|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
TEŞEKKÜR 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
ARAZİ HUKUKUNUN VE İMAR İHYA KURUMUNUN TARİHİ GELİŞİMİ
I. ARAZİ HUKUKUNUN TARİHİ GELİŞİMİ 25
A. Arazi Hukukunun Farklı Uygarlıklardaki Tarihi Gelişimi 25
B. İslam Arazi Hukukunun Gelişiminin Tarihçesi 35
II. İSLAM ARAZİ HUKUKU 38
A. İslam Arazi Hukukunun Temel Kavramları 38
1. Mal 39
2. Gayrimenkul 39
3. Mülkiyet 40
B. İslam Hukukuna Göre Arazi Mülkiyeti 42
C. İslam Hukukuna Göre Arazi Rejimi 43
1. İslam’ı Savaş Olmadan Kabul Edenlere Ait Arazi 43
2. Sulh Yolu ile Elde Edilen Arazi 43
3. Savaş Yolu ile Elde Edilen Arazi 44
D. İslam Hukukunda Arazi Çeşitleri 45
1. Arazi–i Memluke 45
2. Arazi–i Miriyye 47
3. Arazi–i Mevkufe 49
4. Arazi–i Metruke 50
5. Arazi–yi Mevât 50
III. İMAR VE İHYA KURUMUNUN ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞİMİ 52
A. Farklı Hukuk Sistemlerinde İmar ve İhya Kurumu 53
1. Roma Hukukunda İmar ve İhya Kurumu 53
2. Ortak Hukuk (Common Law) Sisteminde İmar ve İhya Kurumu 54
3. Kara Avrupası Sisteminde İmar ve İhya Kurumu 58
B. İslam Hukukuna Göre İmar ve İhya Kurumu 62
1. İslam Hukukuna Göre İmar ve İhyanın Tanımı 63
2. Mevât Arazilerin İhyasının Dayandığı Deliller 63
a. İhya ile İlgili Ayetler 63
b. İhya ile İlgili Hadisler 65
c. İhya ile İlgili İçtihatlar 67
3. İslam Hukukuna Göre Mevât Arazi Olma Şartları 69
a. Hanefi Mezhebi’ne Göre 70
b. Şafii Mezhebi’ne Göre 72
c. Maliki Mezhebi’ne Göre 72
d. Hanbeli Mezhebi’ne Göre 73
4. Mevât Arazilerin Unsurları 73
5. Mevât Arazilerin İhya Edilme Şekilleri 73
a. Hanefi Mezhebi 73
b. Maliki Mezhebi 75
c. Şafii Mezhebi 75
d. Hanbeli Mezhebi 76
6. Tahcir İşlemi 76
7. Mevât Arazinin İhyasında Gereken Şartlar 79
a. Muhyide (İhya Eden) Aranan Şartlar 79
aa. Muhyinin Müslüman Olması 79
bb. Devlet Başkanının İzni 80
b. İhya Edilen Arazide Aranan Şartlar 81
aa. İhya Edilecek Arazinin Bir Şahsın Hususi Mülkiyetinde
Bulunmaması 81
bb. İhya Edilecek Arazinin Üzerinde İrtifak Hakkı
Bulunmaması 82
cc. İhya Edilecek Arazinin Kamu Hizmetine Tahsis Edilen
Yerlere Bitişik Olmaması 83
dd. İhya Edilecek Arazinin Dar’ul İslam’da Olması 83
8. Mevât Arazinin İhya Aşamaları 84
a. Tahcir 84
b. Islah 85
c. Mülkiyet ve Kullanım 85
9. İhya Edildikten Sonra Terk Edilen ve Tekrar Mevât Araziye
Dönüşen Yerlerin İhyası 87
10. Mevât Arazi Üzerindeki Sular ve Ağaçlar 89
11. Mevât Arazideki Kuyular 90
12. Mevât Arazideki Madenler 91
İKİNCİ BÖLÜM
OSMANLI DEVLETİ’NDE İMAR VE İHYA YOLUYLA TOPRAK KAZANIMI
I. OSMANLI ARAZİ HUKUKU 93
A. Osmanlı Arazi Hukukunun Gelişimi 93
B. Osmanlı Arazi Rejimi 99
1. Arazi–i Memluke 99
2. Arazi–i Miriyye 101
a. Genel Olarak 101
b. Tımar Sistemi ve Mevât Arazi Bakımından Önemi 107
3. Arazi–i Mevkufe 110
4. Arazi–i Metruke 111
5. Arazi–yi Mevât 112
II. OSMANLI DEVLETİ’NDE ARAZİ KANUNNAMESİ’NDEN ÖNCE MEVÂT
ARAZİNİN İHYASI 115
A. İhya İçin Gereken Şartlar 115
1. Padişahın İzni 115
2. İhya Sayılabilecek Bir Fiilin İcrası 116
3. Süre 116
B. Arazi Kanunnamesi’nden Önce Mevât Arazinin İhyasıyla İlgili
Düzenlemeler 117
C. Klasik Dönem Fıkıh Kitaplarında Mevât Arazinin İhyasıyla İlgili
Hükümler 124
D. Osmanlı Klasik Döneminde Konuyla İlgili Mahkeme Kararları ve
Belgeler 134
III. ARAZİ KANUNNAMESİ’NDE İMAR VE İHYA KURUMUNUN
DÜZENLENMESİ 149
A. Arazi Kanunnamesi’nden Önce Devletin Siyasi ve İktisadi Durumu 149
B. Arazi Kanunnamesi’ni Doğuran Sebepler ve Kanunname’nin
Uygulanması 152
C. Arazi Kanunnamesi’ne Göre Arazi Çeşitleri 154
1. Arazi–i Memluke 154
2. Arazi–i Miriyye 156
3. Arazi–i Mevkufe 161
4. Arazi–i Metruke 162
5. Arazi–yi Mevât 165
D. Arazi Kanunnamesi’ne Göre Mevât Arazinin İhya Şartları 166
1. Arazinin Kimsenin Mülkü Olmaması 167
2. Arazinin Vakıf Malı Olmaması 169
3. Arazinin Miri Araziden Olmaması 170
4. Arazinin Bir Kasaba veya Köyün Merası, Kışlağı ve Yaylası
Olmaması 171
5. Arazinin Yerleşim Yerlerine Uzak Olması 172
6. İhya İçin İzin Alınması 173
E. İhya İçin İzin Alındıktan Sonraki Hukuki Süreç 178
F. İhya Sayılan Fiiller 180
G. Mevât Arazideki Ot ve Ağaçlar 181
H. Mevât Arazideki Madenler 182
I. Mevât Arazilerdeki Tarihi Eserler 182
J. Mevât Arazilerden Ahalinin Faydalanmasıyla İlgili Hükümler 184
K. Mevât Arazi Davalarında Görev ve Yargılama Usulü 188
L. Örnek Mahkeme Kararları ve Belgeler 190
IV. MECELLE’DE İMAR VE İHYA KURUMUNUN DÜZENLENMESİ 201
A. Mecelle–i Ahkâm–ı Adliye 201
B. Mecelle’ye Göre Mevât Arazinin Tarifi 202
C. Mecelle’ye Göre İhya’nın Tarifi 204
D. Mecelle’ye Göre İmar ve İhya Yoluyla Toprak Kazanımının Şartları 205
1. Arazinin Kimsenin Mülkü Olmaması 205
2. Arazinin Vakıf Malı Olmaması 207
3. Arazinin Miri Arazi Olmaması 208
4. Arazinin Bir Kasaba veya Köyün Merası ve Baltalığı Olmaması 209
5. Arazinin Yerleşim Yerlerinin Kenarlarının Dış Kısmına Uzak
Olması 211
6. Devlet Başkanının İzni Olması 213
E. İhya İçin İzin Alındıktan Sonraki Hukuki Süreç 216
F. Tahcir 220
G. Mevât Arazide Kazılan Kuyular ve Bulunan Sular ile Harimleri 223
1. “Harim” Kavramı 223
2. Mevât Arazide Kazılan Kuyular ve Harimleri 223
3. Mevât Arazideki Sular ve Harimleri 229
H. Mevât Arazide Dikilen Ağaçlar 233
I. Mevât Arazideki Otlar, Ağaçlar ve Ahalinin Faydalanmasıyla İlgili
Hükümler 234
1. Mevât Arazide Bulunan Otlar 234
2. Mecelle’ye Göre Mevât Arazide Bulunan ve Kendiliğinden
Yetişen Ağaçlar 236
J. Mevât Arazide Bulunan Tarihi Eserler 239
K. Mevât Arazi Davalarında Görev ve Yargılama Usulü 240
L. Mecelle Yürürlüğe Girdikten Sonra Mevât Arazi ile İlgili Verilen
Fetvalar 246
M. Emval–i Gayrimenkulenin Tahdid ve Tahriri Hakkında Kanun–u
Muvakkat 248
N. Örnek Mahkeme Kararları ve Belgeler 248
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİNDE İMAR VE İHYA
I. TAPU SİCİLİNİN ÜLKEMİZDEKİ TARİHİ GELİŞİMİ 273
II. 743 SAYILI TÜRK KANUNU MEDENİSİ’NDEN ÖNCE İMAR VE İHYA
YOLUYLA TOPRAK KAZANIMI 275
III. 04.10.1926–1934 TARİHLERİ ARASINDAKİ DÖNEM 277
A. 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi’nden Sonra İmar ve İhya Kurumu 277
1. 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi’nin Hazırlanışı 278
2. 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi’nin İhya Konusunda Zaman
Bakımından Uygulanması 280
B. 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi’ne Göre Sahipsiz Şeyler ve İhya 282
C. Arazi Davalarında Görev ve Yargılama Usulü 286
D. Konuyla İlgili Belgeler 288
IV. 1934–1945 YILLARI ARASINDAKİ HUKUKİ DURUM 289
A. 2613 Sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu ve 2644 Sayılı Tapu
Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesi 289
B. 2613 ve 2644 Sayılı Kanunlar Döneminde İhya ile İktisap Şartları 292
1. Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Yerlerde İktisap
Şartları 292
a. Toprak Tarıma Elverişli Olmayan Ham ve Çorak Bir Yer Olmalıdır 292
b. Toprak Kamu Hizmetine Tahsis Edilmemiş Olmalıdır 292
c. Miktar Bakımından Sınır 293
2. Devletin Özel Mülkiyetinde Olan Yerlerde İktisap Şartları 294
a. Toprak Kamu Hizmetine Tahsis Edilmemiş Olmalıdır 294
b. Kanunda İhya Olarak Sayılan Fiillerden Biri Gerçekleştirilmiş
Olmalıdır 294
c. İhya Edilen Yerin Zilyede Verilmesinde Sakınca Olmadığına
İlişkin Karar Olmalıdır 295
d. İhya Edilen Yerin Belirli Oranda Vergisi Ödenmelidir 295
e. İhya ile İktisap Edecek Kişi Türk Vatandaşı Olmalıdır 295
C. Kıyılar ve Denizin Doldurulması 296
D. Ormandan Tarla Açma 298
V. 1945–1966 YILLARI ARASINDAKİ DÖNEM 298
VI. 1966–1987 YILLARI ARASINDAKİ HUKUKİ DURUM 305
A. 766 Sayılı Tapulama Kanunu 305
1. 766 sayılı Tapulama Kanunu’nun Yürürlüğe Girişi 305
2. 766 Sayılı Tapulama Kanunu’na Göre İhya 306
B. Özel Kanunlarla Yapılan Değişiklikler Sonrası İhya 309
1. 1617 Sayılı Kanun 309
2. 1757 Sayılı Kanun 312
3. 3083 Sayılı Kanun 313
4. 3302 Sayılı Kanun ve 2/B Uygulaması 314
5. Yargı Kararları 314
VII. 1987–2002 YILLARI ARASINDAKİ HUKUKİ DURUM 329
A. Kadastro Kanunu’nun Yürürlüğe Girişi 329
B. Kadastro Kanunu ve 743 Sayılı Medeni Kanun’a Göre İmar ve İhyanın
Şartları 331
1. Taşınmaz Olağanüstü Zamanaşımıyla Kazanmaya Elverişli
Olmalıdır 331
a. Taşınmaz Tapu Kütüğünde Kayıtlı Olmamalıdır 331
b. Taşınmaz Özel Mülkiyete ve Zamanaşımı İle Kazanmaya
Elverişli Olmalıdır 332
aa. Arazi Devletin Hüküm ve Tasarrufunda Olmalıdır 332
bb. Arazi Orman Sayılan Yerlerden Olmamalıdır 334
cc. Arazi Kamu Hizmetine Tahsis Edilmiş Olmamalıdır 336
dd. Arazi Vakıf Arazilerinden Olmamalıdır 337
c. Araziye Masraf ve Emek Sarfedilmiş Olmalıdır 337
d. Arazi İmar ve İhya Edilip Tarıma Elverişli Hale Getirilmelidir 338
e. Taşınmaz İmar Planı İçerisinde Bulunmamalıdır 341
2. Zilyedliğe İlişkin Şartlar 342
a. Çekişmesizlik 343
b. Aralıksızlık 343
c. Yirmi Yıllık Süre 344
d. Malik Sıfatıyla Zilyedlik 346
e. Senetsizden Arazi Kazanmada Miktar Sınırı 347
C. Kadastro Kanunu’nun 46. Maddesiyle Tanınan Süre 348
D. Özel Bazı Davalar Bakımından Yargı Yolu 349
E. İhyaya Dayalı Davalarda Görev ve Yetki 350
F. Konuyla İlgili Yargı Kararları 351
VIII. 4721 SAYILI TÜRK MEDENİ KANUNU YÜRÜRLÜĞE GİRDİKTEN SONRAKİ
HUKUKİ DURUM 368
A. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesi 368
B. Olağanüstü Zamanaşımı ile Mülkiyetin Kazanılması 370
C. 5403 Sayılı “Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu” ve İlgili
Mevzuat 372
D. İhyanın Şartları 374
1. Taşınmaz Olağanüstü Zamanaşımı ile Kazanılmaya Elverişli
Olmalıdır 374
a. Taşınmaz Tapu Kütüğünde Kayıtlı Olmamalıdır 374
b. Taşınmaz Özel Mülkiyete ve Zamanaşımı ile Kazanılmaya
Elverişli Olmalıdır 375
aa. Arazi Devletin Hüküm ve Tasarrufunda Olmalıdır 375
bb. Arazi Orman Sayılan Yerlerden Olmamalıdır 377
cc. Arazi Kamu Hizmetine Tahsis Edilmiş Olmamalıdır 381
dd. Arazi Vakıf Arazilerinden Olmamalıdır 382
c. Araziye Masraf ve Emek Sarfedilmiş Olmalıdır 382
d. Arazi İmar ve İhya Edilip Tarıma Elverişli Hale Getirilmelidir 383
e. Arazi İmar Planı İçerisinde Bulunmamalıdır 386
2. Zilyedliğe İlişkin Şartlar 388
a. Çekişmesizlik 388
b. Aralıksızlık 389
c. Yirmi Yıllık Süre 390
d. Malik Sıfatıyla Zilyedlik 393
e. Senetsizden Arazi Kazanmada Miktar Sınırı 394
3. İmar ve İhya Davalarında Yargılama 394
a. İhya Olgusunun Tespiti 394
b. Hüküm 400
4. 1515 Sayılı Kanun Kapsamında Hukuki Durumun
Değerlendirilmesi 402
5. Yeni Arazi Teşekkülü 402
6. İşgal 403
E. Konuyla İlgili Yargı Kararları 404
SONUÇ 407
KRONOLOJİ 415
TERİMLER 417
KAYNAKLAR 421
KAVRAM DİZİNİ 457 |