|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 6
5. Baskıya Önsöz 7
4. Baskıya Önsöz 8
3. Baskıya Önsöz 9
2. Baskıya Önsöz 11
1. Baskıya Önsöz 12
Kısaltmalar ve Kavramlar 27
Giriş 29
Birinci Bölüm
GENEL OLARAK MAL REJİMLERİ
I. MAL REJİMİ KAVRAMI 33
II. MAL REJİMLERİNİN VE EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNİN AİLE BİRLİĞİNDEKİ ÖNEMİ 34
III. MAL REJİMİ MODELLERİ 38
A. Mal Ayrılığı Modeli 39
B. Mal Ortaklığı Modeli 39
IV. AVRUPA’DA MAL REJİMLERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ VE BUGÜNKÜ DURUMU 40
İkinci Bölüm
TÜRK MEDENÎ KANUNUNUN MAL REJİMLERİNE İLİŞKİN GENEL HÜKÜMLERİ
I. YASAL VE SEÇİMLİK MAL REJİMİ AYRIMI 43
II. MAL REJİMİ SÖZLEŞMELERİ (DAR VE GENİŞ ANLAMDA) 44
A. Genel Olarak 44
B. Mal Rejimi Sözleşmesinin Tarafları 45
C. Sözleşme Ehliyeti 48
1. Genel Olarak 48
2. Evlenmeden Önceki Küçük ve Kısıtlının Durumu 49
3. Kanuni Temsilcinin Rızası 50
D. Mal Rejimlerinde Sözleşme Serbestîsi 50
1. Mal Rejimi Sözleşmesi Yapıp Yapmama Serbestîsi 50
2. Milletlerarası Özel Hukuk Kurallarına Göre Mal Rejimi Seçimi 51
3. Mal Rejimi Sözleşmesinin İçeriğini Belirleme Serbestîsi 53
a. Genel Olarak 53
b. Mal Rejimi Seçimi 54
c. Mal Rejimi Sözleşmesi ile Mal Rejiminin İçeriğini Düzenleme Serbestîsi 55
4. Dar Anlamdaki Mal Rejimi Sözleşmesi Dışındaki Hukuki İşlemlerle Mal Rejiminin İçeriğini Düzenleme Serbestîsi 59
E. Mal Rejimi Sözleşmesinin Şekli 60
F. Zaman Bakımından Mal Rejimi Sözleşmesinin Kapsamı 60
III. OLAĞANÜSTÜ MAL REJİMİ 62
A. Kavram ve Amaç 62
B. Olağanüstü Mal Rejimine Geçiş 63
1. Genel Olarak 63
2. Olağanüstü Mal Rejimine Hâkim Kararıyla Geçiş 64
a. Eşlerden Birinin Talebi ile 64
aa. Birlikte Yaşarken 64
ab. Ayrılık Halinde 69
ac. Boşanma Davasının Açılmasında ve Ayrılık Halindeki Önlemler 70
b. Alacaklının Talebi ile 72
c. Kanun Gereği 73
C. Olağanüstü Mal Rejiminin Hükümleri 74
1. Başlangıcı 74
2. Mevcut Mal Rejiminin Tasfiyesi 74
3. Eşler Arasında Olağanüstü Mal Rejiminin Geçerli Olması 74
D. Olağanüstü Mal Rejiminin Sona Ermesi 75
1. Mal Rejimi Sözleşmesiyle 75
2. Hâkim Kararıyla 75
E. Yetkili ve Görevli Mahkeme 75
IV. MAL REJİMLERİNİN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE ETKİSİ (ALACAKLILARIN KORUNMASI) 77
A. Amaç ve Konusu 77
B. Alacaklıların Korunmasına İlişkin Düzenlemenin Uygulama Alanı 78
1. Mal Rejiminin Kurulmasında ve Değiştirilmesinde 78
2. Mal Rejiminin Tasfiyesinde 79
3. Anlaşmalı Boşanmada Protokolle Yapılan Mal Devirleri 79
4. Malvarlığının Elden Çıkması 80
C. Artık Değere Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Alacağının Haczi 81
1. Genel Olarak 81
2. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Amacı 82
3. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Sona Ermesinin Özellikleri 82
4. Artık Değere Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Alacağının Özellikleri 83
a. Yasal Mal Rejiminin Sona Ermesinden Önce 83
b. Yasal Mal Rejiminin Sona Ermesinden Sonra 85
5. İcra İflas Hukuku Açısından Değerlendirme 85
a. Yasal Mal Rejiminin Sona Ermesinden Önce 85
b. Yasal Mal Rejiminin Sona Ermesinden Sonra 86
6. Değerlendirme 89
V. EŞLERİN MALVARLIKLARININ YÖNETİMİ 89
A. Genel Olarak Yetki 89
B. Bir Eşin Malvarlığının Diğer Eş Tarafından Yönetimi 89
1. Vekâlet İlişkisi 89
2. Vekâlet İlişkisinin Hükümleri 90
3. Diğer Hukuksal İşlemler 91
VI. ENVANTER 91
A. Amaç, Şekil ve Katılım 91
B. Envanter Düzenlemenin Hükümleri 93
VII. EŞLER ARASINDAKİ BORÇLAR 94
VIII. MAL REJİMİ TASFİYESİ DAVALARINDA YETKİ 95
Üçüncü Bölüm
EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİ
Birinci Ayrım
EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNE İLİŞKİN GENEL HÜKÜMLER VE
HÂKİM OLAN İLKELER
I. GENEL OLARAK 97
II. EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNE İLİŞKİN GENEL HÜKÜMLER 98
A. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Uygulama Alanı 98
1. Kanun Gereği 98
2. Sözleşme ile 98
3. Hâkim Kararıyla 99
4. TMK Uygulaması ve Yürürlüğü Hakkında Kanuna Göre 99
B. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Mülkiyet 103
1. Genel Olarak 103
2. İspat Sorunu 103
C. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Yönetim, Yararlanma ve Tasarruf Yetkisi 104
1. Kanunun Getirdiği Sınırlamalar 105
a. Aile Hukukunun Genel Hükümleri ile Getirilen Sınırlamalar 105
b. Mal Rejimi Hükümleri ile Getirilen Sınırlamalar 107
D. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Eşlerin Sorumluluğu 107
E. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Başlangıcı ve Sona Ermesi 107
1. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Başlangıcı 107
2. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Sona Ermesi 108
III. EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNE HÂKİM OLAN İLKELER 111
A. Emek Karşılığı Edinilen Mallarda Hak Sahipliği 111
B. Mal Gruplarının Değişmezliği ve İkame İlkesi (Surragation) 112
C. Malvarlığı Değerlerinin Mal Gruplarına Özgülenmesi İlkesi 113
D. Edinilmiş Mallar Lehine Karine ve Tercih İlkesi 113
E. Edinilmiş Mallar Katılma Rejiminde Hak Sahibi Eşin Hakkının Alacak Hakkı Olması İlkesi 114
İkinci Ayrım
EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNDEKİ MALVARLIĞI DEĞERLERİ
I. GENEL OLARAK 115
II. EŞLERİN EDİNİLMİŞ VE KİŞİSEL MALLARININ TESPİTİ 117
A. Edinilmiş Mallar 117
1. Kavram 117
2. Edinilmiş Malların Unsurları 118
a. Mal Rejimi Süresince Edinilme (Edinme Anı) 118
b. Karşılık Verilerek Edinilme 121
3. Kanunî Örnekler 125
a. Çalışma Karşılığı Edinilen Malvarlığı Değerleri ve Sınırları 125
b. Sosyal Güvenlik veya Sosyal Yardım Kurum ve Kuruluşlarının veya Personele Yardım Amacıyla Kurulan Sandık ve Benzerlerinin Yaptığı Ödemeler 128
ba. Amaç ve Kavram 128
bb. Beklemece Haklar ve Ödenen Sigorta Primleri 130
bc. Ödeme Zamanı ve Sermaye Şeklinde Ödeme 131
bd. Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardım Kurumlarından Yapılan Ödeme Çeşitleri 133
be. Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardım Kurumlarının 219/II 2 Kapsamı Dışında Kalan Ödemeleri ve Özel Emeklilik Sigortaları 135
bea. Bireysel Emeklik 135
beb. 65 Yaş Aylığı 136
bec. Garantili Yaşam Sigortası 137
c. Çalışma Gücünün Kaybı Nedeniyle Ödenen Tazminatlar 138
d. Kişisel Malların Gelirleri 139
da. Genel Olarak 139
db. Çeşitleri 140
dc. Bedelsiz (gratis pay) Hisse Senetleri ve Rüçhan Hakkı 141
e. Edinilmiş Malların Yerine Geçen Değerler (İkame İlkesi) 143
ea. Amaç ve Tanım 143
eb. Sınırları 143
ec. İkame İlkesinin Uygulama Şartları 144
eca. İlliyet Bağı 144
ecb. Mülkiyet 144
4. Edinilmiş Mallara Diğer Örnekler ve Özel Durumlar 146
a. Doğal ve Hukuki Gelirler 146
b. Aile Hukukundan Doğan Mali Yükümlülükler 146
c. Çalışma Gücü Kaybı Dışındaki Maddi Tazminatlar 146
d. Kıdem Tazminatı 147
e. Şirket/İşletmelerde Endüstriyel Değer Artışı 149
f. 2002 Yılından Önce Kurulan Şirketlerdeki Hisse 150
g. Huzur Hakkı 152
h. Kâr Payı Dağıtılması, Dağıtılmamış Kârlar ve Yedek Akçe 152
i. Şans Oyunlarından ve Diğer Yarışmalardan Elde Edilen Kazançlar 153
ıa. Şans Oyunlarına İlişkin Almanya ve İsviçre Örneği 154
ıb. Karşılık ve İkame Sorunu 154
ıc. Yeni Bir Düzenleme veya İkramiyenin Gelir Olarak Nitelendirilmesi 157
i. Fikir ve Sanat Eserleri ile Buluşlar 158
j. Devletin Teşvik Ödemeleri 159
5. Sosyal Güvenlik ve Yardım Kurumlarına Ödenen Sigorta Primlerinin Eşlerin Boşanması Halinde Edinilmiş Mallara Katılma Rejimin Tasfiyede Dikkate Alınıp Alınmayacağı Sorunu 159
B. Kişisel Mallar 163
1. Genel Olarak 163
2. Kanundan Dolayı Kişisel Mallar 164
a. Yalnız Kişisel Kullanıma Yarayan Eşya 164
aa. Kişisel Kullanıma Yarayan Eşya 164
ab. Yalnızca Malik Eş Tarafından Kullanılma 166
ac. Denkleştirme Alacağı 166
b. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Başlangıcından Önceki Mallar 167
c. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Süresince Miras Yoluyla Edinilen Mallar 168
d. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Süresince Karşılıksız Edinilen Mallar 169
e. Manevi Tazminat Alacakları 171
f. Kişisel Malların Yerine Geçen Değerler (İkame İlkesi) 171
g. TMK 228/II’ye Göre Hesaplanan Değer 172
3. Mal Rejimi Sözleşmesi ile Kişisel Mal Kabul Edilen Değerler 174
a. Bir Meslek İcrasına ya da İşletme Faaliyetine Özgülenen Edinilmiş Malların Kişisel Mal Kabul Edilmesi 174
aa. Genel Olarak 174
ab. Amaç 175
ac. Bir Mesleğin İcrası ve İşletme Faaliyetine Özgülenen Mallar 176
ad. Mevcut ve Gelecekteki Malvarlıklarının Özgülenmesi 178
b. Kişisel Malların Gelirleri 180
III. DEĞER ARTIŞ PAYI (TMK 227 / ZGB 206) 181
A. Genel Olarak 181
B. Değer Artış Payının Unsurları 185
1. Katkı (Para, Mal ve Emek) 185
2. Katkının Diğer Eşin Bir Malvarlığı Değerine Yapılması 188
3. Üçüncü Kişi Perdesinin Kaldırılması 190
4. Katkıda Bulunan Eşin Bağışlama Kastı Olmamalıdır 191
5. Katkıda Bulunan Eş (Hiç ya da Uygun) Bir Karşılık Almamış Olmalıdır 194
6. Konjonktürel Değer Artışı 195
7. Eşler Değer Artış Payından Vazgeçmemiş Olmalılar 197
C. Değer Artışı Payının Hesaplanması 198
1. Başlangıç Değeri (Anfangswert) 198
2. Tasfiye Anındaki Değer (Son Değer = Endwert) 199
3. Yapılan Katkının Sürüm Değeri 200
4. Yapılan Katkı Oranının Tespiti, İspatı Yükü ve Hakkaniyet Oranı 200
5. Değer Artış Katkı Oranı 204
6. Aynı Mala Zaman İçinde Birden Çok Katkı Yapılması 205
7. İrat Şeklindeki Katkılar 207
8. Farklı Mallara Yapılan Katkılar 208
D. Değer Artış Payının Hukukî Niteliği ve Mal Gruplarına Özgülenmesi (Artık Değer Hesabına Etkisi) 210
1. Tek Taraflı Değişken Alacak Hakkı 210
2. Değer Artış Payının Malvarlığı Gruplarına Özgülenmesi (Artık Değer Hesabına Etkisi) 210
a. Katkıyı Yapan Eşin Malvarlığı Açısından 212
b. Katkıyı Alan Eşin (Borçlu Eşin) Malvarlığı Açısından 215
3. Özel Bir Durum Olarak Kredili Edinimlerdeki Değer Artışları 223
E. Değer Artış Payı Hesabının Katılma Alacağı Nedeniyle Yapılmaması 224
F. Değer Artış Payının Ödenmesi 225
G. Değer Artış Payı İle İlgili Özel Durumlar 226
1. Nişanlıların Değer Artış Payı Alacağı? 226
2. Değer Artış Payından Vazgeçme 227
3. Nominal Değer Garantisi, Katkının Belirlenmesinde Faiz Maliyeti / Faizsiz Finans Yöntemiyle Fiyatlandırılmış Mal Edinimi 227
4. Katkı Alacağı (Katkı Hakkı, Katkı Tazminatı) 229
a. Katkı Alacağının Şartları 230
b. Katkının İspatı 230
c. Hesaplanması 231
d. Katkı Alacağında/Tazminatında Faiz 233
e. Katkı Yapılan Malın Elden Çıkartılmış Olmasındaki Sürüm Değeri 234
5. Değer Artış Payı Alacağı ve Katkı Alacağı İlişkisi 234
6. Katkı Alacağı ve Değer Artış Payı Alacağının Birlikte Uygulanmasının Şartları 236
a. Katkının 2002 Yılından Önce Yapılmış Olması 236
b. Katkı Yapılan Malın 2002 Yılından Sonra Mal Rejiminin Sona Erdiği Tarihte Eşin Malvarlığında Bulunması 236
c. Katkı Alacağı ve Değer Artış Payı Alacağının Birlikte Uygulanmasının Yöntemi 237
ca. Tarafların Talepleri ile Bağlı Olmamak 237
cb. Hesaplama 237
cba. I. Hesaplama Yöntemi 238
cbb. II. Hesaplama Yöntemi 239
IV. EKLENECEK DEĞERLER (TMK 229 / ZGB 208) 240
A. Genel Olarak 240
1. Muvazaalı İşlemler ve Eklenecek Değerler 241
2. Görevli Mahkeme ve Muvazaa Davası ile Mal Rejiminden Kaynaklanan Davaların Birleştirilmesi 243
B. Hak ve Borç Sahipleri 243
1. Hak Sahipleri ve Eklenecek Değerin Re’sen Dikkate Alınıp Alınmayacağı Sorunu 243
2. Borçlu 244
C. Tasarruf Edilen Değerlerin Edinilmiş Mal Grubuna Ait Olması 245
D. Eklenecek Malvarlıklarının Değerinin Tespitinde Devir Tarihi ile Tasfiye Anı Ölçütü (TMK 235/II) 246
E. Eklemenin Nasıl Yapılacağı 247
F. Karşılıksız Kazandırmalar (TMK 229/I 1) 247
1. Kavram 247
2. Sınırları 250
G. Katılma Alacağını Azaltma Kastı ile Yapılan Devirler (TMK 229/I, 2) 252
1. Mal Varlığı Devri 252
2. Katılma Alacağını Azaltma Kastı 253
H. Tarafların İspat Yükü 254
I. Üçüncü Kişilere Karşı Etkisi (TMK 229/II) 254
1. Amaç 254
2. Değerlendirme Anı 255
3. Davanın İhbarı 256
4. Hak Düşürücü Süre 257
İ. Miras Hükümleri ile İlişkisi 257
V. MAL GRUPLARININ DENKLEŞTİRME ALACAĞI (TMK 230 / ZGB 209) 259
A. Genel Olarak 259
B. Hukuki Niteliği, Tasfiyede Re’sen Dikkate Alınıp Alınmayacağı Sorunu 260
C. Klasik Denkleştirme Alacağı (KDA) 260
D. Borçların Mal Grubuna Özgülenmesi 263
1. Özgülemede Kullanılacak Ölçüt 263
2. Mal Rejiminden Önce Ortaya Çıkan Borçlar 263
3. Mal Rejimi Sırasında Ortaya Çıkan Borçlar 263
a. Gelire İlişkin Borçlar 263
b. Belli Bir Malvarlığına İlişkin Borçlar 264
4. Edinilmiş Mal Grubu Aleyhine Karine 265
5. Değer Artış Payı (TMK 227) Borcunun Mal Grubuna Özgülenmesi 265
6. Kredili Mal Alımında Kalan Kredi/Taksit Borcunun Mal Grubuna Özgülenmesinde Yargıtay Uygulaması ve Değerlendirilmesi 267
E. Aynı Eşin Mal Grupları Arasındaki Değişken Denkleştirme Alacağı (DDA) 275
1. Genel Olarak 275
2. Değişken Denkleştirme Alacağının ve Katkı Yapılan Malvarlığının Özgülenmesi 276
3. Taşınmazın İpotekle Güvence Altına Alınmış Kredi Kullanılarak Edinilmesinde Özgülenme 276
a. Genel Olarak Taşınmazın Özgülenmesi 276
b. İpoteğin (İpotekle Güvence Altına Alınan Borcun) Özgülenmesi 277
ba. Genel Olarak 277
bb. Kural 278
bc. İstisnası 278
4. Edinilmiş ve Kişisel Malların Katkıları Halinde İpoteğin Özgülenmesi 279
5. Zorunlu Tasarrufların Taşınmaz Ediniminde Kullanılması 280
Üçüncü Ayrım
EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNİN TASFİYESİ
I. EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNİN TASFİYESİNİN AMACI 281
A. Tasfiyenin Hukuki Niteliği 282
B. Belirsiz Alacak Davası 283
C. Tasfiyede Yetkili ve Görevli Mahkeme 289
D. Mal Rejimi Tasfiyesi ile Miras Tasfiyesi İlişkisi 290
II. EŞLERİN MALLARINI GERİ ALMALARI VE BORÇLARINA İLİŞKİN DÜZENLEMELERİ 293
A. Malların Geri Alınması 293
1. Paylı Mülkiyete Konu Malların Tasfiyesi 293
a. Genel Olarak 293
b. Hakkın Hukuki Niteliği 294
c. Paylı Mülkiyete Konu Malın Eşlerden Birine Bölünmeden Verilmesinin Şartları 295
ca. Üstün Yararın İspatı 295
cb. Diğer Eşin Payının Ödenmesi 295
d. İfası 296
e. Paylı Mülkiyete Konu Malın Tasfiyede Dikkate Alınma (Ön) Sorunu 296
1. Ziynet Eşyaları 297
B. Eşlerin Karşılıklı Borçlarına İlişkin Düzenlemeleri 298
III. ARTIK DEĞER HESABI 299
A. Genel Olarak 299
B. Malvarlığı Değerlerin Eşlerin Mal Gruplarına Özgülenmesi 299
1. Malvarlığı Değerlerinin Tespiti ve Özgülemesi 299
2. Muvazaalı Devir, İnançlı Temlik Konusu Malın Özgülenmesi 300
3. Üçüncü Kişinin Mülkiyetindeki Malların Tasfiyede Dikkate Alınması 301
4. Üçüncü Kişiden Olan Alacaklar 302
5. Mal Rejiminin Sona Ermesinin Artık Değer Hesabında Malvarlığı Değerlerine Etkisi 302
C. Malların Değerlendirme Anı ve Ölçütü 307
1. Genel Olarak 307
2. Malların Değerlendirme Anı 307
a. Tasfiye Anı 307
b. Devir Tarihi veya Tasfiye Anı 308
c. Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Açısından 309
d. Tarafların Anlaşarak Farklı Bir Değerlendirme Anı Kabul Etmeleri 310
e. Yargıtay Uygulamasında Paranın (Güncellenmesi) Sürüm Değeri 310
3. Sürüm Değeri 311
a. Genel Olarak 311
b. Malın Mal Rejimimin Sona Erdiği Haliyle Sürüm Değeri Belirlenir 312
c. Sürüm Değeri Kavramı ve Tespiti 313
d. Uygulanacak Metotlar 313
4. Gelir Değeri 314
a. Genel Olarak 314
b. Gelir Değeri Kavramı ve Genel Olarak Hesaplanması 315
c. Tarımsal İşletmelerin Gelir Değeri 317
d. Gelir Değerin Uygulama Şartları 319
e. Elbirliği ve Paylı Mülkiyet Halinde Gelir Değerinin Uygulanması 320
f. TMK 233 Kuralının Niteliği 321
g. Tarımsal İşletme ve Bizzat İşletmeye Devam Etmek 321
h. TMK 233/II Hükmüne Göre Diğer Eşin Değer Artış Payı ve Artık Değere Katılma Alacağı 323
ı. Değerlendirmeye ve İşletmenin Kazancından Mirasçılara Pay Ödenmesine İlişkin Hükümlerin Kıyasen Uygulanması 325
5. Özel Hal Değeri (Hakkaniyet Değeri) 326
a. Hak Sahipleri 326
b. Özel Haller 327
c. Hesaplanan Değerin Arttırılması 328
D. Artık Değer Hesabı 329
1. Artık Değer Hesabının Aktifleri 329
a. Mevcut Edinilmiş Mallar (EM) 329
b. Değer Artış Payı (Alacak) – TMK 227 (DAPA) 329
c. Eklenecek Değerler – TMK 229 (ED) 330
d. Denkleştirme Alacağı – TMK 230 (DA) 330
2. Artık Değer Hesabının Pasifleri 330
a. Değer Artış Payı (Borcu) – TMK md. 227 (DAPB) 330
b. Denkleştirme Borcu – TMK 230 (DB) 331
c. Diğer Borçlar – TMK md. 231 331
E. Artık Değer 331
IV. ARTIK DEĞERE KATILMA 332
A. Kanuna Göre (TMK 236) 332
B. Artık Değere Katılma Alacağı Hesabının (Tasfiyenin) Yapılmaması 333
C. Artık Değere Katılma Oranın Hakkaniyet Gereği Azaltılması veya Kaldırılması 334
D. Artık Değere Katılma Oranın Artırılması Yoluyla Örtülü Manevi Tazminat ve Özel Hukuk Para Cezası 336
E. Sözleşme ile Kanuni Paylaşım Esasından Farklı Bir Esasın Kabulü (TMK 237 / ZGB 216) 337
1. Genel Olarak 337
2. TMK 237 Uygulama Alanı, Sınırları 337
3. Mal Rejimi Sözleşmesi ile Düzenleme İmkânlarına Örnekler 339
4. Mal Rejimi Sözleşmelerinde İade Şartı (Rückfallsklausel) 341
5. Eşlerin Ortak Olmayan Çocuklarının ve Altsoylarının Saklı Paylarının Korunması 343
a. Sağ Kalan Eşin Lehine Yapılan Düzenlemenin Hukuki Nitelemesi 343
b. Sağ Kalan Eş Lehine Yapılan Düzenlemenin Hukuki Nitelemesi 344
c. Eşlerin Ortak Olmayan Çocukları ve Onların Altsoyları 344
ca. Saklı Payın Tespiti 344
cb. Saklı Payın Tenkis Davası ile Korunması 345
d. Saklı Pay Sahibi Diğer Mirasçılar 346
e. Saklı Pay Korumasının Diğer Mirasçıların Saklı Paylarına Etkisi 346
F. İptal, Boşanma veya Mahkeme Kararıyla Mal Ayrılığında Artık Değere Katılmanın Sözleşme ile Belirlenmesi 349
1. Genel Olarak 349
2. Uygulama Alanı 349
3. Uygulama Şartı Olarak ‘Açıkça Öngörme’ 350
G. İrade Sakatlığı ve Dönme 351
V. ARTIK DEĞER KATILMA ALACAĞI VE DEĞER ARTIŞ PAYININ ÖDENMESİ 351
A. Alacakların Niteliği ve Genel Olarak Ödenmesi 351
B. Alacakların (Artık Değer ve Değer Artış Payı) Talep Edilebileceği Zaman (İfa Zamanı, Alacağın Muaccelliyeti) 352
C. Külli Tasfiye, Karşılıklı Alacakların Takas Zorunluluğu ve Taleple Bağlılık Sorunu 354
D. Borçlu Tarafın Ayni Ödeme Yetkisi 356
1. Alacaklının Sınırlı Ayni Talep Hakkı 357
2. Borçlunun Borcu Ayınla Ödeme Yetkisinin Varlığı ve Sınırları 358
3. Borcu Ayınla Ödeme Yetkisinin Kullanım Sınırları 359
a. Borcun Para ile Ödenmesinin Borçludan Beklenilememesi 359
aa. Yeterli Para Olmaması ve Temin Edememesi 359
ab. Para İle Ödemenin İşletmenin Tasfiyesini veya Mesleki Faaliyeti Sona Erdirmeyi Gerektirdiği Haller 359
b. Alacaklının Ayni Hak Menfaatinin Korunması 360
c. Alacaklının Menfaatinin Dürüstlük Kuralına Göre Korunması 361
4. Yetkinin Kullanım Süresi ve Hukuki Niteliği 362
5. Aynın Sürüm Değeri, Denkleştirme, İfa Amacıyla veya İfa Yerine Edim 362
6. Denkleştirme, İfa Amacıyla veya İfa Yerine Edim 363
E. Borçluya Vade Tanınması 365
1. Genel Olarak Uygulama Alanı 365
2. Taraflar ve Hakkın Hukuki Niteliği 366
3. Vade Tanımanın Uygulama Şartları 366
a. Mal Rejiminin Sona Ermesi 366
b. Ciddi Güçlükler 367
4. İspat Yükü 367
5. Vade Süresi ve Vade Tanımanın Hukuki Sonuçları 367
F. Alacağa Faiz Yürütülmesi, Faiz Yürütmenin Başladığı An ve Vade Tanınan Alacaklara Güvence Verilmesi 368
G. Vade Tanınan Alacaklara Güvence Verilmesi 374
H. Aile Konutu ve Ev Eşyası Üzerinde Ayni Hak Tanınmasını Talep Hakkı 374
1. Genel Olarak 374
2. Ayni Hak Tanınmasını Talep Hakkının Uygulanması 375
a. Eski Yaşantısını Devam Ettirebilmesi 375
b. Hak Sahibi Eş 376
c. Aile Konutu ve Ev Eşyası 376
d. Artık Değerin Mahsup Edilmesi ve Bedel Ödenmesi 379
3. Talep Edilecek Hak Çeşitleri 381
a. İntifa Hakkı 381
b. Oturma Hakkı 381
c. Hak Sahibi Eşi Seçim Hakkı ve Süresi 382
d. Aile Konutu ve Ev Eşyası Üzerinde Mülkiyet Hakkı Tanınması 382
4. Meslek veya Sanatın İcrası İçin Gerekli Bölümlerde Ayni Hak Talep Hakkının Kullanılamaması 384
I. Üçüncü Kişiye Karşı Dava Hakkı 385
1. Genel Olarak 385
a. Düzenlemenin Amacı 385
b. Uygulama Alanı Sınırları (Mirasta Tenkis ve Denkleştirme) 386
c. Düzenlemenin Emredici Niteliği 387
2. Hükmün Uygulama Şartları 388
a. Artık Değere Katılma Alacağı ve Kısmen Karşılanamamış Olması 388
b. Üçüncü Kişiye Yapılan Karşılıksız Kazandırma 388
c. Borçlu Eşin Terekesi veya Malvarlığının Yetersiz Olması 389
ca. Genel Olarak 389
cb. Yargıtay Uygulaması 390
d. Üçüncü Kişinin İyi Niyetli veya Kötü Niyetli Oluşu ve Zenginleşmesi 392
3. Hak Sahibi Alacaklı 393
4. Borçlu Davalı Üçüncü Kişi 394
5. Hak Düşürücü Süre ve Artık Değere Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Alacağı Zamanaşımı İlişkisi 394
6. Hak Düşürücü Süre ve Artık Değere Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Alacağı Zamanaşımı İlişkisi 395
7. TMK 229/II’ye Göre Davanın İhbarı ve TMK 241 İlişkisi 396
8. Mirasın Tenkisine İlişkin Hükümlerin Kıyasen Uygulanması 397
İ. İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz 399
VI. ARTIK DEĞERE KATILMA ALACAĞINDA VE DEĞER ARTIŞ PAYI ALACAĞINDA ZAMANAŞIMI 401
A. Genel Olarak 401
1. Doktrindeki Görüşler 402
2. Yargıtay Görüşü 403
B. Zamanaşımı Süresi 404
C. Genel Hükümlere Göre Zamanaşımı 408
D. Zamanaşımı Süresinin Başlangıcı 410
E. Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi 411
F. Değerlendirme 412
Dördüncü Bölüm
EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİ TASFİYE VE
MAL REJİMİ SÖZLEŞME ÖRNEKLERİ
I. TASFİYE ÖRNEKLERİ 415
II. MAL REJİMİ SÖZLEŞME ÖRNEKLERİ 426
Beşinci Bölüm
EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNE İLİŞKİN ELEŞTİRİ VE ÖNERİLER
I. YÜRÜRLÜK SORUNU 431
II. PAYLAŞMALI MAL AYRILIĞI REJİMİ 434
III. MAL REJİMİNİN ÖLÜMLE SONA ERMESİNDE MİRAS HUKUKU İLE İLİŞKİSİ 436
IV. KAZANÇ ORTAKLI YASAL MAL REJİMİNİN ÖLÜMLE SONA ERMESİNDE DENKLEŞTİRMEYE İLİŞKİN ALMAN MAL REJİMİ HUKUKUNDAKİ ÇÖZÜM ÖRNEĞİ (BGB § 1371) 441
A. Genel Olarak Yasal Mal Rejimi “Kazanç Ortaklığı” 441
B. Mal Rejiminin Ölümle Sona Ermesi 444
1. Sağ Kalan Eşin Yasal Miras Payının Arttırılması ile Kazanç Denkleştirilmesi 444
2. Sağ Kalan Eşin Yasal Mal Rejimi Hükümlerine Dayanarak Kazanç Denkleştirilmesi 446
a. Şartları 446
b. Hukuki Sonuçları ve Sınırlar 446
c. Eğitim Alacağı 446
ca. Şartları 447
cb. Hukuki Sonuçları ve Sınırları 447
C. Değerlendirme 448
V. ENVANTER SORUNU 450
VI. KATILMA VE DEĞER ARTIŞ PAYI ALACAKLARININ BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT VE NAFAKA TALEPLERİ ÜZERİNE ETKİSİ 451
VII. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE KONSOLOSLUK ANLAŞMALARININ MAL REJİMİNDEKİ ROLÜ 451
Kaynakça 455
Kanun Maddeleri Dizini 467
Kavramlar Dizini 471 |