|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz vii
1. Bölüm
VASİYETNAMENİN TANIMI VE TÜRLERİ
GİRİŞ 1
I. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ 2
II. VASİYETNAMENİN TANIMI 3
III. VASİYETNAMENİN TÜRLERİ 4
A. Resmî Vasiyetname 5
1. Resmî Vasiyetnamenin Koşulları 6
a) Yetkilendirilmiş Görevli Tarafından Düzenlenme Zorunluluğu 6
b) Resmî Vasiyetnamenin Düzenleme Şeklinde Yapılma Zorunluluğu 8
c) Tanıkların Katılma Zorunluluğu 10
2. Türkçe Bilmeyenlerin Resmî Vasiyetname Düzenlemesinin Koşulları 11
3. Görme Engellilerin Resmî Vasiyetname Düzenleyebilmesinin Koşulları 12
4. Sağır ve Dilsizlerin Resmî Vasiyetname Düzenleyebilmesinin Koşulları 13
5. Karma Şekilde Düzenlenen Resmî Vasiyetnameler 15
a) Okuma Yazma Bilmeyen Ancak İmza Atabilen Kişiler Tarafından Düzenlenen Resmî Vasiyetname 15
b) Okuma Bilen Fakat İmza Atamayan Kişiler Tarafından Düzenlenen Karma Resmî Vasiyetname 16
B. El Yazılı Vasiyetname 17
1. El Yazılı Vasiyetnamenin Şekil Koşulları 17
a) Elle Yazılma Zorunluluğu 17
b) Düzenleme Tarihi 19
c) İmza 20
2. El Yazılı Vasiyetnamenin Resmî Vasiyetname ile Karşılaştırılması 21
C. Sözlü Vasiyetname 23
D. Ortak Vasiyetname 25
IV. KANUN KOYUCU TARAFINDAN VASİYETNAME TÜRÜ OLARAK DÜZENLENMEYEN ELEKTRONİK VE VİDEO VASİYETNAME 26
V. ARA DEĞERLENDİRME 29
2. Bölüm
VASİYETNAMENİN İPTAL SEBEPLERİ
GİRİŞ 34
I. VASİYETİN YAPILDIĞI SIRADA EHLİYETİN BULUNMAMASI 34
A. Vasiyetnamede Ehliyetin Hukukî Niteliği 34
B. Vasiyetname Yapma Ehliyetinin Koşulları 35
1. Ayırt Etme Gücü 36
2. Yaş 38
C. Ayırt Etme Gücünü Kaldıran Sebeplerin Vasiyetname Açısından Değerlendirilmesi 38
1. Akıl Hastalığı 38
2. Akıl Zayıflığı 39
3. Yaş Küçüklüğü 41
4. Sarhoşluk 42
5. Diğer Sebepler 42
D. Ayırt Etme Gücünün Nisbîliğinin Vasiyetname Açısından Değerlendirilmesi 43
E. Vasiyetname Yaparken Mirasbırakanın Tasarruf Ehliyetinin Bulunmaması 45
II. VASİYETİ DÜZENLEYENİN İRADESİNİN SAKATLANMIŞ OLMASI 49
A. Genel Olarak 49
B. Beyanın Arzuya Uyamaması 49
C. İrade Beyanındaki Sakatlığın İradenin Oluşumundaki Herhangi Bir Etkenden Kaynaklanması 52
D. Yanılma 53
1. Yanılma Kavramı 53
2. Yanılmanın Türleri 58
a) Beyanda Yanılma 58
b) İletmede Yanılma 60
c) Beyanın İçeriğinde Yanılma 61
d) Tarafta Yanılma 61
e) Miktarda Yanılma 62
f) Esaslı Olmayan Beyanda Yanılma 62
g) Saikte Yanılma 63
(1) Sübjektif Olarak Esaslı Sayılma 64
(2) Objektif Olarak Esaslı Sayılma 66
3. Yanılmada Nedensellik Bağı 68
E. Aldatma 68
1. Aldatmaya Yönelik Davranış 70
2. Aldatma Kastı 73
3. Nedensellik Bağı 75
F. Korkutma 79
1. Korkutma Eylemi 79
2. Hukuka Aykırılık 79
3. Korkutma Eylemi ile Vasiyetname Yapılması Arasında Nedensellik Bağının Olması Gerekir 82
III. TASARRUFUN İÇERİĞİ, BAĞLANDIĞI KOŞULLAR VEYA YÜKLEMELERİN HUKUKA VEYA AHLAKA AYKIRI OLMASI 82
A. Koşulun ve Yüklemenin Hukuka ve Ahlaka Aykırı Olması 82
a) Genel Olarak 82
b) Hukuka Aykırılık 83
(1) Emredici Hukuk Kuralına Aykırılık 84
(2) Kamu Düzenine Aykırılık 85
(3) Kişilik Haklarına Aykırılık 86
c) Ahlaka Aykırılık 88
(1) Ahlaka Aykırılık Kavramı 88
(2) Ahlaka Aykırılığın Değerlendirilmesinde Zaman Ölçütü 90
(3) Ahlaka Aykırı Saikin Tek Başına İptal Sebebi Olmaması 90
B. Koşulun Hukuka veya Ahlaka Aykırı Olması 93
1. Koşul Kavramı ve Türleri 93
2. Miras Hukukunda Hukuka veya Ahlaka Aykırılık Teşkil Edebilecek Nitelikte Bulunan Koşullar 95
a) Evlenme veya Evlenmeme Koşulunun Hukuka Aykırılık Yönünden Değerlendirilmesi 95
b) Din Seçme ve Değiştirme Koşulunun Hukuka Aykırılık Yönünden Değerlendirilmesi 97
c) Metres Vasiyetnamesi 97
3. Anlamsız ve Rahatsız Edici Koşulların Hukuka veya Ahlaka Aykırı Koşullardan Farkı 99
C. Yüklemenin Hukuka ve Ahlaka Aykırı Olması 99
1. Yükleme Kavramı 100
2. Yüklemenin İlgilisi 102
3. Yüklemenin Geçersizliğine Neden Olan Sebepler 103
IV. MİRAS HUKUKUNDA HAKSIZ ETKİLEME 105
A. Haksız Etkileme Kavramı 105
B. Haksız Etkileme Kavramının Ortaya Çıkışı 106
C. Haksız Etkilemenin Unsurları 107
D. Haksız Etkiyi Açıklayan İradenin Bastırılmasını Esas Alan Model 108
E. Haksız Etkilemenin Korkutma ile Karşılaştırılması 110
F. Haksız Etkileme Hâlinde Uygulanacak Yaptırım 112
V. TASARRUFUN KANUNDA ÖNGÖRÜLEN ŞEKİLLERE UYULMADAN YAPILMIŞ OLMASI 113
A. El Yazılı Vasiyetnamede Şekle Aykırılık 114
(1) Elle Yazılma Zorunluluğunun Kapsamı 114
(a) Elle Yazma Kavramı ve Kapsamı 114
(i) Mirasbırakanın Elini Kullanabilmesine Rağmen Farklı Uzvuyla Vasiyetname Yapması 114
(ii) Mirasbırakan Tarafından Aynı Vasiyetnamede Farklı Renkteki Kalemlerin Kullanılmış Olması 116
(iii) Mirasbırakan Tarafından Kalem Dışında Farklı Bir Aracın Kullanılması 117
(iv) Vasiyetnamenin Tamamının Mirasbırakan Tarafından Yazılmamış Olması 117
(v) Mirasbırakan Tarafından Vasiyetnamede Eklemeler Yapılması veya Yazılanların Üstünün Çizilmesi 119
(vi) Vasiyetnamenin Bir Kısmının Üçüncü Kişi Tarafından Hazırlanması veya Üçüncü Kişinin Müdahalesi 120
(vii) Vasiyetnamenin Hazırlanmasında Üçüncü Kişiden veya Destekleyici Araçlardan Yararlanılması 122
(viii) Birden Fazla Sayfadan Oluşan Vasiyetname Metni Arasında Dahili Bağlılığın Sağlanamaması 124
(b) Dil 125
(c) Metin 125
(2) Tarih 126
(a) Tarihin Alternatifli Zorunlu Unsur Niteliğine Aykırılık 127
(b) Tarihin Elle Yazılması Zorunluluğuna Aykırılık 127
(c) Tarihin Kasten Yanlış Ya Da Maddi Hata Sonucu Yanlış Yazılması 128
(d) Tarihin Eksik Yazılmış Olması 130
(e) Tarihin Hiç Belirtilmemiş Olması 131
(f) Aynı Vasiyetnamede Birden Fazla Tarihin Olması 131
(3) İmza 132
(a) İmzanın Yeri 133
(b) Birden Fazla İmzanın Bulunması 134
(c) İmzanın Bulunmaması 135
(d) İmzanın Sahte Olması 135
(e) İmzanın Dijital Kalemle Atılması 136
B. Resmî Vasiyetnamede Şekle Aykırılık 138
1. Yetkilendirilmiş Görevli Tarafından Düzenleme Zorunluluğuna Aykırılık 139
2. Resmî Vasiyetnamenin Düzenleme Şeklinde Yapılma Zorunluluğuna Aykırılık 141
3. Resmî Vasiyetnamenin Türüne Göre Öngörülen Şekil Kurallarına Aykırılık 142
4. Tanıkların Katılması Zorunluluğuna Aykırılık 146
5. İşlemde Birlik Prensibine Aykırılık Teşkil Etmemek 147
a) İşlemde Birlik İlkesi Tanımı 147
b) İşlemde Birlik İlkesinin Amacı ve Unsurları 147
c) Tanık Şerhinin İşlemde Birlik İlkesi Kapsamında Değerlendirilmesi 149
6. Düzenlemeye Katılma Yasağını İhlal Etmemiş Olmak 150
a) Mutlak Katılma Yasağının Amacı 150
b) Mutlak Katılma Yasağının Kapsamına Girenler 151
(1) Fiil Ehliyeti Olmayan Kişiler 151
(2) Bir Ceza Mahkemesi Kararıyla Kamu Hizmetinden Yasaklılar 152
(3) Okuryazar Olmayanlar 153
7. Nisbi Katılma Yasağı 154
a) Yasağın Amacı 154
b) Yasağın Kapsamı 154
(1) Mirasbırakanın Eşi ve Katılma Yasağı Kapsamındaki Hısımların Eşleri 155
(2) Mirasbırakanın Üstsoy ve Altsoy Kan Hısımları 156
(3) Mirasbırakanın Kardeşleri 157
8. Düzenlemeye Katılma Yasağına Aykırılığın Yaptırımı 158
9. Kazandırma Yasağını İhlal Etmek 158
a) Yasağın Amacı 158
b) Kazandırma Kavramı 159
c) Yasağın Kapsamına Giren Kişiler 159
d) Yasağa Aykırılığın Yaptırımı 162
C. Sözlü Vasiyetnamede Şekle Aykırılık 163
1. Sözlü Vasiyetnamenin Sebepleri ve Gerçekleşme Koşulları 163
a) Ölüm Tehlikesi 164
b) Ulaşımın Kesilmesi 165
c) Hastalık 166
d) Savaş 167
e) Diğer Olağanüstü Hâller 168
2. Sözlü Vasiyetnamede Sebeplerin Yokluğu 169
3. Sözlü Vasiyetnamede Tanıklığa İlişkin Yasal Sınırlamalara Aykırılık 169
4. Sözlü Vasiyetnamede Belgelendirme Görevine Aykırılık 170
VI. ARA DEĞERLENDİRME 173
3. Bölüm
VASİYETNAMENİN İPTALİ İLE
BENZER MÜESSESELERİN KARŞILAŞTIRILMASI
GİRİŞ 178
I. VASİYETNAMENİN İPTALİ İLE KANUN GEREĞİ KENDİLİĞİNDEN SONRADAN HÜKÜMSÜZ HÂLE GELMESİNİN KARŞILAŞTIRILMASI 178
A. Lehine Vasiyet Yapılan Kişi ya da Kişilerin Mirasbırakandan Önce Ölmesi 179
B. Boşanma 180
C. Evliliğin Butlanına Karar Verilmesi 183
1. Evliliğin Mutlak Butlanına Karar Verilmesi 183
2. Evliliğin Nisbî Butlanına Karar Verilmesi 185
3. Mirastan Yoksunluk Sebeplerinin Varlığı 186
D. Kararlaştırılan Koşul Nedeniyle 187
E. Sözlü Vasiyetname Sonrası Bir Ay İçinde Diğer Vasiyetname Yapma İmkânının Varlığına Rağmen Yapılmaması 188
II. VASİYETNAMENİN İPTALİ İLE VASİYETNAMENİN GERİ ALINMASININ KARŞILAŞTIRILMASI 188
A. Vasiyetnamenin İptali ile Yeni Vasiyetname Yapılarak Vasiyetnamenin Geri Alınmasının Karşılaştırılması 189
B. Vasiyetnamenin İptali ile Vasiyetnamenin Yok Etme ile Geri Alınmasının Karşılaştırılması 191
C. Vasiyetnamenin İptali ile Vasiyetnamenin Sonraki Tasarruflarla Geri Alınmasının Karşılaştırılması 195
III. Vasiyetnamenin İptali ile Vasiyetnamenin Yorumuyla Karşılaştırılması 197
A. Vasiyetnamenin Yorumu ve Vasiyetnamenin Yorumunda Esas Alınması Gereken Teori 198
1. İrade Teorisi 198
2. Beyan Teorisi 200
3. Güven Teorisi 201
B. Vasiyetnamenin Yorumlanmasının Gerekliliği 202
C. Vasiyetnamenin Yorumlanırken Düzenlendiği Andaki İradenin Esas Alınması 203
D. Vasiyetname İçin Yapılacak Yorumun Sınırları 204
E. Vasiyetnamenin Yorumunun Usul Hukuku Açısından Değerlendirilmesi 205
F. Vasiyetnamenin Yorumu ile Geçersizliği Arasındaki İlişki 206
G. Vasiyetnamenin Yorum Türleri 207
1. Açıklayıcı Yorum 208
a. Açıklık Prensibi 208
b. İma Prensibi 209
2. Tamamlayıcı Yorum 210
H. Vasiyetnamelere İlişkin Genel ve Özel Yorum Kuralları 213
1. Vasiyetnamelere İlişkin Genel Yorum Kuralları 213
a. Favor Negotii Kuralı 213
b. Goldene Regel Kuralı 213
2. Vasiyetnamelere İlişkin Özel Yorum Kuralları 214
a. Türk Medeni Kanunu m. 504/II – Kişinin veya Şeyin Belirtilmesinde Açık Yanılma 214
b. Türk Medeni Kanunu m. 516/II – Malvarlığının Belirli Bir Oranının Bırakılması 215
c. Türk Medeni Kanunu m. 517/III – Vasiyet Konusu Malın Terekede Bulunmaması 216
d. Türk Medeni Kanunu m. 519/III – Mirasın Reddi Hâlinde Vasiyet Alacağının Korunması 217
e. Türk Medeni Kanunu m. 544 – Sonraki Vasiyetnamenin Öncekini Tamamlaması 217
f. Türk Medeni Kanunu m. 581/II – Vasiyet Alacaklısının Mirasbırakandan Önce Ölmesi 218
g. Türk Medeni Kanunu m. 647/III – Tereke Malının Bir Mirasçıya Özgülenmesi 219
IV. VASİYETNAMENİN İPTALİ İLE VASİYETNAMENİN TAHVİLİNİN KARŞILAŞTIRILMASI 219
A. Vasiyetnamenin Tahvilinin Koşulları 219
B. Vasiyetnamenin Tahviliyle Vasiyetnamenin Yorumunun Karşılaştırılması 220
C. Vasiyetnamede Tahvilin Uygulanması 221
1. Türk Medeni Kanunu’nun 577. Maddesinin II. Fıkrası Gereğince Tahvilin Uygulanması 221
2. Ortak Vasiyetnamede Şekle Aykırılığın Tahvil Yoluyla Aşılması 222
a. Ortak Vasiyetnamede Şekle Aykırılık 222
b. Tahvil Yoluyla Ortak Vasiyetnamede Şekle Aykırılığın Aşılması 224
c. Tahvil Yoluyla Resmî Vasiyetname Şeklinde Yapılan Ortak Vasiyetnamenin Miras Sözleşmesine Çevrilmesi 225
d. Yargıtay'ın Görüşü 226
V. ARA DEĞERLENDİRME 227
4. Bölüm
VASİYETNAMENİN İPTALİ DAVASI
GİRİŞ 231
I. İPTAL DAVASI İLE YOKLUK VEYA KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜN TESPİTİ İÇİN AÇILAN DAVANIN KARŞILAŞTIRILMASI 232
A. İptal Davası ile Yokluğun Tespiti İçin Açılan Davayla Karşılaştırılması 233
B. İptal Davasıyla Kesin Hükümsüzlüğün Tespiti Davasının Karşılaştırılması 235
1. Vasiyetnamenin İçeriğinin Objektif Olarak Belirlenememesi 236
2. Vasiyetnamede Ağır Şekil Eksikliklerinin Bulunması 237
3. Vasiyetnamede Lehdarın Kim Olduğunun Tespit Edilebilmesinin Mümkün Olmaması 237
4. Vasiyetnameye Konu Tasarrufun İmkânsız Olması 238
II. İPTAL SEBEPLERİNİN SINIRLI SAYIDA OLMASI 239
III. İPTAL SEBEPLERİNİN DAVA YOLUYLA KULLANILMASI 239
IV. İPTAL DAVASININ YENİLİK DOĞURAN BİR DAVA OLMASI 240
V. İPTAL DAVASINDA İPTAL SEBEPLERİYLE BAĞLILIK 240
VI. İPTAL DAVASININ TARAFLARI 242
A. Davacı 242
1. Hukukî Menfaati Bulunan Mirasçı 242
2. Hukukî Menfaati Özellik Arz Eden Mirasçılar 245
a) Yedek Mirasçı Yönünden Menfaat Kavramının Değerlendirilmesi 245
b) Artmirasçı Yönünden Menfaat Kavramının Değerlendirilmesi 247
c) Miras Payını Devreden Mirasçı Yönünden Menfaat Kavramının Değerlendirilmesi 249
d) Vasiyet Alacaklısı Yönünden Menfaat Kavramının Değerlendirilmesi 249
B. Davalı 250
VII. İSPAT KÜLFETİ 251
A. Ehliyetsizliğin İspatı 251
B. İrade bozukluğu Hâllerinde İspat 253
C. Vasiyetname Üzerinden İnceleme Yapma Gerekliliği 254
D. Şekle Aykırılık İncelemesi Özel ve Teknik Bilgi Gerektirmez 255
VIII. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 257
IX. İPTAL DAVASININ KABULÜ VEYA REDDİ 257
A. İptal Davasının Kabulü 257
1. Tasarruf Yönünden 258
a) Bir Kısım Tasarruf ya da Tasarruflar Yönünden İptal Kararı Verilebilmesi 258
b) Belirli Mal Bırakma 261
2. Kişi Yönünden 262
a) Roma Hukukunda İptal Kararının Davacı ve Dava Dışı Kalan Kişiler Bakımından Etkisi 262
b) İngiliz Hukukunda İptal Kararının Davacı ve Dava Dışı Kalan Kişiler Bakımından Etkisi 264
c) Türk Hukukunda İptal Kararının Davacı ve Dava Dışı Kalan Kişiler Bakımından Etkisi 264
(1) Mirasçı Atama 266
(2) Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atama 267
B. İptal Davasının Reddedilmesi 268
X. DAVA AÇMA SÜRESİ 269
A. Normal Süre 271
B. Üst Süre 273
1. On Yıllık Süre 273
2. Yirmi Yıllık Süre 276
C. İptal Def’i 280
XI. ARA DEĞERLENDİRME 283
Sonuç 287
Kaynakça 297
Kavram Dizini 305 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
