|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 4
İÇİNDEKİLER 6
BİRİNCİ BÖLÜM SİGORTA HUKUKU VE TRAFİK SİGORTASI
I– GENEL OLARAK SİGORTA 27
1) SİGORTANIN TANIMI 27
2) SİGORTA’NIN TÜRKİYE’DEKİ GELİŞİMİ 32
3) TÜRK SİGORTA SİSTEMİNDE BULUNAN KURUMLAR 36
A) Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)…… 36
B) Güvence Hesabı 37
C) Türkiye Sigorta Birliği (TSB) 39
D) Sigorta Tahkim Komisyonu 40
a) Genel Olarak 40
b) Komisyonun Görevleri ve Amaçları 41
c) Komisyon Nasıl Çalışır 43
E) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi 44
F) Sigortacılık Eğitim Merkezi (SEGEM) 45
G) Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu 46
H) Özel Riskler Yönetim Merkezi (ÖRYM) 48
İ) Sigorta Acenteleri 48
J) Sigorta ve Reasürans Brokerleri 49
K) Sigorta Eksperleri 50
4) SİGORTANIN TEMEL İLKELERİ 51
A) Sigortalanabilir meşru bir menfaat olması 51
B) Azami iyi niyet ilkesi 52
C) Tazminat ilkesi 53
D) Halefiyet ilkesi 54
E) Hasara katılım ilkesi 55
F) Hasar ile riziko arasında illiyet ilkesi 56
5) SİGORTA İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR 57
A) Sigorta ettiren– Sigortalı 57
B) İşleten 58
C) Lehtar 62
D) Sigortacı (Sigorta Şirketi) 63
a) Sigorta Şirketlerinin ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluşu 64
b) Sigorta Şirketleri ve Reasürans Şirketlerinin Teşkilâtı 65
c) Sigorta Şirketlerinin Ruhsat Alma Zorunluluğu 66
d) Sigorta Şirketlerinin Ruhsat Talebinin Reddedilmesi 67
e) Sigorta Şirketlerinin Ruhsatlarının İptali 68
f) Sigorta Şirketlerinin Anasözleşme Değişiklikleri 69
g) İntifa ve Oy Kullanma Haklarının Edinilmesi 69
h) Tasfiye, Birleşme, Devir, Portföy Devri ve İflas 70
E) Sigortanın Konusu 70
F) Riziko 71
a) Riskin Tesadüfi (Rastlantısal) Olması 72
b) Riskin Ölçülebilir Olması 73
c) Riskin Parasal Değeri Olması 73
d) Risk Yasal Olmalı 74
e) Riskin Gerçekleşme İhtimali Düşük Olmalı 74
G) Prim 74
H) Sigorta Bedeli, Sigorta Değeri ve Sigorta Süresi 76
a) Sigorta Bedeli (Poliçe Teminatı) 76
b) Sigorta Değeri 77
c) Sigorta Süresi 78
İ) Teminat 78
J) Zeyilname 79
K) Reasürans 82
II– GENEL OLARAK TRAFİK SİGORTASI 83
1) TRAFİK SİGORTASININ TANIMI 83
2) TRAFİK SİGORTASININ ÖZELLİKLERİ 84
A) Sorumluluk Sigortasının Gelişimi 84
B) Sorumluluk Sigortası Kavramı ve Özellikleri 86
C) Trafik Sigortasının Hukukî Niteliği 87
D) Trafik Sigortasının Kapsamı 90
E) Trafik Sigortasının Tarafları 102
F) Trafik Sigortasının Sorumluluk Alanı 105
G) Trafik Sigortasının Başlangıcı ve Sonu 110
3) TRAFİK SİGORTASININ ŞARTLARI 113
A) Bir Fiil (Eylem) Olması 114
B) Eylemin Hukuka Aykırılık Olması 115
C) Hukuka Aykırı Fiil Sonucu Bir Zarar Doğması 116
D) Zarar Motorlu Bir Aracın İşletilmesinden Doğmalıdır 118
a) Motorlu Araç Kavramı 120
aa) Hareket gücüne sahip olması 120
bb) Kendi itici gücüyle hareket etmesi 121
cc) Karayolunda hareket etmesi 121
b) Motorlu Aracın İşletilme Hali 125
aa) Hareket halindeki araçlarda işletme kavramı 126
bb) Duran araçlarda işletme kavramı 128
E) Zarar ile Kaza Arasında Uygun İlliyet Bağı Olmalıdır 129
a) Birden çok sebebin aynı zararı birlikte meydana getirmesi 132
aa) Ortak illiyet 132
bb) Yarışan illiyet 134
cc) Seçimlik illiyet 135
b) Birden çok sebepten yalnız birinin zararı doğurması 136
F) Trafik Sigortacısı Sorumluluktan Kurtulduğunu İspat Edememiş olmalıdır…… 139
4) TRAFİK SİGORTASINA DAVA AÇMA ŞARTLARI 141
A) Trafik Sigortacısına Başvuru Şartı 142
a) Zarar gören dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunması gerekir 143
b) Sigortacının yazılı başvuruya 15 gün içinde hiç cevap vermemiş olması…. 149
c) Sigortacı yazılı başvuruya cevap vermiş ancak zarar görenin talebini tam karşılamamış olması nedeniyle uyuşmazlık çıkmış olması 150
B) Sigortacıya Başvuru Zorunluluğunun Dava Şartları Açısından Değerlendirilmesi 151
C) Dava Şartı Olarak Arabuluculuk 161
D) Dava Şartlarının İncelenmesi 164
İKİNCİ BÖLÜM TRAFİK SİGORTASI HÜKÜMLERİ
I– SİGORTA SÖZLEŞMESİ 167
1) Genel olarak 167
2) Sigorta sözleşmesinin yapılması sırasında susma 172
3) Temsil 174
A) Genel olarak 174
B) Talimat bulunmaması 175
4) Sigorta menfaatinin yokluğu nedeniyle sözleşmenin geçersizliği 175
5) Genel olarak sigortanın kapsamı 176
6) Sigorta süresi ve dönemi 183
A) Sigorta süresi 183
B) Sigorta dönemi 188
7) Sigorta ettiren dışındakilerin bilgisi ve davranışı 189
8) Sigorta sözleşmesinin feshi ve cayma 190
A) Olağanüstü durumlarda fesih 190
B) Sigorta priminin artırılmasında fesih 193
C) Kısmi fesih ve cayma 194
D) Tarafların aczi, takibin semeresiz kalması 194
E) Sigortacının iflası 196
F) Prim iadesi 198
9) Tebliğler ve Bildirimler 198
II– TARAFLARIN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 199
1) SİGORTACININ BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 199
A) Sigortacının Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü 199
B) Sigortacının Aydınlatma (Bilgilendirme) Yükümlülüğü 205
a) Genel Olarak 205
b) Aydınlatma Yükümlülüğünün Tanımı 207
c) Aydınlatma Yükümlülüğünün Amacı 208
d) Aydınlatma Yükümlülüğünün Kapsamı 208
e) Aydınlatma Yükümlülüğüne İlişkin Genel İlkeler 209
f) Aydınlatma ile Yükümlü Olanlar 211
g) Aydınlatmaya Muhatap Olanlar 213
h) Aydınlatma Yükümlülüğünün Şekli 213
i) Aydınlatma Yükümlülüğün Yerine Getirilmemesinin Sonuçları 219
C) Sigorta Poliçesi Verme Yükümlülüğü 224
a) Genel Olarak 224
b) Sigorta Poliçesinin İçeriği 230
D) Sigortacının Giderleri Ödeme Borcu 237
E) Sigortacının Tazminat Ödeme Borcu 242
a) Genel Olarak 242
b) Kısmi Tazminat Ödemeleri 245
c) Sigortacının Tazminat Borcundan Kurtulması 247
2) SİGORTA ETTİRENİN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 261
A) PRİM ÖDEME BORCU 261
a) Genel Olarak 261
b) Primin Ödenme Zamanı 270
aa) Genel Olarak 270
bb) Primlerin taksitlerinin muaccel olması 271
cc) Başkası lehine yapılan sigortada sigortalı veya lehtarın prim borcundan sorumluluğu 272
dd) Rizikonun gerçekleşmesi halinde ödenecek tazminattan ödenmeyen prim taksitlerinin mahsubu 273
c) Ödeme Yeri 275
d) Primin İndirilmesi 276
e) Prim Borcunun Ödenmemesinin Sonuçları 277
aa) İlk Primin Ödenmemesinin Sonuçları 277
i. Sigorta Şirketinin Sorumluluğunun Başlaması açısından 277
ii. Sigortacının Cayma Hakkını Kullanması Açısından 279
bb) Sonraki Prim Taksitlerinin Ödenmemesi ve Sigortacının Fesih Hakkı…… 286
i. Sigortacının sorumluluğu bakımından sonuçları 286
ii. Sözleşmenin feshi açısından 286
B) BEYAN YÜKÜMLÜLÜĞÜ 291
a) Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğü 297
aa) Genel olarak 297
i. Sigortalanacak Mala veya Sigortalının Şahsına İlişkin Önemli Hususlar 302
ii. Sigortalanan Malın Kullanım Şekli veya Sigortalının Mesleği 303
bb) Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilme Yöntemleri 305
i. Beyan Usulü 305
ii. Liste Usulü 306
iii. Karma Sistem 308
cc) Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirileceği Şekil 309
dd) Beyan Yükümlülüğün Yerine Getirileceği Zaman 309
ee) Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Sonuçları 312
i. Riziko Gerçekleşmeden Önce 312
ia. Cayma hakkı 314
ib. Prim farkını isteme hakkı 316
ii. Riziko Gerçekleştikten Sonra 317
ia. Tazminattan indirim yapma hakkı 318
ib. Tazminat veya bedel ödeme borcunun ortadan kalkması 320
b) Sözleşme Süresindeki Beyan Yükümlülüğü 327
aa) Genel Olarak 327
i. Rizikoyu Ağırlaştıran Hususların Bildirilmesi 329
ii. Riziko ağırlaşmasının unsurları 333
ia. Değişikliğin sigortacının izni olmadan gerçekleşmiş olması 333
ib. Değişikliğin esaslı olması 333
ic. Değişikliğin süreklilik arz etmesi 333
id. Değişikliğin sözleşme kurulduktan sonra ortaya çıkması 334
ie. Değişikliğin önceden beklenmeyen bir değişiklik olması 334
iii. Rizikonun hafiflemesi 335
bb) Sözleşme Süresindeki Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi Gereken Süre 336
cc) Sözleşme Süresindeki Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Sonuçları 337
i. İhlalin rizikonun gerçekleşmesinden önce öğrenilmesi 337
ii. İhlalin Riziko Gerçekleştikten Sonra Öğrenilmesi 340
ia. Rizikonun sigorta ettirenin ihmali ile ağırlaşması 341
ib. Rizikonun sigorta ettirenin kastı ile ağırlaşması 342
c) Riziko Gerçekleştiğindeki Beyan Yükümlülüğü 344
aa) Genel Olarak 344
bb) Sigorta Ettirenin Beyan Etmekle Yükümlü Olduğu Hususlar 347
cc) Sigorta Türlerine Göre Rizikonun Gerçekleşmesi 347
dd) Riziko Gerçekleştiğindeki Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi Gereken Süre 349
ee) Riziko Gerçekleştiğindeki Beyan Yükümlülüğünün İhlali 350
C) BİLGİ VERME VE ARAŞTIRMA YAPILMASINA İZİN VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ… 353
D) ZARARI ÖNLEME, AZALTMA VE SİGORTACININ RÜCU HAKLARINI KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 359
E) SÖZLEŞMEDE ÖNGÖRÜLEN YÜKÜMLÜLÜKLERİN İHLALİ 370
F) ZARAR GÖREN MAL VE ZARARIN GERÇEKLEŞTİĞİ YERDE DEĞİŞİKLİK YAPMAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 377
III– BAŞKASI (ÜÇÜNCÜ KİŞİ) LEHİNE SİGORTA 384
IV– GEÇMİŞE ETKİLİ SİGORTA 388
1) Genel Olarak 388
2) Geçmişe Etkili Sigortanın Şartları 390
A) Geçmişe etkili sigorta anlaşması olmalı 390
B) Rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin ortadan kalkmış olduğunun bilinmemesi 391
3) Geçmişe Etkili Sigorta Yapılmasının Sonuçları 393
V– MÜŞTEREK SİGORTA 395
VI– SORUMLULUK SİGORTASI HÜKÜMLERİ 397
1) GENEL HÜKÜMLER 397
A) Sorumluluk sigortası sözleşmesinin konusu ve kapsamı 397
B) Makul giderlerin sorumluluk sigortacısı tarafından karşılanması 399
C) Sigortalının Bildirim Yükümlülüğü ve Sigortacının Temerrüdü 401
D) Sorumluluk sigortacısının hukuki yardımları 402
a) Sigortacının sigortalı adına hukuki iş ve işlemleri yürütmesi 402
b) Sigortacının sigortalı adına hukuki iş ve işlemleri yürütmemesi 403
E) Sigortalın sorumluluk konusu olaya kasten neden olması 404
F) Doğrudan dava hakkı 406
G) Sigortacının zarar görenden bilgi alma hakkı 406
H) Sorumluluk Sigortalarında Takas Yasağı 408
İ) Sorumluluk Sigortasında Halefiyet 409
a) Sigortacının zarar görene yapmış olduğu ödeme sigorta teminatı kapsamında olmalıdır 410
b) Sigortacı halefiyet gereği ödediği miktar kadar diğer sorumlulara talep ve dava hakkı vardır. 413
c) Sigortacı gerçek zarar miktarı kadar talepte bulunabilecektir 413
2) ZORUNLU SORUMLULUK SİGORTASI HÜKÜMLERİ 415
A) Sözleşme yapma zorunluluğu 416
B) Zarar görenle ilişkide sigortacının ifa yükümlülüğü 418
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TRAFİK SİGORTASI KAPSAMINA GİREN TEMİNAT TÜRLERİ
I– MADDİ ZARARLAR TEMİNATI 421
1) Mala (Şeye) Gelen Zarar Tazminatı 421
2) Değer Kaybı Tazminatı 433
3) Araç Hasar Tazminatı 444
A) Aracın kısmi hasarlı olması 445
a) Hasar Gören Parçanın Orijinal Olması 448
b) Hasar Gören Parçanın Orijinal Olmaması 456
c) Aracın Onarım Yerinin Seçimi ve Sonuçları 458
d) Kısmi onarımda Hasarlı Parçaları Sigorta Şirketinin Talep etmesi 462
e) Kısmi Hasar Halinde Onarım Bedelinin Servise Yapılması 462
B) Aracın tam hasarlı ve ağır hasarlı olması 462
a) Aracın Tam Hasarlı olması 462
b) Aracın Ağır Hasarlı Olması 467
c) Aracın Pert Total Kabul Edilmesi ve Sonuçları 469
d) Hurda ve Çekme Belgelerinin Sigorta Şirketine İbraz edilememesi 474
C) Sigortalı aleyhine hasar bedeli ile ilgili dava açılması durumunda sigortacının davaya dahil olması 476
D) Sigortalı veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kimseler aleyhine cezai kovuşturmaya geçilmesi 477
E) Hasar miktarının yüzde ellisinin avans olarak ödenmesi 477
F) Tazminat ve giderlerin ödenmesi 478
II– SAĞLIK GİDERLERİ TEMİNATI 481
1) SAĞLIK HİZMETİ GİDERLERİ 483
A) 6111 Sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan sağlık hizmeti giderlerinden sorumluluk 484
a) 6111 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan sağlık hizmeti giderleri kanunun yürürlüğe girmesinden önce sigortacı tarafından ödenmiş ise SGK’dan rücu edebilir mi? 485
b) 6111 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan sağlık hizmeti giderleri kanunun yürürlüğe girmesinden sonra sigortacı tarafından ödenmiş ise SGK’na rücu edebilir mi? 486
c) 6111 Sayılı Kanun yürürlüğe girmesinden önce sağlık hizmeti giderleri talepli açılan tazminat davalarında SGK’nun taraf durumu 488
B) 6111 Sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra yapılan sağlık hizmeti giderlerinden sorumluluk 491
C) Trafik sigortası olmayan araçlar yönünden sorumluluk 492
D) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sağlık hizmeti teminatı 495
E) Sağlık hizmeti giderlerinin ispatı 502
2) İYİLEŞME GİDERLERİ 506
A) Sağlık hizmeti aldığı sırada yapılan diğer giderler 508
B) Taburcu olduktan sonra yapılan giderler 512
C) İlerde yapılacak giderler 513
D) İyileşme giderlerinin ispatı 520
3) BAKICI GİDERİ 522
A) Genel Olarak 522
B) Bakıcıya İhtiyaç Olup Olmadığının Tespiti 524
C) Yargıtay Uygulamalarına Göre Bakıcı Giderinin Belirlenmesi ve Sorumluluk… 525
D) Bakıcı Tazminatından Hakkaniyet İndirimi Yapılabilir mi? 529
E) Genel Şartlara Göre Bakıcı Giderlerinden Sorumluluk ve Bakıcı Giderlerinin Belirlenmesi 536
a) Geçici bakıcı giderinden sorumluluk 538
b) Sürekli bakıcı giderinden sorumluluk 541
c) Yargıtay kararları ile genel şartlar düzenlemesi arasında farklar 543
aa) Bakıcı gideri tazminatına esas alınacak gelirin belirlenmesi açısından. 543
bb) Bakıcı gideri tazminatında asgari ücretin hangi oranda esas alınacağı açısından 544
III– SAKATLANMA TEMİNATI 544
1) GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK KAYBI 546
A) Geçici iş göremezlik süresi 546
B) Geçici iş göremezlik kaybının tespiti 547
C) Geçici iş göremezlik kaybından trafik sigortasının sorumluluğu 553
2) SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK (MALULİYET) KAYBI 557
A) GENEL OLARAK 557
B) SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK (MALULİYET) ORANININ TESPİTİ VE UYGULANACAK MEVZUAT 562
a) Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü 565
b) Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 566
c) Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 566
d) Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik 569
e) Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik 571
aa) Yönetmeliğin amacı 575
bb) Yönetmeliğin Kapsamı 575
cc) Yönetmeliğin Dayanağı 576
dd) Tanımlar 576
ee) Engellilik Sağlık Kurulunun Teşkili 578
i. Birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarının tespiti 578
ii. Tek bir uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarının tespiti . 578
ff) Engellilik Sağlık Kurulunun çalışma usulü 580
gg) Yetkili sağlık kurum ve kuruluşları 580
hh) Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunun Düzenleme Usulü 583
ii) Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun düzenlenme usulü 584
jj) Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu ve Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun düzenleme esasları 585
kk) Raporların geçerlilik süresi 586
ll) Raporlara itiraz 588
mm) Kazanılmış haklar 589
nn) Yürürlükten kaldırılan yönetmelik 590
oo) Raporların elektronik ortamda düzenlenmesi 590
pp) Birden fazla hastalığı veya engeli bulunanların engel oranları . 590
f) Maluliyetin Tespitine İlişkin Mevzuatın Analizi 591
3) SAKATLIK TAZMİNATI HESAPLAMA USUL VE ESASLARI 596
A) GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİK SÜRESİ VE SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK ORANININ TESPİTİ 598
a) Kaza Tarihindeki Mevzuatın Uygulanması 599
b) Maluliyet Raporunu Hazırlayacak Sağlık Kurulu Heyeti 602
c) Zarar gören kişinin bizzat muayene edilmesi suretiyle maluliyetin belirlenmesi 609
d) Maluliyet oranı yaralanan kişinin mesleği, yaptığı işin özelliklerine göre belirlenmelidir 611
e) Maluliyet Oranı Belirlerken Dava Konusu Olayla İlgisi Olmayan Önceye Dayalı Maluliyetlerin Dahil Edilmemesi 612
f) Gelişen–Değişen Durum (Maluliyetin Niteliği ve Kapsamında Zaman İçinde Değişiklik Olması) 613
g) Post Travmatik Stres Bozukluğunun Tespiti 623
h) Alt Ekstremitede Bir Yıllık Sürenin Beklenmesi 629
i) Maluliyet Raporunun İçeriği 637
B) KUSURUN AĞIRLIĞININ TESPİTİ 641
a) Genel Olarak Kusur 641
b) Kusurun Dereceleri 644
aa) Kasıt 645
bb) İhmal 647
c) Kusurun İspat Yükü 649
d) Kusurun Belirlenmesinde Bilirkişinin Rolü 653
e) Ceza Mahkemesinin Kararının Hukuk Mahkemesine Etkisi 660
C) TAZMİNATA ESAS KAZANCIN TESPİTİ 667
a) Fiilen Bir İşi ve Kazancı Olanlar 669
aa) Bir iş yerine bağlı olarak bordrolu çalışanlar 669
bb) Bir iş yerine bağlı olmadan serbest çalışanlar 673
b) Fiilen Bir İşi Ve Kazancı Olmayanlar 682
aa) Ev Kadınları Yönünden 683
bb) Öğrenciler Açısından 685
cc) 18 Yaşından Küçük Çocuklar Açısından 689
c) Aktif–Pasif Dönem Tazminata Esas Kazançlar 692
d) Bilinen Dönem Bilinmeyen Dönem Kazançları 698
aa) Bilinen (İşlemiş) Dönem Kazancı 698
bb) Bilinmeyen Dönem Kazancı 706
e) Genel Şartlara Göre Kazancın Belirlenmesi 709
aa) Geçici ve Sürekli Sakatlık Tazminatı Hesaplama Usul ve Esasları……… 711
bb) Genel Şartlara Göre Aktif ve Pasif Dönemin Esasları 714
i. Genel Şartlara Göre Aktif Dönem Gelirinin Belirlenmesi 717
ii. Genel Şartlara Göre Pasif Dönem Gelirinin Belirlenmesi 719
cc) Askerlik Süresinde Gelirin Belirlenmesi 719
dd) Bilinen/İşlemiş Dönem Gelirinin Belirlenmesi 720
ee) Bilinmeyen/İşleyecek Dönem Gelirinin Belirlenmesi 720
D) MUHTEMEL HAYAT SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 723
a) PMF (Population Mesculine Et Fèminine) 1931 Fransa Hayat Tablosu…………. 724
b) CSO (Commissioners Standard Ordinary) 1980 ABD Hayat Tablosu 724
c) TRH–2010 (Ulusal Mortalite) Hayat Tablosu 725
E) EKONOMİK GELECEĞİN SARSILMASINDAN DOĞAN ZARARLAR 733
IV– DESTEKTEN YOKSUN KALMA (ÖLÜM) TEMİNATI 744
1) ÖLÜM HALİNDE UĞRANILAN ZARARLAR 744
A) Cenaze giderleri 746
B) Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar 749
a) Ölüm Halinde Uğranılan Tedavi Giderleri 752
aa) Trafik kazası nedeniyle ölüm halinde trafik sigortasından talep edilemeyecek tedavi giderleri 753
bb) Trafik kazası nedeniyle ölüm halinde trafik sigortasından talep edilebilecek tedavi giderleri 756
b) Ölüm Hemen Gerçekleşmemişse Çalışma Gücünün Azalmasından Ya Da Yitirilmesinden Doğan Kayıplar 760
aa) Ölüm hemen gerçekleşmemişse çalışma gücünün azalması (geçici iş göremezlik) nedeniyle uğranılan zararlar 760
bb) Ölüm hemen gerçekleşmemişse çalışma gücünün yitirilmesi (maluliyet) nedeniyle uğranılan zararlar 761
C) Ölenin Desteğinden Yoksun Kalan Kişilerin Bu Sebeple Uğradıkları Kayıplar… 765
2) DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ TANIMI VE NİTELİĞİ 767
A) Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Tanımı 767
B) Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Niteliği 768
3) DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ ÖZELLİKLERİ 774
A) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Bağımsız Bir Tazminattır 775
B) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kendine Özgü Bir Tazminattır 781
C) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Maddî Tazminat Niteliğindedir 782
D) Destek Kaybından Doğan Zarar Yansıma Yoluyla Uğranılan Bir Zarardır . 784
a) Genel Olarak 784
b) Yansıma Yoluyla Zarara Uğrayanlar Bakımından Tazminatın Kapsamı……. 786
c) Giderilecek Zarar Bakımından Tazminatın Kapsamı 787
E) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nafaka Borcu Değildir 788
F) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Haczedilemez 791
4) DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ ÖZEL ŞARTLARI 791
A) Bir Ölüm Olması 791
B) Ölen Kişinin Destek Olması 792
a) Gerçek (Fiili) Destek 795
aa) Eşlerin birbirlerine desteği 796
i. Destek Olarak Koca 797
ii. Destek Olarak Evli Kadın 800
bb) Çocukların anne ve babasına desteği 805
cc) Anne ve babanın çocuklara desteği 807
dd) Kardeşin kardeşe desteği 818
ee) Medeni Nikah Olmaksızın Birlikte Yaşayanların desteği 821
b) Farazi Destek 829
aa) Küçük çocuğun anne ve babasına desteği 830
bb) Nişanlının destek durumu 833
C) Bakım İlişkisi Olması 839
a) Bakma kavramı 839
b) Bakım ilişkisinin unsurları 841
aa) Bakım fiili (eylemli), düzenli ve sürekli olmalıdır 842
bb) Bakım karşılıksız olmalıdır 844
cc) Bakım ekonomik olmalıdır 844
dd) Destek bakım gücüne sahip olmalıdır 846
ee) Bakım ahlâka aykırı bir amaç taşımamalıdır 850
D) Destek Talep Edenin Bakım İhtiyacı İçinde Bulunması 851
5) DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI HESAPLAMA USUL VE ESASLARI 855
A) TARAFLARIN KUSURUNUN TESPİTİ 857
B) TAZMİNATA ESAS ALINCAK DESTEĞİN GELİRİNİN BELİRLENMESİ 859
a) Genel Olarak 859
b) Hükme En Yakın Tarihteki Gelir 864
c) Gerçek Desteğin Gelirinin Belirlenmesi 873
aa) Bir işyerine bağlı olarak ücretle çalışanların geliri 873
bb) Serbest çalışanların geliri 881
cc) Küçük çocuk desteklerin geliri 887
dd) Ev hanımının geliri 890
d) Aktif– Pasif Döneme Esas Kazanç 892
e) Bilinen Dönem Bilinmeyen Döneme Esas Kazanç 895
aa) Bilinen (işlemiş) dönem kazancı 895
bb) Bilinmeyen (işleyecek)dönem kazancı 897
f) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına Göre Desteğin Gelirin Belirlenmesi 902
aa) Genel Şartlara göre desteğin aktif dönemde tazminata esas gelirinin tespiti 903
bb) Genel Şartlara göre destek şahsın tazminata esas pasif dönem gelirinin tespiti 906
cc) Genel Şartlara göre işlemiş (bilinen) dönem gelirinin tespiti 908
dd) Genel Şartlara göre işleyecek (bilinmeyen) dönem gelirinin tespiti… 909
C) DESTEKTEN YOKSUN KALANLARIN DESTEK PAYLARI 910
a) Genel Olarak 910
b) Yargıtay’ca Kabul Edilen Destek Payları 913
aa) Genel olarak 913
bb) Çocuksuz eşin payı 919
cc) Çocuklarla birlikte eşin payı 920
dd) Eş ve çocuklar ile birlikte anne ve babanın payı 923
ee) Küçük çocukların ana–babalarına varsayımsal destekliği 930
ff) Kardeşin kardeşe destekliğinde destek payları 937
D) DESTEK VE DESTEKLENENLERİN BAKİYE ÖMÜRLERİNİN TESPİTİ 938
a) PMF (Population Mesculine et Fèminine) 1931 Fransa Hayat Tablosu………… 943
b) CSO (Commissioners Standard Ordinary) 1980 ABD Hayat Tablosu 945
c) TRH–2010 (Ulusal Mortalite) Hayat Tablosu 946
E) DESTEKTEN YOKSUN KALANLARIN BAKIM SÜRELERİ 951
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TRAFİK SİGORTASININ SORUMLULUĞU
I– TRAFİK SİGORTASININ SORUMLULUK KAPSAMI 963
1) Trafik Sigortası Kapsamında Olan İşletenin Sorumluluğu 964
A) Trafik sigortasının sorumluluğu ve gerçek işleten 966
a) Araç maliki 967
b) Aracın mülkiyeti muhafaza kaydıyla alıcısı 968
c) Aracın uzun süreli kiracısı, ariyet ve rehin alanı 969
B) Trafik sigortasının sorumluluğu ve farazi işleten 974
a) Motorlu araçla ilgili mesleki faaliyette bulunan kişiler 974
b) Yarış düzenleyicileri 976
c) Motorlu aracı çalan veya gasbeden kişiler 978
d) Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri 983
C) Trafik sigortasının sorumluluğunda ki işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişiler 985
a) Sürücü. 986
b) Diğer yardımcılar. 987
2) Trafik Sigortasının Kapsamında Olmayan İşletenin Sorumlulukları 989
A) İşletilme halinde olmayan aracın vermiş olduğu zarardan sorumluluk 989
a) İşletilme halinde olmayan motorlu bir aracın sebep olduğu trafik kazası olmalıdır 990
b) Zarar görenler kazaya, işletenin veya yardımcılarının kusurunun veya aracın bozukluğunun sebep olduğunu ispat etmelidir 991
B) Kazadan sonra yapılan yardım çalışmaları sırasında doğan zararlardan işletenin sorumluluğu 994
II– TRAFİK SİGORTASI TEMİNATI DIŞINDA KALAN HUSUSLAR 996
1) Karayolları Trafik Kanununa Göre Teminat Dışında Kalan Hususlar 996
A) İşletenin; Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler 997
B) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler 998
C) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler 1000
D) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre trafik sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler 1001
E) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar 1002
F) Manevi tazminata ilişkin talepler 1002
G) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri 1003
H) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri 1004
İ) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat talepleri 1005
J) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar,… 1006
K) Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminatı talepleri 1006
L) Terör nedeniyle uğranılan zararlar 1008
2) Genel Şartlara Göre Teminat Dışında Kalan Haller 1009
3) Tek taraflı trafik kazalarında işleten veya sürücünün yüzde yüz kendi kusuru ile kendi ölümüne neden olması durumunda zorunlu mali sorumluluk sigortasının sorumluluğu 1014
III– SİGORTACININ SİGORTALISINA RÜCU ŞARTLARI 1032
1) Zarar verici olayın kast veya ağır kusur sonucu oluşması 1039
2) Ehliyetsiz araç kullanmak 1043
3) Alkollü (Uyuşturucu veya keyif verici maddeler alarak) araç kullanmak 1049
4) İstiap haddini aşmak ruhsat olmadan yolcu veya patlayıcı–parlayıcı madde taşımak 1059
5) Sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesinden sonra gerekli yükümlülükleri yerine getirmemesi 1068
6) Aracın çalınması veya gasp edilmesinde sigortalının ihmali 1072
7) Olay yerini terk etme ve kaza ve alkol raporu düzenlenme yükümlülüğüne aykırı davranmak 1079
IV– SİGORTACININ SORUMLULUĞUNU KALDIRAN ANLAŞMALAR VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 1086
V– GARAMETEN ZARAR GİDERİM İLKESİ 1092
VI– SİGORTALI ARACIN EL DEĞİŞTİRMESİ DURUMUNDA SORUMLULUK 1097
BEŞİNCİ BÖLÜM TRAFİK SİGORTASININ SORUMLULUKTAN KURTULMASI & TAZMİNATTAN İNDİRİM VE MAHSUPLAR
I– TRAFİK SİGORTACISININ SORUMLULUKTAN KURTULMASI VEYA SORUMLULUĞUNUN AZALTILMASI 1102
1) Trafik Sigortasını Sorumluluktan Kurtaracak Ön Şartlar 1103
A) İşletenin kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurunun bulunmaması 1103
B) Araçtaki bir bozukluğun kazayı etkilememiş olması 1104
2) Trafik Sigortasının Sorumluluktan Kurtulmasının Özel Şartları 1105
A) Mücbir Sebep 1105
a) Mücbir sebebin şartları 1107
aa) Mücbir sebebi teşkil eden bir olay olmalıdır 1108
bb) Zarar verenin dışında bir olay olmalıdır (Haricilik) 1108
cc) Bir davranış normunun veya borcun ihlâli 1110
dd) Mücbir sebep ile zararlı sonuç arasında illiyet bağı olmalıdır . 1110
ee) Kaçınılmazlık 1110
b) Mücbir sebebin hükümleri 1111
B) Zarar Görenin Ağır Kusuru 1114
C) Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru 1118
II– TAZMİNATTAN YAPILACAK İNDİRİMLER 1126
1) HAKKANİYET İNDİRİMİ 1126
2) ASKERLİK SÜRESİ 1138
A) Sakatlık Tazminatı Yönünden 1138
B) Destekten yoksun kalma tazminatı yönünden 1142
3) HATIR İÇİN TAŞIMA VE KULLANDIRMA İNDİRİMİ 1144
A) Genel olarak 1144
B) Hatır İçin Taşıması ve Kullandırma İndiriminin Şartları 1146
a) Taşıma ve kullandırma ücretsiz olmalıdır 1146
b) Hatır için taşınan veya kullanan kişinin ölmesi ya da yaralanması 1151
c) Ölüm veya yaralanma hatır taşıması sırasında olmalıdır. 1152
C) Hatır İçin Taşımada Maddi ve Manevi Tazminat Talepleri 1152
D) Hatır İçin Taşımada Zamanaşımı 1153
E) Hatır Taşımasının İleri Sürülmesi ve İspat Yükü 1153
F) Hatır İçin Taşınanın Uğradığı Zararların Trafik Sigortası Teminat Kapsamında Olup Olmadığı 1159
G) Hatır taşıması indiriminde hâkimin taktir yetkisi 1169
H) Hatır İndiriminin diğer sorumlulara etkisi 1173
4) MÜTERAFİK (ORTAK) KUSUR İNDİRİMİ 1174
A) Genel Olarak 1174
B) Müterafik (Ortak) Kusurda İndirim Sebepleri 1180
a) Zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması 1181
b) Zarar görenin zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması 1183
c) Zarar gören tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış olması 1184
d) Tazminatın Ödenmesi Zarar Verenin Mali Durumunu Kötüleştirilmesi………. 1189
aa) Zarar sorumlusunun hafif kusurlu olması 1190
bb) Belirlenen tazminatı ödemekle zarar veren yoksulluğa düşecek olması 1192
cc) Hakkaniyetin indirimi gerektirmesi 1193
C) Müterafik Kusur İndirimi Oranı 1196
D) Müterafik Kusurun İleri Sürülüşü 1200
III– DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARINI AZALTAN HALLER 1201
1) Mirastan Elde Edilecek Menfaatler 1202
2) Yetiştirme Giderleri 1209
3) Hayatta Kalan Eşin Tekrar Evlenme İhtimali 1212
A) Evlenme ihtimalinin belirlenmesi 1212
B) Evlenme ihtimalinin belirlenme tarihi 1220
IV– ZARAR GÖRENLERE YAPILAN ÖDEMELERİN TAZMİNATTAN MAHSUBU 1226
1) Sosyal Güvenlik Kurumunca Yapılan Ödeme ve Bağlanan Gelirlerin Tazminattan Mahsubu 1226
A) Genel olarak 1226
B) Trafik İş Kazası 1229
C) İşverenin sorumluluğunun kapsamı 1233
a) İç tavan 1233
b) Dış tavan 1234
D) İşverenin 5510 sayılı Kanun 23. maddesi açısından sorumluluğu 1237
E) Üçüncü kişinin sorumluluğu 1238
F) İlk peşin sermaye değerindeki artış veya eksilmenin rücu hakkı üzerindeki etkisi 1242
a) Sigortalıya ve hak sahibine bağlanan gelirin kesilmesi durumu 1242
b) Sigortalının iş göremezlik derecesinde artmanın veya azalması durumu 1243
c) Farklı sigorta kollarına ait gelir ve aylıkların birleşmesi durumu 1245
G) Rücu edilemeyecek ödemeler 1249
2) Emekli Sandığınca Yapılan Ödemeler 1254
3) Özel Sigorta Ödemeleri 1258
A) Can Sigortaları 1258
B) Sorumluluk Sigortaları 1260
4) İfa Amacını Taşıyan Ödemeler 1262
A) Genel olarak 1262
B) İfa amacını taşıyan ödemelerin güncellenerek mahsubu konusunda görüşler 1264
C) Ödemelerin güncellenmesi konusunda görüşümüz 1274
V– ZARAR GÖRENİN İBRASI VE DAVADAN FERAGATİNİN DİĞER TAZMİNAT SORUMLULARI YÖNÜNDEN SONUÇLARI 1280
1) Zarar görenin ibra ve feragatinin sonuçları 1280
A) Genel olarak 1280
B) Zarar görenin sorumlulardan birini tam ibra etmesi 1282
C) Zarar görenin sorumlulardan biri hakkındaki feragati 1287
2) Zarar görenlerin sorumlulardan biri ile yaptığı ibra sözleşmesinin diğer sorumlulara etkisi 1288
A) Zarar görenin trafik sigortacısını ibra etmesinin sonuçları 1288
B) Zarar görenin sürücüyü ibra etmesinin sonuçları 1292
C) Zarar görenin işleteni ibra etmesinin sonuçları 1294
VI– İNDİRİM VE MAHSUPLARDA SIRA 1295
1) Hatır taşıması indirimi 1297
2) Müterafik (ortak) kusur indirimi 1298
3) Hesaplanan tazminattan mahsup edilecek ödemeler 1301
4) İndirim ve ödemelerin mahsubunda farklı sıralamanın tazminat miktarına etkisi 1301
A) Hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi önce daha sonra ödemeler mahsup edilmesi durumunda tazminat hesabı 1310
B) Önce ödemeler mahsup edilip daha sonra hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması durumunda tazminat hesabı 1311
ALTINCI BÖLÜM TRAFİK SİGORTASINA KARŞI AÇILAN DAVALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– GENEL OLARAK ZAMANAŞIMI 1313
1) Zamanaşımının ilkeleri 1316
2) Zamanaşımı ile hak düşürücü süre arasında ki farklar 1317
II– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 1319
1) İKİ YILLIK KISA SÜRELİ ZAMANAŞIMI 1320
A) Zarar görenin zararı öğrenmesi 1320
B) Zarar görenin tazminat yükümlüsünü öğrenmesi 1326
2) ON YILLIK KESİN (MUTLAK) SÜRELİ ZAMANAŞIMI 1328
3) CEZA ZAMANAŞIMI 1329
A) Haksız fiilin aynı zamanda suç teşkil etmesi 1335
B) Fiil için ceza kanunlarının öngördüğü zamanaşımı süresi tazminat davasında öngörülen zamanaşımı süresinden daha uzun olmalıdır 1341
III– TAZMİNAT SORUMLULARIN BİRBİRLERİNE RÜCU ve HALEFİYETTE ZAMANAŞIMI 1344
1) Karayolları Trafik Kanunu Hükümlerine Göre Rücu Zamanaşımı 1346
2) Halefiyete Dayalı Rücuda Zamanaşımı 1348
IV– ZAMANAŞIMININ DURMASI 1351
1) TÜRK BORÇLAR KANUNU’NDA DÜZENLENEN DURMA NEDENLERİ 1353
A) Velayet Süresince, Çocukların Ana Ve Babalarından Olan Alacakları İçin……… 1353
B) Vesayet Süresince, Vesayet Altında Bulunanların Vasiden veya Vesayet İşlemleri Sebebiyle Devletten Olan Alacakları İçin 1354
C) Evlilik Devam Ettiği Sürece, Eşlerin Diğerinden Olan Alacakları İçin 1355
D) Hizmet İlişkisi Süresince, Ev Hizmetlilerinin Onları Çalıştıranlardan Olan Alacakları İçin 1356
E) Borçlu, Alacak Üzerinde İntifa Hakkına Sahip Olduğu Sürece 1357
F) Alacağı, Türk Mahkemelerinde İleri Sürme İmkânının Bulunmadığı Sürece…. 1357
G) Alacaklı ve Borçlu Sıfatının Aynı Kişide Birleşmesinde, Birleşmenin İleride Geçmişe Etkili Olarak Ortadan Kalkması Durumunda, Bu Durumun Ortaya Çıkmasına Kadar Geçecek Sürece 1358
H) Covid 19 Nedeniyle Durma 1358
2) ZAMANAŞIMI DURMASININ SONUÇLARI 1363
V– ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 1363
1) ZAMANAŞIMININ KESİLME SEBEPLERİ 1364
A) Borçlunun Fiillerinden Kaynaklanan Kesilme Sebepleri 1365
B) Alacaklının Eylemlerinden Kaynaklanan Zamanaşımının Kesilme Sebepleri…. 1368
a) Alacaklının Mahkemede Dava Açması veya Def’i Yoluyla Alacağını İleri Sürmesi 1369
b) Alacaklının Hakem Huzurunda Dava Açması veya Def’i Yoluyla Alacağını İleri Sürmesi 1374
c) Alacaklının İcra Takibinde Bulunması 1376
d) Alacaklının İflas Masasına Başvurması 1378
C) Adli Makamlarda Gerçekleştirilen Fiillerinden Kaynaklanan Kesilme Sebepleri 1378
2) ZAMANAŞIMI KESİLMESİNİN SONUÇLARI 1380
A) Zamanaşımı Kesildikten Sonra İşlemeye Başlayacak Yeni Süre Yönünden……. 1380
B) Zamanaşımı Kesilmesinin Diğer Şahıslara Etkisi 1384
a) Müteselsil borçlular yönünden 1384
b) Bölünemeyen Borçlar Yönünden 1385
c) Kefiller Yönünden 1386
d) Tazminat Yükümlüsü ve Sigortacı Yönünden 1386
3) DAVANIN USUL YÖNÜNDEN REDDEDİLMESİ HALİNDE EK SÜRE 1387
VI– TAZMİNAT ALACAĞININ ZAMANAŞIMINA UĞRAMASININ SONUÇLARI 1388
1) Asıl Alacak Bakımından Zamanaşımının Sonuçları 1389
2) Asıl Alacağa Bağlı Alacaklar Bakımından Zamanaşımının Sonuçları 1390
VII– ZAMANAŞIMI DEF’İNİN İLERİ SÜRÜLME ZAMANI 1391
1) Açılan Davada Zamanaşımı Def’inin İleri Sürülmesi 1392
A) Süresinden sonra verilen cevap dilekçesi ile zamanaşımı def’inde bulunulması 1394
B) Islah dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunulması 1397
a) Süresinde cevap dilekçesi verilmesi durumunda ıslah ile zamanaşımı def’i… 1397
b) Cevap dilekçesi verilmemesi durumunda ıslah ile zamanaşımı def’i 1400
2) Zamanaşımı Def’inin İcra Takibinde İleri Sürülebileceği An 1403
3) Zamanaşımı Def’inin İflas Yolu ile Takipte İleri Sürülebileceği An 1404
VIII– ZAMANAŞIMINDAN FERAGAT 1405
IX– TALEP EDİLECEK FAİZ TÜRÜ VE BAŞLANGIÇ TARİHİ 1406
KAYNAKÇA 1410 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
