|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 23
BİRİNCİ BÖLÜM
FIKIH BAŞLANGICI VE USULÜ
I. FIKIH KAVRAMI 25
A. Genel Olarak Fıkhın Tarifi 25
B. Fıkıh ve Hukuk 29
C. Fıkıh ve İslâm Hukuku 31
D. Fıkıh ve Şeriat 32
II. FIKIH SİSTEMİNİN ÖZELLİKLERİ 33
A. Dini Kaynaklı Olması 33
B. Müstakil Bir Hukuk Sistemi Olması 34
C. Evrensel ve Sürekli Olması 36
D. Fakihlerin İçtihatlarıyla Gelişmiş Olması 37
E. Meseleci Bir Yöntemle Doğmuş ve Gelişmiş Olması 38
F. Fıkıh ve Diğer Hukuk Sistemleri 39
1. Genel Olarak 39
2. Fıkıh ve Roma Hukuku 41
III. FIKHIN OLUŞUMU VE TARİHİ DEVİRLER 44
A. Resulullah (صلى الله عليه وسلم (Dönemi 44
B. Sahabe Dönemi 46
C. Tabiin Dönemi 48
D. Müçtehit İmamlar Dönemi (Olgunluk Dönemi) 49
1. Hanefî Mezhebi 52
2. Mâlikî Mezhebi 53
3. Şâfiî Mezhebi 54
4. Hanbelî Mezhebi 55
E. İstikrar (Tahric–Taklit) Dönemi 56
F. Kanunlaştırma ve Yeni İçtihat Dönemi 58
IV. FIKIHTA HÜKÜM TEORİSİ 59
A. Şerʿî – Amelî Hükümler 59
1. Teklifî Hüküm 59
a. Dünyevî Maksadı Önceleyen Teklifî Hükümler 59
aa. İnʿikâd 59
ab. Sıhhat 60
ac. Butlân 60
ad. Fesâd 60
ae. Nefâz 61
af. Lüzum 61
b. Uhrevî Maksadı Önceleyen Teklifî Hükümlere Göre
Mükelleflerin Fiilleri 61
ba. Farz 62
bb. Vacib 62
bc. Mendub 62
bd. Haram 63
be. Tahrîmen Mekrûh 63
bf. Tenzîhen Mekrûh 64
bg. Mubâh 64
2. Vadʿî Hükümler 64
V. FIKHIN KAYNAKLARI 65
A. Asli Deliller 66
1. Kitap 66
2. Sünnet 67
a. Rivayet Edilmesi Bakımından Sünnet 69
aa. Mütevatir Haber 69
bb. Meşhur Haber 70
cc. Âhâd Haber (Haber–i Vâhid) 70
b. Resulullah (صلى الله عليه وسلم‘(in Sıfatları ve Sünnetin Bağlayıcılığı 70
aa. Sünnet–i Hüda 70
bb. Sünnet–i Zevaid 71
cc. Hasâisu’n–Nebi 71
3. İcmâ 71
B. Fer’i Deliller 73
1. Kıyas 73
2. İstihsan 74
3. İstıslah 77
4. İstıshâb 79
5. Sedd–i Zerâi 80
6. Sahabî Kavli 81
7. Önceki Şeriatlar (Şer’u Men Kablenâ) 82
8. Örf 83
KAYNAKÇA 86
İKİNCİ BÖLÜM
ANAYASA VE İDARE HUKUKU
I. GENEL OLARAK 89
II. DEVLETİN YAPISI VE GEREKLİLİĞİ 90
III. DEVLETİN UNSURLARI 92
A. Egemenlik (Hakimiyet) 92
B. Ülke 94
C. Halk 95
IV. DEVLETİN TEMEL ÖZELLİKLERİ 96
A. Dini Esaslara Dayanması 96
B. Sınırlı İktidar 98
C. Şûrâ (Danışma) İlkesi 99
V. İSLÂM DEVLET TEŞKİLATI 101
A. Halife (Devlet Başkanı) 101
B. Halifenin Belirlenmesi 102
1. Seçim (Biat) Usulü 102
2. Ahd–İstihlaf (Aday Gösterme) 104
3. Şûrâ Usulü 105
4. İstila (Darbe, Kuvvet Kullanma) 106
C. Halifede Bulunması Gerekli Nitelikler 107
1. Müslüman Olmak 108
2. Hür Olmak 108
3. Âkil–Baliğ Olmak 108
4. Duyu Organları Sağlam Olmak 108
5. Erkek Olmak 109
6. Müçtehit Olması 109
7. İslâm Toplumunun En Faziletlisi (Adil, Dürüst, Ahlaklı) Olması 109
8. Kureyş Kabilesinden Olması 110
9. Diğer Şartlar 111
D. Görevleri 111
E. Görevinin Sona Ermesi 112
1. Ölüm ve Feragat 112
2. Azil ve Azil Sebepleri 112
a. Akıl Hastalığı 112
b. Bedeni Sakatlıklar 113
c. İrtidat 113
d. Esir Düşme 113
e. Adaletten Ayrılıp Fıska Sapma (Fasıklık) 113
B. Yardımcıları 114
1. Vezirler 114
2. Divan 115
VI. DEVLETİN FONKSİYONLARI 115
A. Yasama 115
B. Yürütme 117
C. Yargı 118
KAYNAKÇA 120
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MALİ HUKUK
I. MALİ HUKUKUN HUKUKİ MAHİYETİ 121
II. VERGİ ÇEŞİTLERİ 122
A. Müslümanlardan Alınan Vergi Çeşitleri 122
1. Zekât (Sadaka) 122
a. Genel Olarak 122
b. Zekât Gelirlerinin Tasnifi 123
c. Zekâtın Sarf Edileceği Yerler 124
d. Zekâtın Sarf Edilme Ölçüsü 124
2. Maden ve Define (Rikâz) Vergisi 125
3. Gümrük Vergisi (Uşûr) 125
4. Olağanüstü Vergiler (Nevâib) 126
B. Gayrimüslimlerden Alınan Vergiler 126
1. Cizye 126
2. Harâc 127
3. Gümrük Vergisi (Uşûr) 128
4. Olağanüstü Vergiler (Nevâib) 128
KAYNAKÇA 128
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
CEZA HUKUKU
I. CEZA HUKUKUNUN TANIMI, AMACI VE BÖLÜMLERİ 129
A. Ceza Hukuku ve İlişkili Kavramlar 129
1. Ceza Hukuku 129
2. Suç Kavramı 129
3. Siyâset–i Şerʿiyye 130
B. Ceza Hukukunun Amacı 131
C. Ceza Hukukunun Bölümleri 131
II. KORUNAN HUKUKİ YARAR 132
III. İLKELER 132
A. Cezalandırma Yetkisi 132
B. Suçta ve Cezada Kanunilik 133
C. Suç – Ceza Denkliği 133
D. Şahsilik 133
E. Cezaların Eşitliği 134
F. Bireyselleştirme 134
IV. SUÇUN UNSURLARI 134
A. Maddi Unsular 134
1. Fiil 134
2. Netice 135
3. Nedensellik Bağı 136
4. Fail 136
5. Mağdur 137
6. Suçun Konusu 137
B. Manevi Unsurlar 137
C. Hukuka Aykırılık 138
1. Meşru Savunma 138
2. Görevin İfası 139
3. Hakkın Kullanılması 139
4. İlgilinin Rızası 140
5. Zilyetliğin Korunması 140
V. SUÇUN TÜRLERİ (HAD–KISAS–TAZİR) 141
A. Had Suçları 142
1. Şürb 142
2. Zina 145
3. Kazf 148
4. Hırsızlık 149
5. Hırabe (Yol Kesme) 151
6. Ridde 152
7. Bağy 154
B. Kısas ve Diyet Suçları 156
1. Adam Öldürme Suçu 156
a. Kasten (Amden–Taammüden) Adam Öldürme 156
b. Kasıt Benzeri (Şibhi Amd) ile Adam Öldürme 158
c. Hataen Adam Öldürme ve Hata Benzeri ile Adam Öldürme 158
d. Sebeb Olma ile (Tesebbüben) Adam Öldürme 159
2. Yaralama Fiilleri (Müessir Fiiller) 159
C. Tazir 160
KAYNAKÇA 162
BEŞİNCİ BÖLÜM
KİŞİLER HUKUKU
I. GİRİŞ 165
II. GERÇEK KİŞİLER 165
A. Kişiliğin Başlangıcı 165
B. Kişiliğin Sona Ermesi 166
1. Hakiki (Gerçek) Ölüm 166
2. Hükmi Ölüm 166
3. Takdiri Ölüm 168
C. Ehliyet 168
1. Vücub (Hak) Ehliyeti 168
2. Eda (Fiil) Ehliyeti 169
D. Ehliyet Açısından İnsan Hayatının Evreleri 169
1. Cenin 169
2. Çocukluk (Gayri Mümeyyiz Çocuk) 170
3. Temyiz Çağı (7–15 yaş) 171
4. Buluğ (Ergenlik) 172
5. Rüşd (Erginlik) 173
E. Ehliyeti Sınırlandıran Sebepler (Ehliyet Arızaları) 174
1. Semavi Ehliyet Arızaları 174
a. Akıl Hastalığı (Cünun) 174
b. Akıl Zayıflığı, Bunama (Ateh) 175
c. Uyku (Nevm) ve Bayılma (İğma) 175
d. Kölelik 175
e. Ölüm Hastalığı (Maraz–ı Mevt) 176
2. Müktesep Ehliyet Arızaları 178
a. Sefihlik (Savurganlık) 178
b. Sarhoşluk 179
c. Borçluluk ve İflas 180
F. HUKUKİ TEMSİL (VELAYET VE VESAYET) 180
III. TÜZEL KİŞİLER 181
A. Devlet 182
B. Beytülmal 182
C. Vakıflar 182
KAYNAKÇA 185
ALTINCI BÖLÜM
AİLE HUKUKU
EVLENME
I. GİRİŞ 187
II. NİKAHIN TARİFİ VE HÜKMÜ 188
III. EVLİLİK ÖNCESİ İLİŞKİLER 189
A. Görüşme 189
B. Nişanlanma 189
IV. NİKAHIN RÜKÜNLERİ (UNSURLARI) 190
A. Akdin Tarafları 191
B. İrade Beyanı 191
V. NİKAHIN ŞARTLARI 192
A. İnikad (Kurucu) Şartları 192
1. Ehliyet 192
2. Meclis Birliği 194
3. Devamlılık 194
4. Evlenme Engelinin Olmaması 195
a. Sürekli Evlenme Engelleri 196
b. Geçici Evlenme Engelleri 197
5. İrade Beyanının Şartsız (Müneccez) Olması 198
B. Nikahın Sıhhat (Geçerlilik) Şatları 199
1. Şahitler 199
2. Rızayı Sakatlayan Hallerin Olmaması 200
C. Nikahın Nefaz (Yürürlük) Şatları 200
D. Nikahın Lüzum (Bağlayıcılık) Şartları 201
VI. NİKAH ÇEŞİTLERİ 202
A. Geçerlilik Bakımından 202
1. Sahih Nikah 202
2. Batıl Nikah 202
3. Fasid Nikah 203
4. Mevkuf Nikah 203
B. Bağlayıcılık Bakımından (Lazım Nikah–Gayri Lazım Nikah) 204
VII. NİKAHIN HUKUKİ SONUÇLARI 204
A. Genel Olarak 204
B. Kocanın Hakları 205
1. İtaat 206
2. İkametgahı Belirleme ve Kadının Koca Evine Yerleşmesi 207
3. Ziyaretçi Kabulünü ve Evden Çıkışı Sınırlama 207
4. Sınırlı Tedip Hakkı 208
C. Karşılıklı Haklar 209
D. Karının Hakları 210
1. Ayrı Ev İsteme Hakkı 210
2. Adalet 210
3. Mehir 211
4. Nafaka 212
BOŞANMA
I. GİRİŞ 215
II. EVLİLİĞİN SONA ERMESİ 215
A. Talak 215
1. Talak yetkisi 216
2. Talak Ehliyeti 217
3. Talakın Konusu 218
4. Talak için Kullanılan Sözler 218
5. Talak Çeşitleri 219
a. Sayısına Göre 219
b. Tek Taraflı İrade ile Dönebilme İmkanına Göre 220
aa. Ric'î Talak 220
bb. Bâin Talak 220
c. Şarta veya Vadeye Bağlı Olup Olmamasına Göre 221
d. Usule Uygun Olup Olmamasına Göre 221
aa. Sünni Talak 221
bb. Bid'î Talak 222
B. Muhâlea 222
C. Fesih 223
D. Tefrik (Kazai Boşanma) 224
E. Dolayısıyla Boşanma Sonucu Doğuran Usuller 226
1. Îlâ 226
2. Lian 226
3. Zıhar 227
II. EVLİLİĞİN SONA ERMESİNİN SONUÇLARI 228
A. İddet 228
B. Soybağı (Neseb) 229
C. Hidane 229
KAYNAKÇA 231
YEDİNCİ BÖLÜM
MİRAS HUKUKU
I. GİRİŞ VE GENEL OLARAK 233
II. MİRASIN UNSURLARI 234
A. Miras Bırakan (Muris) 234
B. Mirasçı (Varis) 235
1. Ashabu’l–Feraiz 235
2. Asabe 235
3. Zevi’l–Erham 235
C. Tereke 236
III. MİRASÇILIK SEBEPLERİ 238
A. Kan Hısımlığı 238
B. Evlilik Bağı 238
C. Vela 238
IV. MİRASIN ŞARTLARI 238
A. Miras Bırakanın Ölmesi 239
B. Muris Öldüğünde Mirasçıların Hayatta Olması 239
C. Miras Engelinin Bulunmaması 240
V. MİRASÇILIK ENGELLERİ 240
A. Mirasçının Miras Bırakanını Öldürmesi 240
B. Kölelik 240
C. Din Farkı 240
D. Ülke Farkı 241
E. Ölüm Anının Bilinmemesi 241
F. Hacb ve Teharuc 242
VI. MİRAS PAYLAŞIMI 242
A. Miras Oranları Hakkındaki Ayetler 243
B. Reddiye ve Avliye 243
C. Feraiz Tablosu 244
D. Örnek Miras Hukuku Soruları 245
KAYNAKÇA 246
SEKİZİNCİ BÖLÜM
EŞYA HUKUKU
I. MAL 247
A. Genel Olarak 247
B. Mal Çeşitleri 247
1. Mütekavvim – Gayrimütekavvim Mal 247
2. Mislî – Kıyemî Mal 248
3. Taşınır (Menkul) – Taşınmaz (Gayrimenkul) Mal 248
4. Kullanılan – Tüketilen Mal 249
II. EŞYA HUKUKUNDAKİ HAK TASNİFİ 249
A. Milk 249
B. Hukuk 251
C. İbâha 252
III. MÜLKİYETİ KAZANMA YOLLARI 252
A. Aslen Mülkiyeti Kazanma Yolları 252
1. İhraz 252
2. Lukata (Bulunmuş Eşya) 253
3. Define 253
4. Maden Mülkiyeti 253
5. Karışma ve Birleşme (Halt ve İhtilat–ı emval) 254
6. Hukuki Tağyir (İşleme) 254
B. Devren Mülkiyeti Kazanma Yolları 254
1. Hukuki İşlemler 254
2. Halefiyet 255
C. Zamanaşımı 255
IV. MÜLKİYET HAKKININ SINIRLANDIRILMASI 255
A. Genel Sınırlamalar 255
1. Komşuluk Hakkı 255
2. Şüf’a Hakkı 256
B. Sınırlı Aynî Haklar 257
1. İrtifak Hakları 257
a. Genel Olarak 257
b. Eşyaya Bağlı İrtifak Haklarının Çeşitleri 258
aa. Kaynak (Su alma) Hakkı (Hakku’ş–şirb) 258
ab. Su Akıtma (Mecra ve Mesil) Hakkı 258
ac. Geçit İrtifakı (Hakku’l–murur) 259
ad. Üst Hakkı (Hakk–ı Karar – Hakk–ı Tealli) 259
ae. Kiriş Koyma Hakkı (Vaz–ı Haşb) 260
c. Şahsa Bağlı İrtifak Haklarının Çeşitleri 260
aa. Şahısla Kâim İrtifak Hakları 260
ab. Düzensiz Kişisel İrtifaklar 261
2. Fer’î Aynî Haklar 261
a. Rehin 261
c. Hapis Hakkı 263
V. ZİLYETLİK 264
A. Genel Olarak 264
B. Zilyetliğin Korunması 264
C. Zilyetlik Davaları 264
KAYNAKÇA 265
DOKUZUNCU BÖLÜM
BORÇLAR HUKUKU
I. BORÇ KAVRAMI 267
II. BORCUN UNSURLARI 267
A. Taraflar 267
B. Borcun Konusu 268
C. Borcun Sebebi (Kaynağı) 268
III. BORÇ ÇEŞİTLERİ 268
A. Kazâen Borç – Diyâneten Borç 268
B. Mutlak Borç – Şarta Bağlı Borç 269
C. Muaccel Borç – Müeccel Borç 269
D. Basit Borç – Müşterek Borç 270
IV. BORCUN KAYNAKLARI 270
A. Kanun 270
B. Haksız Fiil 271
1. Haksız Fiilin Unsurları 271
a. Fiil 271
b. Zarar 272
c. İlliyet Bağı 274
d. Kusur 275
e. Hukuka Aykırılık 275
2. Haksız Fiilin Türleri 275
a. Gasp 275
b. İtlaf 276
C. Sebepsiz Zenginleşme (Haksız İktisap) 276
D. Vekaletsiz İş Görme 277
E. Tek Taraflı Hukuki İşlem 277
F. Akit 278
1. Akdin Kurucu Unsurları 278
a. Taraflar 278
b. İrade Beyanı 279
c. Akdin Konusu (Mahal) 279
2. Akdin Geçerlilik (Sıhhat) Unsurları 280
a. İkrah (Korkutma) 280
b. Hezl 281
c. Garar (Belirsizlik) 281
d. Cehalet (Bilinmezlik) 282
e. Zarar 282
f. Fasid Şart ve Faiz Yasağı (Riba) 282
3. Akdin Yürürlük (Nefâz) Şartları 283
4. Bağlayıcılık (Lüzûm) Şartları 283
a. Ayıp Muhayyerliği 284
b. Vasıf Muhayyerliği 284
c. Görme Muhayyerliği 284
d. Şart Muhayyerliği 284
e. Tayin Muhayyerliği 284
5. Akdin Tasnifi 285
a. Sıhhat (Meşruiyet) Bakımından Akitler 285
b. Bağlayıcılık Bakımından Akitler 285
c. Yürürlük Bakımından Akitler 285
d. Konusu Bakımından Akitler 286
e. Bedel Bakımından Akitler 286
f. Ayna Bağlılık Bakımından Akitler 286
g. İsimli Olmaları Bakımından Akitler 286
h. Şekle Bağlılık Bakımından Akitler 286
6. Akit Çeşitleri 286
a. Satış (Beyʿ) Akdi 286
b. Bağışlama (Hibe) Akdi 287
c. Kira (İcâre) Akdi 288
d. Karz (Tüketim Ödüncü) Akdi 290
e. Âriyet (Kullanım Ödüncü) Akdi 291
f. Vedia (Emanet – Saklama) Akdi 291
g. Kefalet Akdi 292
h. Vekalet Akdi 293
ı. İstısna (Eser) Akdi 294
V. BORCUN İNTİKALİ 294
VI. BORCUN SONA ERMESİ 295
A. İfa 295
B. İfa Yerine Edim (İstibdal) 296
C. Yenileme 296
D. Takas 296
E. İbra 296
F. Fesih 296
G. Alacaklı ve Borçlu Sıfatının Birleşmesi 297
H. Zamanaşımı 297
KAYNAKÇA 297
ONUNCU BÖLÜM
TİCARET VE TÜKETİCİ HUKUKU
I. GİRİŞ 299
II. TÜKETİCİ HUKUKU BAĞLAMINDA İSLÂM’DA YASAKLI
SATIŞLAR VE ÇEŞİTLİ ALIŞVERİŞ TÜRLERİ 300
III. TÜKETİCİNİN KORUNMASI BAĞLAMINDA TİCARİ HAYATA
GETİRİLEN YASAKLAMALAR 302
IV. ŞİRKETLER 306
A. Mülk Şirketi 307
B. Akit Şirketi (İslâm Ticaret Hukukunda Şirketlerin Temel İlkeleri) 307
V. ŞİRKET ÇEŞİTLERİ 309
A. Hukuki Mahiyetine Göre Şirketler 309
1. Mufavada Şirketi 309
2. İnan Şirketi 310
B. Sermaye Unsuruna Göre Şirketler 311
1. Sermaye (Emval) Şirketi 311
2. İş ve Taahhüt Şirketi (A'mal) 312
3. Vücuh Şirketi 312
C. Diğer Ortaklıklar 313
1. Emek–Sermaye Şirketi (Mudarebe) 313
2. Ziraat Ortaklıkları 316
a. Müzaraa 316
b. Müsakat 319
c. Muğarese 320
VI. SİGORTA 321
KAYNAKÇA 324
ON BİRİNCİ BÖLÜM
YARGILAMA HUKUKU
I. YARGILAMA KAVRAMI 325
II. YARGI KUVVETİ 326
III. YARGI ORGANI 326
A. Mahkeme 327
1. Kavramsal Çerçeve 327
2. Tek veya Birden Fazla Hakimli Olmaları Bakımından
Mahkemeler 327
3. Dereceleri Bakımından Mahkemeler 327
4. Mahkemelerin Görev ve Yetkileri 328
IV. YARGILAMA HUKUKUNUN TEMEL UNSURLARI 329
A. Hakim 329
1. Hakimde Bulunması Gereken Nitelikler 329
2. Hakimin Görev ve Yetkileri 331
3. Hakimin Sorumluluğu 331
4. Hakimin Görevinin Sona Ermesi 332
5. Hakimin Yardımcıları 332
a. Naip 332
b. Şuhûdü’l–Hâl 332
c. Kassam 333
d. Kâtip 333
e. Genel Kolluk 333
f. Adlî Kolluk 333
aa. Muhzır (Çuhadar (Mübaşir)) 333
ab. Mübaşir 333
ac. Çavuş 334
ad. Müzekkî 334
g. Müftî 334
h. Tercüman 334
ı. Bilirkişi 334
B. Yargılama Usulü ve Hüküm 335
1. Dava 335
a. Kavramsal Çerçeve 335
b. Davanın Unsurları ve Şartları 335
c. Dava Çeşitleri 336
d. Yargılama Süreci 336
2. Hüküm 339
a. Kavramsal Çerçeve ve Genel Kurallar 339
b. Gıyâbî Yargılama ve Hüküm 339
3. Kanun Yolları ve Tahkim 340
a. Genel Olarak Kanun Yolları 340
b. Yargı Kararlarını Bozma Nedenleri 341
aa. Genel bozma nedenleri 341
ab. Usul hataları 341
ac. Maddi hukuka aykırılığın bulunması 342
c. Tahkim 343
C. İspat Vasıtaları 343
1. Tanıklık (Şahitlik) 344
2. Tevâtür 347
3. Yemin 347
4. İkrar 349
5. Yazılı Delil 349
6. Kesin Karine 350
7. Hakimin Şahsi Bilgisi 350
KAYNAKÇA 351 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
