUĞU  138
A. Karşılığın Devri  138
B. Karşılığın Devri Hâlinde Muhatap Bankanın Sorumluluğu  140
SONUÇ  141
KAYNAKÇA  145
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026