|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
GİRİŞ 13
BİRİNCİ BÖLÜM
ANGLOSAKSON CEZA HUKUKUNDA CEZA SORUMLULUĞUNUN
TEMEL ESASLARI
A. ANGLOSAKSON CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI 22
B. SUÇLARIN SINIFLANDIRILMASI 33
C. ANGLOSAKSON CEZA HUKUKUNDA SUÇUN YAPISI 40
1. Genel Olarak 40
2. Anglosakson Ceza Hukukunda Suçun Maddi Unsurları 42
a. Suçun fiil unsuru (actus reus) 42
b. Netice 46
c. Nedensellik bağlantısı 48
3. Anglosakson Ceza Hukukunda Suçun Manevi Unsuru (Mens Rea) 51
a. Kast 58
b. Taksir 63
c. Katı sorumluluk suçları (objektif sorumluluk) 66
d. Fiil unsuru ve manevi unsurun eş zamanlılığı 72
4. Hukuka Aykırılık 73
5. Kusurluluk 75
D. ANGLOSAKSON CEZA HUKUKUNDA CEZA SORUMLULUĞUNU ETKİLEYEN
HÂLLER (Ceza Hukuku Savunmaları) ve Bunlara İlişkin Yapılan Ayrımlar 81
1. Genel Olarak 81
2. Genel Savunma ve Özel Savunma Ayrımı 86
3. Tam Savunma ve Kısmi Savunma Ayrımı 87
4. Suçun Tipiklik/Tanımsal Unsurlarından Birini Ortadan Kaldıran
Savunma ve Suçun Tanımı Dışındaki Diğer Olgulara Dayanan
Savunma Ayrımı 93
5. Hukuka Uygunluk Savunmaları ve Mazeret Savunmaları Ayrımı 94
İKİNCİ BÖLÜM
HUKUKA UYGUNLUK SAVUNMALARI
A. MEŞRU SAVUNMA (SELF DEFENCE) 99
1. Kendisine Karşı Savunmada Bulunulan Kişinin Hukuka Aykırı Bir
Fiilinin Olması 104
2. Saldırının Mevcut Olması ya da Gerçekleşmesinin Yakın ve
Muhakkak Olması 110
3. Savunma Amacıyla Güç Kullanmanın Gerekli Olması 114
a. Geri çekilme yükümlülüğü 116
b. Kale doktrini 125
4. Savunma Amacıyla Kullanılan Gücün Makul ve Orantılı Olması 127
5. Saldırıyı Defetmek Amacıyla Hareket Edilmesi Gerekliliği 133
6. Üçüncü Kişi Lehine Meşru Savunma 134
7. Meşru Savunmanın Şartları Hususunda Düşülen Hatanın Ceza
Sorumluluğuna Etkisi 136
8. Savunmaya Yönelik Fiile Karşı Savunmada Bulunulması 141
9. Malın Korunması Bağlamında Meşru Savunma 146
10. Eksik Meşru Savunma 151
11. Şiddete Uğramış Kadınların İşledikleri Suçlar Bağlamında Meşru
Savunma 156
B. ZORUNLULUK HÂLİ (NECESSITY) 165
1. Fiilin İşlenmesiyle Önlenen Zararın Ortaya Çıkarılan Zarardan Daha
Büyük Olması 172
2. İşlenen Fiilin Objektif Olarak Makul ve Orantılı Olması 177
3. İşlenen Fiilin Gerekli Olması 183
4. Zorunluluk Hâlinin Hukuki Niteliği ve Ceza Sorumluluğuna Etkisi 195
C. RIZA (CONSENT) 199
1. Rıza Savunmasının Kapsamı 200
2. Rızanın Hukuki Niteliği 203
3. Geçerli Bir Rızanın Şartları 206
4. İlgilinin Rızasının Varlığı Hususunda Düşülen Hatanın Ceza
Sorumluluğuna Etkisi 211
D. MAKUL CEZALANDIRMA/TERBİYE ETME (CHASTISEMENT) 212
1. Çocuğa Uygulanan Bedensel Cezanın Ölçülü ve Makul Olması 213
2. Makul Cezalandırma/Terbiye Etme Savunmasının Kapsamı 217
3. Okullarda Öğrencilere Bedensel Ceza Verilmesinin Savunma
Kapsamından Çıkarılması 221
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MAZERET SAVUNMALARI
A. CEZA SORUMLULUĞUNU ORTADAN KALDIRAN MAZERET SAVUNMALARI 227
1. Zorlama (Duress) 228
a. Zorlama savunmasının türleri 228
b. Tehditten veya koşullardan kaynaklanan ölüm veya ağır
yaralanma tehlikesinin mevcut olması 232
c. Yakın bir zarar tehlikesinin varlığı nedeniyle ortaya çıkacak
zarardan kaçınmak için suçun işlenmesinin gerekli olması 234
d. Zorlamanın etkisiyle işlenen fiilin ortaya çıkardığı zararın
işlenen fiille kaçınılan zarardan daha hafif olması 236
e. Ölüm veya ağır bedensel zarardan kaçınmak için suçun
işlenmesinin gerekli olduğuna dair makul bir inancın bulunması
ve failin makul dayanıklılık göstermesi 237
f. Üçüncü kişiye yönelik tehdidin etkisiyle işlenen fiil bakımından
zorlama savunmasından yararlanılması 240
g. Zorlama savunması bakımından düşülen hatanın ceza
sorumluluğuna etkisi 241
h. Zorlama savunmasının cinayet suçu bakımından uygulanamaz
olması 242
i. Zorlama savunmasının failin kendisinden kaynaklanan zorlama
durumunda uygulanamaz olması 246
j. Zorlama savunmasının hukuki niteliği ve ceza sorumluluğuna
etkisi 250
2. Akıl Hastalığı (Insanity) 255
a. Amerikan hukukunda uygulanan akıl hastalığı testleri 259
b. Akıl hastalığı savunmasının kapsamı 271
c. İçsel faktör–dışsal faktör ayrımı doğrultusunda uygulanacak
savunmanın belirlenmesi 278
d. Akıl hastalığı savunması bakımından ispat yükü 280
e. Akıl hastalığı savunmasının hukuki niteliği ve ceza
sorumluluğuna etkisi 282
f. Suçlu fakat zihinsel hasta hükmü 287
g. Akıl hastalığı savunmasıyla ilgili sorunlar ve Hukuk
Komisyonu’nun yeni savunma önerisi 291
3. Otomatizm (Automatism) 298
a. Otomatizm savunmasının hukuki niteliği ve ceza
sorumluluğuna etkisi 299
b. Otomatizm savunmasının kapsamı 301
c. Tam bir kontrol kaybının söz konusu olması 304
d. Dışsal bir faktörün bulunması 306
e. Kişinin kendi kusurunun bulunmasının otomatizm
savunmasının uygulanmasına etkisi 307
f. Hukuk Komisyonu’nun otomatizm savunmasına ilişkin önerisi 311
4. Sarhoşluk (Intoxication) 312
a. İrade dışı sarhoşluk hâli ve ceza sorumluluğuna etkisi 316
b. İradi sarhoşluk hâli ve ceza sorumluluğuna etkisi 323
c. Sarhoşluk hâlinde suç işlenmesiyle ilgili olarak getirilen bazı
öneriler 330
5. Yaş Küçüklüğü (Infancy) 331
a. Yaş küçüklüğüyle ilgili karineler ve bu karineler bağlamında yaş
küçüklüğü savunması 332
b. Çocukların yargılanması 338
c. Hukuk Komisyonu’nun yaş küçüklüğü durumunda özel bir
hüküm verilmesine ilişkin önerisi 340
6. Hata (Mistake) 341
a. Hukuki hatanın ceza sorumluluğuna etkisi 341
b. Maddi hatanın ceza sorumluluğuna etkisi 344
c. Bir savunmanın şartlarının mevcut olduğu hususunda düşülen
hatanın ceza sorumluluğuna etkisi 349
7. Suç İşlemek İçin Tuzağa Düşürülme (Entrapment) 352
a. Suç işlemek için tuzağa düşürülme savunmasının
uygulanmasına ilişkin subjektif ve objektif yaklaşım 354
b. Suç işlemek için tuzağa düşürülme savunmasının kapsamı 357
B. CEZA SORUMLULUĞUNU AZALTAN MAZERET SAVUNMALARI 361
1. Kontrol Kaybı (Loss of Control) / Tahrik (Provocation) 361
a. Kendini kontrolü kaybetme 368
b. Kontrol kaybının uygun/yeterli bir tetikleyiciden kaynaklanmış
olması 372
c. Kontrol kaybı savunmasının uygulanması bakımından
öngörülen objektif test 380
d. Kontrol kaybı savunması ile tahrik savunmasının ceza
sorumluluğuna etkisi 384
e. Şiddete uğramış kadınlar bakımından kontrol kaybı
savunmasının uygulanabilirliği 389
f. Meşru savunmanın uygulanabilir olmadığı durumlarda kontrol
kaybı savunmasının uygulanması 393
g. Uygun tetikleyicinin failin kendisinden kaynaklanmış olması
durumunda savunmanın uygulanabilirliği 394
h. Kontrol kaybına ilişkin tetikleyicinin cinsel sadakatsizlik olması
durumunda savunmanın uygulanabilirliği 395
2. Azalmış Sorumluluk (Diminished Responsibility) / Azalmış Ehliyet
(Diminished Capacity) 398
a. Savunmaların kapsamı ve ceza sorumluluğuna etkisi 402
b. Failde zihinsel işleyiş bozukluğu bulunması gerekliliği 404
c. Savunmaların uygulanması bakımından ispat yükü 420
d. Şiddete uğramış kadınlar bakımından azalmış sorumluluk
savunmasının uygulanabilirliği 422
3. Bir Yaşından Küçük Çocuğu Öldürme (Infanticide) 426
a. Savunmanın kapsamı ve uygulanma şartları 429
b. Savunmanın ceza sorumluluğuna etkisi 433
c. Savunmayla ilgili reform önerileri 435
4. İntihar Anlaşması (Suicide Pact) 438
5. Merhametle Öldürme (Mercy Killing) 441
a. Merhametle öldürmenin azalmış sorumluluk savunması
çerçevesinde değerlendirilmesi 446
b. Merhametle öldürmenin kontrol kaybı savunması
çerçevesinde değerlendirilmesi 448
c. Merhametle öldürme bakımından getirilen öneriler 450
SONUÇ 455
KAYNAKÇA 505 |