|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
TABLOLAR LİSTESİ 19
KISALTMALAR 21
GİRİŞ 23
BİRİNCİ BÖLÜM
DAMPİNG KAVRAMI
1.1. GENEL OLARAK 27
1.2. TERMİNOLOJİ 28
1.3. TANIMI 30
1.4. DAMPİNG KAVRAMINI AÇIKLAYAN GÖRÜŞLER 33
1.4.1. Piyasalar Arasında Fiyat Farklılaştırması Görüşü 34
1.4.2. Karşılaştırmalı Üstünlük Görüşü (Klasik Teori) 35
1.4.3. Maliyetin Altında Satış Görüşü 36
1.4.4. Damping Yapanın Amacını Esas Alan Görüş 37
1.5. UNSURLARI 38
1.5.1. İki Farklı Piyasanın Bulunması 39
1.5.2. Malın Geri İthalat Olanağının Bulunmaması 40
1.5.3. Piyasalar Arasında Fiyat Farklılaştırmasına Gidilmesi 43
1.6. TANIMA DAHİL OLMAYAN UNSURLAR 44
1.6.1. Zarar Unsuru 45
1.6.2. Damping Yapanın Uyruğu 46
1.6.3. Dampingin Süresi 46
1.6.4. Ulusal Piyasada Fiyat Farklılaştırması 47
1.6.5. Sübvansiyonlar 48
1.6.6. Hizmet (İş görme) Edimleri 49
1.7. DAMPİNG MEVZUATININ TARİHSEL GELİŞİMİ 50
1.7.1. Uluslararası Damping Mevzuatı 50
1.7.1.1. Genel Olarak 50
1.7.1.2. GATT Öncesi Dönemde Çeşitli Ülkelerdeki Öncü Damping
Mevzuatları 52
1.7.1.2.1. Kanada 52
1.7.1.2.2. Yeni Zelanda, Avustralya ve İngiltere 53
1.7.1.2.3. Amerika Birleşik Devletleri 56
1.7.1.3. GATT Dönemi 58
1.7.1.3.1. GATT’ın Doğuşu 58
1.7.1.3.2. GATT’ın VI. Maddesi ve Kapsamı 60
1.7.1.3.3. Tarihsel Süreç ve GATT Müzakere Turları 62
1.7.1.3.3.1. Kennedy Turu 63
1.7.1.3.3.2. Tokyo Turu 66
1.7.1.3.3.3. Uruguay Turu 67
1.7.1.3.4. Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması 1994’ün VI.
Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma 69
1.7.1.4. Dünya Ticaret Örgütü Dönemi 71
1.7.1.4.1. Genel Olarak 71
1.7.1.4.2. DTÖ’de Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması 74
1.7.1.4.2.1. Anlaşmazlıkların Halli Organı 74
1.7.1.4.2.2. Anlaşmazlıkların Halli Usulü ve Aşamaları 75
1.7.1.4.2.2.1. İstişare Aşaması 76
1.7.1.4.2.2.2. Panel Aşaması 77
1.7.1.4.2.2.3. Temyiz Aşaması 79
1.7.1.4.2.2.4. Kararların Bağlayıcılığı ve Karar Sonrası Süreç 80
1.7.2. Ulusal Damping Mevzuatı 83
1.7.2.1. Mevzuat Öncesi Dönem 83
1.7.2.2. İthalâtta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun 86
1.7.2.3. İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında 99/13482 Sayılı
Karar 87
1.7.2.4. İthalâtta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik 88
1.7.2.5. Türkiye’nin Taraf Olduğu İkili Anlaşmalar 89
1.7.2.5.1. Türkiye ve AB Arasındaki Anlaşmalar 89
1.7.2.5.2. AB Üyesi Olmayan Ülkelerle Yapılan Serbest Ticaret
Anlaşmaları 92
1.8. DAMPİNGİN NEDENLERİ 94
1.9. DAMPİNGİN ETKİLERİ 96
1.9.1. İthalatçı Ülkeye Etkisi 96
1.9.1.1. İthalatçı Ülkenin Yerli Sanayisine Etkileri 96
1.9.1.2. İthalatçı Ülkenin Tüketicilerine Etkileri 98
1.9.1.3. Doktrindeki Değerlendirmeler 99
1.9.2. İhracatçı Ülkeye Etkisi 101
1.9.3. Dampingli Malı İhraç Eden Üçüncü Ülkelere Etkisi 101
1.10. DAMPİNGİN TÜRLERİ 102
1.10.1. Süresine Göre Sınıflandırma 102
1.10.1.1. Dönemsel–Arızi (Sporadic) Damping 103
1.10.1.2. Kısa Süreli (Short–run) Damping 104
1.10.1.3. Uzun Süreli –Kalıcı (Long–run) Damping 105
1.10.2. Kanunu Dolanma Yöntemine Göre Sınıflandırma 107
1.10.2.1. Dolaylı Damping 107
1.10.2.2. Montaj Dampingi 109
1.10.2.3. Gizli Damping 110
1.10.3. Damping Yapanın Amacına Göre Sınıflandırma 112
1.10.3.1. Saldırı Amaçlı (Offensives) Damping 112
1.10.3.1.1. Pazara Girebilmek veya Pazar Payını Genişletmek Amaçlı 112
1.10.3.1.2. Yıkıcı (Predatory) Damping 113
1.10.3.2. Savunma Amaçlı Damping 115
1.10.4. Damping Yapanların Sayısına Göre Sınıflandırma 115
1.10.4.1. Bireysel Damping 115
1.10.4.2. Kartel Dampingi 115
1.10.5. Dampingin Konusuna Göre Sınıflandırılması 116
1.10.6. Ortaya Çıkış Biçimine Göre Sınıflandırma 117
1.10.6.1. Üçüncü Ülke Dampingi 117
1.10.6.2. Navlun Dampingi 119
1.10.6.3. Girdi Dampingi 120
1.11. DAMPİNG BENZERİ KAVRAMLAR VE FARKLARI 120
1.11.1. Satış Dampingi 121
1.11.2. Sosyal Damping 122
1.11.3. Kur Farkı (Döviz Kuru) Dampingi 124
1.11.4. Düşük Fiyatlı İthalat 126
İKİNCİ BÖLÜM
DAMPİNGİN TESPİTİ
2.1. BENZER MAL 129
2.1.1. Genel Olarak 129
2.1.2. Değerlendirme 130
2.1.3. “Benzer Mal” Kavramının Rekabet Hukukundaki “İlgili Pazar” ve
“İkame Mal” Kavramları ile Karşılaştırılması 134
2.2. NORMAL DEĞER 136
2.2.1. Genel Olarak 136
2.2.2. Normal Değerin Belirlenmesi 139
2.2.3. Normal Değerin Belirlenmesinde Uygulanan Yöntemler 141
2.2.3.1. Esas Yöntem 141
2.2.3.1.1. Normal Değere Esas Alınacak İç Piyasa Fiyatının Tespiti 141
2.2.3.1.2. Normal Ticari İşlem Şartı 143
2.2.3.1.2.1. Mevzuat 144
2.2.3.1.2.2. Değerlendirme 150
2.2.3.1.3. Fiyatların Karşılaştırmaya Elverişli Olması 151
2.2.3.2. Alternatif Yöntemler 154
2.2.3.2.1. Benzer Malın Üçüncü Bir Ülkeye İhraç Fiyatını Esas Alan
Yöntem 155
2.2.3.2.2. Üretim Maliyetine Makul Bir Kâr Marjının Eklenmesi Esasına
Dayanan Yöntem (Oluşturulmuş Normal Değer) 158
2.2.4. Özel Durumlar 163
2.2.4.1. Piyasa Ekonomisi Uygulamayan Ülkelerden Yapılan İthalatta
Normal Değer 163
2.2.4.1.1. Genel Olarak 163
2.2.4.1.2. Piyasa Ekonomisi Uygulamayan (Non–market Economy)
Ülkelerin Tespiti 164
2.2.4.1.3. Piyasa Ekonomisi Uygulamayan Ülkelerden Yapılan
Dampingli İthalatta Özel Düzenleme Uygulanmasının Nedeni 167
2.2.4.1.4. Piyasa Ekonomisi Uygulamayan Ülkelerden Yapılan
Dampingli İthalatta Normal Değer Hesaplaması 169
2.2.4.1.5. Vekil Ülkenin (Surrogate Country) Seçimi 174
2.2.4.2. Üçüncü Ülke Üzerinden Yapılan İhracatta Normal Değerin
Belirlenmesi 175
2.3. İHRAÇ FİYATI 177
2.3.1. Genel Olarak 177
2.3.2. Tanım 177
2.3.3. Ana Kural 178
2.3.4. İstisna: Oluşturulan İhraç Fiyatı 179
2.4. ADİL KARŞILAŞTIRMA 182
2.4.1. Genel Olarak 182
2.4.2. Adil Karşılaştırmayı Etkileyen Faktörler 183
2.4.2.1. Adil Fiyat Karşılaştırmasını Etkileyen Fiziksel Özelliklerdeki
Farklılıklar 185
2.4.2.2. Adil Fiyat Karşılaştırmasını Etkileyen Fiziksel Özellikler Dışındaki
Farklılıklar 186
2.4.2.2.1. Vergilendirmeler 186
2.4.2.2.2. İndirimler ve miktar iskontoları 188
2.4.2.2.3. Ticaretin Seviyesi 189
2.4.2.2.4. Taşıma Giderleri 190
2.4.2.2.4.1. Genel Olarak Taşıma Giderleri ve Fiyat Karşılaştırmasına
Etkileri 190
2.4.2.2.4.2. Uluslararası Ticarette Başlıca Teslim Yöntemleri 191
2.4.2.2.5. Paketleme Masrafları 193
2.4.2.2.6. Kredi Masrafları ve Ödeme Koşulları 193
2.4.2.2.7. Satış Sonrası Servis Hizmetleri Maliyeti 194
2.4.2.2.8. Komisyon Ödemeleri 194
2.4.2.2.9. Diğer Hususlar 195
2.4.2.3. İspat Yükü 196
2.5. DAMPİNG MARJI 197
2.5.1. Tanımı 197
2.5.2. Damping Marjını Hesaplama Yöntemleri 198
2.5.2.1. Ağırlıklı Ortalamaların Karşılaştırılması 200
2.5.2.2. İşlem Bazında Karşılaştırılma 202
2.5.2.3. İstisnai Yöntem: Normal Değerin Ağırlıklı Ortalamasının Her
İşlemdeki İhracat Fiyatı ile Karşılaştırılması 205
2.5.2.4. Değerlendirme 207
2.5.3. Damping Marjının Hesaplanmasında Kurulun Yaklaşımı 209
2.5.4. Sıfırlama Yöntemi (Zeroing) 211
2.5.4.1. Tanımı ve Uygulaması 212
2.5.4.2. Değerlendirme ve Türkiye Uygulaması 215
2.5.5. Damping Marjının Hesaplanmasında Bireysellik İlkesi ve Örnekleme
İstisnası 216
2.5.5.1. Damping Marjının Bireysel Olarak Hesaplanması 216
2.5.5.2. Örnekleme 218
2.5.6. İhmal Edilebilir Damping Marjı (De Minimis) 222
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DAMPİNG SORUŞTURMASI, YERLİ ÜRETİM DALI, ZARAR VE NEDENSELLİK BAĞI
3.1. GENEL OLARAK 225
3.2. SORUŞTURMAYA YETKİLİ MERCİİ 226
3.2.1. İthalat Genel Müdürlüğü 227
3.2.2. İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu 228
3.2.2.1. Kurulun Yapısı 228
3.2.2.2. Kurulun Görevleri 230
3.2.2.3. Kurulun Çalışma Usul ve Esasları 232
3.2.3. Bakanlık 234
3.3. SORUŞTURMA SÜRECİ 235
3.3.1. Soruşturmanın Re’sen Başlatılması 235
3.3.2. Soruşturmanın Şikâyet Başvurusu ile Başlatılması 236
3.3.2.1. Şikâyet Başvurusunun Şekli 236
3.3.2.2. Şikâyet Başvurusunun İçeriği 237
3.3.2.3. Şikâyet Hakkı 241
3.3.2.4. Tek Bir Yerli Üreticinin Şikâyet Hakkı Üzerine Bir Değerlendirme 244
3.3.2.5. Yeterli Delil 245
3.3.3. İnceleme Süreci 247
3.3.3.1. Delillerin Doğruluğu ve Yeterliliğinin Denetlenmesi 248
3.3.3.2. Şikâyetin Üretim Dalı Tarafından veya Üretim Dalı Adına
Yapıldığının Tespiti 250
3.3.4. Soruşturmanın Açılıp Açılmayacağına İlişkin Nihai Karar 251
3.3.4.1. Soruşturmanın Açılmaması 252
3.3.4.2. Soruşturmanın Açılması 253
3.3.5. Soruşturma Süresi 255
3.3.6. Soruşturma Kime Karşı Açılır? 256
3.3.7. Bilgilerin Toplanması ve Doğrulanması 257
3.3.7.1. Bilgilerin Toplanması 257
3.3.7.2. Bilgilerin Doğrulanması 259
3.3.8. İşbirliğine Gelinmemesi 262
3.3.9. İlgili Tarafların Dinlenmesi ve Bilgilendirilmesi 265
3.3.9.1. İlgili Taraflar 265
3.3.9.2. İlgili Tarafların Dinlenmesi 268
3.3.9.3. İlgili Tarafların Bilgilendirilmesi 269
3.3.10. Gizli Bilgi ve Gizli Bilgilerin Korunması 272
3.4. YERLİ ÜRETİM DALI, ZARAR, KUSUR ve NEDENSELLİK BAĞI 275
3.4.1. Yerli Üretim Dalı 275
3.4.2. Zarar 278
3.4.2.1. Tanımı 278
3.4.2.2. Zarar Tespiti 279
3.4.2.3. Zarar Türleri 284
3.4.2.3.1. Maddi (Önemli) Zarar 284
3.4.2.3.1.1. Dampingli İthalatın Hacmi 285
3.4.2.3.1.2. Dampingli İthalatın Fiyatlar Üzerindeki Etkisi 286
3.4.2.3.1.2.1. Türkiye’deki Fiyatların Altında Satış 288
3.4.2.3.1.2.2. Fiyatların Düşmesi 290
3.4.2.3.1.2.3. Fiyatların Bastırılması 291
3.4.2.3.1.3. Dampingli İthalatın Yerli Üretim Dalı Üzerindeki Etkisi 292
3.4.2.3.2. Maddi (Önemli) Zarar Tehdidi 294
3.4.2.3.3. Bir Üretim Dalının Kurulmasının Fiziki Olarak Gecikmesi 296
3.4.3. Kusur 298
3.4.4. Nedensellik Bağı 299
3.4.4.1. Nedensellik Bağının Kurulması 300
3.4.4.2. Dampingli İthalat Dışındaki Nedenlerin Dışlanması 301
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DAMPİNGE KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER VE YARGISAL DENETİM
4.1. GEÇİCİ ÖNLEMLER 305
4.1.1. Genel Olarak 305
4.1.2. Hukuki Niteliği, Amacı ve Miktarı 306
4.1.3. Türleri ve Süresi 309
4.1.4. İlgililere Duyurulması ve Bilgilendirme 311
4.1.5. Geçici Önlemlerin Kaldırılması veya Kesin Önleme Dönüştürülmesi 312
4.2. KESİN ÖNLEMLER 313
4.2.1. Fiyat Taahhütleri 314
4.2.1.1. Genel Olarak 314
4.2.1.2. Amacı ve Niteliği 315
4.2.1.3. Türleri ve Uygulanması 317
4.2.1.3.1. Fiyatların Yeniden Düzenlenmesi 317
4.2.1.3.2. Dampingli İhracatın Durdurulması 319
4.2.1.4. Taahhütlerin İhlali 319
4.2.2. Dampinge Karşı Vergi 321
4.2.2.1. Özellikleri 322
4.2.2.1.1. Damping Marjını Geçememesi 322
4.2.2.1.2. Bireysel Olması 323
4.2.2.1.3. Zorunlu Olması 326
4.2.2.2. Anayasaya Uygunluğu ve Hukuki Niteliği 327
4.2.2.3. Konusu 331
4.2.2.4. Amacı 332
4.2.2.5. Süresi 333
4.2.2.6. Geriye Etkili Olarak Uygulanması 335
4.3. GÖZDEN GEÇİRME SORUŞTURMALARI 338
4.3.1. Ara Gözden Geçirme Soruşturması 339
4.3.2. Nihai Gözden Geçirme Soruşturması 342
4.3.3. Yeni İhracatçı İçin Gözden Geçirme Soruşturması 344
4.4. İADE SORUŞTURMALARI 345
4.5. ATLATMA VE ATLATMANIN ÖNLENMESİ USULLERİ 347
4.5.1. Önlemlerin Etkisiz Kılınmasına Karşı Soruşturma 349
4.5.2. Soruşturmanın Yeniden Açılması 353
4.6. YARGISAL DENETİM 356
4.6.1. İdari Yargı Yolu 356
4.6.2. Adli Yargı Yolu 360
4.6.2.1. Dampinge Karşı Özel Hukuk Yaptırımlarının Uygulanabilirliği 361
4.6.2.2. Damping ve Haksız Rekabet Hukuku 365
4.6.2.2.1. Genel Olarak 365
4.6.2.2.2. Dampingin TTK’nın Haksız Rekabet Hükümleri Doğrultusunda
Değerlendirilmesi 367
4.6.2.2.2.1. Dampingin Aldatıcılığı veya Dürüstlük Kuralına Aykırılığı 367
4.6.2.2.2.2. Dampingin Rakipler Arasında veya Tedarik Edenlerle
Müşteriler Arasındaki İlişkileri Etkilemesi 369
4.6.2.2.2.3. Doktrindeki Görüşler ve Değerlendirme 371
4.6.2.2.3. Damping Nedeniyle Açılabilecek Haksız Rekabet Davaları 374
4.6.2.2.3.1. Davacı Sıfatı 374
4.6.2.2.3.2. Davalı Sıfatı 376
4.6.2.2.3.3. Zamanaşımı 377
4.6.2.2.3.4. Kusur 378
4.6.2.2.4. Yetkili Hukukun Tayini 379
4.6.2.2.5. Değerlendirme 380
4.6.2.3. Damping ve Rekabet Hukuku 382
4.6.2.3.1. Genel Olarak 382
4.6.2.3.2. Damping Hukuku ve Rekabet Hukuku Arasındaki İlişki 384
4.6.2.3.3. Damping Hukuku ile Rekabet Hukukunun Karşılaştırması 385
4.6.2.3.4. Dampingin 4054 sayılı RKHK Doğrultusunda
Değerlendirilmesi 387
4.6.2.3.4.1. Genel Olarak 387
4.6.2.3.4.2. Yıkıcı Fiyatlandırma Kapsamında Değerlendirme 392
4.6.2.3.5. Korumacı Yaklaşım Karşısında Tüketici ve Kamu Menfaati 395
SONUÇ 399
KAYNAKÇA 403 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
