|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Teşekkür 5
Birinci Baskının Önsözü 7
İkinci Baskının Önsözü 9
Giriş 21
1. BANKALARIN KAYNAK YAPISI VE FONLAMA STRATEJİLERİ 25
I. MEVDUAT 26
A. Vadelerine Göre Mevduat 27
1. Vadesiz Mevduat 27
2. İhbarlı Mevduat 33
3. Vadeli Mevduat 33
4. Birikimli Mevduat 34
B. Türlerine Göre Mevduat 34
1. Tasarruf Mevduatı 34
2. Resmi Kuruluşlar Mevduatı 34
3. Ticari kuruluşlar Mevduatı 35
4. Bankalar Mevduatı 36
5. Diğer kuruluşlar Mevduatı 37
II. MEVDUAT DIŞI YÜKÜMLÜLÜKLER (NON–DEPOSIT LIABILITIES) 38
A. Bankaların Para Piyasalarından Fon Sağlama Olanakları 38
1. Bankalararası Borçlanmalar (Interbank Borrowing) 38
2. Banka Bonolarının İhracı 38
B. Bankalararası Piyasa İşlemlerinden Sağlanan Fonlar 39
1. Merkez Bankası Bankalararası TL Piyasası 39
2. Bankalararası Para Piyasası 40
3. Takasbank Para Piyasası 40
4. BİST Repo – Ters Repo Piyasası (BİST Para Piyasası) 41
5. Yurt Dışı Borçlanma Araçları (Euro Tahviller, Uluslararası Tahviller vb.) 42
6. Varlığa Dayalı Menkul Kıymet İhracı (Securitization) 42
7. Sendikasyon Kredileri 43
8. Kira Sertifikaları 43
9. Sermaye Benzeri Borçlanma Araçları 45
a. İlave Ana Sermaye Niteliğindeki Borçlanma Araçları 47
b. Katkı Sermaye Niteliğindeki Borçlanma Araçları 48
III. ÖZKAYNAKLAR VE SERMAYE YETERLİLİĞİ 48
A. Ana Sermaye (Tier 1 Capital) 49
B. Katkı Sermaye (Tier 2 Capital) 49
IV. BANKALARDA MEVDUAT FAİZ ORANLARININ BELİRLENME MEKANİZMASI 52
A. Para Politikası ve Politika Faizi 53
B. Faiz Koridoru ve Likidite Maliyeti 53
C. Finansal Piyasa Faizleri 54
D. Bankaların Likidite İhtiyacı 55
E. Rekabet Koşulları 55
F. Bankaların Fonlama Maliyeti 56
G. Net Faiz Marjı 56
H. Enflasyon Beklentileri 56
I. Düzenleyici Kurumlar ve Makroihtiyati Politikalar 56
İ. Vade Yapısı ve Risk 57
J. Banka ve Müşteri Bazlı Fiyatlama 57
V. BU BÖLÜMÜN (KAYNAK YAPISI VE FONLAMA) ANA ÇERÇEVESİ 58
VI. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 59
2. FON TRANSFER FİYATLANDIRMASI SİSTEMLERİ 61
I. FTF‘NİN ÖNEMİ 61
II. TEMEL FTF KAVRAMLARI 63
A. Fon Kaynak Birimi 63
B. Fon Kullanım Birimi 63
C. FTF Oranı 63
D. FTF Havuzu 64
III. FARKLI FON TRANSFERİ FİYATLANDIRMASI MODELLERİ VE UYGULAMA ESASLARI 64
A. Tek Havuz Modeli 64
1. Tek Havuz FTF Oranının Hesaplanması 65
2. Tek Havuz Modelinin Avantajları 67
3. Tek Havuz Modelinin Dezavantajları ve Sınırlılıkları 68
B. Çoklu Havuz Modeli 71
1. Çoklu Havuz Modelinin İşleyiş Mekanizması 71
2. Çoklu Havuz Modelinin Avantajları 77
3. Çoklu Havuz Modelinin Dezavantajları 79
4. Çoklu Havuz Modeli Uygulama Örneği 81
C. Eşleşen Vade Modeli 88
1. Eşleşen Vade Modelinin İşleyiş Mekanizması 89
2. Eşleşen Vade Modelinin Avantajları 90
3. Eşleşen Vade Modelinin Dezavantajları ve Zorlukları 91
4. Eşleşen Vade Modeli”nin FTF Uygulama Örneği 92
D. Getiri Eğrisi / Nakit Akışı Bazlı (Yield Curve / Cash Flow) FTF Modeli 93
1. Getiri Eğrisi Bazlı Modelin İşleyiş Mekanizması 96
2. Getiri Eğrisi Bazlı Modelin Avantajları 100
3. Getiri Eğrisi Bazlı Modelin Dezavantajları ve Zorlukları 101
E. FTF Sistemlerinin, Faiz Oranı ve Likidite Riskini Şubelerden Alarak Hazine bölümünde Toplaması 103
IV. BU BÖLÜMÜN (FON TRANSFER FİYATLANDIRMASI) ANA ÇERÇEVESİ 104
V. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 106
3. KREDİ FİYATLANDIRMASININ STRATEJİK ÇERÇEVESİ VE MALİYET YAPISI 109
I. STRATEJİK ÇERÇEVE 109
A. Bankanın İçsel Stratejileri (Banka Nereye Gitmek İstiyor?) 109
B. Piyasa ve Rekabet Dinamikleri (Rakipler Nerede Duruyor?) 110
C. Müşteri Faktörleri (Müşteri Ne İstiyor?) 111
II. MALİYET TABANI (FİYATLANDIRMANIN TEMELİ OLAN MALİYETLERİN KAPSAMLI ANALİZİ) 112
A. Fonlama Maliyeti 112
1. Mevduata Ödenen veya Alınan Kredi İçin Ödenen Faizler 113
2. Zorunlu Karşılıklar 113
3. Yurt Dışından Temin Edilen Kaynakların Maliyeti 117
4. Döviz Cinsi Kaynaklardan Kaynaklanan Kur Riskine Karşı Yapılan Hedging Maliyeti 118
B. Faaliyet Giderleri 119
C. Risk ve Sermaye Maliyetleri: Riskin Fiyatı 121
D. Yasal ve Düzenleyici Maliyetler 123
III. BU BÖLÜMÜN (STRATEJİK ÇERÇEVE VE MALİYET YAPISI) ANA ÇERÇEVESİ 123
IV. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 124
4. KREDİ FİYATLANDIRMA MODELLERİ VE UYGULAMALARI 125
I. MALİYET ARTI FİYATLANDIRMA (COST–PLUS) MODELİ 125
II. RİSKE DAYALI FİYATLANDIRMA (RİSK–ADJUSTED) MODELİ 127
III. İLİŞKİ FİYATLANDIRMASI (RELATIONSHIP PRICING) MODELİ 133
IV. PİYASA ODAKLI FİYATLANDIRMA (MARKET–BASED) MODELİ 134
V. ENTEGRE FİYATLANDIRMA MODELİ 135
VI. GÜNÜMÜZDE NAKDİ KREDİLERDE FİYATLANDIRMA PRATİĞİ 138
VII. BU BÖLÜMÜN (KREDİ FİYATLANDIRMA MODELLERİ) ANA ÇERÇEVESİ 138
VIII. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 139
5. TÜKETİCİ KREDİLERİNİN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER 141
I. FAİZ ORANLARI VE İLİŞKİLİ KAVRAMLAR 142
A. Gerçek Risksiz Faiz Oranı (Yalın Faiz Oranı) 145
B. Nominal Risksiz Faiz Oranı (Krf) 145
C. Enflasyon Primi 145
D. Geri Ödenmeme Riski Primi 146
E. Likidite Riski Primi 146
F. Vade Riski Primi 146
G. Yeniden Yatırım Riski Primi 147
H. Efektif Faiz Oranı 147
I. Reel Faiz Oranı 149
İ. Gösterge Faiz [Tahvil ve Bono (DİBS) Faizleri] 150
J. Politika Faizi 151
K. Gecelik Faiz Oranları (Borçlanma Faiz Oranı – Borç Verme Faiz Oranı) 152
L. Geç Likidite Penceresi Faizi Oranı 153
M. TCMB Faiz Oranlarını Belirlerken Dikkate Aldığı Faktörler 154
N. Reeskont Faiz Oranı 155
O. Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı 155
Ö. Akdi Faiz Oranı (Sözleşmesel Faiz) 156
P. Sabit Faiz – Değişken Faiz 157
R. Gecikme Faizi (Temerrüt Faizi) 157
S. Türkiye’deki Başlıca Yasal Faiz Türleri ve Tavanları 158
II. KAYNAK KULLANIMINI DESTEKLEME FONU VE BANKA SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ 160
III. KREDİ TAHSİS ÜCRETİ VE DİĞER MASRAFLAR (SİGORTA, EKSPERTİZ) 162
IV. PROMOSYONEL FİYATLANDIRMA 163
V. BU BÖLÜMÜN (KREDİLERİNİN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER) ANA ÇERÇEVESİ 166
VI. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 167
6. KREDİLERDE ÖDEME PLANI DIŞINA ÇIKILAN DURUMLAR 169
I. KREDİLERİN VADESİNDEN ÖNCE (ERKEN) ÖDENMESİ 169
A. Erken Ödemelerde Müşterinin Avantajlı Olduğu Durumlar 170
B. Erken Ödemelerde Müşterinin Dezavantajlı Olduğu Durumlar 170
C. Erken Ödemelerde Bankanın Dezavantajlı Olduğu Durumlar 171
D. Erken Ödemelerde Bankanın Avantajlı Olduğu Durumlar 172
II. SORUNLU KREDİLER (GECİKEN ÖDEMELER) 172
A. Kredi Yapılandırma (Restructuring) Durumlarında Hesaplamalar 172
B. Kredi Yeniden Yapılandırmalarında Fiyatlandırma 174
C. Kredi Risk Primi (KRP) ve Ölçümü 177
1. Kantitatif (Ölçülebilir) Risk Faktörleri 178
2. Kalitatif (Yoruma Dayalı) Risk Faktörleri 180
III. BU BÖLÜMÜN (ÖDEME PLANI DIŞINA ÇIKILAN DURUMLAR) ANA ÇERÇEVESİ 181
IV. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 182
7. KREDİ GERİ ÖDEME PLANLARINI HESAPLAMA YÖNTEMLERİ 183
I. EŞİT (SABİT) TAKSİT ÖDEMELİ PLAN 183
II. EŞİT (SABİT) ANAPARA ÖDEMELİ (AZALAN TAKSİTLİ) PLAN 186
III. BALON ÖDEMELİ VEYA ARA ÖDEMELİ GERİ ÖDEME PLANLARI 189
IV. BALON ÖDEMLERİN ERKEN VEYA GEÇ OLMASININ ETKİSİ 191
V. ARA DÖNEM ÖDEMESİZ PLANLAR 195
VI. ÖDEME TABLOLARININ HAZIRLANMASI VE MÜŞTERİYE SUNUMU 199
VII. SONSUZA KADAR DEVAM EDECEK TAKSİTLER 200
VIII. YILLIK EFEKTİF MALİYET ORANININ HESAPLANMASI VE ÖNEMİ 201
IX. BU BÖLÜMÜN (GERİ ÖDEME PLANLARI) ANA ÇERÇEVESİ 202
X. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 203
8. GAYRİNAKDİ KREDİLERİN FİYATLANDIRMASI 205
I. TEMİNAT MEKTUPLARI 206
A. Teminat Mektubu Komisyon Oranını Etkileyen Temel Faktörler 206
B. Teminat Mektubunun Dönemsel Komisyon Tutarının Hesaplanması 207
C. Teminat Mektubunun Tazmini (Nakit Paraya Çevrilmesi) 209
II. AKREDİTİFLER 210
A. Akreditifin Tarafları 210
B. Akreditif Fiyatlandırmasını Etkileyen Temel Unsurlar 211
1. Risk Odaklı Faktörler (Maliyetin Ana Belirleyicileri) 212
2. Operasyonel ve Yapısal Faktörler 213
C. Akreditif Fiyatlandırmasını Etkileyen Komisyon Türleri 214
III. KABUL/AVAL KREDİLERİ 215
IV. ÇEK YAPRAĞININ 5941 SAYILI KANUN ÇERÇEVESİNDE GAYRİNAKDİ KREDİ NİTELİĞİ 216
V. BU BÖLÜMÜN (GAYRİNAKDİ KREDİLERİN FİYATLANDIRMASI) ANA ÇERÇEVESİ 218
VI. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 219
9. ŞUBECİ VE PAZARLAMACIYA YÖNELİK UYGULAMALI FİYATLANDIRMA ÖRNEKLERİ VE PAZARLIK STRATEJİLERİ 221
I. FİRMALARLA BİRLİKTE GİRİLECEK ORTAK KAMPANYALAR 222
A. Kampanya Amaçlarının ve Hedef Kitlenin Netleştirilmesi 222
B. Maliyet Paylaşımı ve Gelir/Gider Beklentilerinin Belirlenmesi 222
C. Kampanyaya Özel Ürün Fiyatlandırması (İndirimler, Ek Faydalar) 222
II. KAMPANYA KÂRLILIK ANALİZİ VE BAŞABAŞ NOKTASI 223
A. Uygulama Örneği 1: Başabaş Analizi 224
B. Uygulama Örneği 2: Kârlılık ve Senaryo Analizi 226
C. Uygulama Örneği 3: Kredi Kartı Kampanyası 229
III. ÜYE İŞYERİ ANLAŞMALARI VE POS 233
A. Üye İşyeri Anlaşmaları ve Standart POS Komisyon Oranları 234
B. Taksitli Satışlarda Ek Komisyon veya Vade Farkı Uygulamaları 234
C. Müşteriye Yansıtılan ve İşyerinden Alınan Komisyonların Analizi 235
IV. VADESİZ MEVDUAT MÜŞTERİSİNE YÖNELİK ÖZEL FİYATLANDIRMA 236
A. Ortalama Vadesiz Bakiye Analizi 236
B. Vadesiz Bakiye Karşılığında Sunulabilecek İndirimli İşlem Komisyonları 236
C. Vadesiz Bakiye Karşılığında Kredi Faiz Oranlarında İndirim 236
1. Uygulama Örneği: Gerekli Bakiye 238
2. Uygulama Örneği: Gerekli Bakiye 239
V. TAKSİTLİ KREDİLERDE FİYATLANDIRMA VE PAZARLIK SÜREÇLERİ 242
VI. MÜŞTERİNİN TOPLAM İLİŞKİ KÂRLILIĞI 246
VII. ANKES YÖNETİMİNDE ZORUNLU KARŞILIKLARIN, KKDF VE BSMV‘NİN ETKİLERİ 248
A. Zorunlu Karşılıkların Ankes Yönetimine Etkileri 248
B. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu ve Banka Sigorta Muameleleri Vergisinin Ankes Yönetimine Etkileri 250
VIII. BU BÖLÜMÜN (FİYATLANDIRMA ÖRNEKLERİ VE PAZARLIK STRATEJİLERİ) ANA ÇERÇEVESİ 250
IX. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 251
10. ŞUBE PERSPEKTİFİNDEN FİYATLANDIRMA VE VERİMLİLİK ANLAYIŞI 253
I. FİYATLANDIRMADA TOPLAM İLİŞKİ KÂRLILIĞI VE STRATEJİK DEĞER BOYUTLARI 253
II. MÜŞTERİ SEGMENTASYONU 255
A. Banka Müşterilerinin Genel Segmentasyonu 256
B. Banka Müşterilerinin Ayrıntılı Segmentasyonu 257
C. Farklı Müşteri Segmentlerine Yönelik Ürün ve Fiyatlandırma Önerileri 259
1. Gençler, Emekliler ve KOBİ’ler İçin Ürün ve Fiyatlandırma Önerileri 259
a. Gençler Segmenti 259
b. Emekliler Segmenti 261
c. KOBİ’ler Segmenti 262
2. Genel Olarak Ürün ve Fiyatlandırma Önerileri 264
a. Ürün ve Hizmet Portföyünün Çeşitlendirilmesi 265
b. Dinamik ve Hedef Kitle Bazlı Fiyatlandırma Stratejileri 265
3. Müşteri Deneyimi ve Pazarlama Yaklaşımları 265
III. DAVRANIŞSAL FİNANS VE FİYATLANDIRMA PSİKOLOJİSİ 267
A. Çıpalama Etkisi 268
B. Çerçeveleme Etkisi 268
C. Yem Etkisi 269
D. Zihinsel Muhasebe (Mental Accounting) 270
E. Mevcudu Koruma (Statüko) Yanlılığı 270
IV. FİYATLANDIRMA ETİĞİ VE ŞEFFAFLIK 271
V. PAZARLIK VE KARAR ALMA SÜREÇLERİNDE ŞUBENİN KIRMIZI ÇİZGİLERİ 272
VI. YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ FİYATLANDIRMA VE KİŞİSELLEŞTİRMENİN GELECEĞİ 274
VII. BU BÖLÜMÜN (ŞUBE PERSPEKTİFİNDEN FİYATLANDIRMA VE VERİMLİLİK) ANA ÇERÇEVESİ 275
VIII. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 277
11. ŞUBE PERSPEKTİFİNDEN VERİMLİLİK ANLAYIŞI 279
I. BALANCED SCORECARD (BSC) UYGULAMALARI 279
A. Öğrenme ve Gelişme Perspektifi 280
B. İç Süreçler Perspektifi 281
C. Müşteri Perspektifi 281
D. Finansal Perspektif 282
E. Uygulamadaki Zorluklar ve Başarı Faktörleri 282
II. FİNANSAL AÇIDAN ŞUBELERİN PERFORMANS ÖLÇÜTLERİ 283
A. Kârlılık Ölçütleri 283
B. Hacim ve Büyüme Ölçütleri 284
C. Verimlilik ve Varlık Kalitesi Ölçütleri 285
III. MÜŞTERİ AÇISINDAN PERFORMANS ÖLÇÜTLERİ 287
A. İlişki Derinliği Ölçütleri 287
1. Çapraz Satış Oranı (Ürün Yoğunluğu) 287
2. Ana Banka Olma Oranı 288
B. Müşteri Memnuniyeti ve Sadakati Ölçütleri 288
1. Net Tavsiye Skoru (NTS) 289
2. Müşteri Kayıp Oranı 290
3. Şikâyet Yönetimi Performansı Göstergeleri 290
IV. İÇ SÜREÇLERİ AÇISINDAN PERFORMANS ÖLÇÜTLERİ 291
A. Faaliyet Etkinliği Ölçütleri 292
B. Risk Yönetimi Ölçütleri 293
V. ÖĞRENME VE GELİŞME AÇISINDAN PERFORMANS ÖLÇÜTLERİ 294
A. Personel Yetkinliği ve Memnuniyeti 294
B. Pazar ve Müşteri Bilgisi 295
VI. BU BÖLÜMÜN (ŞUBE PERSPEKTİFİNDEN FİYATLANDIRMA VE VERİMLİLİK) ANA ÇERÇEVESİ 296
VII. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 297
12. KATILIM BANKACILIĞI VE TİCARİ BANKACILIK KARŞILAŞTIRMASI 299
I. FONLAMA (KAYNAK TOPLAMA) AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMA 301
II. FON KULLANDIRMA AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMA 303
III. FİYATIN BELİRLENMESİ AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMA 305
IV. YÖNETİM BİÇİMİ AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMA 308
V. KATILIM BANKACILIĞI VE TİCARİ BANKACILIK ARASINDAKİ ETKİLEŞİM 308
VI. BU BÖLÜMÜN (KATILIM BANKACILIĞI) ANA ÇERÇEVESİ 309
VII. BU BÖLÜMLE İLGİLİ TEMEL VURGULAR 310
KAVRAMLAR SÖZLÜĞÜ 311
TEST SORULARI VE CEVAPLARI 327
Kaynakça 405
Kavram Dizini 409
Özgeçmişler 412 |