|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Sunuş 5
Teşekkür 9
Tablolar Listesi 11
Giriş 15
I. Devletin Beşerî Unsuru: Kalabalıktan Nüfusa 21
A. Devleti Kuran Kalabalik: İnsan–Aile Toplum 22
B. İnsan Kalabalığının Nüfusa Dönüşümü 27
II. Kent Devletinde Nüfus ve Üreme 30
A. Sümer Kent Devleti’nde Nüfus ve Aile: Kutsal Evlenme 31
B. Sparta Kent Devleti’nde Nüfus ve Üreme Öznesi Kadın: Lykurgos Anayasası 35
C. Atina Kent Devleti’nde Nüfus ve Üreme Üzerine Düşünceler: Platon’un Hileli Kurası
ve Aristoteles’in İdeal Nüfusu 39
III. Feodal Devletten İmparatorluklara Nüfus ve Üreme 48
A. Feodal Devlet’te Nüfus ve Üreme: Kilise ve İş Gücü 48
B. İmparatorluklarda Nüfus ve Üreme: Roma Örneğinde Augustus Yasaları 53
C. İslam Coğrafyasında Nüfus ve Üreme Üzerine Öne Çıkan Düşünceler: Fârâbî ve İbn–i
Haldun 59
D. Osmanlı’da Nüfus ve Üreme Politikasının Modernleşme Süreci 64
IV. Modern Devlette Nüfus ve Üreme Politikası: Halk, Ulus ya da Millet Yönetimi 70
A. Modern Devletin Nüfus Politikasına Yön Veren Teoriler: Malthus, Marx, Galton,
Foucault ve Agamben 74
B. Modern Devlette Nüfusu Azaltma Politikası Örnekleri: Çin ve Hindistan 85
C. Modern Devlette Nüfusu Arttırma Politikası Örneği: Türkiye 90
V. Nüfus Politikasının Sınırı: İnsanın Üreme Hakkı 98
A. İnsanın Üremesi ya da Ürememesi Üzerine Düşünceler: Benatar ve Wasserman’ın
Üreme Tartışması 99
B. Üreme Hakkının Ontolojik Temeli: Üreme Kararı Veren İnsanın Gereksinimleri 104
C. Üreme Hakkının Anatomisi: Kavram ve Kapsam Arayışı 112
D. Üreme Hakkının Biyoteknoloji ile Genişlemesi 117
VI. Uluslararası Sözleşmelerde Üreme Hakları ve Devlete Yüklenen
Sorumluluklar 123
A. Tahran’dan Kahire’ye ‘Üreme Hakları’ 128
B. BM İnsan Hakları Sözleşmeleri Temelinde Komitelerin Üreme Hakları Yaklaşımı 134
1. Aile Kurma Hakkı ve Özerkliğin Temelleri 137
2. Kadının Münhasır Karar Verme Yetkisi ve Bedensel Bütünlük: 138
3. Sağlık Hakkı ve Hizmetlere Erişim Zorunluluğu 139
4. Yaşam Hakkı ile Kurulan Hayati Bağ 140
5. Özel Grupların Hakları ve Hassas Korumalar 140
6. Bilimsel İlerlemeler ve Geleceğe Yönelik Haklar 143
C. Üreme Hakkına Biyoetik Düzenlemeler: Oviedo ve UNESCO 143
D. Üreme Hakkının Cinsel Kimlikten Bağımsızlaşması: Yogyakarta İlkeleri 145
VII.Yargısal Pratikte Üreme Hakkı ve Diğer Haklarla İlişkisi: AİHM ve Ulusal
Mahkeme İçtihatları 148
A. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) İçtihatlarında Üreme Hakkı 148
1. Yaşam Hakkı ve Doğmamış Hayatın Statüsü (AİHS m. 2) 149
2. İşkence, İnsanlık Dışı ve Aşağılayıcı Muamele Yasağı (AİHS m. 3) 153
3. Özel Hayata ve Aile Hayatına Saygı Hakkı (AİHS m. 8) 159
4. Diğer Haklarla İlişki: Evlenme, Ayrımclık ve Mülkiyet (m. 12, m. 14, 1 No’lu Ek
Protokol) 164
B. Türk Hukukunda Üreme Hakkı ve Yargısal Uygulamalar 166
VIII. Üreme Hakkının Sınırları 171
A. Cinsel Suçlar ve Üreme Özerkliğinin İhlali 173
B. Sorumlu Üreme ve İnsan Onuru 178
SONUÇ 187
KAYNAKÇA 191
KAVRAM DİZİNİ 207 |