|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ III
İÇİNDEKİLER V
KISALTMALAR XVII
ÖZET XIX
ABSTRACT XX
§1. GİRİŞ VE GENEL HÜKÜMLER
I. KIYMETLİ EVRAK KAVRAMI 1
A. Tanım 1
B. Unsurlar 3
1. Senet 3
a. Genel Olarak 3
b. Evraksız Kıymetli Evrak 4
2. Hak 5
3. Hak ve Senet Arasındaki Bağ 7
C. Adi Senetlerle Kıymetli Evrak Arasındaki Farklar 10
D. Teşhis ve İbraz Senetleriyle Kıymetli Evrak Arasındaki Fark 14
II. KIYMETLİ EVRAKIN YETKİLİ HAMİLE SAĞLADIĞI YARARLAR 15
III. KIYMETLİ EVRAKIN SINIFLANDIRILMASI 18
A. Senette Mündemiç Hakkın Niteliğine Göre 18
B. Devir Şekline Göre 19
1. Nama Yazılı Kıymetli Evrak 19
a. Tanım 19
b. Nama Yazılı Senetlerde Alacaklı Sıfatının İspatı 19
c. Nama Yazılı Senetlerin Devri 20
d. Eksik Nama Yazılı Senetler 21
2. Emre Yazılı Kıymetli Evrak 23
a. Tanım 23
b. Emre Yazılı Senetlerde Alacaklı Sıfatının İspatı 24
c. Emre Yazılı Senetlerde Def’iler 24
i. Kavram 24
ii. Kişisel Def’iler 25
iii. Senet Metninden Anlaşılan Def’iler 26
iv. Senedin Hükümsüzlüğüne Dair Def’iler 27
3. Hamile/Hamiline Yazılı Kıymetli Evrak 29
a. Tanım 29
b. Hamiline Yazılı Senetlerde Def’iler 29
C. Kurucu ya da Açıklayıcı Olmasına Göre 32
D. Senedin Düzenlenmesine Sebep Olan Alt İlişki ile Bağlarına Göre 32
E. Kamu Güvenine Mazhar Olup Olmamalarına Göre 33
IV. KIYMETLİ EVRAKIN DEVİR ŞEKLİ AÇISINDAN TÜRÜNÜN DEĞİŞTİRİLMESİ 34
A. Senedin Türünün Kanunî Olarak Değişmesi 34
B. Senedin Türünün İradî Olarak Değiştirilmesi 34
V. KIYMETLİ EVRAKIN ZIYAI VE İPTALİ 35
A. Genel Olarak 35
B. İptal ile İlgili Genel Hükümler (TTK m. 651–652–653) 36
1. Şartlar ve Zayi Olgusu 36
2. İptal Talep Edebilecek Kişi 37
3. Genel Hükümlere Göre İptal Kararının Sonuçları 38
C. Nama Yazılı Kıymetli Evrakın İptali 38
D. Hamiline Yazılı Senetlerin İptali 39
1. Yetki ve Usule İlişkin Esaslar 39
2. İspat 39
3. Ödeme Yasağı 40
4. Ödeme Yasağından Sonraki İşlemler 40
5. Senedin İbraz Edilmesinin Hükümleri 41
6. Senedin İbraz Edilmemesinin Hükümleri 41
7. Kuponların İptali 42
8. Banknotların Durumu 42
E. Emre Yazılı Senetlerin İptali 42
1. Uygulanacak Kurallar 42
2. Önleyici Tedbirler 42
3. Önleyici Tedbirlerden Sonraki İhtimaller 43
a. Poliçeyi Eline Geçiren Kişinin Bilinmesi 43
b. Poliçeyi Eline Geçiren Kişinin Bilinmemesi 43
c. Bilinmeyen Kişi İçin Yapılacak İhtar 44
d. İlan ve İhtarda Tanınan Süre 44
4. İlandan Sonraki Durum 45
a. Belirli Koşullarda Teminat Sunulması 45
b. Poliçenin Mahkemeye Sunulması 45
c. Poliçenin Mahkemeye Sunulmaması 45
VI. KIYMETLİ EVRAKTA DEFİLER 47
A. Kıymetli Evrakta Soyutluk 47
B. Borçlunun Savunmalarının Genel Hükümler ve Kıymetli Evrak Hukuku Açısından Karşılaştırılması 47
C. Mutlak ya da Nisbî Olmasına Göre Def’iler 48
D. Hukukî Niteliğine Göre Def’iler 49
1. Genel Olarak 49
2. Senet Metninden Anlaşılabilen Def’iler 49
3. Senetteki Bir Taahhüdün Geçersizliğine Dair Def’iler 50
a. Kavram 50
b. İmzaların Bağımsızlığı (İstiklâli) İlkesi 51
4. Şahsî (Kişisel) Def’iler 52
§2. POLİÇE
I. KAVRAM VE GENEL ÖZELLİKLER 55
A. Poliçenin Tanımı 55
B. Poliçenin Türleri 59
C. Poliçenin İşlevi 63
II. POLİÇENİN UNSURLARI 64
A. Zorunlu Unsurlar (Zorunlu Şekil Şartları) 64
1. Senet Metninde “Poliçe” Kelimesi 64
2. Belirli Bir Bedelin Ödenmesi Konusunda Kayıtsız Şartsız Havale 65
3. Ödeyecek Olan Kişi (Muhatap) 67
4. Kime veya Kimin Emrine Ödenecekse Onun Adı (Lehtar) 67
5. Düzenleme Tarihi 68
6. Keşidecinin İmzası 69
B. Eksikliği Tamamlanabilen Unsurlar 70
1. Vade 70
a. Türleri 70
b. Vadenin Belirlenmesinde Süre Hesabı 72
c. Poliçede Bir Vadenin Yer Almamasının Sonucu 73
d. Takvimlerin Çatışması 73
2. Düzenleme Yeri 73
3. Ödeme Yeri 74
C. TTK’ya Göre İsteğe Bağlı Unsurlar 74
1. Adres veya Yerleşim Yeri Kaydı 75
2. Kabul Etmemeden Sorumsuzluk Kaydı 76
3. Menfi Emre Kaydı 77
4. Protestodan Muafiyet Kaydı 78
5. Kabule Arz Şartı ve Yasağı 79
a. Kabule Arz Şartı 79
b. Kabule Arz Yasağı 80
c. Cirantanın Kabule Arzı Şart Koşması 81
6. Araya Girme Kaydı 81
7. Nüsha Numarası Kaydı 82
8. Suret ile İlgili Kayıtlar 82
9. Faiz Kaydı 82
D. Poliçede Unsur Eksikliğinde Özel Durumlar 84
1. Zorunlu Unsurları Eksik Poliçe Belirli Bir Yönde İrade Beyanı Olarak Görülebilir mi? 84
2. Açık Poliçenin Durumu 84
III. POLİÇENİN KABULÜ VE AVAL 85
A. Kabul Kavramı 85
B. Kabule Arz 88
1. Genel Olarak ve Kanunî Düzenleme 88
2. Arz Olunan Poliçeyi Kabul Etmek Zorunlu mudur? 89
3. Kabule Arzın Şart Edilmesi ve Yasaklanması 90
C. Kabule Arz Süresi 90
D. Tekrar Kabule Arz 91
E. Kabul Beyanının Şekli ve Muhtevası 93
1. Kabul Beyanının Şekli 93
2. Kabul Beyanının Yapılabileceği An 95
3. Kabul Beyanının Sınırlandırılması 96
4. Adresli ve Yerleşim Yerli Poliçeler Açısından 97
F. Kabul Beyanının Doğurduğu Hüküm ve Sonuçlar 98
1. Temel Sonuç 98
2. Ödememe Halinde Muhataba Yöneltilecek Taleplerin Kapsamı 99
G. Kabul Şerhinin Çizilmesi 100
H. Aval 101
1. Kavram 101
2. Sınırlar 102
3. Avalde Taraflar 103
a. Kimler Aval Verebilir? 103
b. Kimler İçin Aval Verilebilir? 104
4. Avalin Şekli 105
5. Avalistin Sorumluluğu 107
6. Aval Verenin Taahhüdünün Bağımsızlığı 109
7. Ödeme Yapan Avalistin Hakları 110
IV. POLİÇENİN DEVRİ 110
A. Genel Bilgiler 110
1. Cironun Poliçenin Devrindeki Rolü 110
2. Ciranta Olabilecek Kişiler 112
3. Poliçenin Alacağın Temlikiyle Devri 112
4. Menfi Emre Kaydı Taşıyan Poliçenin Devri 114
5. Cironun Hamiline Yapılması 115
B. Geriye Ciro 115
C. Cironun İşlevleri 117
1. Genel Olarak 117
2. Temlik İşlevi (Cironun Bir Temlik Aracı Olmasının Hükümleri) 118
3. Teminat İşlevi 119
a. Poliçeye Konu Alacağın Temlikini Hedefleyen Cironun Fonksiyonu 119
b. Sadece Cirantayı Sorumluluk Halkasına Dahil Etme Amacı Taşıyan Cironun Fonksiyonu 120
4. Teşhis İşlevi 121
D. Cironun Sınırlanıp Sınırlanamayacağı 123
1. Şarta Bağlı Ciro 123
2. Kısmî Ciro 124
E. Cironun Şekli ve Türleri 125
1. Cironun Şekli 125
2. Cironun Türleri 126
a. Ciro Yapılan Kişinin Adının Yazılıp Yazılmamasına Göre 126
b. Ciro Yapılan Kişinin Sahip Olduğu Yetkilere Göre 128
i. Temlik Cirosu 128
ii. Tahsil Cirosu 128
iii. Rehin Cirosu 130
c. Cironun Yapılma Zamanına Göre 132
d. Silsile Dışı Olup Olmamasına Göre 132
F. Cironun Hamilin Hak Sahipliğini Göstermedeki Rolü 135
1. Maddî ve Şeklî Hak Sahipliği 135
2. Bir Cironun Çizilmesinin Hükmü 136
3. Hamilin Rızası Dışında Elden Çıkan Poliçenin Durumu 138
a. Rıza Dışı Elden Çıkan Poliçe İçin Cironun Önemi ve Elden Çıkma Kavramı 138
b. Kötü Niyetle İktisap ve İktisapta Ağır Kusur Kavramları 138
G. Poliçeden Dolayı Kendisine Başvurulan Kişinin Def’ileri 139
V. POLİÇENİN ÖDENMESİ 140
A. Poliçenin Ödeme İçin İbrazı 140
1. Poliçeyi İbraz Edecek Kişi 140
2. Poliçenin İbraz Edileceği Kişi 141
3. Poliçenin İbraz Edilme Zamanı ve İbraz Edilmemesinin Sonucu 141
B. Muhatabın Ödeme Sürecindeki Hakları 142
1. İbra Şerhiyle Poliçenin Verilmesini İsteme Hakkı 142
2. Kısmî Ödeme Yapma Hakkı 143
3. Kısmî Ödemenin Gerçekleşmesi Halinde 143
C. Poliçenin Vadeden Önce ve Vadesinde Ödenmesi 144
1. Vadeden Önce Ödemenin Reddedilebilmesi 144
2. Vadeden Önce Ödeme Yapan Muhatabın Durumu 144
3. Poliçenin Vadesinde Ödenmesi 145
a. TTK m. 710/3 Anlamında Hile veya Ağır Kusur Kavramları 145
b. Ödeme Yapan Borçlunun Durumu 145
D. Poliçenin Yabancı Ülke Parası ile Ödenmesi 146
E. Gerekli Sürede Ödeme İçin İbraz Edilmeyen Poliçe Bedelinin Tevdii 146
VI. KABUL ETMEME VE ÖDEMEME HÂLLERİNDE BAŞVURMA HAKKI 147
A. Başvuru (Müracaat) Hakkı Kavramı 147
1. Vadeden Önce ve Vadeden Sonra 147
2. Vadeden Önce Başvuru Hakkının Doğmasının Şartları 150
a. Vadeden Önce Başvuru Hakkı Tanınmasının Gerekçesi 150
b. Vadeden Önce Başvuru Hakkını Doğuran İhtimaller 150
i. Poliçenin Kabulünden Tamamen ya da Kısmen Kaçınılması (TTK m. 713/2–a) 150
ii. Muhatabın Ödeme Güçlüğü İçine Düşmesi (TTK m. 713/2–b) 151
iii. Düzenleyenin İflâsı (TTK m. 713/2–c) 151
B. Protesto 153
1. Protesto Süresi ve Protesto Şartları 153
a. Protesto Süresi 153
i. Kabul Etmeme Protestosu Açısından 153
ii. Ödememe Protestosu Açısından 154
iii. Ödememe Protestosunun Süresi İçinde Çekilmemesinin Sonucu 154
b. Protesto Şartları 155
2. Protestonun Şekli ve Muhtevası 157
a. Protestonun Şekli 157
i. Protestonun Noterlikçe Düzenlenmesi ve Hukukî İlişkiye Etkisi 157
ii. Protesto Belgesi 157
b. Protestonun Muhtevası 157
c. Kısmî Kabul Halinde Protesto 158
d. Birden Fazla Kişiye Karşı Düzenlenen Protesto 158
e. Poliçe Belgelerinin Saklanması 158
3. Sakat ve Haksız Protesto 160
4. Protesto Düzenlenmesinin Gerekli Olmadığı Haller (Protestodan Muafiyet) .161
a. Kanun Hükmü Mucibince 161
b. İradi Muafiyet 162
C. İhbar 165
D. Başvuru Borçluları Arasındaki Teselsül 165
E. Başvuru Hakkının Kapsamı 166
1. Hamil Açısından 166
2. Hamile Ödeme Yapan Kişi Açısından 166
3. Ödeme Yapan Kişilerin Talep Edebileceği Belgeler 167
4. Poliçenin Kısmen Kabulü Halinde Başvurma Hakkı 167
F. Retret 169
G. Başvuru Hakkının Düşmesi 169
1. Genel Sebepler Dolayısıyla 169
2. Mücbir Sebepler Dolayısıyla 170
H. Poliçede Sebepsiz Zenginleşme 172
I. Poliçede Karşılığın Devri 173
J. Poliçede Araya Girme 173
1. Genel Olarak 173
2. Araya Girmek Suretiyle Poliçenin Kabulü 174
a. Şartlar 174
b. Şekil 174
c. Araya Girerek Kabul Edenin Sorumluluğu 174
3. Araya Girmek Suretiyle Poliçenin Ödenmesi 175
a. Şartları 175
b. Hamilin Araya Giren Kişilere Karşı Olan İbraz Yükümlülüğü 176
c. Araya Girilmesi Suretiyle Teklif Edilen Ödemenin Reddedilmesinin Sonucu 176
d. Araya Girerek Yapılan Ödeme Sonrası Yapılan Makbuz Kaydı 176
e. Araya Girerek Ödemede Bulunan Kişinin Kazandığı Haklar 176
VII. POLİÇEDE NÜSHA VE SURET 177
A. Poliçe Nüshaları 177
1. Poliçe Nüshası İsteme Hakkı 177
2. Asıl Poliçenin Nüshalarla Olan İlişkisi 177
3. Nüshalarda Kabul Şerhi 177
B. Poliçe Suretleri 178
1. Suretin Şekli ve Hükümleri 178
2. Senet Aslının Teslimi 178
VIII. POLİÇEDE ZAMANAŞIMI 179
A. Genel Olarak 179
B. Zamanaşımının Kesilmesi 179
§3. BONO
I. KAVRAM 181
II. BONONUN UNSURLARI VE UNSURLARIN BULUNMAMASI 184
A. Bononun Unsurları 184
B. Unsurların Bulunmamasının Sonuçları 184
III. BONOYA UYGULANACAK POLİÇE HÜKÜMLERİ 184
IV. BONOYA UYGULANMAYACAK POLİÇE HÜKÜMLERİ 191
§4. ÇEK
I. KAVRAM VE İSTATİSTİKLER 195
A. Tanım 195
B. Çek Düzenlenebilmesinin Şartları 198
C. İstatistikler 201
II. ÇEKİN UNSURLARI 207
A. Türk Ticaret Kanunu’na Göre 207
1. “Çek” Kelimesi 207
2. Muhataba Yapılan Havale 207
3. Muhataba İlişkin Bilgiler 209
4. Ödeme Yeri 209
5. Düzenleme Tarihi ve Yeri 210
6. Keşidecinin İmzası 211
7. Seri Numarası 211
8. Karekod 211
B. Çek Kanunu’na Göre 213
C. TTK ve ÇK’ye Göre Çekte Gerekli Unsurların Bulunmamasının Hükmü 216
D. Çekin Üzerine Çekilebileceği ve Lehine Çek Keşide Edilebilecek Kişiler 216
1. Kimin Lehine Çek Çekilebileceği 216
2. Muhatap Olma Ehliyeti 217
III. ÇEKİN DEVRİ 218
A. İlke 218
B. Çekin Cirosu 219
1. Genel Olarak 219
2. Çek Hamilinin Hak Sahipliğinin Teşhisi 221
a. Genel Olarak 221
b. Elden Çıkan Çeklerde 221
3. Hamiline Yazılı Çekin Cirosu 222
4.Gecikmiş Ciro 223
IV. ÇEKİN ÖDENMESİ 225
A. Çekten Doğan Borcun Muaccel Olması 225
B. Çekin Ödenmesi Amacıyla İbrazı 225
1. Süreler 225
a. Genel Olarak 225
b. İleri Düzenleme Tarihli Çek 227
2. Çek Yaprağı Başına Sorumluluk 228
a. Karşılığın Bulunmasına Göre Tutarlar 228
b. Sorumluluğun Sona Ermesi 229
3. Çekin Bir Yabancı Ülke Parasıyla Ödenmesi 229
C. Çeklerde Aval 229
D. Çekten Cayma 230
1. Cayma Şartları 230
2. Keşideci ile İlgili Olayların Çekin Geçerliliğine Etkisi 230
V. ÇEKİN ÖDENMEMESİ 232
A. Çek Hamilinin Başvurma Hakkı 232
B. Çekin Karşılıksız Olduğunun Tespiti 232
1. Genel Olarak 232
2. Kısmi Ödemenin Kabul Edilmemesi Halinde 233
3. Kısmi Ödemenin Kabul Edilmesi Halinde 233
4. Karşılığı Kısmen ya da Tamamen Olmayan Çekin Banka Tarafından Ödenmesi 233
C. Ödenmeme Sebebiyle Protesto 234
D. Müracaat Hakkının Kapsamı 234
E. Mücbir Sebeplerin Çekin Ödenmesine Dair İşlemlere Etkisi 235
VI. ÇEKLE İLGİLİ ÖZEL DURUMLAR 237
A. Muhatap Bankanın Yükümlülükleri 237
1. Muhatap Bankanın Araştırma Yükümlülüğü 237
2. Muhatap Bankanın İnceleme Yükümlülüğü 237
3. Bankaların Bildirim Yükümlülüğü 238
B. Çizgili Çek 241
1. Şekil ve Şartları 241
2. Çizgili Çekin Hükümleri 242
C. Hesaba Geçirilmek Üzere Düzenlenen Çek 244
1. Genel Olarak 244
2. Hamilin Hakları 244
D. Sahte veya Tahrif Edilmiş Çek 244
E. Çekin Birden Fazla Nüsha Olarak Düzenlenmesi 245
VII. KARŞILIKSIZDIR İŞLEMİNE SEBEP OLMA BAĞLAMINDA SORUMLULUK 246
A. Cezaî Sorumluluk 246
B. İdarî Tedbirler 246
C. Çekin Karşılığını Bulundurmamakla Cezaî ve İdarî Tedbirlerin Muhatabı Olan Kişi 247
D. İdarî Tedbir Uygulanan Kişinin Yükümlülükleri 247
E. İdarî Tedbirlere İlişkin Bilgilerin Kaydı ve Saklanması 247
F. Cezaî ve İdarî Tedbirlerin Kalkması 248
1. Cezaî Tedbirlerin Kalkması 248
2. İdarî Tedbirlerin Kalkması 248
VIII. KARŞILIKSIZDIR İŞLEMİ DIŞINDA CEZAÎ TEDBİRLERİ GEREKTİREN FİİLLER VE MÜEYYİDESİ 249
IX. ZAMANAŞIMI 251
X. ÇEKE UYGULANACAK POLİÇE HÜKÜMLERİ 251
KAYNAKÇA 257
KAVRAM DİZİNİ 267 |