|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER TABLOSU
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER TABLOSU 9
KISALTMALAR LİSTESİ 15
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ VE HAKLARI BAĞLAMINDA KURAMSAL VE HUKUKİ ÇERÇEVE
I. SİYASAL TEMSİL KURAMI VE GELİŞİMİ 29
A. Temsil ve Siyasal Temsil Kavramları 29
1. Temsil Kavramı 29
2. Siyasal Temsil Kavramı 31
B. Siyasal Temsilin Niteliği ve Modelleri 35
1. Siyasal Temsilin Niteliği 35
2. Siyasal Temsil Modelleri 39
a. Mütevelli Modeli ve Delege Modeli 39
b. Parti Vekâleti Modeli 40
c. Şeklî Temsil Modeli 41
d. Sembolik Temsil Modeli 42
e. Betimleyici Temsil Modeli 43
f. Maddi Temsil Modeli 44
C. Siyasal Temsilin Tarihsel Gelişimi 46
II. KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 52
A. Feminist Kuramlar Bağlamında Kadınların Siyasal Temsili 52
B. Feminist Kurumsalcı Yaklaşım Perspektifiyle Kadınların Siyasal Temsili 55
C. Kadınların Betimleyici Siyasal Temsili 58
D. Kadınların Maddi Siyasal Temsili 62
E. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Bağlamında Kadınların Siyasal Temsilini
Etkileyen Faktörler 65
III. KADINLARIN SİYASAL HAKLARI 72
A. Siyasal Haklar Kavramı 72
B. Kadınların Siyasal Haklarının Tarihsel Gelişimi 76
C. Siyasal Hakların Diğer Haklarla İlişkisi 79
1. Medeni Haklarla ilişkisi 79
2. Sosyal Haklarla İlişkisi 81
3. Ekonomik Haklarla İlişkisi 84
4. Kültürel Haklarla İlişkisi 86
IV. KADINLARIN SİYASAL HAKLARI KONUSUNDA ULUSLARARASI POZİTİF
YÜKÜMLÜLÜKLER 88
A. Pozitif Yükümlülük Kavramı 88
B. Uluslararası Sözleşmeler ve Kurumsal Mekanizmalar 90
1. Birleşmiş Milletler Bünyesindekiler 90
a. Kadınların Statüsü Komisyonu 90
b. Birleşmiş Milletler Kadın Birimi 94
c. Kadınların Siyasal Temsiline İlişkin Birleşmiş Milletler
Sözleşmeleri ve Kararları 100
2. Avrupa Konseyi Bünyesindekiler 105
a. Kadın–Erkek Eşitliği Yönlendirme Komitesi 107
b. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 108
c. Avrupa Konseyi Cinsiyet Eşitliği Çapraz Programı 112
d. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi 115
e. Kadınların Siyasal Temsiline İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmeleri 120
C. Kadınların Adil Siyasal Temsilini Sağlama Yükümlülüğünün Özneleri 124
1. Siyasal partiler 126
2. Yasama Erki 128
3. Yürütme Erki 133
V. ARA DEĞERLENDİRME 136
İKİNCİ BÖLÜM
AVRUPA BİRLİĞİ’NDE KADINLARIN YASAMA VE YÜRÜTME ERKLERİNDE TEMSİLİ
I. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE KADINLARIN SİYASAL HAKLARININ TARİHSEL
GELİŞİMİ 145
II. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ HAKKINDA TEMEL
SÖZLEŞMESEL ÇERÇEVE 149
III. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE YASAMA ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 151
A. Kadınların Siyasal Temsiline Yönelik Yasal Düzenlemeler 152
1. Seçime İlişkin Yasa ve Direktifler 152
2. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine İlişkin Yasal Çerçeve 153
B. Avrupa Birliği Parlamentosu Bünyesinde Oluşturulan Toplumsal
Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanmasına İlişkin Kurumsal Mekanizmalar 158
1. Kadın Hakları ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komitesi 158
2. Toplumsal Cinsiyet Ana Akımlaştırmasına İlişkin Üyeler Ağı 160
3. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Çeşitlilik İçin Üst Düzey Grup 161
C. Avrupa Parlamentosu’nun Kadınların Adil Siyasal Temsilini Sağlamak
İçin Aldığı Tedbirler 162
1. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Perspektifinin Yasama Sürecine
Entegrasyonu 162
2. İş ve Aile Hayatının Uzlaştırılması: Çalışma Koşulları ve Zaman
Çizelgeleri 163
IV. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE YÜRÜTME ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 164
A. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Konusunda Avrupa Birliği’nin
Yürütme Erki Bünyesinde Oluşturulan Mekanizmalar 165
1. Kadınlar ve Erkekler İçin Fırsat Eşitliği Danışma Komitesi 165
2. Toplumsal Cinsiyetin Ana Akımlaştırılması Üst Düzey Grubu 167
3. Avrupa Cinsiyet Eşitliği Enstitüsü 168
B. Avrupa Birliği Komisyonu’nun Kadınların Adil Siyasal Temsili
Konusundaki Stratejileri 171
V. ARA DEĞERLENDİRME 179
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İSVEÇ’TE KADINLARIN YASAMA VE YÜRÜTME ERKLERİNDE TEMSİLİ
I. İSVEÇ’TE KADINLARIN SİYASAL HAKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 185
II. İSVEÇ’TE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİNE İLİŞKİN ULUSLARARASI HUKUK
VE ANAYASAL ÇERÇEVE 190
A. Uluslararası Hukuk 190
B. Anayasal Çerçeve 197
III. İSVEÇ’TE YASAMA ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 199
A. Kadınların Adil Siyasal Temsiline Yönelik Yasal Çerçeve 200
1. İsveç’te Seçim Yasaları 200
2. İsveç’te Siyasal Partilere İlişkin Yasalar 201
3. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanmasına İlişkin Yasal Çerçeve 203
B. Ulusal Parlamento ve Kadınların Adil Siyasal Temsili 208
1. Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu 208
2. Kadınların Adil Siyasal Temsilini Sağlamak İçin Alınan Tedbirler 210
a. Toplumsal Cinsiyet Perspektifinin Yasama Sürecine
Entegrasyonu 210
b. İş ve Aile Hayatının Uzlaştırılması: Çalışma Koşulları ve Zaman
Çizelgeleri 212
IV. İSVEÇ’TE SİYASAL PARTİLER VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 214
A. İsveç’te Siyasal Partilerin Kadınların Siyasal Temsiline Yönelik Tutumları 214
1. Hristiyan Demokratlar 215
a. Parti Tüzüğü 215
b. Parti Programları 216
c. Seçim Beyannameleri 217
d. Hristiyan Demokratlar ve Kadınların Siyasal Temsili 220
2. Ilımlı Parti 222
a. Parti Tüzüğü 222
b. Parti Programları 223
c. Seçim Beyannameleri 225
3. Liberaller 230
a. Parti Tüzüğü 230
b. Parti Programları 231
c. Seçim Beyannameleri 235
d. Liberaller ve Kadınların Siyasal Temsili 239
4. Merkez Parti 241
a. Parti Tüzüğü 241
b. Parti Programları 242
c. Seçim Beyannameleri 243
d. Merkez Parti ve Kadınların Siyasal Temsili 246
5. Sosyal Demokrat Partisi 248
a. Parti Tüzüğü 248
b. Parti Programları 250
c. Seçim Beyannameleri 252
d. Sosyal Demokrat Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 255
B. İsveç’te Siyasal Partilerin Üst Düzey Pozisyonlarında Kadınlar 258
V. İSVEÇ’TE YÜRÜTME ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 261
A. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Konusunda Oluşturulan
Yürütme Bünyesindeki Ulusal Kurumsal Mekanizmalar 262
1. Eşitlik Ombudsmanı ve Eşitlik Kurulu 264
2. Ayrımcılık Ombudsmanı 266
3. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Kurumu 267
4. İsveç Çalışma Bakanlığı ve Eşitlik Entegrasyonu Projesi 274
5. İsveç İstatistik Kurumu ve Kadınların Siyasal Temsili 276
B. İsveç’te Hükümetlerin Kadınların Adil Siyasal Temsili Konusundaki
Stratejileri 280
1. İsveç Hükümetinin Komite Raporları Bağlamında Belirlediği
Stratejiler 281
2. İsveç Hükümet Beyanlarında Belirlenen Stratejiler 293
VI. ARA DEĞERLENDİRME 298
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TÜRKİYE’DE KADINLARIN YASAMA VE YÜRÜTME ERKLERİNDE TEMSİLİ
I. TÜRKİYE’DE KADINLARIN SİYASAL HAKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 309
II. TÜRKİYE’DE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİNE İLİŞKİN ULUSLARARASI
HUKUK VE ANAYASAL ÇERÇEVE 327
A. Uluslararası Hukuk 327
B. Anayasal Çerçeve 333
III. TÜRKİYE’DE YASAMA ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 337
A. Kadınların Adil Siyasal Temsiline Yönelik Yasal Çerçeve 338
1. Türkiye’de Seçim Kanunları 338
2. Türkiye’de Siyasal Partilere İlişkin Kanunlar 340
3. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanmasına İlişkin Yasal Çerçeve 343
B. Ulusal Parlamento ve Kadınların Adil Siyasal Temsili 350
1. Ulusal Parlamento Bünyesinde Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin
Sağlanmasına Yönelik Kurumsal Mekanizmalar 350
a. Kamu Denetçiliği Kurumu 350
b. Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu 353
2. Ulusal Parlamentonun Kadınların Adil Siyasal Temsilini Sağlamak
İçin Aldığı Önlemler 359
a. Toplumsal Cinsiyet Perspektifinin Yasama Sürecine
Entegrasyonu 359
b. İş ve Aile Hayatının Uzlaştırılması: Çalışma Koşulları ve Zaman
Çizelgeleri 365
IV. TÜRKİYE’DE SİYASAL PARTİLER VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 367
A. Türkiye’de Siyasal Partilerin Kadınların Siyasal Temsiline Yönelik
Tutumları 367
1. Adalet ve Kalkınma Partisi 367
a. Parti Tüzüğü 367
b. Parti Programları 369
d. Adalet ve Kalkınma Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 375
2. Cumhuriyet Halk Partisi 377
a. Parti Tüzüğü 377
b. Parti Programları 380
c. Seçim Beyannameleri 382
d. Cumhuriyet Halk Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 384
3. Halkların Demokratik Partisi 387
a. Parti Tüzüğü 387
b. Parti Programları 388
c. Seçim Beyannameleri 389
d. Halkların Demokratik Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 391
4. İYİ Parti 394
a. Parti Tüzüğü 394
b. Parti Programları 395
c. Seçim Beyannameleri 396
d. İYİ Parti ve Kadınların Siyasal Temsili 397
5. Milliyetçi Hareket Partisi 399
a. Parti Tüzüğü 399
b. Parti Programları 401
c. Seçim Beyannameleri 402
d. Milliyetçi Hareket Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 404
B. Türkiye’de Siyasal Partilerin Üst Düzey Pozisyonlarında Kadınlar 405
V. TÜRKİYE’DE YÜRÜTME ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 409
A. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Konusunda Oluşturulan
Ulusal Kurumsal Mekanizmalar 410
1. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü 414
2. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 422
3. Türkiye İstatistik Kurumu ve Kadınların Siyasal Temsili 427
B. Türkiye’de Yürütmenin Kadınların Adil Siyasal Temsili Konusundaki
Stratejileri 431
1. Devlet Planlama Teşkilatı’nın Hazırladığı Stratejiler 431
2. Kalkınma Bakanlığı’nın Hazırladığı Stratejiler 433
3. Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın Hazırladığı Stratejiler 436
4. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü’nün Hazırladığı Stratejiler 439
5. Hükümet Programlarındaki Stratejiler 443
VI. ARA DEĞERLENDİRME 446
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME 463
ÖNERİLER 479
KAYNAKÇA 493 |