Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Yargısal ve Akademik İçtihatlar Işığında
Sermaye Şirketlerinde Ortak, Yönetici ve Kanuni Temsilcilerin Amme Alacaklarından Sorumluluğu
Eylül 2026 / 1. Baskı / 294 Syf.
Fiyatı: 890.00 TL
24 saat içerisinde temin edilir.
 
Sepete Ekle
   

Ticari hayatta sermaye şirketlerinin sunduğu "sınırlı sorumluluk" zırhı, söz konusu devletin amme alacakları olduğunda çoğu zaman aşılmaz bir duvar değildir. Kamu hizmetlerinin finansmanını güvence altına alma refleksi, şirket tüzel kişiliğinin aşılarak ortakların, yöneticilerin ve kanuni temsilcilerin şahsi malvarlıklarına yönelinmesine kapı aralamaktadır. Ancak idarenin geniş tahsil yetkisi ile bireyin hukuki güvenliği arasındaki bu hassas sınır, uygulamada sıklıkla bulanıklaşmaktadır.

Çalışma, amme alacaklarının tahsilinde asıl borçlu ile sorumlu kişi arasındaki o ince çizgiyi yargısal içtihatlar ve akademik görüşler ışığında yeniden çizmektedir. VUK m. 10, 6183 sayılı Kanun m. 35 ile mükerrer m. 35 ve 5510 sayılı Kanun m. 88 ekseninde şekillenen, çoğu kez birbirine karıştırılarak usulsüz takiplere yol açan sorumluluk rejimleri; eserde sistematik bir bütünlük içinde ayrıştırılmıştır.

Sadece bir mevzuat derlemesi olmayan bu eser; "şirketten tahsil edilememe" olgusunun ispatı, pay devrinin zaman içindeki etkileri, kusur bağlamı ve rücu mekanizmaları gibi en kritik uyuşmazlık alanlarına derinlemesine bir bakış sunmaktadır. "Kim, hangi sıfatla ve ne ölçüde sorumludur?" sorusuna yalnızca teorik değil, bilhassa ödeme emrine karşı savunma yolları bağlamında stratejik yanıtlar veren bu kitap; avukatlara, mali müşavirlere ve tüm uygulayıcılara güvenilir bir referans kaynağı olmayı amaçlamaktadır.

Konu Başlıkları
VUK, 6183 ve 5510 Sayılı Kanunlar Kapsamında Karşılaştırmalı Sorumluluk Rejimleri
Pay Devrinin Amme Alacaklarından Sorumluluğa Etkisi
Ödeme Emrine Karşı İtiraz Yolları ve İspat Yükünün Dağılımı
Asıl Borçlu ve Sorumlu Kişi Ayrımında Fer'i ve Müteselsil Sorumluluk
Barkod: 9786253610685
Yayın Tarihi: Eylül 2026
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 294
Yayınevi: Seçkin Yayıncılık
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  7
Giriş  21
Bölüm I
TEMEL KAVRAMLAR
A. AMME ALACAĞI KAVRAMI  23
B. SERMAYE ŞİRKETLERİ VE BAĞLANTILI KAVRAMLAR  28
1. Sermaye Şirketleri  28
2. Malvarlıklarının Ayrılığı İlkesi  28
3. Şirketin Yönetimi, Temsili ve İlzamı  30
4. Sınırlı Sorumluluk İlkesi  30
C. 6183 SAYILI KANUN’UN SİSTEMATİĞİ VE AMME ALACAKLARINDA SORUMLULUK SİSTEMİ  32
D. 5510 SAYILI KANUN’UN AMME ALACAKLARI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ VE SORUMLULUK SİSTEMİ  37
Bölüm II
AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN GENEL ESASLARI
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ  47
1. Şirket Tüzel Kişiliğinin Asıl Borçlu Olması  47
2. Kanundan Doğan Özel Bir Tahsil Sorumluluğu  48
3. Hukuk Sorumluluğundan Ayrılan Yönleri  48
4. Borçlu ile Sorumlu Kişi Arasındaki Ayrım  49
5. İşlem Amacının Sorumluluğun Niteliğine Etkisi  50
6. Sorumluluğun Tek Tip Bir Kurum Olarak Değerlendirilememesi  50
7. Kusur Esasına İlişkin Tartışmanın Genel Çerçevesi  51
B. ASIL BORÇLU VE SORUMLU KİŞİ AYRIMI  53
1. Asıl Borçlu Kavramı ve Şirket Tüzel Kişiliği  53
2. Sorumlu Kişinin Borcun Doğrudan Tarafı Olmaması  54
3. Sorumlu Kişinin Tahsil Sürecindeki Konumu  55
4. Ayrımın Takip Sırası Bakımından Önemi  55
5. Ayrımın Ödeme Emri Bakımından Önemi  56
6. Ayrımın Rücu İlişkisine Etkisi  56
7. Ayrımın İspat Yükü Bakımından Önemi  57
C. FER’İ SORUMLULUK, DOĞRUDAN SORUMLULUK VE MÜTESELSİL SORUMLULUK  58
1. Sorumluluğun Başvuru Sırasına Göre Ayrılması  58
2. Fer’i Sorumlulukta Asıl Borçluya Başvurma Gerekliliği  58
3. Doğrudan Sorumlulukta Sorumlu Kişiye Başvuru İmkânı  59
4. Müteselsil Sorumluluğun Alacaklıya Sağladığı İmkân  60
5. Sermaye Hissesi Oranında Sorumluluğun Limited Şirket Ortağı Bakımından Özel Niteliği  61
6. Ayrımın Önemi ve Kavramların Birbirine Karıştırılmasının Doğurduğu Sonuçlar  62
D. UYGULAYICILAR AÇISINDAN SORUMLULUK REJİMLERİNİN KAYNAKLARI  62
1. Limited Şirket Ortakları Bakımından 6183 Sayılı Kanun m. 35  63
2. Kanuni Temsilciler Bakımından 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35  64
3. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10  65
4. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88  66
5. Hükümlerin Birbirinden Ayrılmasının Sistematik Önemi  69
E. KAMU YARARI İLE HUKUKİ GÜVENLİK ARASINDAKİ DENGE  69
F. SORUMLULUK VE İSPAT HUKUKU BAĞLANTISI  72
1. Vergi Hukukunda Gerçek Mahiyet İlkesi ve İspat  73
2. İdari Yargılama Usulünde Re’sen Araştırma İlkesi  74
3. Hukuki Dinlenilme Hakkı  74
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusunun İspatı  75
5. Ortaklık Sıfatı ve Sermaye Payı Oranının İspatı  76
6. Kanuni Temsilcilik, Temsil ve İlzam Yetkisinin İspatı  76
7. Sorumluluk Dönemi ile Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı  77
8. 5510 Sayılı Kanun M. 88 Bakımından Haklı Sebep ve İspat  77
9. Ödeme Emri ve İdari İşlem Dosyasının İspat Fonksiyonu  78
Bölüm III
LİMİTED ŞİRKET ORTAKLARININ AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. GENEL OLARAK LİMİTED ŞİRKET ORTAĞININ KONUMU  82
B. 6183 SAYILI KANUN M. 35’İN TARİHSEL GELİŞİMİ VE SİSTEM İÇİNDEKİ YERİ  84
C. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ  89
1. Ortaklık Sıfatına Bağlı Kanuni Sorumluluk  89
2. Kusura Dayanmayan Bir Tahsil Sorumluluğu  90
3. Fer’i Nitelik ve “Doğrudan Doğruya Sorumluluk” Arasındaki İlişki  91
4. Sermaye Hissesi Oranında Sınırlanan Sorumluluk  92
5. Ortağın Asıl Borçlu Değil, Kanuni Sorumlu Olması  94
D. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI  96
1. Limited Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Bulunması  96
2. Alacağın Şirketten Tamamen veya Kısmen Tahsil Edilememesi  97
3. Alacağın Şirketten Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması  98
4. Takip Edilen Kişinin İlgili Dönemde Limited Şirket Ortağı Olması  100
5. Sorumluluğun Sermaye Hissesi Oranında Belirlenmesi  100
6. Ara Değerlendirme  101
E. PAY DEVRİ HALİNDE SORUMLULUK  102
1. Devir Öncesi Amme Alacaklarında Devreden ve Devralanın Sorumluluğu  102
2. Amme Alacağının Doğduğu ve Ödenmesi Gereken Tarihte Farklı Ortakların Bulunması  103
3. Pay Devrinin Şirkete ve Üçüncü Kişilere Karşı Hüküm İfade Ettiği An  105
4. Ara Değerlendirme  107
F. TAKİP SIRASI VE ÖDEME EMRİ  107
1. Ortağa Başvurulmadan Önce Şirket Hakkında Takip Yapılması Gerekir  107
2. Kanuni Temsilci ile Ortak Arasında Öncelik Sıralaması Sorunu  108
3. Ortağa Ödeme Emri Gönderilmesi, Şirket Tüzel Kişiliğine Ödeme Emri Gönderilmesinden Ayrı Bir Takip İşlemidir  109
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somut Belgelerle Gösterilmelidir  109
5. Ortağa Gönderilen Ödeme Emrinde Hukuki Sebep Açık Olmalıdır  110
6. Ödeme Emrine Karşı Koyma Yolları ile Görevli ve Yetkili Mahkeme  111
7. Ara Değerlendirme  112
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE ORTAĞIN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALAR  112
1. İdarenin İspatlaması Gereken İlk Unsur: Limited Şirkete Ait Amme Alacağı  113
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması  113
3. Ortaklık Sıfatının ve Pay Oranının İspatı  114
4. Borcun Doğduğu Dönem ile Ortaklık Döneminin İlişkilendirilmesi  115
5. Ödeme Emrinin Dayanağının Açık Olması  116
6. Zamanaşımı, Ödeme, Mahsup ve Yapılandırma Savunmaları  116
7. İdare ile Ortağın İspat Konumlarının Ayrılması  117
8. Ara Değerlendirme  117
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  118
Bölüm IV
KANUNİ TEMSİLCİLERİN AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. KANUNİ TEMSİLCİ KAVRAMI  122
B. KANUNİ TEMSİLCİLİK SIFATININ BELİRLENMESİ  125
1. Anonim Şirketlerde Kanuni Temsilci  126
2. Limited Şirketlerde Kanuni Temsilci  127
3. Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesi ve Gerçek Kişi Temsilci  128
4. Temsil ve İlzam Yetkisi  128
C. KANUNİ TEMSİLCİLERİN SORUMLULUĞUNUN KANUNİ DAYANAKLARI  131
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10  131
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35  132
3. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88’in Özel Konumu  133
4. Vergi Usul Kanunu m. 10 ile 6183 Mükerrer m. 35 Arasındaki İlişki  134
D. KANUNİ TEMSİLCİ SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ  136
1. Kanundan Doğan ve Temsil Sıfatına Bağlı Bir Sorumluluk Olması  136
2. Asıl Borçlu Şirket ile Sorumlu Kanuni Temsilci Arasındaki Ayrım  137
3. Fer’i Nitelik ve Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluk  137
4. Tahsil Sorumluluğu mu, Vergi Sorumluluğu mu?  138
5. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Kusur Sorumluluğu Tartışması  139
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Kusursuz veya Ağırlaştırılmış Sorumluluk Tartışması  139
7. Ara Değerlendirme  140
E. VERGİ USUL KANUNU M. 10 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU  141
1. Tüzel Kişiye Ait Vergisel Ödevlerin Bulunması  141
2. Vergisel Ödevlerin Kanuni Temsilci Tarafından Yerine Getirilmemesi  142
3. Vergi ve Buna Bağlı Alacakların Şirketten Tahsil Edilememesi  143
4. Kanuni Temsilcinin Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ  144
5. Kanuni Temsilcinin Rücu Hakkı  145
6. Ara Değerlendirme  146
F. 6183 MÜKERRER M. 35 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU  146
1. Uygulama Alanı  146
2. Tüzel Kişinin Malvarlığından Tahsil Edilememesi veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması  147
3. Kanuni Temsilcinin Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluğu  148
4. Kusursuz Sorumluluk Tartışması  149
5. Rücu Hakkı  150
6. Ara Değerlendirme  151
G. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI  151
1. Temsilcilik Sıfatının Başlangıcı ve Sona Ermesi  151
2. Borcun Doğduğu Dönem ile Vergiyi Doğuran Olayın Önemi  152
3. Tahakkuk Tarihi, Vade Tarihi ve Ödeme Yükümlülüğü  153
4. Sonradan Kesinleşen Borçlar Bakımından Dönem Sorunu  153
5. Tasfiye ve Terkin Sonrası Sorumluluk  154
H. TAKİPTE ÖNCELİK SIRASI, ÖDEME EMRİ VE ÖDEME EMRİNE KARŞI KOYMA YOLLARI  155
1. Öncelikle Asıl Borçlu Şirketin Takip Edilmesi Gerekir  155
2. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somutlaştırılmalıdır  155
3. Kanuni Temsilciye Ödeme Emri Gönderilmesi  156
4. Ödeme Emrinde Hukuki Dayanak Açıkça Gösterilmelidir  157
5. Ödeme Emrine Karşı İleri Sürülebilecek İtirazlar  158
a. Takip Konusu Alacağın Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği  158
b. Takip Edilen Kişinin Kanuni Temsilci Olmadığı  158
c. Borcun Temsilcilik Dönemine Ait Olmadığı  159
d. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlal Edilmediği  159
e. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının Belirsiz Olduğu  159
f. Borcun Kısmen veya Tamamen Ödendiği, Mahsup Edildiği ya da Yapılandırıldığı  160
g. Zamanaşımı  160
h. Vergi Cezası ve Fer’iler Bakımından Sorumluluğun Kapsamı  160
6. Dava Açılması ve Yargısal Denetimin Kapsamı  160
7. Ara Değerlendirme  161
İ. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE KANUNİ TEMSİLCİNİN SAVUNMALARI  161
1. İdarenin Şirket Adına Amme Alacağını ve Alacağın Türünü Ortaya Koyması Gerekir  162
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması İspatlanmalıdır  162
3. Kanuni Temsilcilik Sıfatı ve Temsil Yetkisi İspatlanmalıdır  163
4. Temsil Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ Kurulmalıdır  164
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlali Ayrıca Değerlendirilmelidir  164
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Takip Şartları Ayrıca Denetlenmelidir  165
7. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı Savunmaları  165
8. Ödeme Emrinin Dayanağının Belirsizliği Savunması  166
9. İdare ile Kanuni Temsilcinin İspat Konumlarının Ayrılması  166
10. Ara Değerlendirme  167
J. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  167
Bölüm V
ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME
A. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYESİNİN HUKUKİ KONUMU  170
1. Yönetim Kurulunun Organ Niteliği  171
2. Pay Sahipliği ile Yönetim Kurulu Üyeliğinin Ayrılması  172
3. Yönetim ve Temsil Yetkisinin Devri  173
4. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı  174
B. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU  175
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10’un Uygulanması  176
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Alacaklarda 6183 Mükerrer m. 35  177
3. Temsil Yetkisinin Devredildiği Hallerde Sorumluluk  178
4. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Sona Ermesi ve Dönemsel Sorumluluk  180
C. TÜZEL KİŞİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE GERÇEK KİŞİ TEMSİLCİ  181
1. Tüzel Kişinin Yönetim Kurulu Üyesi Olabilmesi  182
2. Tüzel Kişi Adına Tescil Edilen Gerçek Kişinin Konumu  183
3. Vergisel ve Amme Alacağı Sorumluluğunun Kime Yöneltileceği  184
4. Yönetim Kurulu Üyesi Tüzel Kişinin Gerçek Kişi Temsilcisi Özelinde İspat Sorunu  185
D. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRÜNÜN HUKUKİ KONUMU  187
1. Müdürlük Sıfatı ve Şirketin Yönetimi  187
2. Ortak Sıfatını Haiz Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı  188
3. Birden Fazla Müdür Bulunması  189
4. Tüzel Kişi Müdür Meselesi  190
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU  191
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10  192
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Mükerrer
m. 35  193
3. Müdürlük Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ  195
4. Limited Şirket Ortağı Olan Müdürün Çifte Sıfatı  196
F. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN SOSYAL GÜVENLİK PRİM BORÇLARI BAKIMINDAN KONUMU  198
1. Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Yeri  198
2. Limited Şirket Müdürünün Üst Düzey Yönetici, Yetkili ve Kanuni Temsilci Sıfatının 5510 Sayılı Kanun’un 88. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi  199
3. 5510 Sayılı Kanun m. 88’e İlişkin Ayrıntılı İncelemenin Sonraki Bölüme Bırakılması  200
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME  201
1. Yönetim Kurulu Üyeliği veya Müdürlük Sıfatının İspatı  201
2. Temsil ve İlzam Yetkisinin Kapsamı ile Yetki Devrinin İspatı  202
3. Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağın İspatı  203
4. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının İspatı  203
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin İspatı  204
6. Ödeme Emrinin Dayanağının ve Takip Sıfatının Belirli Olması  205
7. Sorumlu Kişinin İleri Sürebileceği Başlıca Savunmalar  205
a. Yalnızca Pay Sahibi veya Ortak Olunduğu, Yönetici/Müdür/Kanuni Temsilci Sıfatının Bulunmadığı  205
b. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Başka Kişilere Devredildiği  205
c. İcracı Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu  206
d. Müdürlük veya Yönetim Kurulu Üyeliğinin Borç Döneminde Bulunmadığı  206
e. Borcun Kendi Görev Dönemiyle İlişkilendirilemediği  206
f. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği  206
g. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin Bulunmadığı  207
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu  207
i. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı  207
8. Ara Değerlendirme  207
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  208
Bölüm VI
5510 SAYILI KANUN KAPSAMINDA
SGK PRİM BORÇLARINDAN SORUMLULUK
A. SGK PRİM BORÇLARININ AMME ALACAĞI NİTELİĞİ VE 6183 SAYILI KANUN İLE İLİŞKİSİ  213
1. Prim ve Diğer Kurum Alacaklarının Amme Alacağı Sayılması  214
2. 6183 Sayılı Kanun’a Yapılan Atfın Kapsamı  214
3. Takip Usulü ile Sorumluluk Rejiminin Ayrılması  215
B. 5510 SAYILI KANUN M. 88’İN SORUMLULUK SİSTEMİ  216
1. İşverenin Prim Ödeme Yükümlülüğü  217
2. Prim Borcunun Süresinde Ödenmemesi  218
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Aranmaması  218
4. İşverenle Birlikte Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk  220
C. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLU TUTULABİLECEK KİŞİLER  221
1. Kamu İdarelerinde Tahakkuk ve Tediye ile Görevli Kamu Görevlileri  221
2. Şirket Yönetim Kurulu Üyeleri  222
3. Üst Düzey Yönetici Kavramı  222
4. Yetkili Kavramı  223
5. Kanuni Temsilciler  224
6. İşveren Vekili, Alt İşveren ve Geçici İş İlişkisiyle Bağlantı  225
D. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88  226
1. Yönetim Kurulu Üyesinin Kanunda Açıkça Sayılması  226
2. Temsil ve İlzam Yetkisi Bulunmayan Yönetim Kurulu Üyesinin Durumu  227
3. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı  228
4. Yönetim Kurulu Üyeliği Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ  229
5. Ara Değerlendirme  230
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88  231
1. Müdürün Kanuni Temsilci ve Üst Düzey Yönetici Sıfatı  231
2. Ortak Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı  232
3. Birden Fazla Müdür Bulunması  233
4. Müdürlük Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ  234
F. “HAKLI BİR SEBEP OLMAKSIZIN” İBARESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ  235
1. Haklı Sebep Kavramının Kanunda Tanımlanmamış Olması  235
2. Haklı Sebebin Kusur Sorumluluğu ile İlişkisi  236
3. Haklı Sebebin Sorumluluğu Sınırlayan Menfi Şart Olarak Değerlendirilmesi  237
4. Haklı Sebep Sayılabilecek Haller  238
a. Mücbir Sebep ve Olağanüstü Objektif Engeller  238
b. İflasın Ertelenmesi ve Takip Yasağı  239
c. Konkordato Geçici veya Kesin Mühleti  239
d. Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması ve Fiili Müdahale İmkânının Bulunmaması  240
5. Her Ekonomik Güçlüğün Haklı Sebep Sayılamaması  241
G. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ  242
1. Klasik Kusur Sorumluluğu Olmaması  242
2. Fer’i Sorumluluktan Ayrılması  243
3. Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk Niteliği  244
4. Haklı Sebep ile Sınırlandırılmış Ağırlaştırılmış Kamu Alacağı Sorumluluğu  244
H. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI  245
1. Prim Borcunun Ait Olduğu Ay veya Dönem  246
2. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Dönemi  247
3. Sonradan Tespit Edilen Prim Borçları  247
4. Görevde Olunmayan Döneme Ait Prim Borçları  248
İ. TAKİP USULÜ, ÖDEME EMRİ VE KARŞI KOYMA YOLLARI  250
1. SGK Prim Borçlarının 6183 Rejimiyle Takibi  250
2. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanak  251
3. Borç Dönemleri ve Prim Kalemlerinin Gösterilmesi  251
4. Ödeme Emrine Karşı Başvuru, Süreler ve Görevli Mahkeme  252
5. Sorumlu Kişinin Ödeme Emrine Karşı İleri Sürebileceği Savunmalar  254
a. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Sorumlu Kişilerden Olmadığı  254
b. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Sıfatının Borç Döneminde Bulunmadığı  254
c. Prim Borcunun Kendi Görev ve Yetki Alanıyla İlişkilendirilemediği  255
d. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Yetkinin Başka Kişilere Bırakıldığı  255
e. İcracı Olmayan veya Şekli Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu  256
f. Haklı Sebep Bulunduğu  256
g. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı veya Sonradan Tespit Edilen Borcun Yanlış Döneme Bağlandığı  256
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu  257
i. Borç Kalemlerinin ve Dönemlerinin Belirsiz Olduğu  257
j. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Terkin Edildiği  258
k. Zamanaşımı Savunması  258
l. İdari Para Cezaları Bakımından Usul ve Görevli Mahkeme İtirazları  258
J. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME  259
1. Prim veya Diğer Kurum Alacağının Varlığının İspatı  259
2. Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı  260
3. Borcun Süresinde Ödenmediğinin İspatı  260
4. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88’de Sayılan Kişilerden Olduğunun İspatı  260
5. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük, Üst Düzey Yöneticilik, Yetkililik veya Kanuni Temsilcilik Sıfatının İspatı  261
6. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının İspatı  262
7. Borç Kalemlerinin İspatı  262
8. Haklı Sebep İddiasının İspat Hukuku Bakımından Konumu  263
K. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  263
Bölüm VII
İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN GENEL DEĞERLENDİRME
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUKTA İSPATIN İŞLEVİ  265
B. İDARENİN İSPATLAMASI GEREKEN ORTAK UNSURLAR  266
1. Asıl Borçlu Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Varlığı  267
2. Alacağın Hukuki Niteliği ve Uygulanacak Sorumluluk Rejimi  267
3. Takip Edilen Kişinin Hukuki Sıfatı  267
4. Sıfatın İlgili Dönemde Mevcut Olduğu  268
5. Borcun Ait Olduğu Dönem ile Sorumluluk Dönemi Arasındaki Bağ  268
6. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması  268
7. Özel Sorumluluk Şartları  269
C. SORUMLU KİŞİNİN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALARIN İSPAT BOYUTU  269
1. Sıfatın Bulunmadığına veya Sona Erdiğine İlişkin Savunmalar  270
2. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı Savunması  270
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Oluşmadığı Savunması  270
4. Yetki ve Müdahale İmkânının Bulunmadığı Savunması  271
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlali Bulunmadığı Savunması  271
6. 5510 m. 88 Bakımından Haklı Sebep Savunması  271
D. ÖDEME EMRİ, İŞLEM DOSYASI VE İSPAT ARAÇLARI  272
1. Ödeme Emrinin Sorumluluğu Somutlaştıran İşlem Olması  272
2. Hukuki Dayanağın Açık Gösterilmesi  272
3. Borç Kalemleri ve Dönemlerin Ayrıştırılması  273
4. İşlem Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler  273
5. Uygulama Örneği  274
E. İSPAT YÜKÜNÜN DAĞILIMI  274
1. Sorumluluğu Kuran Vakıaların İdare Tarafından Ortaya Konulması  275
2. Sorumluluğu Ortadan Kaldıran veya Sınırlandıran Vakıaların Sorumlu Kişi Tarafından Somutlaştırılması  275
3. Re’sen Araştırma İlkesinin İdarenin İspat Yükünü Ortadan Kaldırmaması  276
4. Belirsizliğin Kimin Aleyhine Değerlendirileceği Sorunu  276
F. YARGISAL DENETİMİN KAPSAMI  277
1. Yargısal Denetimin Sadece Borcun Varlığıyla Sınırlı Olmaması  277
2. Ödeme Emrinin Maddi ve Hukuki Sebebinin Denetlenmesi  278
3. Sorumluluk Rejimlerinin Birbirine Karıştırılmasının Yargısal Denetimde Doğurduğu Sorunlar  278
G. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  279
Sonuç ve Değerlendirmeler  281
Kaynakça  287
Kavram Dizini  289
Özgeçmiş  293
 







 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  7
Giriş  21
Bölüm I
TEMEL KAVRAMLAR
A. AMME ALACAĞI KAVRAMI  23
B. SERMAYE ŞİRKETLERİ VE BAĞLANTILI KAVRAMLAR  28
1. Sermaye Şirketleri  28
2. Malvarlıklarının Ayrılığı İlkesi  28
3. Şirketin Yönetimi, Temsili ve İlzamı  30
4. Sınırlı Sorumluluk İlkesi  30
C. 6183 SAYILI KANUN’UN SİSTEMATİĞİ VE AMME ALACAKLARINDA SORUMLULUK SİSTEMİ  32
D. 5510 SAYILI KANUN’UN AMME ALACAKLARI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ VE SORUMLULUK SİSTEMİ  37
Bölüm II
AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN GENEL ESASLARI
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ  47
1. Şirket Tüzel Kişiliğinin Asıl Borçlu Olması  47
2. Kanundan Doğan Özel Bir Tahsil Sorumluluğu  48
3. Hukuk Sorumluluğundan Ayrılan Yönleri  48
4. Borçlu ile Sorumlu Kişi Arasındaki Ayrım  49
5. İşlem Amacının Sorumluluğun Niteliğine Etkisi  50
6. Sorumluluğun Tek Tip Bir Kurum Olarak Değerlendirilememesi  50
7. Kusur Esasına İlişkin Tartışmanın Genel Çerçevesi  51
B. ASIL BORÇLU VE SORUMLU KİŞİ AYRIMI  53
1. Asıl Borçlu Kavramı ve Şirket Tüzel Kişiliği  53
2. Sorumlu Kişinin Borcun Doğrudan Tarafı Olmaması  54
3. Sorumlu Kişinin Tahsil Sürecindeki Konumu  55
4. Ayrımın Takip Sırası Bakımından Önemi  55
5. Ayrımın Ödeme Emri Bakımından Önemi  56
6. Ayrımın Rücu İlişkisine Etkisi  56
7. Ayrımın İspat Yükü Bakımından Önemi  57
C. FER’İ SORUMLULUK, DOĞRUDAN SORUMLULUK VE MÜTESELSİL SORUMLULUK  58
1. Sorumluluğun Başvuru Sırasına Göre Ayrılması  58
2. Fer’i Sorumlulukta Asıl Borçluya Başvurma Gerekliliği  58
3. Doğrudan Sorumlulukta Sorumlu Kişiye Başvuru İmkânı  59
4. Müteselsil Sorumluluğun Alacaklıya Sağladığı İmkân  60
5. Sermaye Hissesi Oranında Sorumluluğun Limited Şirket Ortağı Bakımından Özel Niteliği  61
6. Ayrımın Önemi ve Kavramların Birbirine Karıştırılmasının Doğurduğu Sonuçlar  62
D. UYGULAYICILAR AÇISINDAN SORUMLULUK REJİMLERİNİN KAYNAKLARI  62
1. Limited Şirket Ortakları Bakımından 6183 Sayılı Kanun m. 35  63
2. Kanuni Temsilciler Bakımından 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35  64
3. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10  65
4. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88  66
5. Hükümlerin Birbirinden Ayrılmasının Sistematik Önemi  69
E. KAMU YARARI İLE HUKUKİ GÜVENLİK ARASINDAKİ DENGE  69
F. SORUMLULUK VE İSPAT HUKUKU BAĞLANTISI  72
1. Vergi Hukukunda Gerçek Mahiyet İlkesi ve İspat  73
2. İdari Yargılama Usulünde Re’sen Araştırma İlkesi  74
3. Hukuki Dinlenilme Hakkı  74
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusunun İspatı  75
5. Ortaklık Sıfatı ve Sermaye Payı Oranının İspatı  76
6. Kanuni Temsilcilik, Temsil ve İlzam Yetkisinin İspatı  76
7. Sorumluluk Dönemi ile Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı  77
8. 5510 Sayılı Kanun M. 88 Bakımından Haklı Sebep ve İspat  77
9. Ödeme Emri ve İdari İşlem Dosyasının İspat Fonksiyonu  78
Bölüm III
LİMİTED ŞİRKET ORTAKLARININ AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. GENEL OLARAK LİMİTED ŞİRKET ORTAĞININ KONUMU  82
B. 6183 SAYILI KANUN M. 35’İN TARİHSEL GELİŞİMİ VE SİSTEM İÇİNDEKİ YERİ  84
C. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ  89
1. Ortaklık Sıfatına Bağlı Kanuni Sorumluluk  89
2. Kusura Dayanmayan Bir Tahsil Sorumluluğu  90
3. Fer’i Nitelik ve “Doğrudan Doğruya Sorumluluk” Arasındaki İlişki  91
4. Sermaye Hissesi Oranında Sınırlanan Sorumluluk  92
5. Ortağın Asıl Borçlu Değil, Kanuni Sorumlu Olması  94
D. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI  96
1. Limited Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Bulunması  96
2. Alacağın Şirketten Tamamen veya Kısmen Tahsil Edilememesi  97
3. Alacağın Şirketten Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması  98
4. Takip Edilen Kişinin İlgili Dönemde Limited Şirket Ortağı Olması  100
5. Sorumluluğun Sermaye Hissesi Oranında Belirlenmesi  100
6. Ara Değerlendirme  101
E. PAY DEVRİ HALİNDE SORUMLULUK  102
1. Devir Öncesi Amme Alacaklarında Devreden ve Devralanın Sorumluluğu  102
2. Amme Alacağının Doğduğu ve Ödenmesi Gereken Tarihte Farklı Ortakların Bulunması  103
3. Pay Devrinin Şirkete ve Üçüncü Kişilere Karşı Hüküm İfade Ettiği An  105
4. Ara Değerlendirme  107
F. TAKİP SIRASI VE ÖDEME EMRİ  107
1. Ortağa Başvurulmadan Önce Şirket Hakkında Takip Yapılması Gerekir  107
2. Kanuni Temsilci ile Ortak Arasında Öncelik Sıralaması Sorunu  108
3. Ortağa Ödeme Emri Gönderilmesi, Şirket Tüzel Kişiliğine Ödeme Emri Gönderilmesinden Ayrı Bir Takip İşlemidir  109
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somut Belgelerle Gösterilmelidir  109
5. Ortağa Gönderilen Ödeme Emrinde Hukuki Sebep Açık Olmalıdır  110
6. Ödeme Emrine Karşı Koyma Yolları ile Görevli ve Yetkili Mahkeme  111
7. Ara Değerlendirme  112
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE ORTAĞIN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALAR  112
1. İdarenin İspatlaması Gereken İlk Unsur: Limited Şirkete Ait Amme Alacağı  113
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması  113
3. Ortaklık Sıfatının ve Pay Oranının İspatı  114
4. Borcun Doğduğu Dönem ile Ortaklık Döneminin İlişkilendirilmesi  115
5. Ödeme Emrinin Dayanağının Açık Olması  116
6. Zamanaşımı, Ödeme, Mahsup ve Yapılandırma Savunmaları  116
7. İdare ile Ortağın İspat Konumlarının Ayrılması  117
8. Ara Değerlendirme  117
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  118
Bölüm IV
KANUNİ TEMSİLCİLERİN AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. KANUNİ TEMSİLCİ KAVRAMI  122
B. KANUNİ TEMSİLCİLİK SIFATININ BELİRLENMESİ  125
1. Anonim Şirketlerde Kanuni Temsilci  126
2. Limited Şirketlerde Kanuni Temsilci  127
3. Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesi ve Gerçek Kişi Temsilci  128
4. Temsil ve İlzam Yetkisi  128
C. KANUNİ TEMSİLCİLERİN SORUMLULUĞUNUN KANUNİ DAYANAKLARI  131
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10  131
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35  132
3. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88’in Özel Konumu  133
4. Vergi Usul Kanunu m. 10 ile 6183 Mükerrer m. 35 Arasındaki İlişki  134
D. KANUNİ TEMSİLCİ SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ  136
1. Kanundan Doğan ve Temsil Sıfatına Bağlı Bir Sorumluluk Olması  136
2. Asıl Borçlu Şirket ile Sorumlu Kanuni Temsilci Arasındaki Ayrım  137
3. Fer’i Nitelik ve Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluk  137
4. Tahsil Sorumluluğu mu, Vergi Sorumluluğu mu?  138
5. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Kusur Sorumluluğu Tartışması  139
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Kusursuz veya Ağırlaştırılmış Sorumluluk Tartışması  139
7. Ara Değerlendirme  140
E. VERGİ USUL KANUNU M. 10 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU  141
1. Tüzel Kişiye Ait Vergisel Ödevlerin Bulunması  141
2. Vergisel Ödevlerin Kanuni Temsilci Tarafından Yerine Getirilmemesi  142
3. Vergi ve Buna Bağlı Alacakların Şirketten Tahsil Edilememesi  143
4. Kanuni Temsilcinin Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ  144
5. Kanuni Temsilcinin Rücu Hakkı  145
6. Ara Değerlendirme  146
F. 6183 MÜKERRER M. 35 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU  146
1. Uygulama Alanı  146
2. Tüzel Kişinin Malvarlığından Tahsil Edilememesi veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması  147
3. Kanuni Temsilcinin Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluğu  148
4. Kusursuz Sorumluluk Tartışması  149
5. Rücu Hakkı  150
6. Ara Değerlendirme  151
G. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI  151
1. Temsilcilik Sıfatının Başlangıcı ve Sona Ermesi  151
2. Borcun Doğduğu Dönem ile Vergiyi Doğuran Olayın Önemi  152
3. Tahakkuk Tarihi, Vade Tarihi ve Ödeme Yükümlülüğü  153
4. Sonradan Kesinleşen Borçlar Bakımından Dönem Sorunu  153
5. Tasfiye ve Terkin Sonrası Sorumluluk  154
H. TAKİPTE ÖNCELİK SIRASI, ÖDEME EMRİ VE ÖDEME EMRİNE KARŞI KOYMA YOLLARI  155
1. Öncelikle Asıl Borçlu Şirketin Takip Edilmesi Gerekir  155
2. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somutlaştırılmalıdır  155
3. Kanuni Temsilciye Ödeme Emri Gönderilmesi  156
4. Ödeme Emrinde Hukuki Dayanak Açıkça Gösterilmelidir  157
5. Ödeme Emrine Karşı İleri Sürülebilecek İtirazlar  158
a. Takip Konusu Alacağın Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği  158
b. Takip Edilen Kişinin Kanuni Temsilci Olmadığı  158
c. Borcun Temsilcilik Dönemine Ait Olmadığı  159
d. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlal Edilmediği  159
e. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının Belirsiz Olduğu  159
f. Borcun Kısmen veya Tamamen Ödendiği, Mahsup Edildiği ya da Yapılandırıldığı  160
g. Zamanaşımı  160
h. Vergi Cezası ve Fer’iler Bakımından Sorumluluğun Kapsamı  160
6. Dava Açılması ve Yargısal Denetimin Kapsamı  160
7. Ara Değerlendirme  161
İ. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE KANUNİ TEMSİLCİNİN SAVUNMALARI  161
1. İdarenin Şirket Adına Amme Alacağını ve Alacağın Türünü Ortaya Koyması Gerekir  162
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması İspatlanmalıdır  162
3. Kanuni Temsilcilik Sıfatı ve Temsil Yetkisi İspatlanmalıdır  163
4. Temsil Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ Kurulmalıdır  164
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlali Ayrıca Değerlendirilmelidir  164
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Takip Şartları Ayrıca Denetlenmelidir  165
7. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı Savunmaları  165
8. Ödeme Emrinin Dayanağının Belirsizliği Savunması  166
9. İdare ile Kanuni Temsilcinin İspat Konumlarının Ayrılması  166
10. Ara Değerlendirme  167
J. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  167
Bölüm V
ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME
A. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYESİNİN HUKUKİ KONUMU  170
1. Yönetim Kurulunun Organ Niteliği  171
2. Pay Sahipliği ile Yönetim Kurulu Üyeliğinin Ayrılması  172
3. Yönetim ve Temsil Yetkisinin Devri  173
4. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı  174
B. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU  175
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10’un Uygulanması  176
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Alacaklarda 6183 Mükerrer m. 35  177
3. Temsil Yetkisinin Devredildiği Hallerde Sorumluluk  178
4. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Sona Ermesi ve Dönemsel Sorumluluk  180
C. TÜZEL KİŞİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE GERÇEK KİŞİ TEMSİLCİ  181
1. Tüzel Kişinin Yönetim Kurulu Üyesi Olabilmesi  182
2. Tüzel Kişi Adına Tescil Edilen Gerçek Kişinin Konumu  183
3. Vergisel ve Amme Alacağı Sorumluluğunun Kime Yöneltileceği  184
4. Yönetim Kurulu Üyesi Tüzel Kişinin Gerçek Kişi Temsilcisi Özelinde İspat Sorunu  185
D. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRÜNÜN HUKUKİ KONUMU  187
1. Müdürlük Sıfatı ve Şirketin Yönetimi  187
2. Ortak Sıfatını Haiz Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı  188
3. Birden Fazla Müdür Bulunması  189
4. Tüzel Kişi Müdür Meselesi  190
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU  191
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10  192
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Mükerrer
m. 35  193
3. Müdürlük Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ  195
4. Limited Şirket Ortağı Olan Müdürün Çifte Sıfatı  196
F. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN SOSYAL GÜVENLİK PRİM BORÇLARI BAKIMINDAN KONUMU  198
1. Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Yeri  198
2. Limited Şirket Müdürünün Üst Düzey Yönetici, Yetkili ve Kanuni Temsilci Sıfatının 5510 Sayılı Kanun’un 88. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi  199
3. 5510 Sayılı Kanun m. 88’e İlişkin Ayrıntılı İncelemenin Sonraki Bölüme Bırakılması  200
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME  201
1. Yönetim Kurulu Üyeliği veya Müdürlük Sıfatının İspatı  201
2. Temsil ve İlzam Yetkisinin Kapsamı ile Yetki Devrinin İspatı  202
3. Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağın İspatı  203
4. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının İspatı  203
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin İspatı  204
6. Ödeme Emrinin Dayanağının ve Takip Sıfatının Belirli Olması  205
7. Sorumlu Kişinin İleri Sürebileceği Başlıca Savunmalar  205
a. Yalnızca Pay Sahibi veya Ortak Olunduğu, Yönetici/Müdür/Kanuni Temsilci Sıfatının Bulunmadığı  205
b. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Başka Kişilere Devredildiği  205
c. İcracı Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu  206
d. Müdürlük veya Yönetim Kurulu Üyeliğinin Borç Döneminde Bulunmadığı  206
e. Borcun Kendi Görev Dönemiyle İlişkilendirilemediği  206
f. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği  206
g. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin Bulunmadığı  207
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu  207
i. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı  207
8. Ara Değerlendirme  207
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  208
Bölüm VI
5510 SAYILI KANUN KAPSAMINDA
SGK PRİM BORÇLARINDAN SORUMLULUK
A. SGK PRİM BORÇLARININ AMME ALACAĞI NİTELİĞİ VE 6183 SAYILI KANUN İLE İLİŞKİSİ  213
1. Prim ve Diğer Kurum Alacaklarının Amme Alacağı Sayılması  214
2. 6183 Sayılı Kanun’a Yapılan Atfın Kapsamı  214
3. Takip Usulü ile Sorumluluk Rejiminin Ayrılması  215
B. 5510 SAYILI KANUN M. 88’İN SORUMLULUK SİSTEMİ  216
1. İşverenin Prim Ödeme Yükümlülüğü  217
2. Prim Borcunun Süresinde Ödenmemesi  218
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Aranmaması  218
4. İşverenle Birlikte Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk  220
C. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLU TUTULABİLECEK KİŞİLER  221
1. Kamu İdarelerinde Tahakkuk ve Tediye ile Görevli Kamu Görevlileri  221
2. Şirket Yönetim Kurulu Üyeleri  222
3. Üst Düzey Yönetici Kavramı  222
4. Yetkili Kavramı  223
5. Kanuni Temsilciler  224
6. İşveren Vekili, Alt İşveren ve Geçici İş İlişkisiyle Bağlantı  225
D. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88  226
1. Yönetim Kurulu Üyesinin Kanunda Açıkça Sayılması  226
2. Temsil ve İlzam Yetkisi Bulunmayan Yönetim Kurulu Üyesinin Durumu  227
3. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı  228
4. Yönetim Kurulu Üyeliği Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ  229
5. Ara Değerlendirme  230
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88  231
1. Müdürün Kanuni Temsilci ve Üst Düzey Yönetici Sıfatı  231
2. Ortak Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı  232
3. Birden Fazla Müdür Bulunması  233
4. Müdürlük Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ  234
F. “HAKLI BİR SEBEP OLMAKSIZIN” İBARESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ  235
1. Haklı Sebep Kavramının Kanunda Tanımlanmamış Olması  235
2. Haklı Sebebin Kusur Sorumluluğu ile İlişkisi  236
3. Haklı Sebebin Sorumluluğu Sınırlayan Menfi Şart Olarak Değerlendirilmesi  237
4. Haklı Sebep Sayılabilecek Haller  238
a. Mücbir Sebep ve Olağanüstü Objektif Engeller  238
b. İflasın Ertelenmesi ve Takip Yasağı  239
c. Konkordato Geçici veya Kesin Mühleti  239
d. Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması ve Fiili Müdahale İmkânının Bulunmaması  240
5. Her Ekonomik Güçlüğün Haklı Sebep Sayılamaması  241
G. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ  242
1. Klasik Kusur Sorumluluğu Olmaması  242
2. Fer’i Sorumluluktan Ayrılması  243
3. Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk Niteliği  244
4. Haklı Sebep ile Sınırlandırılmış Ağırlaştırılmış Kamu Alacağı Sorumluluğu  244
H. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI  245
1. Prim Borcunun Ait Olduğu Ay veya Dönem  246
2. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Dönemi  247
3. Sonradan Tespit Edilen Prim Borçları  247
4. Görevde Olunmayan Döneme Ait Prim Borçları  248
İ. TAKİP USULÜ, ÖDEME EMRİ VE KARŞI KOYMA YOLLARI  250
1. SGK Prim Borçlarının 6183 Rejimiyle Takibi  250
2. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanak  251
3. Borç Dönemleri ve Prim Kalemlerinin Gösterilmesi  251
4. Ödeme Emrine Karşı Başvuru, Süreler ve Görevli Mahkeme  252
5. Sorumlu Kişinin Ödeme Emrine Karşı İleri Sürebileceği Savunmalar  254
a. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Sorumlu Kişilerden Olmadığı  254
b. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Sıfatının Borç Döneminde Bulunmadığı  254
c. Prim Borcunun Kendi Görev ve Yetki Alanıyla İlişkilendirilemediği  255
d. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Yetkinin Başka Kişilere Bırakıldığı  255
e. İcracı Olmayan veya Şekli Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu  256
f. Haklı Sebep Bulunduğu  256
g. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı veya Sonradan Tespit Edilen Borcun Yanlış Döneme Bağlandığı  256
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu  257
i. Borç Kalemlerinin ve Dönemlerinin Belirsiz Olduğu  257
j. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Terkin Edildiği  258
k. Zamanaşımı Savunması  258
l. İdari Para Cezaları Bakımından Usul ve Görevli Mahkeme İtirazları  258
J. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME  259
1. Prim veya Diğer Kurum Alacağının Varlığının İspatı  259
2. Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı  260
3. Borcun Süresinde Ödenmediğinin İspatı  260
4. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88’de Sayılan Kişilerden Olduğunun İspatı  260
5. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük, Üst Düzey Yöneticilik, Yetkililik veya Kanuni Temsilcilik Sıfatının İspatı  261
6. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının İspatı  262
7. Borç Kalemlerinin İspatı  262
8. Haklı Sebep İddiasının İspat Hukuku Bakımından Konumu  263
K. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  263
Bölüm VII
İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN GENEL DEĞERLENDİRME
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUKTA İSPATIN İŞLEVİ  265
B. İDARENİN İSPATLAMASI GEREKEN ORTAK UNSURLAR  266
1. Asıl Borçlu Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Varlığı  267
2. Alacağın Hukuki Niteliği ve Uygulanacak Sorumluluk Rejimi  267
3. Takip Edilen Kişinin Hukuki Sıfatı  267
4. Sıfatın İlgili Dönemde Mevcut Olduğu  268
5. Borcun Ait Olduğu Dönem ile Sorumluluk Dönemi Arasındaki Bağ  268
6. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması  268
7. Özel Sorumluluk Şartları  269
C. SORUMLU KİŞİNİN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALARIN İSPAT BOYUTU  269
1. Sıfatın Bulunmadığına veya Sona Erdiğine İlişkin Savunmalar  270
2. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı Savunması  270
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Oluşmadığı Savunması  270
4. Yetki ve Müdahale İmkânının Bulunmadığı Savunması  271
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlali Bulunmadığı Savunması  271
6. 5510 m. 88 Bakımından Haklı Sebep Savunması  271
D. ÖDEME EMRİ, İŞLEM DOSYASI VE İSPAT ARAÇLARI  272
1. Ödeme Emrinin Sorumluluğu Somutlaştıran İşlem Olması  272
2. Hukuki Dayanağın Açık Gösterilmesi  272
3. Borç Kalemleri ve Dönemlerin Ayrıştırılması  273
4. İşlem Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler  273
5. Uygulama Örneği  274
E. İSPAT YÜKÜNÜN DAĞILIMI  274
1. Sorumluluğu Kuran Vakıaların İdare Tarafından Ortaya Konulması  275
2. Sorumluluğu Ortadan Kaldıran veya Sınırlandıran Vakıaların Sorumlu Kişi Tarafından Somutlaştırılması  275
3. Re’sen Araştırma İlkesinin İdarenin İspat Yükünü Ortadan Kaldırmaması  276
4. Belirsizliğin Kimin Aleyhine Değerlendirileceği Sorunu  276
F. YARGISAL DENETİMİN KAPSAMI  277
1. Yargısal Denetimin Sadece Borcun Varlığıyla Sınırlı Olmaması  277
2. Ödeme Emrinin Maddi ve Hukuki Sebebinin Denetlenmesi  278
3. Sorumluluk Rejimlerinin Birbirine Karıştırılmasının Yargısal Denetimde Doğurduğu Sorunlar  278
G. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ  279
Sonuç ve Değerlendirmeler  281
Kaynakça  287
Kavram Dizini  289
Özgeçmiş  293
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026