Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Pay Sahipleri Sözleşmelerinde Opsiyon Klozları
Nisan 2026 / 1. Baskı / 658 Syf.
Fiyatı: 1600.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle
   
Konu Başlıkları
Opsiyon Klozlarının Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Yeri ve Hukuki Niteliği
Opsiyon Klozlarının Unsurları ve Geçerlilik Koşulları İle Opsiyon Haklarının Ortaklık Düzenine Yansıtılması
Opsiyon Haklarının Kullanılması ve Sona Ermesi
Barkod: 9786258585520
Yayın Tarihi: Nisan 2026
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 17x25
Sayfa Sayısı: 658
Yayınevi: Filiz Kitabevi
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER  
ÖNSÖZ III  
İÇİNDEKİLER V  
KISALTMALAR XIX  
ÖZET XXIII  
RÉSUMÉ XXVI  
ABSTRACT XXIX  
GİRİŞ  
I. ÇALIŞMANIN KONUSU, KAPSAMI VE SINIRLARI 1  
II. ÇALIŞMANIN PLANI 4  
BİRİNCİ BÖLÜM  
OPSİYON KLOZLARININ PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ YERİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ  
§ 1. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİ KAVRAMI VE PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HÜKÜMLERİN SINIFLANDIRILMASI 7  
I. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİ KAVRAMI 7  
II. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HÜKÜMLERİN SINIFLANDIRILMASI VE OPSİYON KLOZLARININ PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ YERİ 16  
§ 2. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDE YER ALAN OPSİYON KLOZLARININ İŞLEVLERİ VE SINIFLANDIRILMASI 22  
I. OPSİYON KLOZLARININ ANONİM ORTAKLIKLARDAKİ İŞLEVLERİ 22  
A. ŞİRKETİN YABANCILAŞMASININ ÖNLENMESİ 22  
B. PAY SAHİPLERİ ARASINDAKİ GÜÇ DENGESİNİN KORUNMASI 25  
C. PAY DEVRİNİN VEYA İKTİSABININ TEMİNAT ALTINA ALINMASI VE KOLAYLAŞTIRILMASI 27  
D. KİLİTLENMENİN ÇÖZÜLMESİ 31  
E. TARAFLARIN PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİNE UYMAYA ZORLANMASI 35  
II. OPSİYON KLOZLARININ SINIFLANDIRILMASI 41  
A. SINIFLANDIRMA KRİTERLERİNİN ORTAYA KONULMASI 41  
B. OPSİYON HAKKI SAHİBİNİN VE OPSİYON VEREN MUHATABIN ASIL SÖZLEŞMEDEKİ (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNDEKİ) KONUMLARINA GÖRE 45  
1. Alım Haklarını İçeren Opsiyon Klozları 45  
a. Alım (İştira) Hakkı / Opsiyonu (Call Option) 45  
b. Geri Alım (Vefa) Hakkı 49  
c. Önalım (Şufa) Hakkı 50  
d. Öncelik Hakları 56  
aa. Öneride (İcapta) Öncelik Hakkı 59  
bb. Kabulde Öncelik Hakkı 61  
cc. Teklifte Öncelik Hakkı 62  
e. Birlikte Satışa Zorlama Hakkı (Drag Along Right) 64  
2. Satım Haklarını İçeren Opsiyon Klozları 69  
a. Satım Hakkı / Opsiyonu (Put Option) 69  
b. Geri Satım Hakkı 71  
c. Birlikte Satma Hakkı (Tag Along Right) 73  
3. Karma Opsiyon Klozları 76  
a. Rus Ruleti Klozu (Russian Roulette Clause) 76  
b. Texas Shoot Out (Teksas Atışı) ve Sale Shoot Out (Satış Atışı) 81  
c. Kapalı Teklif (Sealed Bid) 83  
d. Deterrent Approach (Caydırıcı Yaklaşım) 85  
C. HUKUKİ NİTELİĞİNE GÖRE 87  
1. Kurucu Yenilik Doğuran Hak Yaratan Klozlar 87  
2. Sözleşme Kurma Borcu Yükleyen Klozlar 88  
§ 3. OPSİYON HAKLARININ HUKUKİ NİTELİĞİ 89  
I. SORUNUN ORTAYA KONULMASI 89  
II. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİNİ AÇIKLAYAN TEORİLER 90  
A. BİRLİK TEORİSİ (EINHEITSTHEORIE) VEYA ŞART (KOŞUL) TEORİSİ 90  
B. AYRILIK TEORİSİ (TRENNUNGSTHEORIE) 96  
1. İcap (Öneri) Sözleşmesi Teorisi 96  
2. Yenilik Doğuran Hak veya Kurma Teorisi 100  
C. KARMA TEORİ 104  
D. TEORİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GÖRÜŞÜMÜZ 105  
1. Ayrılık Teorisinin Üstünlüğü 105  
a. Birlik veya Şart (Koşul) Teorisinin Tarafların Gerçek İradelerini Yansıtmaması 107  
b. Opsiyon Sözleşmesi ile Asıl Sözleşmenin Konularının ve Taraflarının Birbirinden Farklı Olması 107  
c. Ayrılık Teorisinin Tarafların Menfaatlerine Daha Uygun Olması 109  
2. Yenilik Doğuran Hak (Kurma) Teorisinin Üstünlüğü 113  
III. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ VE BENZER HUKUKİ KURUMLARDAN AYIRT EDİLMESİ 117  
A. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ 117  
1. Kanunda Düzenlenmemiş, Kendine Özgü (Sui Generis) Bir Sözleşme Olması 117  
2. Sonuçları Talih ve Tesadüfe Bağlı Sözleşmelerden Olması 120  
3. Asıl Sözleşmeye Hazırlık Aşamasında Kurulan Sözleşmelerden Olması 122  
4. Borçlandırıcı İşlem – Tasarruf İşlemi Ayrımı Bağlamında Opsiyon Sözleşmesi ve Opsiyon Hakkı 123  
5. Ani Edimli Sözleşme – Sürekli Edimli Sözleşme Ayrımı Bağlamında Opsiyon Sözleşmesi 127  
6. Tek Tarafa Borç Yükleyen Sözleşme – İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşme Ayrımı Bağlamında Opsiyon Sözleşmesi 130  
B. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN ASIL SÖZLEŞMEYE HAZIRLIK AŞAMASINDA KURULAN DİĞER SÖZLEŞMELER İLE KARŞILAŞTIRILMASI 135  
1. Ön Sözleşme 135  
2. Öncelik Hakkı (Rüçhan) Sözleşmesi 139  
3. Çerçeve Sözleşme 142  
IV. “GENİŞ ANLAMDA OPSİYON” KAVRAMI 144  
A. SORUNUN ORTAYA KONULMASI 144  
B. UZUN SÜRELİ ÖNERİ YOLUYLA OPSİYON HAKKI KURULMASI 145  
C. TEK TARAFA BORÇ YÜKLEYEN ÖN SÖZLEŞME YOLUYLA OPSİYON HAKKI KURULMASI 147  
D. DEĞERLENDİRME 149  
1. Uzun Süreli Öneriyi Kabul Yetkisinin Opsiyon Hakkı Olarak Nitelendirilip Nitelendirilmeyeceğine İlişkin Değerlendirme 149  
2. Tek Tarafa Borç Yükleyen Ön Sözleşmeden Doğan Hakkın Opsiyon Hakkı Olarak Nitelendirilip Nitelendirilmeyeceğine İlişkin Değerlendirme 152  
İKİNCİ BÖLÜM  
OPSİYON KLOZLARININ UNSURLARI VE GEÇERLİLİK KOŞULLARI İLE OPSİYON HAKLARININ ORTAKLIK DÜZENİNE YANSITILMASI  
§ 4. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN UNSURLARI 155  
I. İRADE BEYANLARININ UYUŞMASI 155  
II. TARAFLAR 157  
A. OPSİYON VEREN VE OPSİYON HAKKININ MUHATABI 157  
B. OPSİYON ALAN VE OPSİYON HAKKI SAHİBİ 159  
1. Kural: Opsiyon Alanın Aynı Zamanda Opsiyon Hakkı Sahibi Olması 159  
2. Üçüncü Kişi Yararına Opsiyon Sözleşmesi / Klozu 160  
3. Hak Sahibinin Değişmesi 167  
a. Opsiyon Hakkının Devri 167  
aa. Opsiyon Hakkının Sözleşmeyle Birlikte Devri 167  
aaa. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşımayan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi Hâlinde 167  
bbb. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşıyan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi Hâlinde 171  
bb. Opsiyon Hakkının Müstakil Olarak Devri 180  
aaa. Genel Olarak Yenilik Doğuran Hakların Devredilebilirliği Sorunu 180  
bbb. Opsiyon Haklarının Devredilebilirliği Sorunu 183  
ccc. Opsiyon Hakkının Devrine Uygulanacak Hükümler ve Opsiyon Verenin Rızası ile Devir Sözleşmesinin Şekli 187  
ddd. “Geniş Anlamda Opsiyon” Haklarının Devri 192  
b. Opsiyon Hakkının Külli Halefiyet Yoluyla İntikali 194  
aa. Opsiyon Hakkının Miras Yoluyla İntikali 194  
aaa. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşımayan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi 194  
bbb. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşıyan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi 196  
bb. Yapısal Değişiklikler 202  
aaa. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşımayan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi 202  
aaaa. Kontrol Değişikliği (Change of Control) Klozlarına Yer Verilmişse 203  
bbbb. Kontrol Değişikliği (Change of Control) Klozlarına Yer Verilmemişse 205  
bbb. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşıyan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi 210  
aaaa. Sorunun Ortaya Konulması 210  
bbbb. Tür Değiştirme 211  
cccc. Birleşme ve Bölünme 212  
aaaaa. Doktrinde İleri Sürülen Görüşler 212  
bbbbb. Görüşümüz 214  
III. ASIL SÖZLEŞMENİN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNİN) ESASLI UNSURLARI 218  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 218  
B. SATIŞ KONUSU: ANONİM ORTAKLIK PAYI 219  
C. SATIŞ BEDELİ 221  
1. Satış Bedelinin Belirli Olması 221  
2. Satış Bedelinin Bir Formüle Göre Belirlenmesi 224  
3. Satış Bedelinin Taraflarca Belirlenmesi 228  
4. Satış Bedelinin Üçüncü Kişi Tarafından Belirlenmesi 232  
5. Satış Bedelinin Üçüncü Kişi ile Kurulan Satış Sözleşmesine Göre Belirlenmesi [Önalım ve Öncelik Hakları ile Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarında] 235  
a. Sınırsız (Adi) Önalım ve Öncelik Haklarında 235  
aa. Sınırsız (Adi) Önalım Hakkında 235  
bb. Sınırsız (Adi) Öncelik Haklarında 240  
b. Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarında 242  
6. Satış Bedelinin Taraflar Arasında Kurulan Önceki Satış Sözleşmesine Göre Belirlenmesi (Geri Alım ve Geri Satım Haklarında) 244  
7. Satış Bedelinin Belirsiz Olmasının Sonuçları 245  
D. TARAFLARIN (ALICININ VE SATICININ) ANLAŞMASI 247  
§ 5. OPSİYON KLOZLARININ GEÇERLİK KOŞULLARI 248  
I. EHLİYET 248  
A. OPSİYON VEREN BAKIMINDAN 248  
B. OPSİYON ALAN BAKIMINDAN 252  
II. ŞEKİL 255  
A. KURAL: ŞEKİL SERBESTİSİ 255  
B. TARAFLARIN ÖNGÖRDÜĞÜ ŞEKİL (İRADİ ŞEKİL) 259  
C. ÖLÜME BAĞLI OPSİYON KLOZLARININ ŞEKLİ 261  
III. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN EMREDİCİ HÜKÜMLERE, AHLAKA, KAMU DÜZENİNE, KİŞİLİK HAKLARINA AYKIRI VE İMKÂNSIZ OLMAMASI 269  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 269  
B. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN EMREDİCİ HÜKÜMLERE AYKIRI OLMAMASI 269  
1. Ön Açıklamalar 269  
2. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Tek Borç İlkesine Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 270  
3. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Sermayenin ve Malvarlığının Korunması İlkesine Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 275  
a. Ön Açıklamalar 275  
b. Opsiyon Klozlarının Şirketin Kendi Paylarını İktisap Etmesine İlişkin Sınırlar Çerçevesinde Değerlendirilmesi 276  
aa. Anonim Ortaklık Lehine Tesis Edilen Alım Hakları 277  
bb. Anonim Ortaklığa Karşı Pay Sahipleri Lehine Tesis Edilen Satım Hakları 279  
c. Opsiyon Klozlarında Belirlenen Satış Bedelinin Sermayenin ve Malvarlığının Korunması İlkesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 281  
4. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Eşit İşlem İlkesine Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 282  
a. Ön Açıklamalar 282  
b. Anonim Ortaklığa Karşı Tanınan Satım Hakları ile Anonim Ortaklık Lehine Tanınan Alım Haklarında 285  
c. Anonim Ortaklığa Karşı Tanınan Alım Hakları ile Anonim Ortaklık Lehine Tanınan Satım Haklarında 287  
5. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Payın Devredilebilirliği İlkesine ve Pay Devrinin Sınırlanmasına İlişkin Hükümlere Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 288  
C. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN AHLAKA VE KİŞİLİK HAKLARINA AYKIRI OLMAMASI 292  
1. Ön Açıklamalar 292  
2. Sözleşmenin Süresinin Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırılık Bağlamında Değerlendirilmesi 294  
3. Alım Haklarının Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırılık Bağlamında Değerlendirilmesi 299  
4. Rus Ruleti ve Benzeri Karma Opsiyonların Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırılık Bağlamında Değerlendirilmesi 303  
D. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN İMKÂNSIZ OLMAMASI 308  
§ 6. OPSİYON HAKLARININ ORTAKLIK DÜZENİNE YANSITILMASI SORUNU 309  
I. SORUNUN ORTAYA KONULMASI 309  
II. OPSİYON KLOZLARININ EMREDİCİ HÜKÜMLER İLKESİ KARŞISINDAKİ DURUMU 310  
A. EMREDİCİ HÜKÜMLER İLKESİNİN ANLAMI, AMACI VE UYGULAMA ALANI 310  
B. EMREDİCİ HÜKÜMLER İLKESİNİN ESAS SÖZLEŞMESEL OPSİYON HAKLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 315  
III. OPSİYON HAKLARININ TEK BORÇ İLKESİ KARŞISINDAKİ DURUMU 322  
IV. OPSİYON KLOZLARININ BAĞLAM SİSTEMİ KARŞISINDAKİ DURUMU 327  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 327  
B. OPSİYON HAKLARININ “ÖNEMLİ SEBEP” ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLİP DEĞERLENDİRİLEMEYECEĞİ SORUNU 330  
C. OPSİYON HAKLARININ “KAÇIŞ KLOZU (ESCAPE CLAUSE)” ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLİP DEĞERLENDİRİLEMEYECEĞİ SORUNU 337  
D. OPSİYON KLOZLARININ KAÇIŞ KLOZUNUNUN UYGULANMASINA DAYANAK OLUŞTURUP OLUŞTURAMAYACAĞI SORUNU 346  
V. OPSİYON HAKLARININ İMTİYAZ OLARAK DEĞERLENDİRİLEBİLİRLİĞİ 350  
VI. GEÇERSİZ ESAS SÖZLEŞMESEL OPSİYON HAKLARININ SÖZLEŞMESEL OPSİYON HAKKI OLARAK AYAKTA TUTULABİLİRLİĞİ 354  
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
OPSİYON HAKLARININ KULLANILMASI VE SONA ERMESİ  
§ 7. OPSİYON HAKLARININ KULLANILMASI 359  
I. ÖN AÇIKLAMALAR 359  
II. OPSİYON HAKKININ KULLANILMA KOŞULLARININ GERÇEKLEŞMESİ 361  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 361  
B. KULLANILMA KOŞULLARI BAKIMINDAN ÖZELLİK ARZ EDEN OPSİYON HAKLARI 363  
1. Önalım Hakkının Kullanılma Koşulu: Önalım Olayının Gerçekleşmesi 363  
a. Önalım Konusu Payların Üçüncü Kişiye Satılması 363  
b. Önalım Konusu Payların Ekonomik Açıdan Satışa Eşdeğer Bir İşleme Konu Olması 370  
2. Öncelik Haklarının Kullanılma Koşulu: Öncelik Olayının Gerçekleşmesi 376  
3. Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarının Kullanılma Koşulu: Birlikte Satma Olayının Gerçekleşmesi 378  
III. BEYAN 381  
A. TARAFLAR 381  
1. Opsiyon Hakkı Sahibi 381  
a. Aynı Paylar Üzerinde Birden Fazla Opsiyon Hakkının Bulunması 382  
b. Aynı Opsiyon Hakkının Birden Fazla Sahibinin Bulunması 384  
2. Muhatap 387  
B. EHLİYET 390  
1. Opsiyon Hakkını Kullanan Bakımından 390  
2. Opsiyon Hakkının Muhatabı Bakımından 392  
C. ŞEKİL 393  
1. Şekle İlişkin Genel Esaslar 393  
2. Önalım Hakkının Dava Yoluyla Kullanılması Gerekip Gerekmediği Sorunu 397  
3. “Geniş Anlamda Opsiyon” Haklarında Durum 399  
D. BEYANA İLİŞKİN ESASLAR 402  
1. Beyanın Belirli Olması 402  
a. Yenilik Doğuran Niteliği Taşıyan Opsiyon Hakları Bakımından 402  
b. “Geniş Anlamda Opsiyon” Hakları Bakımından 403  
2. Beyanın Opsiyon Konusu Payların Tamamını Kapsaması 406  
3. Beyanın Şarta (Koşula) Bağlanamaması 408  
4. Beyanın Süreye Bağlanamaması 410  
5. Beyanın Geri Alınamaması 411  
IV. HAKKIN KULLANILMASININ SONUÇLARI 413  
A. ASIL SÖZLEŞMENİN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNİN) KURULMASI 413  
B. “GENİŞ ANLAMDA OPSİYON” HAKLARINDAKİ DURUM 415  
V. OPSİYON HAKKININ KÖTÜYE KULLANILMASI VE SONUÇLARI 417  
A. DÜRÜSTLÜK KURALI VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞININ OPSİYON HAKLARI BAKIMINDAN UYGULANMASI 417  
B. OPSİYON HAKKININ KÖTÜYE KULLANILMASININ SONUÇLARI 420  
§ 8. OPSİYON HAKKININ SONA ERMESİ 422  
I. KURAL: OPSİYON HAKKININ KULLANMA İLE SONA ERMESİ 422  
II. DİĞER SONA ERME SEBEPLERİ 425  
A. OPSİYON HAKKINI KURAN PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 425  
B. SÜRENİN SONA ERMESİ 425  
1. Opsiyon Süresinin Sona Ermesi 425  
2. Opsiyon Kullanım Süresinin Sona Ermesi 429  
C. OPSİYON HAKKINDAN FERAGAT 432  
D. HAK SAHİBİ VE MUHATAP SIFATLARININ BİRLEŞMESİ 438  
E. HAK SAHİBİNİN VEYA MUHATABIN ÖLÜMÜ YA DA TÜZEL KİŞİLİĞİNİN SONA ERMESİ 438  
1. Ölüm 438  
2. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi ve Tasfiye 439  
F. GECİKTİRİCİ KOŞULUN GERÇEKLEŞMEYECEĞİNİN ANLAŞILMASI VEYA BOZUCU KOŞULUN GERÇEKLEŞMESİ 441  
G. OPSİYON KONUSU PAYLARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİYE DEVRİ 442  
H. ASIL SÖZLEŞMENİN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNİN) KONUSUNUN İMKÂNSIZLAŞMASI 443  
İ. PAYLARI ÜZERİNDE OPSİYON HAKKI TESİS EDİLEN ANONİM ORTAKLIĞIN YAPISAL DEĞİŞİKLİĞE UĞRAMASININ OPSİYON HAKLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 446  
1. Sorunun Ortaya Konulması 446  
2. Tür Değiştirme 447  
3. Birleşme ve Bölünme 448  
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM  
OPSİYON KLOZLARINDAN DOĞAN BORÇLAR VE BU BORÇLARIN İFASI  
§ 9. OPSİYON SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORÇLAR VE BU BORÇLARIN İHLALİNİN SONUÇLARI 453  
I. ÖN AÇIKLAMALAR 453  
II. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN ÖNCEKİ DÖNEMDE 455  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 455  
B. OPSİYON VERENİN OPSİYON SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORÇLARI 457  
1. Hazır Bulunma Yükümlülüğü 457  
a. Tanımı ve Hukuki Niteliği 457  
b. Kapsamı 458  
aa. Ön Açıklamalar 458  
bb. Kaçınma Yükümlülüğü (Stillhaltepflicht) 459  
aaa. Ön Açıklamalar 459  
bbb. Alım Haklarında Kaçınma Yükümlülüğü 459  
ccc. Satım Haklarında Kaçınma Yükümlülüğü 464  
cc. Koruma Yükümlülüğü (Erhaltungspflicht) 465  
dd. Sağlama Yükümlülüğü (Beschaffungs–, Verschaffungs– oder Herstellungspflicht) 466  
2. Bilgilendirme Yükümlülüğü 467  
a. Ön Açıklamalar 467  
b. Önalım Hakkında 469  
c. Öncelik Haklarında 471  
d. Birlikte Satma (Tag Along) Hakkında 472  
3. Opsiyon Verenin Opsiyon Sözleşmesinden Doğan Borçlarını İhlal Etmesinin Sonuçları 473  
a. Hazır Bulunma Yükümlülüğünün İhlali 473  
aa. Aynen İfa ve Hükmün İcrası 473  
bb. Tazminat 476  
aaa. Ön Açıklamalar 476  
bbb. Alım Hakkında 477  
ccc. Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarında 479  
ddd. Önalım ve Öncelik Haklarında 480  
b. Bilgilendirme Yükümlülüğünün İhlali 482  
aa. Aynen İfa ve Hükmün İcrası 482  
bb. Tazminat 484  
C. OPSİYON ALANIN OPSİYON SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORCU: OPSİYON PRİMİ 486  
1. Opsiyon Primi Kavramı ve Çeşitleri 486  
2. Opsiyon Priminin Benzer Kavramlarla Karşılaştırılması 488  
3. Opsiyon Alanın Opsiyon Primini Ödeme Borcunu İhlal Etmesinin Sonuçları 491  
III. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN SONRAKİ DÖNEMDE 493  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 493  
B. ASIL SÖZLEŞMEDEN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNDEN) DOĞAN BORÇLAR VE BU BORÇLARIN AYNEN İFASI 495  
1. Alım Haklarında 495  
2. Satım Haklarında 499  
C. ASIL SÖZLEŞMEDEN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNDEN) DOĞAN BORÇLARIN HİÇ VEYA GEREĞİ GİBİ İFA EDİLMEMESİ NEDENİYLE TAZMİNAT TALEBİNDE BULUNULMASI 501  
1. İmkânsızlık Hâlinde 501  
2. Borçlu Temerrüdü Hâlinde 506  
a. Ön Açıklamalar 506  
b. Aynen İfa Hâlinde Gecikme Zararının Tazmini 507  
c. Aynen İfadan Vazgeçme Hâlinde Olumlu (Müspet) Zararın Tazmini 510  
d. Sözleşmeden Dönme Hâlinde Olumsuz (Menfi) Zararın Tazmini 512  
3. Gereği Gibi İfa Etmeme (Kötü İfa) Hâlinde 514  
D. “GENİŞ ANLAMDA OPSİYON” HAKLARINDA İRADE BEYANINDA BULUNMA BORCUNUN AYNEN İFASI 516  
1. Öncelik Haklarında 516  
2. Karma Opsiyonlarda 519  
§ 10. OPSİYON KLOZLARININ İHLALİNİ ÖNLEMEYE VE AYNEN İFAYI SAĞLAMAYA YÖNELİK ARAÇLAR 523  
I. ÖN AÇIKLAMALAR 523  
II. CEZA KOŞULU ÖNGÖRÜLMESİ 526  
III. OPSİYON KONUSU PAY ÜZERİNDE ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİ TESİS EDİLMESİ 528  
IV. ESAS SÖZLEŞMESEL BAĞLAM HÜKÜMLERİNDEN YARARLANILMASI 529  
V. OPSİYON HAKKININ PAY SENEDİ ÜZERİNE YAZILMASI 532  
VI. OPSİYON KONUSU PAYLAR ÜZERİNDE REHİN HAKKI TESİS EDİLMESİ 534  
VII. OPSİYON KONUSU PAY SENETLERİNİN ÜÇÜNCÜ KİŞİYE TEVDİ EDİLMESİ 538  
VIII. OPSİYON KONUSU PAYLARIN TEMLİK YASAĞI SÖZLEŞMESİNE (PACTUM DE NON CEDENDO) KONU EDİLMESİ 541  
§ 11. OPSİYON KLOZLARINDA AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ (TBK M. 138) 544  
I. ÖN AÇIKLAMALAR 544  
II. KOŞULLARI 544  
III. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN ÖNCE 546  
IV. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN SONRA 548  
A. AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ HÜKÜMLERİNİN UYGULANABİLİRLİĞİ 548  
B. AVUSTURYA HUKUKU’NDAKİ ÖZEL DURUM: LAESIO ENORMIS 550  
SONUÇ 553  
KAYNAKÇA 563  
 







 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER  
ÖNSÖZ III  
İÇİNDEKİLER V  
KISALTMALAR XIX  
ÖZET XXIII  
RÉSUMÉ XXVI  
ABSTRACT XXIX  
GİRİŞ  
I. ÇALIŞMANIN KONUSU, KAPSAMI VE SINIRLARI 1  
II. ÇALIŞMANIN PLANI 4  
BİRİNCİ BÖLÜM  
OPSİYON KLOZLARININ PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ YERİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ  
§ 1. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİ KAVRAMI VE PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HÜKÜMLERİN SINIFLANDIRILMASI 7  
I. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİ KAVRAMI 7  
II. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HÜKÜMLERİN SINIFLANDIRILMASI VE OPSİYON KLOZLARININ PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ YERİ 16  
§ 2. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNDE YER ALAN OPSİYON KLOZLARININ İŞLEVLERİ VE SINIFLANDIRILMASI 22  
I. OPSİYON KLOZLARININ ANONİM ORTAKLIKLARDAKİ İŞLEVLERİ 22  
A. ŞİRKETİN YABANCILAŞMASININ ÖNLENMESİ 22  
B. PAY SAHİPLERİ ARASINDAKİ GÜÇ DENGESİNİN KORUNMASI 25  
C. PAY DEVRİNİN VEYA İKTİSABININ TEMİNAT ALTINA ALINMASI VE KOLAYLAŞTIRILMASI 27  
D. KİLİTLENMENİN ÇÖZÜLMESİ 31  
E. TARAFLARIN PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİNE UYMAYA ZORLANMASI 35  
II. OPSİYON KLOZLARININ SINIFLANDIRILMASI 41  
A. SINIFLANDIRMA KRİTERLERİNİN ORTAYA KONULMASI 41  
B. OPSİYON HAKKI SAHİBİNİN VE OPSİYON VEREN MUHATABIN ASIL SÖZLEŞMEDEKİ (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNDEKİ) KONUMLARINA GÖRE 45  
1. Alım Haklarını İçeren Opsiyon Klozları 45  
a. Alım (İştira) Hakkı / Opsiyonu (Call Option) 45  
b. Geri Alım (Vefa) Hakkı 49  
c. Önalım (Şufa) Hakkı 50  
d. Öncelik Hakları 56  
aa. Öneride (İcapta) Öncelik Hakkı 59  
bb. Kabulde Öncelik Hakkı 61  
cc. Teklifte Öncelik Hakkı 62  
e. Birlikte Satışa Zorlama Hakkı (Drag Along Right) 64  
2. Satım Haklarını İçeren Opsiyon Klozları 69  
a. Satım Hakkı / Opsiyonu (Put Option) 69  
b. Geri Satım Hakkı 71  
c. Birlikte Satma Hakkı (Tag Along Right) 73  
3. Karma Opsiyon Klozları 76  
a. Rus Ruleti Klozu (Russian Roulette Clause) 76  
b. Texas Shoot Out (Teksas Atışı) ve Sale Shoot Out (Satış Atışı) 81  
c. Kapalı Teklif (Sealed Bid) 83  
d. Deterrent Approach (Caydırıcı Yaklaşım) 85  
C. HUKUKİ NİTELİĞİNE GÖRE 87  
1. Kurucu Yenilik Doğuran Hak Yaratan Klozlar 87  
2. Sözleşme Kurma Borcu Yükleyen Klozlar 88  
§ 3. OPSİYON HAKLARININ HUKUKİ NİTELİĞİ 89  
I. SORUNUN ORTAYA KONULMASI 89  
II. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİNİ AÇIKLAYAN TEORİLER 90  
A. BİRLİK TEORİSİ (EINHEITSTHEORIE) VEYA ŞART (KOŞUL) TEORİSİ 90  
B. AYRILIK TEORİSİ (TRENNUNGSTHEORIE) 96  
1. İcap (Öneri) Sözleşmesi Teorisi 96  
2. Yenilik Doğuran Hak veya Kurma Teorisi 100  
C. KARMA TEORİ 104  
D. TEORİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GÖRÜŞÜMÜZ 105  
1. Ayrılık Teorisinin Üstünlüğü 105  
a. Birlik veya Şart (Koşul) Teorisinin Tarafların Gerçek İradelerini Yansıtmaması 107  
b. Opsiyon Sözleşmesi ile Asıl Sözleşmenin Konularının ve Taraflarının Birbirinden Farklı Olması 107  
c. Ayrılık Teorisinin Tarafların Menfaatlerine Daha Uygun Olması 109  
2. Yenilik Doğuran Hak (Kurma) Teorisinin Üstünlüğü 113  
III. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ VE BENZER HUKUKİ KURUMLARDAN AYIRT EDİLMESİ 117  
A. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ 117  
1. Kanunda Düzenlenmemiş, Kendine Özgü (Sui Generis) Bir Sözleşme Olması 117  
2. Sonuçları Talih ve Tesadüfe Bağlı Sözleşmelerden Olması 120  
3. Asıl Sözleşmeye Hazırlık Aşamasında Kurulan Sözleşmelerden Olması 122  
4. Borçlandırıcı İşlem – Tasarruf İşlemi Ayrımı Bağlamında Opsiyon Sözleşmesi ve Opsiyon Hakkı 123  
5. Ani Edimli Sözleşme – Sürekli Edimli Sözleşme Ayrımı Bağlamında Opsiyon Sözleşmesi 127  
6. Tek Tarafa Borç Yükleyen Sözleşme – İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşme Ayrımı Bağlamında Opsiyon Sözleşmesi 130  
B. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN ASIL SÖZLEŞMEYE HAZIRLIK AŞAMASINDA KURULAN DİĞER SÖZLEŞMELER İLE KARŞILAŞTIRILMASI 135  
1. Ön Sözleşme 135  
2. Öncelik Hakkı (Rüçhan) Sözleşmesi 139  
3. Çerçeve Sözleşme 142  
IV. “GENİŞ ANLAMDA OPSİYON” KAVRAMI 144  
A. SORUNUN ORTAYA KONULMASI 144  
B. UZUN SÜRELİ ÖNERİ YOLUYLA OPSİYON HAKKI KURULMASI 145  
C. TEK TARAFA BORÇ YÜKLEYEN ÖN SÖZLEŞME YOLUYLA OPSİYON HAKKI KURULMASI 147  
D. DEĞERLENDİRME 149  
1. Uzun Süreli Öneriyi Kabul Yetkisinin Opsiyon Hakkı Olarak Nitelendirilip Nitelendirilmeyeceğine İlişkin Değerlendirme 149  
2. Tek Tarafa Borç Yükleyen Ön Sözleşmeden Doğan Hakkın Opsiyon Hakkı Olarak Nitelendirilip Nitelendirilmeyeceğine İlişkin Değerlendirme 152  
İKİNCİ BÖLÜM  
OPSİYON KLOZLARININ UNSURLARI VE GEÇERLİLİK KOŞULLARI İLE OPSİYON HAKLARININ ORTAKLIK DÜZENİNE YANSITILMASI  
§ 4. OPSİYON SÖZLEŞMESİNİN UNSURLARI 155  
I. İRADE BEYANLARININ UYUŞMASI 155  
II. TARAFLAR 157  
A. OPSİYON VEREN VE OPSİYON HAKKININ MUHATABI 157  
B. OPSİYON ALAN VE OPSİYON HAKKI SAHİBİ 159  
1. Kural: Opsiyon Alanın Aynı Zamanda Opsiyon Hakkı Sahibi Olması 159  
2. Üçüncü Kişi Yararına Opsiyon Sözleşmesi / Klozu 160  
3. Hak Sahibinin Değişmesi 167  
a. Opsiyon Hakkının Devri 167  
aa. Opsiyon Hakkının Sözleşmeyle Birlikte Devri 167  
aaa. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşımayan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi Hâlinde 167  
bbb. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşıyan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi Hâlinde 171  
bb. Opsiyon Hakkının Müstakil Olarak Devri 180  
aaa. Genel Olarak Yenilik Doğuran Hakların Devredilebilirliği Sorunu 180  
bbb. Opsiyon Haklarının Devredilebilirliği Sorunu 183  
ccc. Opsiyon Hakkının Devrine Uygulanacak Hükümler ve Opsiyon Verenin Rızası ile Devir Sözleşmesinin Şekli 187  
ddd. “Geniş Anlamda Opsiyon” Haklarının Devri 192  
b. Opsiyon Hakkının Külli Halefiyet Yoluyla İntikali 194  
aa. Opsiyon Hakkının Miras Yoluyla İntikali 194  
aaa. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşımayan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi 194  
bbb. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşıyan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi 196  
bb. Yapısal Değişiklikler 202  
aaa. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşımayan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi 202  
aaaa. Kontrol Değişikliği (Change of Control) Klozlarına Yer Verilmişse 203  
bbbb. Kontrol Değişikliği (Change of Control) Klozlarına Yer Verilmemişse 205  
bbb. Opsiyon Hakkının Adi Ortaklık Niteliği Taşıyan Bir Pay Sahipleri Sözleşmesinde Öngörülmesi 210  
aaaa. Sorunun Ortaya Konulması 210  
bbbb. Tür Değiştirme 211  
cccc. Birleşme ve Bölünme 212  
aaaaa. Doktrinde İleri Sürülen Görüşler 212  
bbbbb. Görüşümüz 214  
III. ASIL SÖZLEŞMENİN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNİN) ESASLI UNSURLARI 218  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 218  
B. SATIŞ KONUSU: ANONİM ORTAKLIK PAYI 219  
C. SATIŞ BEDELİ 221  
1. Satış Bedelinin Belirli Olması 221  
2. Satış Bedelinin Bir Formüle Göre Belirlenmesi 224  
3. Satış Bedelinin Taraflarca Belirlenmesi 228  
4. Satış Bedelinin Üçüncü Kişi Tarafından Belirlenmesi 232  
5. Satış Bedelinin Üçüncü Kişi ile Kurulan Satış Sözleşmesine Göre Belirlenmesi [Önalım ve Öncelik Hakları ile Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarında] 235  
a. Sınırsız (Adi) Önalım ve Öncelik Haklarında 235  
aa. Sınırsız (Adi) Önalım Hakkında 235  
bb. Sınırsız (Adi) Öncelik Haklarında 240  
b. Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarında 242  
6. Satış Bedelinin Taraflar Arasında Kurulan Önceki Satış Sözleşmesine Göre Belirlenmesi (Geri Alım ve Geri Satım Haklarında) 244  
7. Satış Bedelinin Belirsiz Olmasının Sonuçları 245  
D. TARAFLARIN (ALICININ VE SATICININ) ANLAŞMASI 247  
§ 5. OPSİYON KLOZLARININ GEÇERLİK KOŞULLARI 248  
I. EHLİYET 248  
A. OPSİYON VEREN BAKIMINDAN 248  
B. OPSİYON ALAN BAKIMINDAN 252  
II. ŞEKİL 255  
A. KURAL: ŞEKİL SERBESTİSİ 255  
B. TARAFLARIN ÖNGÖRDÜĞÜ ŞEKİL (İRADİ ŞEKİL) 259  
C. ÖLÜME BAĞLI OPSİYON KLOZLARININ ŞEKLİ 261  
III. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN EMREDİCİ HÜKÜMLERE, AHLAKA, KAMU DÜZENİNE, KİŞİLİK HAKLARINA AYKIRI VE İMKÂNSIZ OLMAMASI 269  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 269  
B. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN EMREDİCİ HÜKÜMLERE AYKIRI OLMAMASI 269  
1. Ön Açıklamalar 269  
2. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Tek Borç İlkesine Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 270  
3. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Sermayenin ve Malvarlığının Korunması İlkesine Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 275  
a. Ön Açıklamalar 275  
b. Opsiyon Klozlarının Şirketin Kendi Paylarını İktisap Etmesine İlişkin Sınırlar Çerçevesinde Değerlendirilmesi 276  
aa. Anonim Ortaklık Lehine Tesis Edilen Alım Hakları 277  
bb. Anonim Ortaklığa Karşı Pay Sahipleri Lehine Tesis Edilen Satım Hakları 279  
c. Opsiyon Klozlarında Belirlenen Satış Bedelinin Sermayenin ve Malvarlığının Korunması İlkesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 281  
4. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Eşit İşlem İlkesine Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 282  
a. Ön Açıklamalar 282  
b. Anonim Ortaklığa Karşı Tanınan Satım Hakları ile Anonim Ortaklık Lehine Tanınan Alım Haklarında 285  
c. Anonim Ortaklığa Karşı Tanınan Alım Hakları ile Anonim Ortaklık Lehine Tanınan Satım Haklarında 287  
5. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Payın Devredilebilirliği İlkesine ve Pay Devrinin Sınırlanmasına İlişkin Hükümlere Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 288  
C. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN AHLAKA VE KİŞİLİK HAKLARINA AYKIRI OLMAMASI 292  
1. Ön Açıklamalar 292  
2. Sözleşmenin Süresinin Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırılık Bağlamında Değerlendirilmesi 294  
3. Alım Haklarının Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırılık Bağlamında Değerlendirilmesi 299  
4. Rus Ruleti ve Benzeri Karma Opsiyonların Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırılık Bağlamında Değerlendirilmesi 303  
D. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN İMKÂNSIZ OLMAMASI 308  
§ 6. OPSİYON HAKLARININ ORTAKLIK DÜZENİNE YANSITILMASI SORUNU 309  
I. SORUNUN ORTAYA KONULMASI 309  
II. OPSİYON KLOZLARININ EMREDİCİ HÜKÜMLER İLKESİ KARŞISINDAKİ DURUMU 310  
A. EMREDİCİ HÜKÜMLER İLKESİNİN ANLAMI, AMACI VE UYGULAMA ALANI 310  
B. EMREDİCİ HÜKÜMLER İLKESİNİN ESAS SÖZLEŞMESEL OPSİYON HAKLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 315  
III. OPSİYON HAKLARININ TEK BORÇ İLKESİ KARŞISINDAKİ DURUMU 322  
IV. OPSİYON KLOZLARININ BAĞLAM SİSTEMİ KARŞISINDAKİ DURUMU 327  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 327  
B. OPSİYON HAKLARININ “ÖNEMLİ SEBEP” ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLİP DEĞERLENDİRİLEMEYECEĞİ SORUNU 330  
C. OPSİYON HAKLARININ “KAÇIŞ KLOZU (ESCAPE CLAUSE)” ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLİP DEĞERLENDİRİLEMEYECEĞİ SORUNU 337  
D. OPSİYON KLOZLARININ KAÇIŞ KLOZUNUNUN UYGULANMASINA DAYANAK OLUŞTURUP OLUŞTURAMAYACAĞI SORUNU 346  
V. OPSİYON HAKLARININ İMTİYAZ OLARAK DEĞERLENDİRİLEBİLİRLİĞİ 350  
VI. GEÇERSİZ ESAS SÖZLEŞMESEL OPSİYON HAKLARININ SÖZLEŞMESEL OPSİYON HAKKI OLARAK AYAKTA TUTULABİLİRLİĞİ 354  
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
OPSİYON HAKLARININ KULLANILMASI VE SONA ERMESİ  
§ 7. OPSİYON HAKLARININ KULLANILMASI 359  
I. ÖN AÇIKLAMALAR 359  
II. OPSİYON HAKKININ KULLANILMA KOŞULLARININ GERÇEKLEŞMESİ 361  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 361  
B. KULLANILMA KOŞULLARI BAKIMINDAN ÖZELLİK ARZ EDEN OPSİYON HAKLARI 363  
1. Önalım Hakkının Kullanılma Koşulu: Önalım Olayının Gerçekleşmesi 363  
a. Önalım Konusu Payların Üçüncü Kişiye Satılması 363  
b. Önalım Konusu Payların Ekonomik Açıdan Satışa Eşdeğer Bir İşleme Konu Olması 370  
2. Öncelik Haklarının Kullanılma Koşulu: Öncelik Olayının Gerçekleşmesi 376  
3. Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarının Kullanılma Koşulu: Birlikte Satma Olayının Gerçekleşmesi 378  
III. BEYAN 381  
A. TARAFLAR 381  
1. Opsiyon Hakkı Sahibi 381  
a. Aynı Paylar Üzerinde Birden Fazla Opsiyon Hakkının Bulunması 382  
b. Aynı Opsiyon Hakkının Birden Fazla Sahibinin Bulunması 384  
2. Muhatap 387  
B. EHLİYET 390  
1. Opsiyon Hakkını Kullanan Bakımından 390  
2. Opsiyon Hakkının Muhatabı Bakımından 392  
C. ŞEKİL 393  
1. Şekle İlişkin Genel Esaslar 393  
2. Önalım Hakkının Dava Yoluyla Kullanılması Gerekip Gerekmediği Sorunu 397  
3. “Geniş Anlamda Opsiyon” Haklarında Durum 399  
D. BEYANA İLİŞKİN ESASLAR 402  
1. Beyanın Belirli Olması 402  
a. Yenilik Doğuran Niteliği Taşıyan Opsiyon Hakları Bakımından 402  
b. “Geniş Anlamda Opsiyon” Hakları Bakımından 403  
2. Beyanın Opsiyon Konusu Payların Tamamını Kapsaması 406  
3. Beyanın Şarta (Koşula) Bağlanamaması 408  
4. Beyanın Süreye Bağlanamaması 410  
5. Beyanın Geri Alınamaması 411  
IV. HAKKIN KULLANILMASININ SONUÇLARI 413  
A. ASIL SÖZLEŞMENİN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNİN) KURULMASI 413  
B. “GENİŞ ANLAMDA OPSİYON” HAKLARINDAKİ DURUM 415  
V. OPSİYON HAKKININ KÖTÜYE KULLANILMASI VE SONUÇLARI 417  
A. DÜRÜSTLÜK KURALI VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞININ OPSİYON HAKLARI BAKIMINDAN UYGULANMASI 417  
B. OPSİYON HAKKININ KÖTÜYE KULLANILMASININ SONUÇLARI 420  
§ 8. OPSİYON HAKKININ SONA ERMESİ 422  
I. KURAL: OPSİYON HAKKININ KULLANMA İLE SONA ERMESİ 422  
II. DİĞER SONA ERME SEBEPLERİ 425  
A. OPSİYON HAKKINI KURAN PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 425  
B. SÜRENİN SONA ERMESİ 425  
1. Opsiyon Süresinin Sona Ermesi 425  
2. Opsiyon Kullanım Süresinin Sona Ermesi 429  
C. OPSİYON HAKKINDAN FERAGAT 432  
D. HAK SAHİBİ VE MUHATAP SIFATLARININ BİRLEŞMESİ 438  
E. HAK SAHİBİNİN VEYA MUHATABIN ÖLÜMÜ YA DA TÜZEL KİŞİLİĞİNİN SONA ERMESİ 438  
1. Ölüm 438  
2. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi ve Tasfiye 439  
F. GECİKTİRİCİ KOŞULUN GERÇEKLEŞMEYECEĞİNİN ANLAŞILMASI VEYA BOZUCU KOŞULUN GERÇEKLEŞMESİ 441  
G. OPSİYON KONUSU PAYLARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİYE DEVRİ 442  
H. ASIL SÖZLEŞMENİN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNİN) KONUSUNUN İMKÂNSIZLAŞMASI 443  
İ. PAYLARI ÜZERİNDE OPSİYON HAKKI TESİS EDİLEN ANONİM ORTAKLIĞIN YAPISAL DEĞİŞİKLİĞE UĞRAMASININ OPSİYON HAKLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 446  
1. Sorunun Ortaya Konulması 446  
2. Tür Değiştirme 447  
3. Birleşme ve Bölünme 448  
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM  
OPSİYON KLOZLARINDAN DOĞAN BORÇLAR VE BU BORÇLARIN İFASI  
§ 9. OPSİYON SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORÇLAR VE BU BORÇLARIN İHLALİNİN SONUÇLARI 453  
I. ÖN AÇIKLAMALAR 453  
II. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN ÖNCEKİ DÖNEMDE 455  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 455  
B. OPSİYON VERENİN OPSİYON SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORÇLARI 457  
1. Hazır Bulunma Yükümlülüğü 457  
a. Tanımı ve Hukuki Niteliği 457  
b. Kapsamı 458  
aa. Ön Açıklamalar 458  
bb. Kaçınma Yükümlülüğü (Stillhaltepflicht) 459  
aaa. Ön Açıklamalar 459  
bbb. Alım Haklarında Kaçınma Yükümlülüğü 459  
ccc. Satım Haklarında Kaçınma Yükümlülüğü 464  
cc. Koruma Yükümlülüğü (Erhaltungspflicht) 465  
dd. Sağlama Yükümlülüğü (Beschaffungs–, Verschaffungs– oder Herstellungspflicht) 466  
2. Bilgilendirme Yükümlülüğü 467  
a. Ön Açıklamalar 467  
b. Önalım Hakkında 469  
c. Öncelik Haklarında 471  
d. Birlikte Satma (Tag Along) Hakkında 472  
3. Opsiyon Verenin Opsiyon Sözleşmesinden Doğan Borçlarını İhlal Etmesinin Sonuçları 473  
a. Hazır Bulunma Yükümlülüğünün İhlali 473  
aa. Aynen İfa ve Hükmün İcrası 473  
bb. Tazminat 476  
aaa. Ön Açıklamalar 476  
bbb. Alım Hakkında 477  
ccc. Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarında 479  
ddd. Önalım ve Öncelik Haklarında 480  
b. Bilgilendirme Yükümlülüğünün İhlali 482  
aa. Aynen İfa ve Hükmün İcrası 482  
bb. Tazminat 484  
C. OPSİYON ALANIN OPSİYON SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORCU: OPSİYON PRİMİ 486  
1. Opsiyon Primi Kavramı ve Çeşitleri 486  
2. Opsiyon Priminin Benzer Kavramlarla Karşılaştırılması 488  
3. Opsiyon Alanın Opsiyon Primini Ödeme Borcunu İhlal Etmesinin Sonuçları 491  
III. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN SONRAKİ DÖNEMDE 493  
A. ÖN AÇIKLAMALAR 493  
B. ASIL SÖZLEŞMEDEN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNDEN) DOĞAN BORÇLAR VE BU BORÇLARIN AYNEN İFASI 495  
1. Alım Haklarında 495  
2. Satım Haklarında 499  
C. ASIL SÖZLEŞMEDEN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNDEN) DOĞAN BORÇLARIN HİÇ VEYA GEREĞİ GİBİ İFA EDİLMEMESİ NEDENİYLE TAZMİNAT TALEBİNDE BULUNULMASI 501  
1. İmkânsızlık Hâlinde 501  
2. Borçlu Temerrüdü Hâlinde 506  
a. Ön Açıklamalar 506  
b. Aynen İfa Hâlinde Gecikme Zararının Tazmini 507  
c. Aynen İfadan Vazgeçme Hâlinde Olumlu (Müspet) Zararın Tazmini 510  
d. Sözleşmeden Dönme Hâlinde Olumsuz (Menfi) Zararın Tazmini 512  
3. Gereği Gibi İfa Etmeme (Kötü İfa) Hâlinde 514  
D. “GENİŞ ANLAMDA OPSİYON” HAKLARINDA İRADE BEYANINDA BULUNMA BORCUNUN AYNEN İFASI 516  
1. Öncelik Haklarında 516  
2. Karma Opsiyonlarda 519  
§ 10. OPSİYON KLOZLARININ İHLALİNİ ÖNLEMEYE VE AYNEN İFAYI SAĞLAMAYA YÖNELİK ARAÇLAR 523  
I. ÖN AÇIKLAMALAR 523  
II. CEZA KOŞULU ÖNGÖRÜLMESİ 526  
III. OPSİYON KONUSU PAY ÜZERİNDE ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİ TESİS EDİLMESİ 528  
IV. ESAS SÖZLEŞMESEL BAĞLAM HÜKÜMLERİNDEN YARARLANILMASI 529  
V. OPSİYON HAKKININ PAY SENEDİ ÜZERİNE YAZILMASI 532  
VI. OPSİYON KONUSU PAYLAR ÜZERİNDE REHİN HAKKI TESİS EDİLMESİ 534  
VII. OPSİYON KONUSU PAY SENETLERİNİN ÜÇÜNCÜ KİŞİYE TEVDİ EDİLMESİ 538  
VIII. OPSİYON KONUSU PAYLARIN TEMLİK YASAĞI SÖZLEŞMESİNE (PACTUM DE NON CEDENDO) KONU EDİLMESİ 541  
§ 11. OPSİYON KLOZLARINDA AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ (TBK M. 138) 544  
I. ÖN AÇIKLAMALAR 544  
II. KOŞULLARI 544  
III. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN ÖNCE 546  
IV. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN SONRA 548  
A. AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ HÜKÜMLERİNİN UYGULANABİLİRLİĞİ 548  
B. AVUSTURYA HUKUKU’NDAKİ ÖZEL DURUM: LAESIO ENORMIS 550  
SONUÇ 553  
KAYNAKÇA 563  
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026