Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Yorum ve Açıklamalarla
Katma Değer Vergisi
Özelgeler, Yargı Kararları, Örnek Uygulamalar, Özellikli Hususlar
Haziran 2025 / 3. Baskı / 842 Syf.
Fiyatı: 1250.00 TL
24 saat içerisinde temin edilir.
 
Sepete Ekle

Diğer Baskılar
 Baskı Tarih Fiyatı İndirimli
 2. Mart 2023 1600.00 TL 595.00 TL (%63) Sepete Ekle
 1. Temmuz 2015 60.00 TL -      Sepete Ekle
   

Gördüğü yoğun ilgi sonucunda, en son güncel mevzuata göre güncellenmiş ve gözden geçirilmiş 3. baskısını yapan bu kitap, mesleği ve görevi gereği Katma Değer Vergisi (KDV) konusunda uzun yıllara dayanan bilgi ve deneyime sahip Vergi Başmüfettişi (E. Gelirler Kontrolörü) Ayşegül Çiçek tarafından kaleme alınmıştır.

Üretim ve dağıtım zincirinin her aşamasında uygulanan KDV, harcamalar üzerinden alınan bir vergi olup dolaylı vergiler içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Katma Değer Vergisi mevzuatına ilişkin olarak hazırlanan bu çalışmanın amacı; KDV'nin genel prensiplerinin, verginin konusu, mükellefi, vergiyi doğuran olay, vergilendirmeye ilişkin diğer hususlar ile KDV iadesine dair usul ve esasların açıklanmasıdır. Bu amaçla Katma Değer Vergisi Kanunu'nda yer alan düzenlemeler; tebliğler, sirkülerler, idarece verilmiş özelgeler ve yargı kararları çerçevesinde ele alınmıştır.

Kitapta yer alan konular, örnek uygulamalarla zenginleştirilmiş olup, anlatımda kolay anlaşılır bir dil kullanılması hedeflenmiştir. Ayrıca, özellik arz eden hususlara da değinilmiş; tartışmalı birçok konuda hem idarenin hem de yargının yaklaşımına yer verilmiştir.

Bu eser, Katma Değer Vergisi konusundaki tüm paydaşlara ve bu alanda araştırma yapan herkese hitap etmektedir.


Konu Başlıkları
Katma Değer Vergisinin Tanımı ve Tarihçesi
Mükellefiyet
İstisnalar
Matrah, Nispet ve İndirim
Verginin Tarhı ve Ödenmesi
Usul Hükümleri ve Çeşitli Hususlar
KDV İadesinde Ortak Hususlar
Barkod: 9786253811617
Yayın Tarihi: Haziran 2025
Baskı Sayısı:  3
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 842
Yayınevi: Seçkin Yayıncılık
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  7
Özgeçmiş  9
Kısaltmalar  45
Giriş  47
Birinci Bölüm
KATMA DEĞER VERGİSİNİN TANIMI VE TARİHÇESİ
A. KATMA DEĞER VERGİSİ HAKKINDA GENEL AÇIKLAMALAR  49
1. Genel Olarak Tüketim Vergileri ve KDV  49
1.1. Tüketim Vergileri  49
1.2. Yayılı Muamele Vergileri  49
2. Katma Değer Vergisinin Tarihçesi ve Gerekçesi  50
2.1. Tarihi Gelişim  50
2.2. Türkiye’de Katma Değer Vergisi Sistemine Geçişi Zorunlu Kılan Nedenler  51
2.2.1. Kısa Tarihçe  51
2.2.2. Katma Değer Vergisine Geçilmesini Gerekli Kılan Nedenler  51
B. KATMA DEĞER VERGİSİNİN ÖZELLİKLERİ VE BÜTÇE GELİRLERİ İÇERİSİNDEKİ YERİ  54
1. Katma Değer Vergisinin Özellikleri  54
2. Bütçe Gelirleri İçerisindeki Payı  55
İkinci Bölüm
MÜKELLEFİYET
A. VERGİNİN KONUSU  57
1. İşlemlerin Türkiye’de Yapılması, Teslim ve Hizmet Kavramları  57
1.1. Genel Açıklama  57
1.2. İşlem Kavramı  58
1.3. İşlemlerin Türkiye’de Yapılması  59
1.3.1. Genel Açıklama  59
1.3.2. Mal Teslimlerinin Türkiye’de Yapılması  60
1.3.3. Hizmetin Türkiye’de Yapılması  62
1.3.4. Uluslararası Taşıma İşleri  66
1.4. Teslim  66
1.4.1. Genel Açıklama  66
1.4.2. Mal Teslimi  67
1.4.2.1. Mal Kavramı ve Teslimi  67
1.4.2.2. Malların Alıcılara veya Onların Gösterdiği Kişiye Gönderilmesi  67
1.4.3. Zincirleme Akitlerde Teslim  69
1.4.4. Su, Elektrik, Gaz, Isıtma, Soğutma vb Dağıtımlarda Teslim  69
1.4.5. Kap ve Ambalajlı Olarak Mal Teslimi  69
1.4.5.1. Genel Açıklama  69
1.4.5.2. Kap ve Ambalajların Geri Verilmelerinin Mutat Olduğu Hallerde Teslim  70
1.4.6. Döküntü ve Tali Maddelerde Teslim  71
1.4.7. Trampa  71
1.5. Teslim Sayılan Haller  72
1.5.1. Genel Açıklama  72
1.5.2. Teslim Konusu Malların Vergiye Tabi Amaçlar Dışında İşletmeden Çekilmesi  72
1.5.3. Teslim Konusu Malların İşletme Faaliyetlerinde Kullanılması  73
1.5.4. Üretilen Malların, Teslimi Vergiden İstisna Edilen Mallar İçin Kullanılması  74
1.5.5. Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Yapılan Satışlar  74
1.6. Hizmet  75
1.6.1. Genel Açıklama  75
1.6.2. Hizmet Karşılığının Mal Teslimi Ya da Farklı Bir Hizmet İfası Olması  75
1.7. Hizmet Sayılan Haller  76
2. Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler  77
2.1. Ticari, Sınaî, Zirai Faaliyet ve Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler  77
2.1.1. Genel Açıklama  77
2.1.2. Ticari ve Sınai Faaliyetler  77
2.1.2.1. Genel Olarak Ticari ve Sınai Faaliyetler  77
2.1.2.2. Ticari Faaliyetin Unsurları  79
2.1.2.3. Tüccarlarda İşe Başlamanın Belirtileri  80
2.1.2.4. Faaliyetlerin Devamlılığı  81
2.1.3. Zirai Faaliyetler  82
2.1.3.1. Genel Olarak Zirai Faaliyetler  82
2.1.3.2. Zirai Faaliyet – Diğer Faaliyetler Ayrımı  82
2.1.4. Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler  83
2.1.4.1. Genel Olarak Serbest Meslek Faaliyetleri  83
2.1.4.2. Serbest Meslek Erbabında İşe başlamanın Belirtileri  84
2.1.4.3. Serbest Meslek Faaliyeti – Diğer Faaliyetler Ayrımı  85
2.2. İthalat  85
2.2.1. Genel Olarak İthalat  85
2.2.2. Mal İthalatı  86
2.2.3. Hizmet İthalatı  87
2.3. Diğer Faaliyetlerden Doğan Teslim ve Hizmetler  88
2.3.1. Posta, Telefon, Telgraf, Teleks ve Bunlara İlişkin Hizmetler İle Radyo ve Televizyon Hizmetleri  88
2.3.2. Spor–Toto, Piyango (Milli Piyango Dâhil), At Yarışları ve Bunlara Benzer Diğer Müşterek Bahis ve Talih Oyunlarının Tertiplenmesi ve Oynanması  89
2.3.3. Profesyonel Sanatçıların Yer Aldığı Gösteriler ve Konserler İle Profesyonel Sporcuların Katıldığı Sportif Faaliyetler, Maçlar, Yarışlar ve Yarışmalar Tertiplenmesi ve Gösterilmesi  89
2.3.4. Müzayede Mahallinde Yapılan Satışlar  91
2.3.4.1. Genel Olarak  91
2.3.4.2. Müzayede Kavramı  92
2.3.4.3. Müzayede Mahalli Kavramı  93
2.3.4.4. Devlet İhale Kanunu Kapsamındaki Satışlar  94
2.3.4.5. Online Müzayedeler  94
2.3.4.6. Müzayede Yoluyla Yapılan Taşınmaz Satışları  96
2.3.4.7. İcra Dairelerinde Yapılan Satışlar  97
2.3.4.7.1. Verginin Mükellefi  97
2.3.4.7.2. Verginin Beyanı ve Ödenmesi  97
2.3.4.7.3. Aylık Bildirim  97
2.3.4.8. İşlemin Gerçekleşmemesi  97
2.3.4.9. Gümrük Depolarında Yapılan Satışlar  98
2.3.4.10. Ürün Senetlerinin, Ürünü Depodan Çekecek Olanlara Teslimi  98
2.3.5. Boru Hattı ile Ham Petrol, Gaz ve Bunların Ürünlerinin Taşınması  99
2.3.6. GVK 70 ‘inci Maddesinde Belirtilen Mal ve Hakların Kiralanması İşlemleri  99
2.3.6.1. Genel Açıklama  99
2.3.6.2. Kiralamaya Konu Mal ve Haklar  100
2.3.6.3. Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Kiralama İşlemleri  100
2.3.6.4. Konu Hakkında Düzenlenen İstisnalar  101
2.3.7. Kamu Kurum ve Kuruluşları, Dernek ve Vakıflar İle Mesleki Kuruluşların Teslim ve Hizmetleri  102
2.3.7.1. Genel Açıklama  102
2.3.7.2. İktisadi İşletme Kavramı  103
2.3.7.3. Genel Bütçeli İdareler  108
2.3.7.4. Belediyeler  109
2.3.7.5. Dernek ve Vakıflar  111
2.3.7.6. Üniversiteler  112
2.3.7.7. Mesleki Kuruluşların İşlemleri  112
2.3.7.8. Kamu Kuruluşlarınca Personele Sağlanan Hizmetler  113
2.3.8. İsteğe Bağlı Mükellefiyet Tesisi  114
B. VERGİNİN KONUSU İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ HUSUSLAR  115
1. Nakil Vasıtalarının Satışı  115
2. Avukatlık Ücretleri  115
3. Personele Sağlanan Menfaatler  116
4. Adi Ortaklıklarda Vergileme  117
5. Arsa Karşılığı İnşaat İşleri  119
5.1. Arsa Sahibi Tarafından Müteahhide Arsa Payı Teslimi  119
5.2. Müteahhit Tarafından Arsa Sahibine Konut veya İşyeri Teslimi  120
5.3. Hasılat Paylaşımı Sözleşmesine Dayanan İnşaat İşleri  122
6. Promosyon Ürünleri, Numune ve Eşantiyonlar  124
6.1. Promosyon Ürünleri  124
6.2. Eşantiyon veya Numune Mallar Verilmesi  125
7. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamındaki Satışlar  126
7.1. Satılan Malın İade Edilmesi, Başka Bir Mal İle Değiştirilmesi, Ödenen Bedelin İade Edilmesi, Değer Kaybının Bedelden İndirilmesi  126
7.2. Taksitli Satışlar  127
7.3. Kapıdan Satışlar  127
7.4. Mesafeli Sözleşmeler  128
7.5. Ön Ödemeli Konut Satış Sözleşmeleri  129
8. Profesyonel Futbol Faaliyetleri  129
8.1. Spor Kulüpleri  129
8.2. Türkiye Futbol Federasyonu  131
8.3. Spor Genel Müdürlüğü  132
8.4. Defter Tutma ve Belge Düzenleme  132
8.5. İndirim  132
9. Çeşitli Hasılat ve Gelirler  133
9.1. Tazminatlar  133
9.1.1. Genel Olarak  133
9.1.2. Sigorta Tazminatları  134
9.1.3. Diğer Tazminatlar  134
9.2. Depozito ve Teminatlar  135
9.3. Avans ve Kaporalar  135
9.4. Aidatlar  135
9.5. Sübvansiyonlar  137
10. Masraf Aktarımında KDV  138
10.1. Genel Olarak  138
10.2. Grup Şirketleri Arasındaki Finansman Temini Vb Masrafların Aktarımı  139
10.3. Diğer Masraf Aktarımları  140
11. Para ve Sermaye Hareketleri  141
11.1. Ayni Sermaye Koyma İşlemleri  141
11.2. Birleşme, Devir ve Tür Değiştirme İşlemleri  142
11.2.1. Birleşme İşlemleri  142
11.2.2. Devir İşlemleri  143
11.2.3. Tür Değiştirme İşlemleri  143
11.3. Finansal Kiralama ve Faktoring İşlemleri  144
11.3.1. Finansal Kiralama İşlemleri  144
11.3.2. Faktoring İşlemleri  145
11.4. Finansman Temini Hizmetleri  146
11.4.1. Genel Olarak  146
11.4.2. Grup Firmalarına Ya da Ortaklara Verilen Finansman Hizmetleri  147
11.4.3. İlişkili Olmayan Kişilere Verilen Finansman Hizmetleri  148
11.4.4. Yurtdışına Verilen Ya da Yurtdışından Alınan Finansman Hizmetleri  150
11.4.5. Ticari Alacaklarda Faiz  150
11.4.6. Temerrüt Faizi  151
11.4.7. Hatır Senetleri  151
11.4.8. Örtülü Sermaye Uygulaması ve KDV  152
11.4.8.1. Genel Olarak  152
11.4.8.2. Örtülü Sermaye Üzerinden Hesaplanan veya Ödenen Faiz ve Benzeri Giderler  152
11.4.8.3. Örtülü Sermaye Üzerinden Hesaplanan veya Ödenen Kur Farkları  155
11.4.9. Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı ve KDV  156
11.4.9.1. Genel Olarak  156
11.4.9.2. Matrah Tespiti  158
11.4.9.3. Hazine Zararı ve KDV  159
11.4.9.4. Örtülü Kazanç Dağıtımında İndirilecek Katma Değer Vergisi  160
11.5. Kar Payları, Tahvil ve Mevduat Faizleri  161
12. Diğer İşlemler  162
12.1. Dâhili İşlemler  162
12.2. Garanti Kapsamındaki Teslim ve Hizmetler  162
12.2.1. Genel Olarak  162
12.2.2. Satıcı Firmalar Tarafından Verilen Garanti Hizmetleri  163
12.2.3. Anlaşmalı Servisler Aracılığıyla Verilen Garanti Hizmetleri  163
12.3. Hediye Çekleri  164
12.3.1. Genel Olarak  164
12.3.2. Bedel Karşılığı Satılan Hediye Çekleri  164
12.3.3. Bedel Karşılığında Satılmayan Çekler  165
12.4. İlaç Bedelleri  166
12.5. Taşımacılık İşleri  166
12.5.1. Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı  166
12.5.2. Uluslararası Taşımacılık  167
12.5.3. Yurt Dışına Düzenlenen Turlar  167
12.6. Kooperatifler  168
12.6.1. Genel Olarak  168
12.6.2. Kooperatiflerce Gider Karşılığı Alınan Tutarlar  169
12.7. Kamulaştırma İşlemleri  169
12.8. Devre Mülk ve Devre Tatil İşlemleri  170
12.8.1. Devre Mülk İşlemleri  170
12.8.2. Devre Tatil İşlemleri  171
12.9. Yap–İşlet–Devret Modeli Çerçevesinde Kurulan, Belirli Bir Süre İşletilen Tesislerin İşletme Süresi Sonunda İlgili Kuruma Devrinde KDV  173
12.10. Trafo Devirleri  175
12.11. Banka Promosyon Ödemeleri  175
12.12. Serbest Bölgeler ve KDV  176
12.12.1. Genel Olarak Serbest Bölgeler  176
12.12.2. Serbest Bölge Sayılan Yerler  177
12.12.3. Türkiye’den Serbest Bölgeye Mal Teslimi  177
12.12.4. Türkiye’den Serbest Bölgeye Hizmet Verilmesi  178
12.12.5. Serbest Bölgede Faaliyet Gösteren Mükelleften Hizmet Alınması  178
12.12.6. Serbest Bölge Rejimi Kapsamında Olan Mallar  178
12.12.7. Serbest Bölgede Faaliyet Gösteren Mükellefin Yurtdışından Hizmet Alması  179
12.13. Gayri Maddi Haklar  179
12.13.1. Gayri Maddi Hakların Tanımı  179
12.13.2. Gayri Maddi Haklar ve KDV  180
12.14. Reklamasyon Bedelleri  180
12.15. Kart, Şifre, Kod ve Benzerlerinin Satışında KDV Uygulaması  182
12.15.1. Genel Açıklama  182
12.15.2. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olan Kart, Şifre ve Kodlarda KDV Uygulaması  182
12.15.3. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olmayan Kart, Şifre ve Kodlarda KDV Uygulaması  183
12.15.3.1. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olmayan Kart, Şifre ve Kodların Satışında KDV Uygulaması  183
12.15.3.2. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olmayan Kart, Şifre ve Kodlar Kullanılarak Ürün veya Hizmet Temininde KDV Uygulaması  184
12.15.4. Kart, Şifre ve Kod Satışları ile Diğer Satışlara Aracılık Hizmetlerinden Alınan Bedellerde KDV Uygulaması  185
C. MÜKELLEF VE VERGİ SORUMLUSU  186
1. Mükellef  186
1.1. Genel Olarak  186
1.2. Mal Teslimi ve Hizmet İfalarında Mükellef  187
1.3. İthalatta Mükellef  187
1.4. Taşımacılıkta Mükellef  187
1.5. Müzayede Mahalinde Yapılan Satışlarda Mükellef  187
1.6. Diğer Faaliyetlerden Doğan Teslim ve Hizmetlerde Mükellef  188
1.6.1. Posta ve Telefon Hizmetleri ile Radyo ve Televizyon Hizmetleri  188
1.6.2. Şans ve Talih Oyunu Tertiplenmesi  188
1.6.3. Konser, Maç ve Yarışmalar Tertiplenmesinde Mükellef  188
1.6.4. Kiralama İşlemlerinde Mükellef  188
1.6.5. İsteğe Bağlı Mükellefiyet  189
1.7. Mükellefiyetin Başlaması ve Sona Ermesi  189
1.8. Fazla veya Yersiz Uygulanan Vergi  189
1.8.1. Fazla veya Yersiz Vergi Uygulayanlar  189
1.8.2. Fazla veya Yersiz Hesaplanan ve Hazineye Ödenen Verginin İadesi  190
1.8.3. ÖTV Uygulanan Mallarda Fazla veya Yersiz Ödenen Vergilerin İadesi  192
2. Vergi Sorumlusu  193
2.1. KDV’de Tevkifat Uygulaması  193
2.1.1. Genel Olarak KDV Tevkifatı  193
2.1.2. Vergi Sorumlusu Tutulabilecek Kişiler  195
2.1.3. KDV Tevkifatının Niteliği  195
2.1.4. Belgesiz Mal Bulunduranların Sorumluluğu  196
2.1.5. Lisanslı Depo İşleticilerinin Sorumluluğu  196
2.1.6. KDV Tevkifatının Beyanı  198
2.1.6.1. Genel Olarak  198
2.1.6.2. Kamu Kurumlarında KDV Tevkifatının Beyanı  200
2.1.7. KDV Tevkifatında İndirim  200
2.1.7.1. Genel Olarak  200
2.1.7.2. Sorumlu Sıfatıyla Beyan Edilerek Ödenen KDV’nin İndirimi  201
2.1.7.3. İkmalen ve Re’sen Yapılacak Tarhiyatların İndirimi  203
2.1.8. Tevkifat Kapsamındaki İşlemlerin Yansıtılması  204
2.2. Tam Tevkifat Uygulaması  205
2.2.1. Genel Olarak  205
2.2.2. İkametgâhı, İşyeri, Kanuni Merkezi ve İş Merkezi Türkiye’de Bulunmayanlar Tarafından Yapılan İşlemler  206
2.2.2.1. İkametgâhı, İşyeri, Kanuni Merkezi ve İş Merkezi Türkiye’de Bulunmayanlar Tarafından Yapılan Hizmetler  206
2.2.2.2. İkametgâhı, İşyeri, Kanuni Merkezi ve İş Merkezi Türkiye’de Bulunmayanlar Tarafından Yapılan Mal Teslimleri  208
2.2.2.3. Katma Değer Vergisi Mükellefi Olmayan Gerçek Kişilere Elektronik Ortamda Sunulan Hizmetler  209
2.2.2.3.1. Elektronik Hizmet Sunucularının KDV Mükellefiyeti  209
2.2.2.3.2. Verginin Hesaplanması  210
2.2.2.3.3. Beyan ve Ödeme  210
2.2.3. Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler  211
2.2.3.1. Genel Olarak  211
2.2.3.2. Sorumluluğun Şartları  212
2.2.4. Kiralama İşlemleri  214
2.2.5. Reklâm Verme İşlemleri  216
2.2.6. İsteğe Bağlı Tam Tevkifat Uygulaması  217
2.3. Kısmi Tevkifat Uygulaması  218
2.3.1. Kısmi Tevkifatın Mahiyeti  218
2.3.2. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar  219
2.3.2.1. Genel Olarak  219
2.3.2.2. Belirlenmiş Alıcıların Birbirlerine Karşı Yaptıkları Teslim ve Hizmetler  221
2.3.2.3. KDV Mükellefiyeti Bulunmayanların Durumu  221
2.3.2.4. Belediyelerin Durumu  221
2.3.3. Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmetler  222
2.3.3.1. Genel Açıklama  222
2.3.3.2. Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik–Mimarlık ve Etüt–Proje Hizmetleri  223
2.3.3.2.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  223
2.3.3.2.2. Kapsam  223
2.3.3.2.3. KDV Tevkifatının Zamanı  226
2.3.3.3. Etüt, Plan–Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetler  226
2.3.3.3.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  226
2.3.3.3.2. Kapsam  226
2.3.3.4. Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetleri  228
2.3.3.4.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  228
2.3.3.4.2. Kapsam  228
2.3.3.5. Yemek Servis ve Organizasyon Hizmetleri  229
2.3.3.5.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  229
2.3.3.5.2. Kapsam  229
2.3.3.6. İşgücü Temin Hizmetleri  231
2.3.3.6.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  231
2.3.3.6.2. Kapsam  231
2.3.3.7. Yapı Denetim Hizmetleri  234
2.3.3.7.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  234
2.3.3.7.2. Kapsam  234
2.3.3.8. Fason Olarak Yaptırılan Tekstil ve Konfeksiyon İşleri, Çanta ve Ayakkabı Dikim İşleri ve Bu İşlere Aracılık Hizmetleri  235
2.3.3.8.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  235
2.3.3.8.2. Kapsam  235
2.3.3.8.3. Fason İşlerle İlgili Aracılık Hizmetleri  237
2.3.3.9. Turistik Mağazalara Verilen Müşteri Bulma / Götürme Hizmetleri  237
2.3.3.9.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  237
2.3.3.9.2. Kapsam  237
2.3.3.10. Spor Kulüplerinin Yayın, Reklâm ve İsim Hakkı Gelirlerine Konu İşlemleri  237
2.3.3.10.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  237
2.3.3.10.2. Kapsam  238
2.3.3.11. Temizlik, Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetleri  239
2.3.3.11.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  239
2.3.3.11.2. Kapsam  239
2.3.3.12. Taşımacılık Hizmetleri  240
2.3.3.12.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  240
2.3.3.12.2. Kapsam  240
2.3.3.13. Her Türlü Baskı ve Basım Hizmetleri  242
2.3.3.13.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  242
2.3.3.13.2. Kapsam  242
2.3.3.14. Diğer Hizmetler  244
2.3.3.14.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  244
2.3.3.14.2. Kapsam  244
2.3.3.15. Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Yaptırılan Sağlık Tesislerine İlişkin İşletme Döneminde Sunulan Hizmetlerde Tevkifat Uygulaması  245
2.3.3.16. Ticari Reklam Hizmetleri  246
2.3.4. Kısmi Tevkifat Uygulanacak Teslimler  246
2.3.4.1. Genel Açıklama  246
2.3.4.2. Külçe Metal Teslimleri  247
2.3.4.2.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  247
2.3.4.2.2. Kapsam  247
2.3.4.2.3. Hurda Metalden Elde Edilen Külçelerin Tesliminde Tevkifat  247
2.3.4.3. Bakır, Çinko, Alüminyum ve Kurşun Ürünlerinin Teslimi  248
2.3.4.3.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  248
2.3.4.3.2. Kapsam  249
2.3.4.4. Hurda ve Atık Teslimi  249
2.3.4.4.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  249
2.3.4.4.2. Kapsam  250
2.3.4.5. Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kâğıt, Cam Hurda ve Atıkları ile Konfeksiyon Kırpıntılarından Elde Edilen Hammadde Teslimi  251
2.3.4.5.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  251
2.3.4.5.2. Kapsam  251
2.3.4.6. Pamuk, Tiftik, Yün ve Yapağı ile Ham Post ve Deri Teslimleri  252
2.3.4.6.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  252
2.3.4.6.2. Kapsam  252
2.3.4.7. Ağaç ve Orman Ürünleri Teslimi  252
2.3.4.7.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  252
2.3.4.7.2. Kapsam  253
2.3.4.8. Diğer Teslimler  253
2.3.4.9. Demir–Çelik Ürünlerinin Teslimi  254
2.3.4.9.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  254
2.3.4.9.2. Kapsam  254
2.3.5. Tevkifat Uygulamasıyla İlgili Ortak Hususlar  254
2.3.5.1. Tevkifat Uygulamasında Sınır  254
2.3.5.2. Belge Düzeni  255
2.3.5.3. Beyannamenin Düzenlenmesi  256
2.3.5.3.1. Alıcıların Beyanı  256
2.3.5.3.2. Satıcıların Beyanı  257
2.4. Düzeltme İşlemleri  257
2.4.1. Mal İadeleri  257
2.4.2. Matrahta Değişiklik  259
2.4.3. Fazla veya Yersiz Tevkif Edilen Vergilerin İadesi  260
2.5. Tevkifata Tabi İşlemlerde KDV İadesi  261
2.5.1. Genel Açıklamalar  261
2.5.2. İade Uygulaması  262
2.5.2.1. Mahsuben İade Talepleri  262
2.5.2.2. Nakden İade Talepleri  265
2.5.3. İade Uygulaması ile İlgili Diğer Hususlar  266
2.5.4. İadeye ilişkin Örnekler  266
2.6. Bildirim Zorunluluğu ve Müteselsil Sorumluluk  269
2.6.1. Bildirim Zorunluluğu  269
2.6.2. Müteselsil Sorumluluk  269
Ç. VERGİYİ DOĞURAN OLAY  270
1. Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi  270
1.1. Yasal Düzenleme  270
1.2. Vergiyi Doğuran Olayın Tanımı ve Mahiyeti  271
1.3. Mal Teslimi ve Hizmet İfası Hallerinde Vergiyi Doğuran Olay  271
1.4. Malın Tesliminden veya Hizmetin Yapılmasından Önce Fatura veya Benzeri Belgeler Verilmesi  272
1.4.1. Genel Açıklama  272
1.4.2. Mal Teslimi İle Hizmet İfasından Evvel Fatura Düzenlenmesinin Hukuki Boyutu  272
1.5. Kısım Kısım Mal Teslimi veya Hizmet Yapılması Mutad Olan veya Bu Hususlarda Mutabık Kalınan Haller  274
1.6. Komisyoncular Vasıtasıyla veya Konsinyasyon Suretiyle Yapılan Satışlar  275
1.7. Malın Alıcıya veya Onun Adına Hareket Edenlere Gönderilmesi  275
1.8. Su, Elektrik, Gaz, Isıtma, Soğutma ve Benzeri Enerji Dağıtım veya Kullanımlarında  275
1.9. İthalatta Vergiyi Doğuran Olay  276
1.10. 5300 Sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa Göre Düzenlenen Ürün Senetlerinin Temsil Ettiği Ürünlerin Depodan Çekilmesi  276
2. Vergiyi Doğuran Olaya İlişkin Özellikli Hususlar  276
2.1. Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde Vergiyi Doğuran Olay  276
2.2. İnşaat Taahhüt İşlerinde Vergiyi Doğuran Olay  277
2.3. Müteahhitlerin İnşaat Devam Ederken Yaptıkları Satışlarda Vergiyi Doğuran Olay  278
2.4. Birden Fazla Vergilendirme Dönemine Yayılan Hizmetlerde Vergiyi Doğuran Olay  279
2.5. Kiralama İşlemlerinde Vergiyi Doğuran Olay  279
2.5.1. Genel Açıklama  279
2.5.2. Ticari İşletmeye Dâhil Olmayan İktisadi Kıymetlerin Kiralanmasında KDV  280
2.5.3. Ticari İşletme Kapsamındaki Kiralamalarda KDV  280
2.6. Serbest Meslek İşlerinde Vergiyi Doğuran Olay  281
2.7. Konaklama Hizmetlerinde Vergiyi Doğuran Olay  285
2.8. Eğitim ve Kurs Hizmetlerinde Vergiyi Doğuran Olay  286
2.8.1. Eğitim Hizmetlerinde  286
2.8.2. Kurs Hizmetlerinde  286
2.9. Mali Müşavirlik Hizmetlerinde Vergiyi Doğuran Olay  286
2.10. Müşteri Kabul Şartına Bağlı Satışlarda Vergiyi Doğuran Olay  287
2.11. Finansman Temini Hizmetlerinde Vergiyi Doğuran Olay  287
2.12. Finansal Kiralama İşlemlerinde Vergiyi Doğuran Olay  288
Üçüncü Bölüm
İSTİSNALAR
A. GENEL OLARAK İSTİSNALAR  289
1. Genel Açıklama  289
2. Tam İstisna  289
3. Kısmi İstisna  291
B. İHRACAT İSTİSNASI  292
1. Mal İhracı  292
1.1. Yasal Düzenlemeler  292
1.2. İhracatın Tanımı ve İstisna Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar  294
1.2.1. İhracatın Tanımı  294
1.2.2. İstisnanın Kapsamı ve Şartları  295
1.2.2.1. Genel Açıklama  295
1.2.2.2. Yurt Dışındaki Müşteri Tabiri  295
1.2.2.3. Teslim Konusu Malların Dış Ülkeye Vasıl Olması  295
1.2.2.4. Serbest Bölgedeki Alıcılara Yapılacak Teslimler  296
1.2.2.5. Gümrüksüz Satış Mağazaları ve Depolarına Yapılan Teslimler  296
1.2.2.6. Yetkili Gümrük Antreposuna Yapılacak Teslimler  296
1.2.2.7. Teslim Konusu Malın İhracatı Öncesinde İşlem Görmesi  297
1.2.2.8. Yabancı Taşıma Araçlarına Yapılan Teslimler  297
1.2.3. İhracat İstisnasında Özellikli Hususlar  297
1.2.3.1. Yabancı Firmalara Türkiye’de Yapılan Teslimler  297
1.2.3.2. İhracat Bedelinin Tahsil Edilmesi  298
1.2.3.3. Vade Farkı ve Kur Farkları  299
1.2.3.4. İhraç Edilecek Malların Üretiminde Kullanılmak Üzere Yurt Dışındaki Müşteriler Tarafından İmal Ettirilen Model Kalıplar  299
1.2.4. Özellik Arz Eden İhracat Şekilleri  299
1.2.4.1. Yurt Dışı Fuar ve Sergilere Katılım  299
1.2.4.2. Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetleri Kapsamında Yapılan Teslimler  300
1.2.4.3. Posta, Kargo vb Yollarla Yurt Dışına Gönderilen Mallar  300
1.2.4.4. Konsinye İhracat  301
1.2.4.5. Transit Ticaret  301
1.2.4.6. Kredili İhracat  301
1.2.4.7. Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracat  302
1.2.4.8. Bedelsiz İhracat  302
1.2.4.9. İthal Edilmiş Malın İhracı  303
1.2.4.10. Sınır ve Kıyı Ticareti  303
1.2.5. İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi ve Zayi Olması  304
1.2.5.1. İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi  304
1.2.5.2. İhraç Edilen Malların Zayi Olması  305
1.3. İhracat İstisnasının Beyanı  306
1.3.1. Genel Açıklama  306
1.3.2. İstisnanın Tevsiki  307
1.4. İade  307
1.4.1. Genel Açıklama  307
1.4.2. Mahsuben İade  307
1.4.3. Nakden İade  307
1.4.4. İadeye İlişkin Örnekler  308
1.4.5. İmalatçılar Tarafından Yapılan Mal İhracında İhracat Bedeline Göre İade  309
1.4.5.1. Kapsam  309
1.4.5.2. İade  311
2. İhraç Edilen Mallara İlişkin Verilen Hizmetler  311
3. Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Özel Fatura İle Yapılan Satışlar (Bavul Ticareti)  312
3.1. Genel Açıklama  312
3.2. İstisna Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar  312
3.2.1. Bavul Ticari Kapsamında Satış Yapabilecekler  312
3.2.2. İstisnanın Şartları  313
3.3. İstisnanın Beyanı  314
3.4. İade  314
4. Hizmet İhracı  314
4.1. İstisnanın Kapsamı  314
4.1.1. Genel Açıklama  314
4.1.2. İstisnanın Şartları  315
4.1.2.1. Genel Açıklama  315
4.1.2.2. Hizmetin Yurt Dışındaki Bir Müşteri İçin Yapılması  315
4.1.2.3. Hizmetten Yurt Dışında Faydalanılması  316
4.1.3. İstisna Uygulamasına İlişkin Örnekler  316
4.2. İstisnanın Tevsiki ve Beyanı  320
4.3. İade  322
5. Roaming Hizmetleri  322
5.1. İstisnanın Kapsamı  322
5.2. İstisnanın Beyanı ve Tevsiki  323
5.3. İade  323
6. Serbest Bölgelerdeki Müşteriler İçin Yapılan Fason Hizmetler  323
6.1. İstisnanın Kapsamı  323
6.2. İstisnanın Beyanı ve Tevsiki  324
6.2.1. İstisnanın Beyanı  324
6.2.2. İstisnanın Tevsiki  324
6.3. İade  325
7. Yolcu Beraberi Eşya (Türkiye’de İkamet Etmeyenlere KDV Hesaplanarak Yapılan Satışlar)  325
7.1. İstisnanın Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar  325
7.1.1. Genel Açıklama  325
7.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  325
7.1.3. İstisna Kapsamında Satış Yapabilecek Satıcılar  326
7.1.4. İstisna Kapsamına Giren Mallar ve Satış Yapılabilecek Asgari Tutar  326
7.1.5. Satıcının Uygulayacağı Esaslar  327
7.1.6. Alıcının Uyacağı Esaslar  327
7.2. Verginin Alıcıya İade Edilmesi  327
7.2.1. İadenin Gümrükten Çıkarken Banka Şubesinden Alınması  327
7.2.2. İadenin Gümrük Çıkışından Sonra Alınması  328
7.2.3. Verginin Elden İadesi  328
7.2.4. İadenin Avans Olarak Ödenmesi  328
7.2.5. Yetki Belgesine Sahip Aracılar Tarafından İade  329
7.3. Aracı Firmalar ve Yetkilendirilmeleri  329
7.3.1. Yetki Belgesi İçin Aranacak Şartlar  329
7.3.2. Yetki Belgesinin Verilmesi  329
7.3.3. Belge Düzeni  330
7.3.4. Alıcıya İadenin Yapılması  332
7.4. Satıcının Yükümlülükleri  333
7.5. İstisnanın Beyanı ve Tevsiki  333
7.5.1. İstisnanın Beyanı  333
7.5.2. İstisnanın Tevsiki  333
7.6. İade  333
8. Türkiye’de İkamet Etmeyen Taşımacılar İle Fuar, Sergi, Panayır Katılımcılarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna  334
8.1. İstisnanın Kapsamı  334
8.2. İade  335
8.2.1. Genel Açıklama  335
8.2.2. İade Uygulaması  335
9. Yabancı Sinema Yapımcılarına Tanınan İstisna  335
9.1. İstisnanın Kapsamı  336
9.2. İade  336
10. İhraç Kaydıyla Teslimlerde Tecil–Terkin Uygulaması  337
10.1. Yasal Düzenleme  337
10.2. İstisnanın Kapsamı ve Belge Düzeni  338
10.2.1. İstisnanın Kapsamı  338
10.2.2. İstisna Uygulamasında Belge Düzeni  339
10.2.3. Tecil–Terkin Uygulamasında İhtiyarilik  339
10.3. İhraç Kayıtlı Teslimde Bulunabilecek Satıcılar  340
10.4. Tecil–Terkin Uygulanacak Teslimler ve Mallar  341
10.4.1. Tecil–Terkin Uygulanacak Teslimler  341
10.4.2. Tecil–Terkin Kapsamına Giren Mallar  341
10.4.2.1. Piyasadan Hazır Satın Alınan Malların Teslimi  341
10.4.2.2. Fason Olarak İmal Edilen Malların Teslimi  342
10.4.2.3. İhraç Kayıtlı Teslim Edilen Malların İşleme Tabi Tutulması  342
10.4.2.4. İhraç Edilecek Malın Eklenti veya Ayrılmaz Parçaları ile Ambalaj Maddeleri veya Malzemelerinin Durumu  343
10.5. Tecil Edilecek Verginin Hesabı ve Terkini  345
10.5.1. Tecil Edilecek Verginin Hesaplanması  345
10.5.2. Tecil Edilen Verginin Terkini  346
10.6. İhracat İçin Ek Süre Verilmesi  347
10.7. İhracatın Gerçekleşmemesi Hali  348
10.7.1. Genel Olarak Yapılacak İşlemler  348
10.7.2. Ek Süre Talep Süresi İçerisinde Yapılacak İhracatların Durumu  348
10.7.3. İhracatçı Tarafından Rücu Yoluyla Ödenen Vergiler  349
10.8. Matrahta Meydana Gelecek Değişiklikler  350
10.8.1. İmalatçı Lehine Matrahta Meydana Gelen Değişiklik  350
10.8.2. İmalatçı Aleyhine Matrahta Meydana Gelen Değişiklik  350
10.8.3. İhraç Edilen Mallarla İlgili Olarak Yurt Dışından Alınan Hizmetlerin İmalatçılara Aktarılması  351
10.9. İhraç Kaydıyla Teslim Edilerek İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi  351
10.10. Özellikli Hususlar  352
10.10.1. Bedelsiz İhracatta Tecil–Terkin Uygulaması  352
10.10.2. Tevkifat Kapsamındaki Malların İhraç Kayıtlı Teslimi  352
10.10.3. İhraç Kayıtlı Mal Teslim Alanların Giderleri  352
10.11. İhraç Kaydıyla Teslimin Beyanı  353
10.12. İade  355
11. Dahilde İşleme ve Geçici Kabul Rejimleri Kapsamında İhraç Edilecek Malların Üretiminde Kullanılan Girdilerin Temininde Tecil–Terkin Uygulaması  355
11.1. Kapsam  355
11.2. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler  357
11.3. Uygulama Kapsamında Teslimde Bulunabilecek Satıcılar  357
11.4. Uygulama Kapsamında Teslim Edilebilecek Mallar  358
11.4.1. Genel Açıklama  358
11.4.2. Eş Değer Eşya Kullanımı ve Miktar Yönünden Kısıtlama  358
11.5. Tecil–Terkin Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar  359
11.6. İhracatın Belgede Öngörülen Süre ve Şartlara Uygun Olarak Yapılmaması  361
11.6.1. Dahilde İşleme Rejimine Göre İhracatın Süresi ve Şartları  361
11.6.2. İhracatın Belgede Öngörülen Süre ve Şartlara Uygun Olarak Yapılmaması  361
11.7. Satıcıların KDV Beyanı  362
11.8. İade  362
C. ARAÇLAR, KIYMETLİ MADEN VE PETROL ARAMALARI İLE ULUSAL GÜVENLİK HARCAMALARI VE YATIRIMLARDA İSTİSNA  364
1. Deniz, Hava ve Demiryolu Taşıma Araçlarının Tesliminde, Tadil, Bakım ve Onarımında, İmal ve İnşasına İlişkin Alımlarda İstisna  364
1.1. Araç ve Tesislerin Tesliminde İstisna  364
1.1.1. İstisnanın Kapsamı  364
1.1.2. İstisna Belgesi  367
1.1.3. İstisna Şartlarının İhlal Edilmesi  367
1.2. Araç ve Tesislerin Tadil, Onarım ve Bakım Hizmetlerinde İstisna  368
1.2.1. İstisnanın Kapsamı  368
1.2.1.1. Genel Açıklama  368
1.2.1.2. Yabancı Bayraklı Gemilere Türk Liman ve Tersanelerinde Verilen Tadil, Bakım, Onarım Hizmetleri  369
1.2.2. İstisna Uygulamasında Belgelendirme  369
1.2.2.1. İstisna Belgesi Alınması  369
1.2.2.2. İstisna Belgesinin Süresi ve Kapatılması  371
1.2.3. İstisnanın Uygulanması  371
1.3. Faaliyetleri İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesislerin Kiralanması veya Çeşitli Şekillerde İşletilmesi Olan Mükelleflere Bu Araçların İmal ve İnşası İle İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetler  371
1.3.1. İstisnanın Kapsamı ve Şartları  371
1.3.2. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Bizzat İmal veya İnşa Edenler  373
1.3.3. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesislerin Sipariş Üzerine İmal ve İnşa Edilmesi  374
1.3.3.1. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Sipariş Vererek İmal veya İnşa Ettirenler  374
1.3.3.2. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine Fiilen İmal ve İnşa Edenler  375
1.3.4. Faaliyetleri Deniz Taşıma Araçları ile Yüzer Tesis ve Araçların İmal ve İnşası Olanlara Bu Araçların İmal ve İnşası ile İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetlere Yönelik İstisna  376
1.4. İstisnanın Beyanı  378
1.5. İade  379
1.5.1. Araç ve Tesislerin Tesliminde  379
1.5.2. Araç ve Tesislerin Tadil, Onarım ve Bakım Hizmetlerinde  379
1.5.3. Araç ve Tesislerin İmal ve İnşasıyla İlgili Teslim ve Hizmetlerde  379
1.5.3.1. Faaliyetleri Araç ve Tesislerin Kiralanması veya Çeşitli Şekillerde İşletilmesi olan Mükelleflere Bu Araçların İmal ve İnşasıyla İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetlerde  379
1.5.3.1.1. Araç ve Tesisleri Bizzat İmal veya İnşa Edenler  379
1.5.3.1.2. Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine İmal veya İnşa Edenler  380
1.5.3.1.2.1. Araç ve Tesisleri Sipariş Vererek İmal ve İnşa Ettirenler  380
1.5.3.1.2.2. Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine Fiilen İmal ve İnşa Edenler  380
1.5.3.2. Faaliyetleri Deniz Taşıma Araçları ile Yüzer Tesis ve Araçların İmal ve İnşası Olanlara Bu Araçların İmal ve İnşası ile İlgili Teslim ve Hizmetler  381
1.6. Müteselsil Sorumluluk  381
2. Liman ve Hava Meydanlarında Yapılan Hizmetlere İlişkin İstisna  381
2.1. İstisnanın Kapsamı ve Şartları  382
2.1.1. Genel Açıklama  382
2.1.2. İstisna Kapsamında Yer Alan Alanlar  382
2.1.3. İstisna Kapsamında Yer Alan Araçlar  383
2.1.4. İstisna Kapsamında Yer Alan Hizmetler  384
2.1.5. Mal Teslimlerinin İstisna Karşısındaki Durumu  384
2.2. İstisna Uygulamasının Usul ve Esasları  385
2.3. Beyan  386
2.4. İade  387
3. Petrol Arama Faaliyetlerine İlişkin İstisna  387
3.1. Türk Petrol Kanunu Hükümlerine Göre Petrol Arama Faaliyetlerini Yürütenlere Yapılan Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna  387
3.1.1. Kapsam  387
3.1.2. İstisnanın Uygulanması  388
3.2. Boru Hattıyla Taşımacılık Yapanlara Bu Hatların İnşa ve Modernizasyonuna İlişkin Yapılan Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna  389
3.2.1. Kapsam  389
3.2.2. İstisnanın Uygulanması  390
3.3. Beyan  391
3.4. İade  392
3.5. Müteselsil Sorumluluk  392
4. Altın, Gümüş, Platin İle İlgili Arama, İşletme ve Zenginleştirme Faaliyetlerine İlişkin İstisna  392
4.1. Kapsam  393
4.2. İstisnanın Uygulanması  393
4.3. Beyan  395
4.4. İade  395
5. Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Makine ve Teçhizat Teslimleri İle Yazılım ve Gayri Maddi Hak Satış ve Kiralamalarında İstisna  395
5.1. İstisnanın Kapsamı  396
5.1.1. Makine ve Teçhizat Kavramı  396
5.1.2. Makine ve Teçhizatın İndirim Hakkı Tanınan İşlemlerde Kullanılması  398
5.2. İstisna Uygulaması  399
5.3. Finansal Kiralama Yoluyla Makine–Teçhizat Alımlarında Uygulama  400
5.4. Bildirim Zorunluluğu  401
5.5. Yatırımın Usulüne Uygun Olarak Gerçekleşmemesi  402
5.6. Belge Kapsamındaki Yazılım ve Gayri Maddi Hak Satış ve Kiralamaları  402
5.7. İstisnanın Beyanı  402
5.8. İstisna Uygulamasında Özellikli Hususlar  403
5.8.1. Belge Kapsamında Alınan Makine ve Teçhizatın Devredilmesi  403
5.8.2. Yatırım Teşvik Belgesi Süre Uzatımı ile Belge Düzenlenmesi Öncesi veya Sonrasında Satın Alınan Makine ve Teçhizatın Durumu  404
5.8.3. İstisna Kapsamındaki Malların KDV Ödenerek Satın Alınması  405
5.9. İade  405
6. Limanlara Bağlantı Sağlayan Demiryolu Hatları İle Liman ve Hava Meydanlarının İnşası, Yenilenmesi ve Genişletilmesine İlişkin İstisna  405
6.1. İstisnanın Kapsamı  406
6.2. İstisna Uygulaması  407
6.3. İstisnanın Beyanı  408
6.4. İade  409
6.5. Müteselsil Sorumluluk  409
7. Ulusal Güvenlik Amaçlı Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna  410
7.1. Kapsam  410
7.1.1. Mükellefler Bakımından  410
7.1.2. İşlemler Bakımından  410
7.2. İstisnanın Uygulanması  411
7.2.1. Ulusal Güvenlik Kuruluşlarına Doğrudan Yapılan Teslim ve Hizmetlerde  411
7.2.2. Yüklenici Firmalara Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde  412
7.3. Bildirim Zorunluluğu  413
7.4. İstisnanın Beyanı  414
7.5. İade  414
7.6. Müteselsil Sorumluluk  414
8. Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatına Yapılacak Araç Teslimlerinde İstisna  415
8.1. Kapsam  415
8.2. İstisnanın Beyanı  416
8.3. İade  416
9. Ürün Senetlerinin İhtisas/Ticaret Borsaları Aracılığıyla İlk Teslimi  416
9.1. Kapsam  416
9.2. İade  417
10. Türkiye Kızılay Derneğine Yapılan Teslim ve Hizmetler ile Türkiye Kızılay Derneğinin Teslim ve Hizmetlerinde İstisna  417
10.1. Kapsam  417
10.2. İstisnanın Uygulanması  419
10.3. Müteselsil Sorumluluk  419
10.4. Beyan  419
10.5. İade  420
11. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilen Gübreler ve Gübre Üreticilerine Bu Ürünlerin İçeriğinde Bulunan Hammaddelerin Teslimi İle Yem Teslimlerinde İstisna  420
11.1. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilen Gübre Teslimleri  420
11.2. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilen Gübrelerin İçeriğinde Bulunan Hammaddelerin Gübre Üreticilerine Teslimi  421
11.3. Yem Teslimleri  423
11.4. İstisnanın Beyanı  423
11.5. İade  423
11.6. Müteselsil Sorumluluk  424
12. Konut veya İş Yeri Teslimlerinde İstisna  425
12.1. Kapsam  425
12.1.1. İstisna Kapsamına Giren Taşınmazlar  425
12.1.2. Konut veya İş Yerinin İlk Teslimi  426
12.1.3. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  427
12.1.3.1. Türk Vatandaşları  427
12.1.3.2. Yabancı Uyruklu Gerçek Kişiler  428
12.1.3.3. Tüzel Kişiler  429
12.1.4. Konuya İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı  430
12.2. Bedelin Döviz Olarak Türkiye’ye Getirilmesi  431
12.2.1. Bedelin Türkiye’ye Getirilme Zamanı  431
12.2.2. Bedelin Türkiye’ye Getirildiğinin Tevsiki  431
12.3. Konut veya İş Yerinin Üç Yıl İçerisinde Elden Çıkarılması  432
12.4. İstisnanın Usulüne Uygun Olarak Gerçekleşmemesi  433
12.5. İstisnanın Beyanı  433
12.6. İade  434
13. Organize Sanayi Bölgeleri İle Küçük Sanayi Sitelerinin İnşasına İlişkin İstisna  434
13.1. İstisnanın Kapsamı  434
13.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  434
13.1.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemler  435
13.2. İstisnanın Uygulanması  435
13.3. İstisnanın Beyanı  437
13.4. İade  437
13.5. Müteselsil Sorumluluk  437
14. Genel ve Özel Bütçeli Kamu İdarelerine, İl Özel İdarelerine, Belediyelere ve Köylere Bağışlanan Tesislerin İnşasına İlişkin İstisna  438
14.1. İstisnanın Kapsamı  438
14.1.1. İstisna Kapsamında Yer Alan Tesisler  438
14.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  439
14.1.3. İstisna Kapsamına Giren İşlemler  439
14.2. İstisnanın Uygulanması  440
14.2.1. Genel Olarak  440
14.2.2. KDV Ödenerek Yapılan Alımlarda Uygulama  442
14.3. İstisnanın Beyanı  443
14.3.1. Bağış Yapacaklara İstisna Kapsamında Satış Yapanların Beyanı  443
14.3.2. KDV Ödeyerek Mal ve Hizmet Alan Bağışçıların Beyanı  444
14.4. İade  444
14.5. Müteselsil Sorumluluk  444
15. Yabancılara Verilen Sağlık Hizmetlerinde İstisna  445
15.1. Kapsam  445
15.1.1. İstisna Kapsamına Giren Hizmetler  446
15.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  446
15.2. İstisnanın Uygulanması  447
15.3. İstisnanın Beyanı  448
15.4. İade  448
16. Ar–Ge, Yenilik ve Tasarım Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna  448
16.1. Kapsam  449
16.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  449
16.1.2. İstisna Kapsamına Giren Teslimler  449
16.2. İstisnanın Uygulaması  450
16.3. Makina ve Teçhizatın Üç Yıl İçinde Belirlenen Faaliyetler Dışında Kullanımı veya Elden Çıkarılması  450
16.4. İstisnanın Beyanı  451
16.5. İade  451
16.6. Müteselsil Sorumluluk  451
17. Kitap ve Süreli Yayınların Tesliminde İstisna  452
17.1. Kapsam  452
17.2. İstisnanın Uygulanması  453
17.3. İstisnanın Beyanı  453
17.4. İade  453
18. İstisna Uygulamalarında Alt Sınır  454
Ç. TAŞIMACILIK İSTİSNASI  455
1. Transit ve Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Yapılan Taşımacılık İşlerinde İstisna  455
1.1. Yasal Düzenleme  455
1.2. Kapsam  455
1.2.1. Genel Açıklama  455
1.2.2. Uluslararası Taşımacılık Hizmetinin Yüklenici Firmalara Yaptırılması  456
1.2.3. Taşımacılık Hizmetinde Kullanılan Araçlar  456
1.2.4. Serbest Bölgelerin Durumu  457
1.2.5. Yurtdışına Koli ve Acele Posta Gönderilerinin KDV Kanunu Karşısındaki Durumu  457
1.2.6. Taşıma İşleri ile İlgili Ortaya Çıkan Masraf, Komisyon vb Ödemeler  458
1.3. İstisnanın Beyanı  459
1.4. İade  459
2. İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde İstisna  460
2.1. Kapsam  460
2.2. İstisnanın Beyanı  461
2.3. İade  461
D. DİPLOMATİK İSTİSNALAR  462
1. Yasal Düzenleme  462
2. Diplomatik Temsilcilik ve Konsolosluklara Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde İstisna  462
2.1. Kapsam  462
2.2. İstisnanın Beyanı  464
2.3. İade  464
3. Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna  464
3.1. Kapsam  464
3.2. Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı Müşterek Enfrastrüktür Programları Gereğince Türkiye’de Yapılacak İnşa ve Tesis İşlemlerine İlişkin İstisna Uygulaması  465
3.3. Türkiye İle Amerika Birleşik Devletleri Arasında Vergi Muafiyetleri Anlaşması Gereğince, Ortak Savunma Amacıyla Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında İstisna Uygulaması  466
3.4. İstisnanın Beyanı  466
3.5. İade  467
4. Yabancı Devletlerin Diplomatik Temsilcilik ve Konsolosluk Mensupları İle Uluslararası Kuruluş Mensuplarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna  467
4.1. Kapsam  467
4.2. İstisna Uygulaması  468
4.3. İade  469
E. İTHALAT İSTİSNASI  472
1. Yasal Düzenleme ve Gerekçesi  472
2. Yurtiçi Teslimleri KDV’den İstisna Olan Mal ve Hizmetler  473
3. Gümrük Kanunu’na Göre Gümrük Vergisinden Muaf veya Müstesna Olan Eşya  473
3.1. Gümrük Kanunu’nun 167’nci Maddesi Kapsamında Yer Alan Mallar  474
3.2. Geçici İthalat Yoluyla Getirilen Mallar  474
3.3. Hariçte İşleme Rejimi Kapsamındaki Mallar  474
3.4. Geri Gelen Eşya Kapsamındaki Mallar  475
4. Bazı Gümrük Rejimlerinin Uygulandığı Mallar  476
4.1. Geçici Depolanan Eşya  476
4.2. Transit Rejim  476
4.3. Gümrük Antrepo Rejimi  477
4.4. Serbest Bölge Hükümlerinin Uygulandığı Mallar  478
4.5. Gümrüksüz Satış Mağazalarına Yapılan Teslimler İle Bu Mağazaların Teslimleri  478
F. İNDİRİM VE İADE HAKKI TANINAN DİĞER İSTİSNALAR  480
1. Engellilerin Kullanımına Mahsus Araç ve Gereçlerin Tesliminde İstisna  480
1.1. Kapsam  480
1.1.1. Genel Açıklamalar  480
1.1.2. Binek Otomobillerin Durumu  480
1.2. İstisnanın Beyanı  480
1.3. İade  481
2. Uluslararası Kuruluşlar İle Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşlarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna  481
2.1. Yasal Düzenleme  481
2.2. Kapsam  482
2.3. İstisna Uygulaması  482
2.3.1. Uluslararası Kuruluşlar ile Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşları Bakımından  482
2.3.2. Uluslararası Kuruluşlar ile Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşlarının Yönetici Kadrolarında Görev Yapan Mensuplar Bakımından  483
2.4. Beyan  483
2.5. İade  484
2.5.1. Uluslararası Kuruluşlar ile Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşları Bakımından  484
2.5.2. Uluslararası Kuruluşlar ile Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşlarının Yönetici Kadrolarında Görev Yapan Mensuplar Bakımından  484
3. 3996 Sayılı Kanuna Göre Yap–İşlet–Devret veya 3359 Sayılı Kanun İle 652 Sayılı Kararnameye Göre Kiralama Karşılığı Yaptırılan Projelerde KDV İstisnası  486
3.1. Kapsam  487
3.1.1. İstisnadan Yararlanacak Projeler  487
3.1.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemler  487
3.1.3. İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler  488
3.2. İstisnanın Uygulanması  488
3.3. Beyan  490
3.4. İade  490
3.5. Müteselsil Sorumluluk  490
4. Büyük Yatırımlara İlişkin İstisna  491
4.1. Yasal Düzenleme  491
4.2. Kapsam  491
4.3. İstisnanın Uygulaması  491
4.4. İstisnanın Beyanı  492
4.5. İade  492
5. Milletlerarası Andlaşma Hükümleri Çerçevesinde KDV’den İstisna Edilmiş Olan Transit Petrol Boru Hattı Projelerinin İnşa ve Modernizasyonuna İlişkin İstisna  492
5.1. İstisnanın Kapsamı  493
5.2. Müteselsil Sorumluluk  494
6. İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi (İSMEP) Kapsamında Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde İstisna  494
6.1. Yasal Düzenleme  494
6.2. Kapsam  494
6.3. İstisna Uygulaması  495
6.4. İstisnanın Beyanı  495
6.5. İade  495
7. İmalat Sanayii İle Turizme Yönelik Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamındaki İnşaat İşleri  496
7.1. Kapsam  496
7.2. İstisnanın Uygulaması  497
7.3. Yatırım Teşvik Belgesine Konu Yatırımın Tamamlanmaması  498
7.4. İstisnanın Beyanı  498
7.5. İade  499
7.6. Müteselsil Sorumluluk  499
8. Eğitimde Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) Projesi Kapsamında Milli Eğitim Bakanlığına Yapılacak Mal Teslimi ve Hizmet İfalarında İstisna  499
8.1. Kapsam  500
8.2. İstisnanın Uygulaması  501
8.3. İstisnanın Beyanı  501
8.4. İade  501
9. İmalat Sanayiinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna  502
9.1. Kapsam  502
9.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  502
9.1.2. İstisna Kapsamına Giren Teslimler  502
9.2. İstisnanın Uygulaması  502
9.3. Makina ve Teçhizatın Üç Yıl İçinde Belirlenen Faaliyetler Dışında Kullanımı veya Elden Çıkarılması  503
9.4. İstisnanın Beyanı  503
9.5. İade  504
9.6. Müteselsil Sorumluluk  504
10. Elektrik Motorlu Taşıt Araçlarının Geliştirilmesine Yönelik Verilen Mühendislik Hizmetlerinde İstisna  505
10.1. Kapsam  505
10.2. İstisnanın Uygulaması  506
10.3. Yatırım Teşvik Belgesine Konu Yatırımın Tamamlanmaması  506
10.4. İstisnanın Beyanı  506
10.5. İade  507
10.6. Müteselsil Sorumluluk  507
11. Afetzedelere Bağışlanacak Konutların İnşasına İlişkin İstisna  507
11.1. İstisnanın Kapsamı  508
11.1.1. İstisna Kapsamına Giren İşlemler  508
11.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  509
11.2. İstisnanın Uygulanması  509
11.3. İstisnanın Beyanı  511
11.4. İade  511
11.5. Müteselsil Sorumluluk  511
G. SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALAR İLE DİĞER İSTİSNALAR  513
1. Genel Açıklama  513
2. Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar  514
2.1. İlim, Fen ve Güzel Sanatları, Tarımı Yaymak, Islah ve Teşvik Etmek Amacıyla Yapılan Teslim ve Hizmetler  514
2.1.1. Kapsam  514
2.1.2. İlim, Fen ve Güzel Sanatları Yaymak ve Teşvik Etmek Amacının Mahiyeti  515
2.1.3. Tarımı Yaymak, Islah ve Teşvik Etmek Amacının Mahiyeti  516
2.1.4. Tarımsal Amaçlı Kooperatiflerin Durumu  517
2.2. Tiyatro, Konser Salonu, Kütüphane, Sergi, Okuma ve Konferans Salonları İle Spor Tesislerini İşletmek veya Yönetmek Suretiyle İfa Edilen Kültür ve Eğitim Faaliyetleri  517
2.3. Vakıf Üniversitelerinin Durumu  518
3. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar  519
3.1. Belli Kurum ve Kuruluşların Kanunda Sayılan İşleri Yapmak veya Yönetmek Suretiyle İfa Ettikleri Teslim ve Hizmetler  519
3.2. Özel Okullar ve Üniversiteler Tarafından Bedelsiz Olarak Verilen Eğitim ve Öğretim Hizmetleri İle Öğrenci Yurtları Tarafından Bedelsiz Olarak Verilen Yurt Hizmetleri  519
3.2.1. İstisnanın Kapsamı  519
3.2.2. Burs Uygulamaları  521
3.3. Kanunların Gösterdiği Gerek Üzerine Yapılan Bedelsiz Teslim ve Hizmetler  521
3.4. Belli Kurum ve Kuruluşlara Yapılan Bedelsiz Teslim ve Hizmetler  522
3.5. Fakirlere Yardım Amacıyla Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Dernek ve Vakıflara Bağışlanan Bazı Malların Teslimi  523
3.5.1. Bağışın Yapılacağı Dernek veya Vakıflar  523
3.5.2. Bağışa Konu Olacak Mallar ve Bağışın Niteliği  523
3.5.3. Bağışı Yapanlarca Düzenlenecek Belge  523
3.5.4. Dernek ve Vakıflarca Düzenlenecek Belge  524
3.5.5. Kayıt Düzeni ve Beyan  524
3.6. Yabancı Devletlerin Türkiye’deki Diplomatik Temsilcilik ve Konsoloslukları İle Yabancı Hayır ve Yardım Organizasyonlarına Yapılan Teslim ve Hizmetler  524
3.7. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamındaki İşlemler  526
3.7.1. İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler  526
3.7.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemlerde Alt Sınır  527
3.7.3. İstisna Uygulaması  527
3.8. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının, Kanunlarla Kendilerine Verilen Görev Gereği ve Kuruluş Amaçlarına Uygun Ruhsat, İzin, Onay ve Benzeri Hizmetler  528
4. Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar  528
5. Diğer İstisnalar  529
5.1. Vergiden Muaf Esnaf, Çiftçi ve Serbest Meslek Erbabı  529
5.2. Kazançları Basit Usulde Tespit Edilen Mükellefler  529
5.3. Sosyal İçerik Üreticiliği, İnternet ve Benzeri Elektronik Ortamlar Üzerinden Sunulan Hizmetler İle Mobil Cihazlar İçin Uygulama Geliştiriciliği İstisnası  531
5.4. Gelir Vergisi Kanunu’nun 81’inci Maddesi Kapsamındaki İşlemler, Adi Ortaklıkların Sermaye Şirketine Dönüşmesi İle Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Yapılan Devir ve Bölünme İşlemleri  532
5.4.1. İstisnanın Kapsamı  532
5.4.2. Gelir Vergisi Kanunu’nun 81’inci Maddesinde Düzenlenen İşlemler  533
5.4.2.1. Ferdi İşletmenin Mirasçılar Tarafından Devam Ettirilmesi  533
5.4.2.2. Ferdi İşletmenin Mirasçılar Tarafından Devam Ettirilmemesi  534
5.4.2.3. Şahıs İşletmeleri ile Şirketlerinin Sermaye Şirketine Devrolması  534
5.4.3. Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Yapılan Devir ve Bölünme İşlemleri  535
5.4.3.1. Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Yapılan Devir İşlemleri  535
5.4.3.2. Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Yapılan Bölünme İşlemleri  536
5.4.4. Tür Değiştirme İşlemlerinde Katma Değer Vergisi  537
5.4.4.1. Genel Açıklama  537
5.4.4.2. Adi Ortaklıkların Tür Değiştirmeleri  537
5.4.5. Bu İşlemler Nedeniyle Yüklenilen Vergilerin İndirimi  538
5.5. Yurt Dışından Alınan Roaming Hizmetlerinde İstisna  539
5.6. İktisadi İşletmeye Dâhil Olmayan Gayrimenkullerin Kiralanması  539
5.6.1. Genel Açıklama  539
5.6.2. İktisadi İşletmeye Dahil Olma Kavramı  541
5.6.3. Serbest Meslek Erbabına Ait Gayrimenkullerin Kiralanması  541
5.6.4. Sağlık Bakanlığı’nca Yapılacak Kiralamalar  542
5.6.5. Milli Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Okul Kantinlerinin Kiralanması  542
5.7. Banka ve Sigorta Muameleleri Kapsamına Giren İşlemler  543
5.7.1. Banka ve Bankerlik İşlemleri  543
5.7.2. Yurt Dışı Kredi İşlemleri  545
5.7.3. Sigorta Aracılık İşlemleri  546
5.7.4. Reasürans İşlemleri  547
5.7.5. Kredi Teminatı Sağlamak Üzere Kurulmuş Kurumların İşlemleri  547
5.8. Darphane ve Damga Matbaası Tarafından Yapılan İşlemler  547
5.9. Değerli Madenler, Kıymetli Taşlar, Değerli Kâğıtlar, Para, Döviz, Menkul Kıymetler, Damga Pulu İle Hurda ve Atık Teslimleri  548
5.9.1. Değerli Maden, Değerli Kâğıt, Para, Döviz, Menkul Kıymet Teslimleri  548
5.9.2. Metal, Plastik, Kâğıt, Cam Hurda ve Atıkları ile Konfeksiyon Kırpıntılarının Teslimi  550
5.9.3. Kıymetli Taş Teslimleri  550
5.9.4. Araçların Hurdaya Çıkarılması  550
5.10. Zirai Amaçlı Su Teslimleri İle Arazi Islahına Ait Hizmetler  551
5.11. Serbest Bölgelerde Verilen Hizmetler İle Bu Bölgelere İlişkin Yük Taşıma İşleri  552
5.12. Varlık ve Hakların Türkiye Varlık Fonu ve Alt Fonlara Devri İle Bu Varlık ve Hakların Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi Tarafından Yönetilmesi Suretiyle Yapılan Teslim ve Hizmetler  553
5.13. Boru Hattı İle Yapılan Akaryakıt Taşımaları  554
5.14. Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerine Tanınan İstisna  554
5.15. Varlık Yönetim Şirketlerinin Bazı Teslimleri İle Finansal Yeniden Yapılandırma Hükümleri Kapsamında Bazı Borçların Teminatını Oluşturan Mal ve Hakların Teslimi  555
5.16. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna Devredilen Mal ve Haklar  556
5.17. Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne Verilen Haber Hizmetleri  556
5.18. Gümrüklü Alanlarda Yapılan Bazı Hizmetler  557
5.19. Hâzinenin Taşınmaz Teslimi ve Kiralamaları, İrtifak Hakkı Tesisi, Kullanma İzni ve Ön İzin Verilmesi İşlemleri İle Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığının Arsa ve Arazi Teslimleri İle Belediye ve İl Özel İdarelerinin Taşınmaz Satışları  558
5.19.1. Genel Açıklamalar  558
5.19.2. Belediyelerin ve İl Özel İdarelerinin Durumu  559
5.20. İki Tam Yıl Süreyle Sahip Olunan İştirak Hisseleri ve Taşınmazların Satışı  560
5.20.1. İstisnanın Kapsamı ve İstisnadan Faydalanabilecekler  560
5.20.2. Taşınmaz Satışlarında İstisna Uygulaması  561
5.20.2.1. 15/7/2023 Tarihinden Önce Kurumların Aktifinde Yer Alan Taşınmazların Satışında İstisna Uygulaması  561
5.20.2.1.1. Taşınmaz Kavramı  561
5.20.2.1.2. Taşınmazların 2 Yıl Aktifte Bulundurulması  564
5.20.2.1.3. Taşınmaz Ticareti ile Uğraşanların Bu Amaçla Ellerinde Bulundurdukları Taşınmazlar  567
5.20.2.1.4. Para Karşılığı Olmaksızın Devir Edilen Kıymetler ile Bedelin Tahsil Süresi  569
5.20.2.2. 15/7/2023 Tarihinden İtibaren Kurumların Aktifine Kaydedilen Taşınmazların Satışı  570
5.20.3. İştirak Hisselerinin Satışında İstisna Uygulaması  570
5.20.3.1. İstisnanın Kapsamı  570
5.20.3.2. İştirak Hissesinin Mahiyeti  571
5.20.3.3. Diğer Koşullar  572
5.20.4. Holding Şirketlerin Durumu  572
5.20.5. Bankalara, Finansal Kiralama ve Finansman Şirketlerine Borçlu Olanların ve Kefillerinin Borçlarına Karşılık Yapılan Teslimlere İlişkin İstisna Uygulaması  573
5.20.6. Yüklenilen Vergilerin İndirimi  574
5.21. Konut Finansmanı Amacıyla Teminat Gösterilen veya İpotek Konulan Konutların Teslimi (Mortgage–Tutsat)  575
5.22. Lisanslı Depoculuk Kapsamındaki İşlemler  576
5.22.1. Kapsam ve İşleyiş  577
5.22.2. Ürün Senetlerinin, İhtisas/Ticaret Borsaları Aracılığıyla İlk Teslimi  578
5.22.3. Ürün Senetlerinin İlk Tesliminden Sonraki Teslimleri  578
5.22.4. Ürün Senetlerinin Ürünü Depodan Çekecek Olanlara Teslimi ve Sorumluluk Uygulaması  578
5.23. Varlık Kiralama Şirketleri Tarafından Yapılan Devir ve Kiralama İşlemleri  580
5.24. Sigorta Tahkim Komisyonu Tarafından Verilen Hizmetler  581
5.25. Finansal Kiralama Şirketleri, Katılım Bankaları İle Kalkınma ve Yatırım Bankalarınca, 6361 Sayılı Kanun Kapsamında, Taşınır veya Taşınmazların Bizzat Kiracıdan Satın Alınması, Satan Kişilere Kiralanması ve Kiralayana Satılması (Sat–Kirala–Geri Al) İşlemi  582
5.26. Patentli veya Faydalı Model Belgeli Buluşa İlişkin Gayri Maddi Hakların Kiralanması, Devri veya Satılması İşlemleri  583
H. GEÇİCİ MADDELERDE YER ALAN İSTİSNALAR  584
1. Özelleştirme Kapsamına Alınan İktisadi Kıymetlerin Teslim ve Kiralanması İşlemleri  584
2. Teknoloji Geliştirme Bölgesinde ve İhtisas Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Verilen Teslim ve Hizmetler  584
3. Milli Eğitim Bakanlığına Bilgisayar ve Donanımlarının Bedelsiz Teslimleri İle Bunlara İlişkin Yazılım Teslimi ve Hizmetleri  587
3.1. İstisnanın Kapsamı  587
3.2. İstisnanın Uygulanması  588
3.2.1. İstisna Belgesinin Düzenlenmesi  588
3.2.2. KDV Mükelleflerince Yapılacak Bedelsiz Teslim ve/veya İfalarda İstisna Uygulaması  589
3.2.3. KDV Mükellefi Olmayanlarca Yapılacak Bedelsiz Teslim ve/veya İfalarda İstisna Uygulaması  589
3.2.4. Nakdi Bağışlarla Alınacak Bilgisayarlarda İstisna Uygulaması  590
3.3. İndirim  590
4. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri İle Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşleri  590
4.1. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri  590
4.2. Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İstisna/İndirimli Oran Uygulaması  592
4.3. Konut Yapı Kooperatiflerinin Arsa (Kat) Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Uygulaması  594
4.4. İstisna Kapsamındaki İşlemlerde İndirim  594
5. Şehir İçi Ulaşım Sistemleri ve Bunlara İlişkin Tesislerin Devir ve Teslimleri  594
6. Taşınmazların Sosyal Güvenlik Kurumuna Devir ve Teslimi İle Bu Taşınmazların Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Devir ve Teslimleri  595
7. Doğal Gaz Piyasası Kanununun Ek 1’inci Maddesi Kapsamında Yapılan Devirler  595
I. İSTİSNADAN VAZGEÇME VE İSTİSNALARIN SINIRI  597
1. İstisnadan Vazgeçme  597
1.1. İstisnadan Vazgeçmenin Usul ve Esasları  598
1.1.1. Genel Açıklama  598
1.1.2. İndirim Hakkının Kullanılması  599
1.1.3. İşlem Bazında İstisnadan Vazgeçilmesi  599
1.2. İstisnadan Vazgeçmenin Mümkün Olmadığı Durumlar  600
2. İstisnaların Sınırı  601
Dördüncü Bölüm
MATRAH, NİSPET VE İNDİRİM
A. MATRAH  603
1. Genel Açıklama  603
2. Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah  603
2.1. Genel Açıklama  603
2.2. Tarifeli İşler İle Bedelin Biletle Tahsil Edildiği Hallerde Matrah  604
2.3. Döviz Cinsinden Yapılan İşlemler  605
3. İthalatta Matrah  605
4. Uluslararası Yük ve Yolcu Taşımalarında Matrah  607
5. Özel Matrah Şekilleri  607
5.1. Yasal Düzenleme  607
5.2. Özel Matrah Şekline Tabi Teslimler  608
5.2.1. Şans Oyunları, Profesyonel Gösteriler ve Açık Artırmalar  608
5.2.2. Altın ve Gümüşten Mamul Eşya Teslimleri  609
5.2.2.1. Altından Mamul Eşya  609
5.2.2.2. Gümüşten Mamul Eşya  610
5.2.3. Gazete, Dergi ve Benzeri Periyodik Yayınlar  610
5.2.4. Tütün Mamulü Teslimleri  611
5.2.5. Belediyeler Tarafından Yapılan Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı  611
5.2.6. Ön Ödemeli Elektronik Haberleşme Hizmetleri  612
5.2.7. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Araç Plakaları İle Basılı Evrakın Teslimi  612
5.2.8. Kıymetli Taş Teslimleri  613
5.2.9. İkinci El Araç ve Taşınmaz Ticareti  613
5.2.9.1. Genel Açıklama  613
5.2.9.2. Özel Matrah Uygulaması Yapacak Olanlar  614
5.2.9.3. Özel Matrah Uygulamasının Şartları  615
5.2.9.4. Uygulama  616
5.3. Özel Matrah Şekline Tabi İşlemlerin Beyanı  618
6. Matraha Dâhil Olan Unsurlar  618
6.1. Yasal Düzenleme  618
6.2. Teslim Alanın Gösterdiği Yere Kadar Satıcı Tarafından Yapılan Taşıma, Yükleme ve Boşaltma Giderleri  618
6.3. Ambalaj Giderleri  619
6.4. Sigorta, Komisyon ve Benzeri Gider Karşılıkları  620
6.5. Vergi, Resim, Harç, Pay, Fon Karşılığı Gibi Unsurlar  621
6.5.1. Genel Açıklama  621
6.5.2. Elektrik Tüketim Vergisi  622
6.5.3. Eğlence Vergisi  622
6.5.4. Belediyelere Ödenen Hal Rüsumu  622
6.5.5. Hazinece Karşılanan Prim Tutarlarının İdarece Yüklenicinin Hakedişinden Kesilmesinde KDV Matrahı  623
6.5.6. 3093 Sayılı TRT Gelirleri Kanunu’nun 4’üncü Maddesi Uyarınca Bandrol Ücreti Alınan Cihazlarda KDV Matrahı  623
6.6. Vade Farkları  624
6.7. Kur Farkları  624
6.8. Servis ve Benzer Adlar Altında Sağlanan Her Türlü Menfaat, Hizmet ve Değerler  626
7. Matraha Dâhil Olmayan Unsurlar  627
7.1. Yasal Düzenleme  627
7.2. İskontolar  627
7.2.1. Fatura ve Benzeri Belgelerde Ayrıca Gösterilen İskontolar  627
7.2.2. Fatura ve Benzeri Belgelerde Ayrıca Gösterilmeyip, Yıl Sonlarında, Belli Bir Dönem Sonunda ya da Belli Bir Ciro Aşıldığında Yapılan İskontolar  628
7.2.3. Yıl Sonu İndirimi Olarak Bedelsiz Olarak Alınan Ticari Mallar  630
7.2.4. Tüketicilerin Kazandıkları Puanlar Nedeniyle Yapılan İskontolar  631
7.3. Hesaplanan KDV  632
7.4. Özel İletişim Vergisi  632
8. Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti  632
8.1. Yasal Düzenleme ve Gerekçesi  632
8.2. Bedeli Bulunmayan, Bilinmeyen İşlemler İle Bedelin Mal, Menfaat, Hizmet Gibi Paradan Başka Değerler Olması  633
8.3. Bedelin Emsaline Göre Düşük Olduğu Durumlar  635
8.4. Genel İdare Giderleri İle Genel Giderler  636
8.5. Serbest Meslek Faaliyetlerinde Emsal Bedel  637
8.6. Arsa Karşılığı İnşaat İşleri  638
B. ORAN  639
1. KDV Oranına İlişkin Genel Açıklamalar  639
1.1. Yasal Düzenleme  639
1.2. Perakende Teslimin Tanımı  639
1.3. Vade Farkı, Kur Farkı ve Matrahta Değişikliğe Yol Açan İşlemlerde KDV Oranı  640
1.3.1. Vade Farkları  640
1.3.2. Kur Farkları  640
1.3.3. Malların İade Edilmesi, İşlemin Gerçekleşmemesi veya İşlemden Vazgeçilmesi  640
1.4. İndirimli Orana Tabi Mallar İle Genel Orana Tabi Malların Birlikte Satılması Halinde Fatura Düzeni  640
2. İndirimli Orana Tabi Bazı Mal ve Hizmetlere İlişkin Açıklamalar  640
2.1. Konut Teslimleri ve İnşaat Taahhüt İşleri  641
2.1.1. Uygulanacak KDV Oranı  641
2.1.2. Net Alan  646
2.1.2.1. KDV Genel Uygulama Tebliği’nde Yer Alan Düzenlemeler  646
2.1.2.1.1. 21.04.2022 Tarihinden İtibaren Geçerli Olan Uygulama  646
2.1.2.1.2. 21.04.2022 Tarihi Öncesinde Geçerli Olan Uygulama  646
2.1.2.2. Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nde Yer Alan Düzenlemeler  647
2.1.2.3. Danıştay’ın Yürütmeyi Durdurma ve İptal Kararı  648
2.2. Yiyecek ve İçecek Sunulan Yerlerde KDV Oran Uygulaması  649
2.2.1. Kapsam  649
2.2.2. Konaklama Tesislerinin Bünyesindeki Hizmet Birimlerinde Yiyecek–İçecek Hizmetleri  650
2.2.3. Yemek Çeki, Kuponu ve Kartlarının Kullanıldığı Yemek Hizmetlerinde Organizatör Firmaların Durumu  651
2.3. Geceleme Hizmetlerinde KDV Oran Uygulaması  651
2.3.1. Kapsam  651
2.3.2. Konaklama İşletmelerinde Kullanılan Alkollü İçecekler Dolayısıyla Yüklenilen KDV  652
2.3.3. Seyahat Acentelerinin Geceleme Hizmetleri İçin Verdikleri Aracılık Hizmetleri  653
2.4. Eğitim Hizmetleri ile Bu Hizmetlere İlişkin Teslim ve Hizmetler  653
2.5. Araçların Tesliminde Oran Uygulaması  654
3. İndirimli Orana Tabi İşlemlerde İade Uygulaması  657
3.1. İade Tutarının Hesaplanması  659
3.1.1. Yılı İçinde Talep Edilen Mahsuben İade Tutarlarının Hesaplanması  659
3.1.2. İzleyen Yıl İçerisinde Talep Edilen Nakden/Mahsuben İade Tutarlarının Hesaplanması  661
3.1.3. İade Hesabına Dahil Edilebilecek Yüklenilen KDV  662
3.1.3.1. Genel Olarak  662
3.1.3.2. Stoklarda Yer Alan Mallar Nedeniyle Yüklenilen Vergiler  663
3.1.3.3. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler Nedeniyle Yüklenilen Vergiler  663
3.1.3.4. Sonradan Düzenlenen veya Temin Edilen Belgeler  664
3.1.3.5. İndirimli Orana Tabi İşlemin Gerçekleşmesinden Sonra Yapılan Alımlar ve İskontolar  665
3.2. İade ve Mahsup Taleplerinin Yerine Getirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar  665
3.2.1. Yılı İçerisindeki Mahsup Taleplerinin Yerine Getirilmesi  665
3.2.1.1. Genel Olarak  665
3.2.1.2. Mahsubu Talep Edilebilecek Borçlar  668
3.2.1.3. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Amaçlı Teslimlerinde Mahsuben İade  669
3.2.1.4. Mahsup İşlemi  669
3.2.2. Yılı İçinde İade Edilemeyen Vergilerin İadesi  670
3.3. Diğer Hususlar  672
3.3.1. İndirimli Orana Tabi İşlemleriyle Birlikte Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemleri Bulunan Mükellefler  672
3.3.2. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kaydıyla Teslimi  674
3.3.3. Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşlerinde İade Uygulaması  675
3.3.4. Süresinden Sonra İade Talebinde Bulunulması  675
3.3.5. İade İşlemi Sonuçlandırıldıktan Sonra İndirimli Orana Tabi İşlemlerin Matrahında Meydana Gelen Değişiklikler  676
3.3.6. Özel Hesap Dönemi Tayin Edilen Mükelleflerin İade Talepleri  679
3.3.7. Önceki Yıllara Ait İade Edilmeyen Alt Sınır Tutarları  679
3.3.8. Vergi İnceleme Raporuna Göre Mahsuben İade  679
3.3.9. Yapı Kullanma İzin Belgesi Bulunan ve Mülkiyeti Devredilen Konutların Tesliminde İade  679
3.4. İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi  680
3.4.1. Yılı İçinde İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi  680
3.4.2. Yıllık İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi  680
3.4.3. Yılı İçerisinde Mahsup Edilemeyen Tutarların Beyannamede Gösterilmesi  680
3.5. Açıklamalı Örnek  681
C. İNDİRİM  688
1. Vergi İndirimi  688
1.1. Vergi İndiriminin Mahiyeti ve Gerekçesi  688
1.2. Yasal Düzenleme  689
1.3. İndirimin Şartları  691
1.3.1. İndirimin Kanunen Yasaklanmamış Olması  691
1.3.2. İndirime Konu Edilecek KDV’nin Mükellefin Faaliyetleriyle İlgili Olması  692
1.3.3. İndirimin Belgelendirilmesi  692
1.3.3.1. Genel Açıklama  692
1.3.3.2. Fatura ve Benzeri Belge  692
1.3.3.3. Perakende Satış Fişlerine Dayanılarak Yapılacak Vergi İndirimi  693
1.3.4. İndirimin Zamanı  694
1.3.4.1. Genel Açıklama  694
1.3.4.3. Özel Hesap Dönemi Tayin Edilen Mükellefler  696
1.3.4.4. İhraç Kayıtlı Teslimlerde KDV İndiriminin Zamanı  696
1.3.4.5. Süresinden Sonra Kayıtlara Alınan Belgeler  696
1.3.4.6. Yargıya İntikal Eden Durumlar İle Diğer Nedenler Dolayısıyla Gecikme  697
1.3.4.7. Değersiz Alacaklara İlişkin KDV’de İndirimin Zamanı  698
1.3.4.8. İndirim Konusu Edilemeyen Vergilerin Durumu  699
1.4. Verginin Hesaplanması  699
1.5. Verginin İndirimi  700
1.6. Devreden Katma Değer Vergisi  700
1.7. KDV İndiriminde Özellikli Hususlar  701
1.7.1. Promosyon Ürünlerde KDV İndirimi  701
1.7.2. Eşantiyon veya Numune Mallar Verilmesi  705
1.7.3. Devir, Birleşme ve Bölünme İşlemlerinde Vergi İndirimi  705
1.7.4. Basit Usulden Gerçek Usule Geçişte Yüklenilen KDV’nin İndirimi  706
1.7.5. Özel Matrah Şekline Tabi İşlemlerde KDV İndirimi  706
1.7.6. ATİK‘ler Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin İndirimi  707
2. İndirilemeyecek KDV  707
2.1. Yasal Düzenleme  707
2.2. Vergiye Tabi Olmayan İşlemler Nedeniyle Yüklenilen KDV  708
2.3. İstisna Kapsamındaki İşlemler Nedeniyle Yüklenilen KDV  709
2.4. Binek Otomobillerin KDV’si  711
2.4.1. Genel Açıklama  711
2.4.2. Taşıt Araçlarının Tadilatında Ortaya Çıkan İlave KDV  713
2.4.3. İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticaretiyle İştigal Eden Mükelleflerin Binek Otomobil Alımlarında KDV İndirimi  714
2.5. Zayi Olan Mallara Ait KDV  716
2.5.1. Genel Açıklama  716
2.5.2. Malların Zayi Olması Sonucu Meydana Gelen Kayıplar  718
2.5.3. Malların Değerinin Düşmesi Sonucu Meydana Gelen Kayıplar  719
2.5.4. Fire Sonucu Meydana Gelen Kayıplar  719
2.5.5. Zayi Olan ATİK‘ler Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin İndirimi  720
2.5.6. İmalat Artıklarının Tesliminde KDV Uygulaması  721
2.6. Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına Göre Kazancın Tespitinde İndirimi Kabul Edilmeyen Giderler Dolayısıyla Yüklenilen KDV  721
2.6.1. Genel Açıklama  721
2.6.2. Transfer Fiyatlandırmasında Durum  722
2.6.3. Finansman Gider Kısıtlaması  724
2.7. Değersiz Alacaklara İlişkin KDV  725
2.8. Beş Yıl Süre İle İndirilemeyen KDV  726
2.9. İndirilemeyecek KDV’ye İlişkin Özellikli Hususlar  726
2.9.1. Çalınan ve Kaybolan Malların KDV’si  726
2.9.2. İşletmenin Tasfiyesi Durumunda İndirilemeyen KDV  727
2.9.3. İndirim Hakkının Kaybedilmesi  728
2.9.4. SMİYB İstinaden Yapılacak Vergi İndirimi  729
2.9.5. Defter ve Belge İbraz Zorunluluğuna Uyulmaması  730
2.9.6. KKEG Niteliğindeki Bazı İşlemlerin Vergiye Tabi Olması  732
2.9.7. Sigorta Aracılarında KDV İndirimi  733
3. İstisna Edilmiş İşlemlerde İndirim  733
4. Kısmi Vergi İndirimi  734
5. Matrah ve İndirim Miktarlarının Değişmesi  735
5.1. Genel Açıklama  735
5.2. Düzeltme Yapılmasını Gerektiren Haller ve Şartları  736
5.3. Düzeltmenin Yapılacağı Dönem ve Uygulanacak Vergi Oranı  737
5.4. Özellikli Hususlar  738
5.4.1. Tevkifat Kapsamındaki İşlemlerde Yapılacak Düzeltme  738
5.4.2. Döviz Cinsinden Yapılan İşlemlerde Düzeltme İşlemleri  738
5.4.3. İthal Edilen Mallara İlişkin Düzeltme İşlemleri  739
5.4.4. İstisna Kapsamındaki İşlemlerde Düzeltme İşlemleri  740
5.4.5. Sadece BSMV Kapsamındaki İşlemleri Yapanların Satın Aldıkları Malları İadesinde ve Gerçekleşmeyen Hizmetlerde KDV Uygulaması  740
Beşinci Bölüm
VERGİNİN TARHI VE ÖDENMESİ
A. VERGİLENDİRME USULLERİ, DÖNEMİ, VERGİNİN TARHI, BEYANI VE ÖDENMESİ  743
1. Vergilendirme Usulleri  743
1.1. Gerçek Usulde Vergilendirme  743
1.2. Hasılat Esaslı Vergilendirme  744
1.2.1. Genel Açıklama  744
1.2.2. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler  745
1.2.3. Hasılat Esaslı Vergilendirme Usulünün Uygulanması  746
1.2.4. Hasılat Esaslı Vergilendirme Usulünden Vazgeçilmesi  748
1.2.5. Toplu Taşıma Hizmetlerinde Hasılat Esaslı Vergilendirme  748
1.2.5.1. Genel Açıklama  748
1.2.5.2. Uygulamadan Yararlanabilecek Mükellefler  749
2. Vergilendirme Dönemi ve Beyan Esası  753
2.1. Vergilendirme Dönemi  753
2.2. Beyan Esası  755
2.2.1. Genel Açıklama  755
2.2.2. Şahıs Şirketlerince Verilecek Beyannameler  757
2.2.3. Sigorta Aracıları Tarafından Verilecek Beyannameler  757
2.3. Beyanname Verme Zamanı  757
2.3.1. Genel Açıklama  757
2.3.2. Beyanname Verme Zamanına İlişkin Özellik Arz Eden Durumlar  759
2.3.2.1. İşi Bırakan Mükelleflerde Beyanname Verme Zamanı  759
2.3.2.2. Ölüm Halinde Beyanname Verme Zamanı  759
2.3.2.3. Memleketi Terk Halinde Beyanname Verme Zamanı  760
2.3.2.4. Taşımacılık İşlerinde Beyanname Verme Zamanı  760
2.4. Beyanname Çeşitleri  760
2.5. Elektronik Beyanname Verme Zorunluluğu  761
3. Tarh İşlemleri  762
3.1. Tarh Yeri  762
3.1.1. Genel Açıklama  762
3.1.2. İthalatta Tarh Yeri  763
3.1.3. Uluslararası Taşımacılıkta Tarh Yeri  763
3.1.4. Gayrimenkul Teslimlerinde Tarh Yeri  763
3.2. Tarhiyatın Muhatabı  763
3.2.1. Genel Açıklama  763
3.2.2. Adi Ortaklıklarda Tarhiyatın Muhatabı  764
3.2.3. Türkiye’de Yerleşmiş Olmayan Gerçek ve Tüzel Kişiler  764
3.3. Tarh Zamanı  764
4. Verginin Ödenmesi  765
Altıncı Bölüm
USUL HÜKÜMLERİ VE ÇEŞİTLİ HUSUSLAR
A. USUL HÜKÜMLERİ  767
1. Kayıt Düzeni  767
2. Vergi Teminatı  768
B. ÇEŞİTLİ HUSUSLAR  769
1. Verginin Gider Kaydedilemeyeceği  769
2. Müteselsil Sorumluluk  769
2.1. Kapsam  769
2.1.1. İşleme Doğrudan Taraf Olanlar  770
2.1.2. İşleme Doğrudan Taraf Olmayanlar  771
2.2. Uygulama  771
Yedinci Bölüm
KDV İADESİNDE ORTAK HUSUSLAR
A. KDV İADESİNE İLİŞKİN GENEL AÇIKLAMALAR  773
B. İADELERİ VERGİ İNCELEMESİNE TABİ OLANLAR  775
1. Kapsam ve Tanımlar  775
1.1. Kapsam  775
1.2. Belge Kavramı  775
1.3. İade Talepleri Vergi İnceleme Raporuna Göre Yerine Getirilecek Mükellefler  776
1.4. Olumlu Rapor  776
1.5. Olumsuz Rapor  777
2. Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirilmesi  777
2.1. Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenler  777
2.2. Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenlere Mal Teslimi ve Hizmet İfasında Bulunanlar  779
3. Sahte Belge Düzenleyen veya Kullananlar  779
3.1. Sahte Belge Kavramı  779
3.2. Haklarında Sahte Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar  780
3.3. Haklarında Sahte Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar  780
3.4. Haklarında Sahte Belge Kullanma Raporu Bulunanlar  782
3.5. Haklarında Sahte Belge Kullanma Tespiti Bulunanlar  783
4. Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleyen veya Kullananlar  784
4.1. Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kavramı  784
4.2. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar  785
4.3. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar  785
4.4. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu Bulunanlar  786
4.5. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Tespiti Bulunanlar  786
5. İşlemlerin Gerçekliğini İspat  787
6. Haklarında Olumsuz Rapor Bulunan Mükelleflerin İade Talepleri  789
6.1. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Raporu Bulunanların İade Talepleri  789
6.2. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu Bulunanların İade Talepleri  790
7. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme veya Kullanma Tespiti Bulunan Mükelleflerin İade Talepleri  791
7.1. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenlediği Konusunda Tespit Bulunanların İade Talepleri  791
7.2. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullandığı Konusunda Tespit Bulunanların İade Talepleri  792
8. İadeye Esas Diğer Belgelerin Sahte veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Olması  793
9. Diğer Tespitler  794
9.1. Adresinde Bulunamama  794
9.2. Defter ve Belge İbraz Etmeme  794
9.3. Beyanname Vermeme  795
10. Olumsuz Rapor veya Tespit Bulunanların Kanuni Temsilcileri, Ortakları, Ortak Oldukları veya Bunların Kurdukları veya Ortağı Oldukları Mükellefler ile Kanuni Temsilcisi Oldukları Mükellefler  796
11. Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükellefler Hakkında Olumsuz Rapor veya Tespit Bulunanlar  797
12. Geçiş Hükümleri  798
C. İADE TUTARININ HESABI VE İADEYE DAYANAK İŞLEM VE BELGELER  799
1. İadesi Talep Edilebilecek KDV  799
1.1. Genel Açıklama  799
1.2. Kapsam  799
1.3. İşlemin Bünyesine Giren Verginin Hesabına Dahil Edilebilecek Unsurlar  800
1.4. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerde İade Uygulaması  801
1.5. YMM KDV İadesi Tasdik Raporu Hazırlanması Hizmetine Ait KDV  802
1.6. DİİB Sahibi Mükellefin İhraç Kaydıyla Tesliminde İade Edilecek KDV  802
1.7. İstisna Kapsamındaki İşlemin Gerçekleşmesinden Sonra İşleme İlişkin Mal ve Hizmet Alımları İle İlgili Kur Farkları  803
1.8. İade Talebinde Bulunulabilecek Asgari Tutar  804
2. KDV İadesine İlişkin Usul ve Esaslar  805
2.1. KDV İadesi Risk Analiz Sistemi (KDVİRA)  805
2.2. Mahsup Yoluyla İade  806
2.2.1. Genel Açıklama  806
2.2.2. Mahsup Edilebilecek Borçlar  806
2.2.3. Mahsuben İade Talebi  808
2.2.4. Mahsup Sonrası Alacağın Nakden İadesi  808
2.3. Maliye Bakanlığınca Belirlenen Sınırı Aşmayan Nakden İadeler  809
2.4. YMM KDV İadesi Tasdik Raporuna Dayalı İadeler  809
2.4.1. Genel Olarak  809
2.4.2. KDV İadesi Ön Kontrol Raporuna Dayalı İade Uygulaması  810
2.5. Teminat Karşılığı İade  811
2.5.1. Genel Açıklama  811
2.5.2. Teminat Türleri  812
2.5.3. Teminat Miktarları  812
2.5.4. Teminat Mektuplarının ve Sigorta Şirketi Kefalet Senetlerinin İadesi  812
2.5.5. Teminat Mektuplarının ve Sigorta Şirketi Kefalet Senetlerinin Teyidi  813
2.5.6. Artırımlı Teminat Uygulaması  813
2.6. İade Talebinde Aranan Belgeler  814
2.7. İade Talep Süresi  815
2.7.1. İndirimli Orana Tabi İşlemlere İlişkin İade Talep Süresi  815
2.7.2. Tam İstisna Kapsamındaki İşlemlere İlişkin İade Talep Süresi  816
2.7.3. Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemlere İlişkin İade Talep Süresi  817
Ç. İNDİRİMLİ TEMİNAT UYGULAMASI SİSTEMİ (İTUS)  818
1. İTUS Sertifikası Kapsamına Giren Mükellefler  818
1.1. Genel Şartlar  818
1.2. Özel Şartlar  819
1.2.1. İhracat İstisnası Kapsamındaki İade Talepleri  820
1.2.1.1. İmalatçılar ve İmalatçı–İhracatçılar  820
1.2.1.2. Diğer İhracatçılar (Hizmet İhracatı Yapanlar Hariç)  820
1.2.2. Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler  820
2. İTUS Sertifikası Uygulamasına Göre İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi  821
3. İTUS Sertifikasının İptal Edilmesi  821
D. HIZLANDIRILMIŞ İADE SİSTEMİ (HİS)  823
1. Genel Açıklama  823
2. HİS Uygulaması Kapsamına Girecek Mükellefler  823
3. HİS Uygulamasına Göre İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi  824
4. HİS Sertifikasının İptal Edilmesi  825
E. DİĞER HUSUSLAR  827
1. İade Hakkının İndirim Yoluyla Kullanılması  827
2. Defter ve Belgelerin Zayi Olması (Yangın, Su Baskını, Çalınma Gibi) Durumunda İade  827
3. Kamuya Ait Kuruluşlara İade  828
4. İstisna Kapsamında Yapılan Teslim Ve/Veya Hizmetin Matrahının Değişmesi ve Düzeltme İşlemleri  829
5. İstisna Kapsamındaki İşlemin Gerçekleştiği Dönemden Sonra Ortaya Çıkan Ödemeler  829
6. Yoklama ve Değerlendirme  830
7. Kayıt Düzeni  830
Kaynakça  833
Kavram Dizini  837
 







 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  7
Özgeçmiş  9
Kısaltmalar  45
Giriş  47
Birinci Bölüm
KATMA DEĞER VERGİSİNİN TANIMI VE TARİHÇESİ
A. KATMA DEĞER VERGİSİ HAKKINDA GENEL AÇIKLAMALAR  49
1. Genel Olarak Tüketim Vergileri ve KDV  49
1.1. Tüketim Vergileri  49
1.2. Yayılı Muamele Vergileri  49
2. Katma Değer Vergisinin Tarihçesi ve Gerekçesi  50
2.1. Tarihi Gelişim  50
2.2. Türkiye’de Katma Değer Vergisi Sistemine Geçişi Zorunlu Kılan Nedenler  51
2.2.1. Kısa Tarihçe  51
2.2.2. Katma Değer Vergisine Geçilmesini Gerekli Kılan Nedenler  51
B. KATMA DEĞER VERGİSİNİN ÖZELLİKLERİ VE BÜTÇE GELİRLERİ İÇERİSİNDEKİ YERİ  54
1. Katma Değer Vergisinin Özellikleri  54
2. Bütçe Gelirleri İçerisindeki Payı  55
İkinci Bölüm
MÜKELLEFİYET
A. VERGİNİN KONUSU  57
1. İşlemlerin Türkiye’de Yapılması, Teslim ve Hizmet Kavramları  57
1.1. Genel Açıklama  57
1.2. İşlem Kavramı  58
1.3. İşlemlerin Türkiye’de Yapılması  59
1.3.1. Genel Açıklama  59
1.3.2. Mal Teslimlerinin Türkiye’de Yapılması  60
1.3.3. Hizmetin Türkiye’de Yapılması  62
1.3.4. Uluslararası Taşıma İşleri  66
1.4. Teslim  66
1.4.1. Genel Açıklama  66
1.4.2. Mal Teslimi  67
1.4.2.1. Mal Kavramı ve Teslimi  67
1.4.2.2. Malların Alıcılara veya Onların Gösterdiği Kişiye Gönderilmesi  67
1.4.3. Zincirleme Akitlerde Teslim  69
1.4.4. Su, Elektrik, Gaz, Isıtma, Soğutma vb Dağıtımlarda Teslim  69
1.4.5. Kap ve Ambalajlı Olarak Mal Teslimi  69
1.4.5.1. Genel Açıklama  69
1.4.5.2. Kap ve Ambalajların Geri Verilmelerinin Mutat Olduğu Hallerde Teslim  70
1.4.6. Döküntü ve Tali Maddelerde Teslim  71
1.4.7. Trampa  71
1.5. Teslim Sayılan Haller  72
1.5.1. Genel Açıklama  72
1.5.2. Teslim Konusu Malların Vergiye Tabi Amaçlar Dışında İşletmeden Çekilmesi  72
1.5.3. Teslim Konusu Malların İşletme Faaliyetlerinde Kullanılması  73
1.5.4. Üretilen Malların, Teslimi Vergiden İstisna Edilen Mallar İçin Kullanılması  74
1.5.5. Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Yapılan Satışlar  74
1.6. Hizmet  75
1.6.1. Genel Açıklama  75
1.6.2. Hizmet Karşılığının Mal Teslimi Ya da Farklı Bir Hizmet İfası Olması  75
1.7. Hizmet Sayılan Haller  76
2. Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler  77
2.1. Ticari, Sınaî, Zirai Faaliyet ve Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler  77
2.1.1. Genel Açıklama  77
2.1.2. Ticari ve Sınai Faaliyetler  77
2.1.2.1. Genel Olarak Ticari ve Sınai Faaliyetler  77
2.1.2.2. Ticari Faaliyetin Unsurları  79
2.1.2.3. Tüccarlarda İşe Başlamanın Belirtileri  80
2.1.2.4. Faaliyetlerin Devamlılığı  81
2.1.3. Zirai Faaliyetler  82
2.1.3.1. Genel Olarak Zirai Faaliyetler  82
2.1.3.2. Zirai Faaliyet – Diğer Faaliyetler Ayrımı  82
2.1.4. Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler  83
2.1.4.1. Genel Olarak Serbest Meslek Faaliyetleri  83
2.1.4.2. Serbest Meslek Erbabında İşe başlamanın Belirtileri  84
2.1.4.3. Serbest Meslek Faaliyeti – Diğer Faaliyetler Ayrımı  85
2.2. İthalat  85
2.2.1. Genel Olarak İthalat  85
2.2.2. Mal İthalatı  86
2.2.3. Hizmet İthalatı  87
2.3. Diğer Faaliyetlerden Doğan Teslim ve Hizmetler  88
2.3.1. Posta, Telefon, Telgraf, Teleks ve Bunlara İlişkin Hizmetler İle Radyo ve Televizyon Hizmetleri  88
2.3.2. Spor–Toto, Piyango (Milli Piyango Dâhil), At Yarışları ve Bunlara Benzer Diğer Müşterek Bahis ve Talih Oyunlarının Tertiplenmesi ve Oynanması  89
2.3.3. Profesyonel Sanatçıların Yer Aldığı Gösteriler ve Konserler İle Profesyonel Sporcuların Katıldığı Sportif Faaliyetler, Maçlar, Yarışlar ve Yarışmalar Tertiplenmesi ve Gösterilmesi  89
2.3.4. Müzayede Mahallinde Yapılan Satışlar  91
2.3.4.1. Genel Olarak  91
2.3.4.2. Müzayede Kavramı  92
2.3.4.3. Müzayede Mahalli Kavramı  93
2.3.4.4. Devlet İhale Kanunu Kapsamındaki Satışlar  94
2.3.4.5. Online Müzayedeler  94
2.3.4.6. Müzayede Yoluyla Yapılan Taşınmaz Satışları  96
2.3.4.7. İcra Dairelerinde Yapılan Satışlar  97
2.3.4.7.1. Verginin Mükellefi  97
2.3.4.7.2. Verginin Beyanı ve Ödenmesi  97
2.3.4.7.3. Aylık Bildirim  97
2.3.4.8. İşlemin Gerçekleşmemesi  97
2.3.4.9. Gümrük Depolarında Yapılan Satışlar  98
2.3.4.10. Ürün Senetlerinin, Ürünü Depodan Çekecek Olanlara Teslimi  98
2.3.5. Boru Hattı ile Ham Petrol, Gaz ve Bunların Ürünlerinin Taşınması  99
2.3.6. GVK 70 ‘inci Maddesinde Belirtilen Mal ve Hakların Kiralanması İşlemleri  99
2.3.6.1. Genel Açıklama  99
2.3.6.2. Kiralamaya Konu Mal ve Haklar  100
2.3.6.3. Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Kiralama İşlemleri  100
2.3.6.4. Konu Hakkında Düzenlenen İstisnalar  101
2.3.7. Kamu Kurum ve Kuruluşları, Dernek ve Vakıflar İle Mesleki Kuruluşların Teslim ve Hizmetleri  102
2.3.7.1. Genel Açıklama  102
2.3.7.2. İktisadi İşletme Kavramı  103
2.3.7.3. Genel Bütçeli İdareler  108
2.3.7.4. Belediyeler  109
2.3.7.5. Dernek ve Vakıflar  111
2.3.7.6. Üniversiteler  112
2.3.7.7. Mesleki Kuruluşların İşlemleri  112
2.3.7.8. Kamu Kuruluşlarınca Personele Sağlanan Hizmetler  113
2.3.8. İsteğe Bağlı Mükellefiyet Tesisi  114
B. VERGİNİN KONUSU İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ HUSUSLAR  115
1. Nakil Vasıtalarının Satışı  115
2. Avukatlık Ücretleri  115
3. Personele Sağlanan Menfaatler  116
4. Adi Ortaklıklarda Vergileme  117
5. Arsa Karşılığı İnşaat İşleri  119
5.1. Arsa Sahibi Tarafından Müteahhide Arsa Payı Teslimi  119
5.2. Müteahhit Tarafından Arsa Sahibine Konut veya İşyeri Teslimi  120
5.3. Hasılat Paylaşımı Sözleşmesine Dayanan İnşaat İşleri  122
6. Promosyon Ürünleri, Numune ve Eşantiyonlar  124
6.1. Promosyon Ürünleri  124
6.2. Eşantiyon veya Numune Mallar Verilmesi  125
7. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamındaki Satışlar  126
7.1. Satılan Malın İade Edilmesi, Başka Bir Mal İle Değiştirilmesi, Ödenen Bedelin İade Edilmesi, Değer Kaybının Bedelden İndirilmesi  126
7.2. Taksitli Satışlar  127
7.3. Kapıdan Satışlar  127
7.4. Mesafeli Sözleşmeler  128
7.5. Ön Ödemeli Konut Satış Sözleşmeleri  129
8. Profesyonel Futbol Faaliyetleri  129
8.1. Spor Kulüpleri  129
8.2. Türkiye Futbol Federasyonu  131
8.3. Spor Genel Müdürlüğü  132
8.4. Defter Tutma ve Belge Düzenleme  132
8.5. İndirim  132
9. Çeşitli Hasılat ve Gelirler  133
9.1. Tazminatlar  133
9.1.1. Genel Olarak  133
9.1.2. Sigorta Tazminatları  134
9.1.3. Diğer Tazminatlar  134
9.2. Depozito ve Teminatlar  135
9.3. Avans ve Kaporalar  135
9.4. Aidatlar  135
9.5. Sübvansiyonlar  137
10. Masraf Aktarımında KDV  138
10.1. Genel Olarak  138
10.2. Grup Şirketleri Arasındaki Finansman Temini Vb Masrafların Aktarımı  139
10.3. Diğer Masraf Aktarımları  140
11. Para ve Sermaye Hareketleri  141
11.1. Ayni Sermaye Koyma İşlemleri  141
11.2. Birleşme, Devir ve Tür Değiştirme İşlemleri  142
11.2.1. Birleşme İşlemleri  142
11.2.2. Devir İşlemleri  143
11.2.3. Tür Değiştirme İşlemleri  143
11.3. Finansal Kiralama ve Faktoring İşlemleri  144
11.3.1. Finansal Kiralama İşlemleri  144
11.3.2. Faktoring İşlemleri  145
11.4. Finansman Temini Hizmetleri  146
11.4.1. Genel Olarak  146
11.4.2. Grup Firmalarına Ya da Ortaklara Verilen Finansman Hizmetleri  147
11.4.3. İlişkili Olmayan Kişilere Verilen Finansman Hizmetleri  148
11.4.4. Yurtdışına Verilen Ya da Yurtdışından Alınan Finansman Hizmetleri  150
11.4.5. Ticari Alacaklarda Faiz  150
11.4.6. Temerrüt Faizi  151
11.4.7. Hatır Senetleri  151
11.4.8. Örtülü Sermaye Uygulaması ve KDV  152
11.4.8.1. Genel Olarak  152
11.4.8.2. Örtülü Sermaye Üzerinden Hesaplanan veya Ödenen Faiz ve Benzeri Giderler  152
11.4.8.3. Örtülü Sermaye Üzerinden Hesaplanan veya Ödenen Kur Farkları  155
11.4.9. Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı ve KDV  156
11.4.9.1. Genel Olarak  156
11.4.9.2. Matrah Tespiti  158
11.4.9.3. Hazine Zararı ve KDV  159
11.4.9.4. Örtülü Kazanç Dağıtımında İndirilecek Katma Değer Vergisi  160
11.5. Kar Payları, Tahvil ve Mevduat Faizleri  161
12. Diğer İşlemler  162
12.1. Dâhili İşlemler  162
12.2. Garanti Kapsamındaki Teslim ve Hizmetler  162
12.2.1. Genel Olarak  162
12.2.2. Satıcı Firmalar Tarafından Verilen Garanti Hizmetleri  163
12.2.3. Anlaşmalı Servisler Aracılığıyla Verilen Garanti Hizmetleri  163
12.3. Hediye Çekleri  164
12.3.1. Genel Olarak  164
12.3.2. Bedel Karşılığı Satılan Hediye Çekleri  164
12.3.3. Bedel Karşılığında Satılmayan Çekler  165
12.4. İlaç Bedelleri  166
12.5. Taşımacılık İşleri  166
12.5.1. Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı  166
12.5.2. Uluslararası Taşımacılık  167
12.5.3. Yurt Dışına Düzenlenen Turlar  167
12.6. Kooperatifler  168
12.6.1. Genel Olarak  168
12.6.2. Kooperatiflerce Gider Karşılığı Alınan Tutarlar  169
12.7. Kamulaştırma İşlemleri  169
12.8. Devre Mülk ve Devre Tatil İşlemleri  170
12.8.1. Devre Mülk İşlemleri  170
12.8.2. Devre Tatil İşlemleri  171
12.9. Yap–İşlet–Devret Modeli Çerçevesinde Kurulan, Belirli Bir Süre İşletilen Tesislerin İşletme Süresi Sonunda İlgili Kuruma Devrinde KDV  173
12.10. Trafo Devirleri  175
12.11. Banka Promosyon Ödemeleri  175
12.12. Serbest Bölgeler ve KDV  176
12.12.1. Genel Olarak Serbest Bölgeler  176
12.12.2. Serbest Bölge Sayılan Yerler  177
12.12.3. Türkiye’den Serbest Bölgeye Mal Teslimi  177
12.12.4. Türkiye’den Serbest Bölgeye Hizmet Verilmesi  178
12.12.5. Serbest Bölgede Faaliyet Gösteren Mükelleften Hizmet Alınması  178
12.12.6. Serbest Bölge Rejimi Kapsamında Olan Mallar  178
12.12.7. Serbest Bölgede Faaliyet Gösteren Mükellefin Yurtdışından Hizmet Alması  179
12.13. Gayri Maddi Haklar  179
12.13.1. Gayri Maddi Hakların Tanımı  179
12.13.2. Gayri Maddi Haklar ve KDV  180
12.14. Reklamasyon Bedelleri  180
12.15. Kart, Şifre, Kod ve Benzerlerinin Satışında KDV Uygulaması  182
12.15.1. Genel Açıklama  182
12.15.2. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olan Kart, Şifre ve Kodlarda KDV Uygulaması  182
12.15.3. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olmayan Kart, Şifre ve Kodlarda KDV Uygulaması  183
12.15.3.1. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olmayan Kart, Şifre ve Kodların Satışında KDV Uygulaması  183
12.15.3.2. Karşılığı Belirli Bir Ürün veya Hizmet Olmayan Kart, Şifre ve Kodlar Kullanılarak Ürün veya Hizmet Temininde KDV Uygulaması  184
12.15.4. Kart, Şifre ve Kod Satışları ile Diğer Satışlara Aracılık Hizmetlerinden Alınan Bedellerde KDV Uygulaması  185
C. MÜKELLEF VE VERGİ SORUMLUSU  186
1. Mükellef  186
1.1. Genel Olarak  186
1.2. Mal Teslimi ve Hizmet İfalarında Mükellef  187
1.3. İthalatta Mükellef  187
1.4. Taşımacılıkta Mükellef  187
1.5. Müzayede Mahalinde Yapılan Satışlarda Mükellef  187
1.6. Diğer Faaliyetlerden Doğan Teslim ve Hizmetlerde Mükellef  188
1.6.1. Posta ve Telefon Hizmetleri ile Radyo ve Televizyon Hizmetleri  188
1.6.2. Şans ve Talih Oyunu Tertiplenmesi  188
1.6.3. Konser, Maç ve Yarışmalar Tertiplenmesinde Mükellef  188
1.6.4. Kiralama İşlemlerinde Mükellef  188
1.6.5. İsteğe Bağlı Mükellefiyet  189
1.7. Mükellefiyetin Başlaması ve Sona Ermesi  189
1.8. Fazla veya Yersiz Uygulanan Vergi  189
1.8.1. Fazla veya Yersiz Vergi Uygulayanlar  189
1.8.2. Fazla veya Yersiz Hesaplanan ve Hazineye Ödenen Verginin İadesi  190
1.8.3. ÖTV Uygulanan Mallarda Fazla veya Yersiz Ödenen Vergilerin İadesi  192
2. Vergi Sorumlusu  193
2.1. KDV’de Tevkifat Uygulaması  193
2.1.1. Genel Olarak KDV Tevkifatı  193
2.1.2. Vergi Sorumlusu Tutulabilecek Kişiler  195
2.1.3. KDV Tevkifatının Niteliği  195
2.1.4. Belgesiz Mal Bulunduranların Sorumluluğu  196
2.1.5. Lisanslı Depo İşleticilerinin Sorumluluğu  196
2.1.6. KDV Tevkifatının Beyanı  198
2.1.6.1. Genel Olarak  198
2.1.6.2. Kamu Kurumlarında KDV Tevkifatının Beyanı  200
2.1.7. KDV Tevkifatında İndirim  200
2.1.7.1. Genel Olarak  200
2.1.7.2. Sorumlu Sıfatıyla Beyan Edilerek Ödenen KDV’nin İndirimi  201
2.1.7.3. İkmalen ve Re’sen Yapılacak Tarhiyatların İndirimi  203
2.1.8. Tevkifat Kapsamındaki İşlemlerin Yansıtılması  204
2.2. Tam Tevkifat Uygulaması  205
2.2.1. Genel Olarak  205
2.2.2. İkametgâhı, İşyeri, Kanuni Merkezi ve İş Merkezi Türkiye’de Bulunmayanlar Tarafından Yapılan İşlemler  206
2.2.2.1. İkametgâhı, İşyeri, Kanuni Merkezi ve İş Merkezi Türkiye’de Bulunmayanlar Tarafından Yapılan Hizmetler  206
2.2.2.2. İkametgâhı, İşyeri, Kanuni Merkezi ve İş Merkezi Türkiye’de Bulunmayanlar Tarafından Yapılan Mal Teslimleri  208
2.2.2.3. Katma Değer Vergisi Mükellefi Olmayan Gerçek Kişilere Elektronik Ortamda Sunulan Hizmetler  209
2.2.2.3.1. Elektronik Hizmet Sunucularının KDV Mükellefiyeti  209
2.2.2.3.2. Verginin Hesaplanması  210
2.2.2.3.3. Beyan ve Ödeme  210
2.2.3. Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler  211
2.2.3.1. Genel Olarak  211
2.2.3.2. Sorumluluğun Şartları  212
2.2.4. Kiralama İşlemleri  214
2.2.5. Reklâm Verme İşlemleri  216
2.2.6. İsteğe Bağlı Tam Tevkifat Uygulaması  217
2.3. Kısmi Tevkifat Uygulaması  218
2.3.1. Kısmi Tevkifatın Mahiyeti  218
2.3.2. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar  219
2.3.2.1. Genel Olarak  219
2.3.2.2. Belirlenmiş Alıcıların Birbirlerine Karşı Yaptıkları Teslim ve Hizmetler  221
2.3.2.3. KDV Mükellefiyeti Bulunmayanların Durumu  221
2.3.2.4. Belediyelerin Durumu  221
2.3.3. Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmetler  222
2.3.3.1. Genel Açıklama  222
2.3.3.2. Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik–Mimarlık ve Etüt–Proje Hizmetleri  223
2.3.3.2.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  223
2.3.3.2.2. Kapsam  223
2.3.3.2.3. KDV Tevkifatının Zamanı  226
2.3.3.3. Etüt, Plan–Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetler  226
2.3.3.3.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  226
2.3.3.3.2. Kapsam  226
2.3.3.4. Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetleri  228
2.3.3.4.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  228
2.3.3.4.2. Kapsam  228
2.3.3.5. Yemek Servis ve Organizasyon Hizmetleri  229
2.3.3.5.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  229
2.3.3.5.2. Kapsam  229
2.3.3.6. İşgücü Temin Hizmetleri  231
2.3.3.6.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  231
2.3.3.6.2. Kapsam  231
2.3.3.7. Yapı Denetim Hizmetleri  234
2.3.3.7.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  234
2.3.3.7.2. Kapsam  234
2.3.3.8. Fason Olarak Yaptırılan Tekstil ve Konfeksiyon İşleri, Çanta ve Ayakkabı Dikim İşleri ve Bu İşlere Aracılık Hizmetleri  235
2.3.3.8.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  235
2.3.3.8.2. Kapsam  235
2.3.3.8.3. Fason İşlerle İlgili Aracılık Hizmetleri  237
2.3.3.9. Turistik Mağazalara Verilen Müşteri Bulma / Götürme Hizmetleri  237
2.3.3.9.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  237
2.3.3.9.2. Kapsam  237
2.3.3.10. Spor Kulüplerinin Yayın, Reklâm ve İsim Hakkı Gelirlerine Konu İşlemleri  237
2.3.3.10.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  237
2.3.3.10.2. Kapsam  238
2.3.3.11. Temizlik, Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetleri  239
2.3.3.11.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  239
2.3.3.11.2. Kapsam  239
2.3.3.12. Taşımacılık Hizmetleri  240
2.3.3.12.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  240
2.3.3.12.2. Kapsam  240
2.3.3.13. Her Türlü Baskı ve Basım Hizmetleri  242
2.3.3.13.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  242
2.3.3.13.2. Kapsam  242
2.3.3.14. Diğer Hizmetler  244
2.3.3.14.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  244
2.3.3.14.2. Kapsam  244
2.3.3.15. Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Yaptırılan Sağlık Tesislerine İlişkin İşletme Döneminde Sunulan Hizmetlerde Tevkifat Uygulaması  245
2.3.3.16. Ticari Reklam Hizmetleri  246
2.3.4. Kısmi Tevkifat Uygulanacak Teslimler  246
2.3.4.1. Genel Açıklama  246
2.3.4.2. Külçe Metal Teslimleri  247
2.3.4.2.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  247
2.3.4.2.2. Kapsam  247
2.3.4.2.3. Hurda Metalden Elde Edilen Külçelerin Tesliminde Tevkifat  247
2.3.4.3. Bakır, Çinko, Alüminyum ve Kurşun Ürünlerinin Teslimi  248
2.3.4.3.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  248
2.3.4.3.2. Kapsam  249
2.3.4.4. Hurda ve Atık Teslimi  249
2.3.4.4.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  249
2.3.4.4.2. Kapsam  250
2.3.4.5. Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kâğıt, Cam Hurda ve Atıkları ile Konfeksiyon Kırpıntılarından Elde Edilen Hammadde Teslimi  251
2.3.4.5.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  251
2.3.4.5.2. Kapsam  251
2.3.4.6. Pamuk, Tiftik, Yün ve Yapağı ile Ham Post ve Deri Teslimleri  252
2.3.4.6.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  252
2.3.4.6.2. Kapsam  252
2.3.4.7. Ağaç ve Orman Ürünleri Teslimi  252
2.3.4.7.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  252
2.3.4.7.2. Kapsam  253
2.3.4.8. Diğer Teslimler  253
2.3.4.9. Demir–Çelik Ürünlerinin Teslimi  254
2.3.4.9.1. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı  254
2.3.4.9.2. Kapsam  254
2.3.5. Tevkifat Uygulamasıyla İlgili Ortak Hususlar  254
2.3.5.1. Tevkifat Uygulamasında Sınır  254
2.3.5.2. Belge Düzeni  255
2.3.5.3. Beyannamenin Düzenlenmesi  256
2.3.5.3.1. Alıcıların Beyanı  256
2.3.5.3.2. Satıcıların Beyanı  257
2.4. Düzeltme İşlemleri  257
2.4.1. Mal İadeleri  257
2.4.2. Matrahta Değişiklik  259
2.4.3. Fazla veya Yersiz Tevkif Edilen Vergilerin İadesi  260
2.5. Tevkifata Tabi İşlemlerde KDV İadesi  261
2.5.1. Genel Açıklamalar  261
2.5.2. İade Uygulaması  262
2.5.2.1. Mahsuben İade Talepleri  262
2.5.2.2. Nakden İade Talepleri  265
2.5.3. İade Uygulaması ile İlgili Diğer Hususlar  266
2.5.4. İadeye ilişkin Örnekler  266
2.6. Bildirim Zorunluluğu ve Müteselsil Sorumluluk  269
2.6.1. Bildirim Zorunluluğu  269
2.6.2. Müteselsil Sorumluluk  269
Ç. VERGİYİ DOĞURAN OLAY  270
1. Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi  270
1.1. Yasal Düzenleme  270
1.2. Vergiyi Doğuran Olayın Tanımı ve Mahiyeti  271
1.3. Mal Teslimi ve Hizmet İfası Hallerinde Vergiyi Doğuran Olay  271
1.4. Malın Tesliminden veya Hizmetin Yapılmasından Önce Fatura veya Benzeri Belgeler Verilmesi  272
1.4.1. Genel Açıklama  272
1.4.2. Mal Teslimi İle Hizmet İfasından Evvel Fatura Düzenlenmesinin Hukuki Boyutu  272
1.5. Kısım Kısım Mal Teslimi veya Hizmet Yapılması Mutad Olan veya Bu Hususlarda Mutabık Kalınan Haller  274
1.6. Komisyoncular Vasıtasıyla veya Konsinyasyon Suretiyle Yapılan Satışlar  275
1.7. Malın Alıcıya veya Onun Adına Hareket Edenlere Gönderilmesi  275
1.8. Su, Elektrik, Gaz, Isıtma, Soğutma ve Benzeri Enerji Dağıtım veya Kullanımlarında  275
1.9. İthalatta Vergiyi Doğuran Olay  276
1.10. 5300 Sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa Göre Düzenlenen Ürün Senetlerinin Temsil Ettiği Ürünlerin Depodan Çekilmesi  276
2. Vergiyi Doğuran Olaya İlişkin Özellikli Hususlar  276
2.1. Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde Vergiyi Doğuran Olay  276
2.2. İnşaat Taahhüt İşlerinde Vergiyi Doğuran Olay  277
2.3. Müteahhitlerin İnşaat Devam Ederken Yaptıkları Satışlarda Vergiyi Doğuran Olay  278
2.4. Birden Fazla Vergilendirme Dönemine Yayılan Hizmetlerde Vergiyi Doğuran Olay  279
2.5. Kiralama İşlemlerinde Vergiyi Doğuran Olay  279
2.5.1. Genel Açıklama  279
2.5.2. Ticari İşletmeye Dâhil Olmayan İktisadi Kıymetlerin Kiralanmasında KDV  280
2.5.3. Ticari İşletme Kapsamındaki Kiralamalarda KDV  280
2.6. Serbest Meslek İşlerinde Vergiyi Doğuran Olay  281
2.7. Konaklama Hizmetlerinde Vergiyi Doğuran Olay  285
2.8. Eğitim ve Kurs Hizmetlerinde Vergiyi Doğuran Olay  286
2.8.1. Eğitim Hizmetlerinde  286
2.8.2. Kurs Hizmetlerinde  286
2.9. Mali Müşavirlik Hizmetlerinde Vergiyi Doğuran Olay  286
2.10. Müşteri Kabul Şartına Bağlı Satışlarda Vergiyi Doğuran Olay  287
2.11. Finansman Temini Hizmetlerinde Vergiyi Doğuran Olay  287
2.12. Finansal Kiralama İşlemlerinde Vergiyi Doğuran Olay  288
Üçüncü Bölüm
İSTİSNALAR
A. GENEL OLARAK İSTİSNALAR  289
1. Genel Açıklama  289
2. Tam İstisna  289
3. Kısmi İstisna  291
B. İHRACAT İSTİSNASI  292
1. Mal İhracı  292
1.1. Yasal Düzenlemeler  292
1.2. İhracatın Tanımı ve İstisna Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar  294
1.2.1. İhracatın Tanımı  294
1.2.2. İstisnanın Kapsamı ve Şartları  295
1.2.2.1. Genel Açıklama  295
1.2.2.2. Yurt Dışındaki Müşteri Tabiri  295
1.2.2.3. Teslim Konusu Malların Dış Ülkeye Vasıl Olması  295
1.2.2.4. Serbest Bölgedeki Alıcılara Yapılacak Teslimler  296
1.2.2.5. Gümrüksüz Satış Mağazaları ve Depolarına Yapılan Teslimler  296
1.2.2.6. Yetkili Gümrük Antreposuna Yapılacak Teslimler  296
1.2.2.7. Teslim Konusu Malın İhracatı Öncesinde İşlem Görmesi  297
1.2.2.8. Yabancı Taşıma Araçlarına Yapılan Teslimler  297
1.2.3. İhracat İstisnasında Özellikli Hususlar  297
1.2.3.1. Yabancı Firmalara Türkiye’de Yapılan Teslimler  297
1.2.3.2. İhracat Bedelinin Tahsil Edilmesi  298
1.2.3.3. Vade Farkı ve Kur Farkları  299
1.2.3.4. İhraç Edilecek Malların Üretiminde Kullanılmak Üzere Yurt Dışındaki Müşteriler Tarafından İmal Ettirilen Model Kalıplar  299
1.2.4. Özellik Arz Eden İhracat Şekilleri  299
1.2.4.1. Yurt Dışı Fuar ve Sergilere Katılım  299
1.2.4.2. Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetleri Kapsamında Yapılan Teslimler  300
1.2.4.3. Posta, Kargo vb Yollarla Yurt Dışına Gönderilen Mallar  300
1.2.4.4. Konsinye İhracat  301
1.2.4.5. Transit Ticaret  301
1.2.4.6. Kredili İhracat  301
1.2.4.7. Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracat  302
1.2.4.8. Bedelsiz İhracat  302
1.2.4.9. İthal Edilmiş Malın İhracı  303
1.2.4.10. Sınır ve Kıyı Ticareti  303
1.2.5. İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi ve Zayi Olması  304
1.2.5.1. İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi  304
1.2.5.2. İhraç Edilen Malların Zayi Olması  305
1.3. İhracat İstisnasının Beyanı  306
1.3.1. Genel Açıklama  306
1.3.2. İstisnanın Tevsiki  307
1.4. İade  307
1.4.1. Genel Açıklama  307
1.4.2. Mahsuben İade  307
1.4.3. Nakden İade  307
1.4.4. İadeye İlişkin Örnekler  308
1.4.5. İmalatçılar Tarafından Yapılan Mal İhracında İhracat Bedeline Göre İade  309
1.4.5.1. Kapsam  309
1.4.5.2. İade  311
2. İhraç Edilen Mallara İlişkin Verilen Hizmetler  311
3. Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Özel Fatura İle Yapılan Satışlar (Bavul Ticareti)  312
3.1. Genel Açıklama  312
3.2. İstisna Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar  312
3.2.1. Bavul Ticari Kapsamında Satış Yapabilecekler  312
3.2.2. İstisnanın Şartları  313
3.3. İstisnanın Beyanı  314
3.4. İade  314
4. Hizmet İhracı  314
4.1. İstisnanın Kapsamı  314
4.1.1. Genel Açıklama  314
4.1.2. İstisnanın Şartları  315
4.1.2.1. Genel Açıklama  315
4.1.2.2. Hizmetin Yurt Dışındaki Bir Müşteri İçin Yapılması  315
4.1.2.3. Hizmetten Yurt Dışında Faydalanılması  316
4.1.3. İstisna Uygulamasına İlişkin Örnekler  316
4.2. İstisnanın Tevsiki ve Beyanı  320
4.3. İade  322
5. Roaming Hizmetleri  322
5.1. İstisnanın Kapsamı  322
5.2. İstisnanın Beyanı ve Tevsiki  323
5.3. İade  323
6. Serbest Bölgelerdeki Müşteriler İçin Yapılan Fason Hizmetler  323
6.1. İstisnanın Kapsamı  323
6.2. İstisnanın Beyanı ve Tevsiki  324
6.2.1. İstisnanın Beyanı  324
6.2.2. İstisnanın Tevsiki  324
6.3. İade  325
7. Yolcu Beraberi Eşya (Türkiye’de İkamet Etmeyenlere KDV Hesaplanarak Yapılan Satışlar)  325
7.1. İstisnanın Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar  325
7.1.1. Genel Açıklama  325
7.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  325
7.1.3. İstisna Kapsamında Satış Yapabilecek Satıcılar  326
7.1.4. İstisna Kapsamına Giren Mallar ve Satış Yapılabilecek Asgari Tutar  326
7.1.5. Satıcının Uygulayacağı Esaslar  327
7.1.6. Alıcının Uyacağı Esaslar  327
7.2. Verginin Alıcıya İade Edilmesi  327
7.2.1. İadenin Gümrükten Çıkarken Banka Şubesinden Alınması  327
7.2.2. İadenin Gümrük Çıkışından Sonra Alınması  328
7.2.3. Verginin Elden İadesi  328
7.2.4. İadenin Avans Olarak Ödenmesi  328
7.2.5. Yetki Belgesine Sahip Aracılar Tarafından İade  329
7.3. Aracı Firmalar ve Yetkilendirilmeleri  329
7.3.1. Yetki Belgesi İçin Aranacak Şartlar  329
7.3.2. Yetki Belgesinin Verilmesi  329
7.3.3. Belge Düzeni  330
7.3.4. Alıcıya İadenin Yapılması  332
7.4. Satıcının Yükümlülükleri  333
7.5. İstisnanın Beyanı ve Tevsiki  333
7.5.1. İstisnanın Beyanı  333
7.5.2. İstisnanın Tevsiki  333
7.6. İade  333
8. Türkiye’de İkamet Etmeyen Taşımacılar İle Fuar, Sergi, Panayır Katılımcılarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna  334
8.1. İstisnanın Kapsamı  334
8.2. İade  335
8.2.1. Genel Açıklama  335
8.2.2. İade Uygulaması  335
9. Yabancı Sinema Yapımcılarına Tanınan İstisna  335
9.1. İstisnanın Kapsamı  336
9.2. İade  336
10. İhraç Kaydıyla Teslimlerde Tecil–Terkin Uygulaması  337
10.1. Yasal Düzenleme  337
10.2. İstisnanın Kapsamı ve Belge Düzeni  338
10.2.1. İstisnanın Kapsamı  338
10.2.2. İstisna Uygulamasında Belge Düzeni  339
10.2.3. Tecil–Terkin Uygulamasında İhtiyarilik  339
10.3. İhraç Kayıtlı Teslimde Bulunabilecek Satıcılar  340
10.4. Tecil–Terkin Uygulanacak Teslimler ve Mallar  341
10.4.1. Tecil–Terkin Uygulanacak Teslimler  341
10.4.2. Tecil–Terkin Kapsamına Giren Mallar  341
10.4.2.1. Piyasadan Hazır Satın Alınan Malların Teslimi  341
10.4.2.2. Fason Olarak İmal Edilen Malların Teslimi  342
10.4.2.3. İhraç Kayıtlı Teslim Edilen Malların İşleme Tabi Tutulması  342
10.4.2.4. İhraç Edilecek Malın Eklenti veya Ayrılmaz Parçaları ile Ambalaj Maddeleri veya Malzemelerinin Durumu  343
10.5. Tecil Edilecek Verginin Hesabı ve Terkini  345
10.5.1. Tecil Edilecek Verginin Hesaplanması  345
10.5.2. Tecil Edilen Verginin Terkini  346
10.6. İhracat İçin Ek Süre Verilmesi  347
10.7. İhracatın Gerçekleşmemesi Hali  348
10.7.1. Genel Olarak Yapılacak İşlemler  348
10.7.2. Ek Süre Talep Süresi İçerisinde Yapılacak İhracatların Durumu  348
10.7.3. İhracatçı Tarafından Rücu Yoluyla Ödenen Vergiler  349
10.8. Matrahta Meydana Gelecek Değişiklikler  350
10.8.1. İmalatçı Lehine Matrahta Meydana Gelen Değişiklik  350
10.8.2. İmalatçı Aleyhine Matrahta Meydana Gelen Değişiklik  350
10.8.3. İhraç Edilen Mallarla İlgili Olarak Yurt Dışından Alınan Hizmetlerin İmalatçılara Aktarılması  351
10.9. İhraç Kaydıyla Teslim Edilerek İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi  351
10.10. Özellikli Hususlar  352
10.10.1. Bedelsiz İhracatta Tecil–Terkin Uygulaması  352
10.10.2. Tevkifat Kapsamındaki Malların İhraç Kayıtlı Teslimi  352
10.10.3. İhraç Kayıtlı Mal Teslim Alanların Giderleri  352
10.11. İhraç Kaydıyla Teslimin Beyanı  353
10.12. İade  355
11. Dahilde İşleme ve Geçici Kabul Rejimleri Kapsamında İhraç Edilecek Malların Üretiminde Kullanılan Girdilerin Temininde Tecil–Terkin Uygulaması  355
11.1. Kapsam  355
11.2. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler  357
11.3. Uygulama Kapsamında Teslimde Bulunabilecek Satıcılar  357
11.4. Uygulama Kapsamında Teslim Edilebilecek Mallar  358
11.4.1. Genel Açıklama  358
11.4.2. Eş Değer Eşya Kullanımı ve Miktar Yönünden Kısıtlama  358
11.5. Tecil–Terkin Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar  359
11.6. İhracatın Belgede Öngörülen Süre ve Şartlara Uygun Olarak Yapılmaması  361
11.6.1. Dahilde İşleme Rejimine Göre İhracatın Süresi ve Şartları  361
11.6.2. İhracatın Belgede Öngörülen Süre ve Şartlara Uygun Olarak Yapılmaması  361
11.7. Satıcıların KDV Beyanı  362
11.8. İade  362
C. ARAÇLAR, KIYMETLİ MADEN VE PETROL ARAMALARI İLE ULUSAL GÜVENLİK HARCAMALARI VE YATIRIMLARDA İSTİSNA  364
1. Deniz, Hava ve Demiryolu Taşıma Araçlarının Tesliminde, Tadil, Bakım ve Onarımında, İmal ve İnşasına İlişkin Alımlarda İstisna  364
1.1. Araç ve Tesislerin Tesliminde İstisna  364
1.1.1. İstisnanın Kapsamı  364
1.1.2. İstisna Belgesi  367
1.1.3. İstisna Şartlarının İhlal Edilmesi  367
1.2. Araç ve Tesislerin Tadil, Onarım ve Bakım Hizmetlerinde İstisna  368
1.2.1. İstisnanın Kapsamı  368
1.2.1.1. Genel Açıklama  368
1.2.1.2. Yabancı Bayraklı Gemilere Türk Liman ve Tersanelerinde Verilen Tadil, Bakım, Onarım Hizmetleri  369
1.2.2. İstisna Uygulamasında Belgelendirme  369
1.2.2.1. İstisna Belgesi Alınması  369
1.2.2.2. İstisna Belgesinin Süresi ve Kapatılması  371
1.2.3. İstisnanın Uygulanması  371
1.3. Faaliyetleri İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesislerin Kiralanması veya Çeşitli Şekillerde İşletilmesi Olan Mükelleflere Bu Araçların İmal ve İnşası İle İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetler  371
1.3.1. İstisnanın Kapsamı ve Şartları  371
1.3.2. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Bizzat İmal veya İnşa Edenler  373
1.3.3. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesislerin Sipariş Üzerine İmal ve İnşa Edilmesi  374
1.3.3.1. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Sipariş Vererek İmal veya İnşa Ettirenler  374
1.3.3.2. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine Fiilen İmal ve İnşa Edenler  375
1.3.4. Faaliyetleri Deniz Taşıma Araçları ile Yüzer Tesis ve Araçların İmal ve İnşası Olanlara Bu Araçların İmal ve İnşası ile İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetlere Yönelik İstisna  376
1.4. İstisnanın Beyanı  378
1.5. İade  379
1.5.1. Araç ve Tesislerin Tesliminde  379
1.5.2. Araç ve Tesislerin Tadil, Onarım ve Bakım Hizmetlerinde  379
1.5.3. Araç ve Tesislerin İmal ve İnşasıyla İlgili Teslim ve Hizmetlerde  379
1.5.3.1. Faaliyetleri Araç ve Tesislerin Kiralanması veya Çeşitli Şekillerde İşletilmesi olan Mükelleflere Bu Araçların İmal ve İnşasıyla İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetlerde  379
1.5.3.1.1. Araç ve Tesisleri Bizzat İmal veya İnşa Edenler  379
1.5.3.1.2. Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine İmal veya İnşa Edenler  380
1.5.3.1.2.1. Araç ve Tesisleri Sipariş Vererek İmal ve İnşa Ettirenler  380
1.5.3.1.2.2. Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine Fiilen İmal ve İnşa Edenler  380
1.5.3.2. Faaliyetleri Deniz Taşıma Araçları ile Yüzer Tesis ve Araçların İmal ve İnşası Olanlara Bu Araçların İmal ve İnşası ile İlgili Teslim ve Hizmetler  381
1.6. Müteselsil Sorumluluk  381
2. Liman ve Hava Meydanlarında Yapılan Hizmetlere İlişkin İstisna  381
2.1. İstisnanın Kapsamı ve Şartları  382
2.1.1. Genel Açıklama  382
2.1.2. İstisna Kapsamında Yer Alan Alanlar  382
2.1.3. İstisna Kapsamında Yer Alan Araçlar  383
2.1.4. İstisna Kapsamında Yer Alan Hizmetler  384
2.1.5. Mal Teslimlerinin İstisna Karşısındaki Durumu  384
2.2. İstisna Uygulamasının Usul ve Esasları  385
2.3. Beyan  386
2.4. İade  387
3. Petrol Arama Faaliyetlerine İlişkin İstisna  387
3.1. Türk Petrol Kanunu Hükümlerine Göre Petrol Arama Faaliyetlerini Yürütenlere Yapılan Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna  387
3.1.1. Kapsam  387
3.1.2. İstisnanın Uygulanması  388
3.2. Boru Hattıyla Taşımacılık Yapanlara Bu Hatların İnşa ve Modernizasyonuna İlişkin Yapılan Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna  389
3.2.1. Kapsam  389
3.2.2. İstisnanın Uygulanması  390
3.3. Beyan  391
3.4. İade  392
3.5. Müteselsil Sorumluluk  392
4. Altın, Gümüş, Platin İle İlgili Arama, İşletme ve Zenginleştirme Faaliyetlerine İlişkin İstisna  392
4.1. Kapsam  393
4.2. İstisnanın Uygulanması  393
4.3. Beyan  395
4.4. İade  395
5. Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Makine ve Teçhizat Teslimleri İle Yazılım ve Gayri Maddi Hak Satış ve Kiralamalarında İstisna  395
5.1. İstisnanın Kapsamı  396
5.1.1. Makine ve Teçhizat Kavramı  396
5.1.2. Makine ve Teçhizatın İndirim Hakkı Tanınan İşlemlerde Kullanılması  398
5.2. İstisna Uygulaması  399
5.3. Finansal Kiralama Yoluyla Makine–Teçhizat Alımlarında Uygulama  400
5.4. Bildirim Zorunluluğu  401
5.5. Yatırımın Usulüne Uygun Olarak Gerçekleşmemesi  402
5.6. Belge Kapsamındaki Yazılım ve Gayri Maddi Hak Satış ve Kiralamaları  402
5.7. İstisnanın Beyanı  402
5.8. İstisna Uygulamasında Özellikli Hususlar  403
5.8.1. Belge Kapsamında Alınan Makine ve Teçhizatın Devredilmesi  403
5.8.2. Yatırım Teşvik Belgesi Süre Uzatımı ile Belge Düzenlenmesi Öncesi veya Sonrasında Satın Alınan Makine ve Teçhizatın Durumu  404
5.8.3. İstisna Kapsamındaki Malların KDV Ödenerek Satın Alınması  405
5.9. İade  405
6. Limanlara Bağlantı Sağlayan Demiryolu Hatları İle Liman ve Hava Meydanlarının İnşası, Yenilenmesi ve Genişletilmesine İlişkin İstisna  405
6.1. İstisnanın Kapsamı  406
6.2. İstisna Uygulaması  407
6.3. İstisnanın Beyanı  408
6.4. İade  409
6.5. Müteselsil Sorumluluk  409
7. Ulusal Güvenlik Amaçlı Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna  410
7.1. Kapsam  410
7.1.1. Mükellefler Bakımından  410
7.1.2. İşlemler Bakımından  410
7.2. İstisnanın Uygulanması  411
7.2.1. Ulusal Güvenlik Kuruluşlarına Doğrudan Yapılan Teslim ve Hizmetlerde  411
7.2.2. Yüklenici Firmalara Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde  412
7.3. Bildirim Zorunluluğu  413
7.4. İstisnanın Beyanı  414
7.5. İade  414
7.6. Müteselsil Sorumluluk  414
8. Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatına Yapılacak Araç Teslimlerinde İstisna  415
8.1. Kapsam  415
8.2. İstisnanın Beyanı  416
8.3. İade  416
9. Ürün Senetlerinin İhtisas/Ticaret Borsaları Aracılığıyla İlk Teslimi  416
9.1. Kapsam  416
9.2. İade  417
10. Türkiye Kızılay Derneğine Yapılan Teslim ve Hizmetler ile Türkiye Kızılay Derneğinin Teslim ve Hizmetlerinde İstisna  417
10.1. Kapsam  417
10.2. İstisnanın Uygulanması  419
10.3. Müteselsil Sorumluluk  419
10.4. Beyan  419
10.5. İade  420
11. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilen Gübreler ve Gübre Üreticilerine Bu Ürünlerin İçeriğinde Bulunan Hammaddelerin Teslimi İle Yem Teslimlerinde İstisna  420
11.1. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilen Gübre Teslimleri  420
11.2. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilen Gübrelerin İçeriğinde Bulunan Hammaddelerin Gübre Üreticilerine Teslimi  421
11.3. Yem Teslimleri  423
11.4. İstisnanın Beyanı  423
11.5. İade  423
11.6. Müteselsil Sorumluluk  424
12. Konut veya İş Yeri Teslimlerinde İstisna  425
12.1. Kapsam  425
12.1.1. İstisna Kapsamına Giren Taşınmazlar  425
12.1.2. Konut veya İş Yerinin İlk Teslimi  426
12.1.3. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  427
12.1.3.1. Türk Vatandaşları  427
12.1.3.2. Yabancı Uyruklu Gerçek Kişiler  428
12.1.3.3. Tüzel Kişiler  429
12.1.4. Konuya İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı  430
12.2. Bedelin Döviz Olarak Türkiye’ye Getirilmesi  431
12.2.1. Bedelin Türkiye’ye Getirilme Zamanı  431
12.2.2. Bedelin Türkiye’ye Getirildiğinin Tevsiki  431
12.3. Konut veya İş Yerinin Üç Yıl İçerisinde Elden Çıkarılması  432
12.4. İstisnanın Usulüne Uygun Olarak Gerçekleşmemesi  433
12.5. İstisnanın Beyanı  433
12.6. İade  434
13. Organize Sanayi Bölgeleri İle Küçük Sanayi Sitelerinin İnşasına İlişkin İstisna  434
13.1. İstisnanın Kapsamı  434
13.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  434
13.1.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemler  435
13.2. İstisnanın Uygulanması  435
13.3. İstisnanın Beyanı  437
13.4. İade  437
13.5. Müteselsil Sorumluluk  437
14. Genel ve Özel Bütçeli Kamu İdarelerine, İl Özel İdarelerine, Belediyelere ve Köylere Bağışlanan Tesislerin İnşasına İlişkin İstisna  438
14.1. İstisnanın Kapsamı  438
14.1.1. İstisna Kapsamında Yer Alan Tesisler  438
14.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  439
14.1.3. İstisna Kapsamına Giren İşlemler  439
14.2. İstisnanın Uygulanması  440
14.2.1. Genel Olarak  440
14.2.2. KDV Ödenerek Yapılan Alımlarda Uygulama  442
14.3. İstisnanın Beyanı  443
14.3.1. Bağış Yapacaklara İstisna Kapsamında Satış Yapanların Beyanı  443
14.3.2. KDV Ödeyerek Mal ve Hizmet Alan Bağışçıların Beyanı  444
14.4. İade  444
14.5. Müteselsil Sorumluluk  444
15. Yabancılara Verilen Sağlık Hizmetlerinde İstisna  445
15.1. Kapsam  445
15.1.1. İstisna Kapsamına Giren Hizmetler  446
15.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  446
15.2. İstisnanın Uygulanması  447
15.3. İstisnanın Beyanı  448
15.4. İade  448
16. Ar–Ge, Yenilik ve Tasarım Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna  448
16.1. Kapsam  449
16.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  449
16.1.2. İstisna Kapsamına Giren Teslimler  449
16.2. İstisnanın Uygulaması  450
16.3. Makina ve Teçhizatın Üç Yıl İçinde Belirlenen Faaliyetler Dışında Kullanımı veya Elden Çıkarılması  450
16.4. İstisnanın Beyanı  451
16.5. İade  451
16.6. Müteselsil Sorumluluk  451
17. Kitap ve Süreli Yayınların Tesliminde İstisna  452
17.1. Kapsam  452
17.2. İstisnanın Uygulanması  453
17.3. İstisnanın Beyanı  453
17.4. İade  453
18. İstisna Uygulamalarında Alt Sınır  454
Ç. TAŞIMACILIK İSTİSNASI  455
1. Transit ve Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Yapılan Taşımacılık İşlerinde İstisna  455
1.1. Yasal Düzenleme  455
1.2. Kapsam  455
1.2.1. Genel Açıklama  455
1.2.2. Uluslararası Taşımacılık Hizmetinin Yüklenici Firmalara Yaptırılması  456
1.2.3. Taşımacılık Hizmetinde Kullanılan Araçlar  456
1.2.4. Serbest Bölgelerin Durumu  457
1.2.5. Yurtdışına Koli ve Acele Posta Gönderilerinin KDV Kanunu Karşısındaki Durumu  457
1.2.6. Taşıma İşleri ile İlgili Ortaya Çıkan Masraf, Komisyon vb Ödemeler  458
1.3. İstisnanın Beyanı  459
1.4. İade  459
2. İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde İstisna  460
2.1. Kapsam  460
2.2. İstisnanın Beyanı  461
2.3. İade  461
D. DİPLOMATİK İSTİSNALAR  462
1. Yasal Düzenleme  462
2. Diplomatik Temsilcilik ve Konsolosluklara Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde İstisna  462
2.1. Kapsam  462
2.2. İstisnanın Beyanı  464
2.3. İade  464
3. Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna  464
3.1. Kapsam  464
3.2. Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı Müşterek Enfrastrüktür Programları Gereğince Türkiye’de Yapılacak İnşa ve Tesis İşlemlerine İlişkin İstisna Uygulaması  465
3.3. Türkiye İle Amerika Birleşik Devletleri Arasında Vergi Muafiyetleri Anlaşması Gereğince, Ortak Savunma Amacıyla Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında İstisna Uygulaması  466
3.4. İstisnanın Beyanı  466
3.5. İade  467
4. Yabancı Devletlerin Diplomatik Temsilcilik ve Konsolosluk Mensupları İle Uluslararası Kuruluş Mensuplarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna  467
4.1. Kapsam  467
4.2. İstisna Uygulaması  468
4.3. İade  469
E. İTHALAT İSTİSNASI  472
1. Yasal Düzenleme ve Gerekçesi  472
2. Yurtiçi Teslimleri KDV’den İstisna Olan Mal ve Hizmetler  473
3. Gümrük Kanunu’na Göre Gümrük Vergisinden Muaf veya Müstesna Olan Eşya  473
3.1. Gümrük Kanunu’nun 167’nci Maddesi Kapsamında Yer Alan Mallar  474
3.2. Geçici İthalat Yoluyla Getirilen Mallar  474
3.3. Hariçte İşleme Rejimi Kapsamındaki Mallar  474
3.4. Geri Gelen Eşya Kapsamındaki Mallar  475
4. Bazı Gümrük Rejimlerinin Uygulandığı Mallar  476
4.1. Geçici Depolanan Eşya  476
4.2. Transit Rejim  476
4.3. Gümrük Antrepo Rejimi  477
4.4. Serbest Bölge Hükümlerinin Uygulandığı Mallar  478
4.5. Gümrüksüz Satış Mağazalarına Yapılan Teslimler İle Bu Mağazaların Teslimleri  478
F. İNDİRİM VE İADE HAKKI TANINAN DİĞER İSTİSNALAR  480
1. Engellilerin Kullanımına Mahsus Araç ve Gereçlerin Tesliminde İstisna  480
1.1. Kapsam  480
1.1.1. Genel Açıklamalar  480
1.1.2. Binek Otomobillerin Durumu  480
1.2. İstisnanın Beyanı  480
1.3. İade  481
2. Uluslararası Kuruluşlar İle Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşlarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna  481
2.1. Yasal Düzenleme  481
2.2. Kapsam  482
2.3. İstisna Uygulaması  482
2.3.1. Uluslararası Kuruluşlar ile Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşları Bakımından  482
2.3.2. Uluslararası Kuruluşlar ile Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşlarının Yönetici Kadrolarında Görev Yapan Mensuplar Bakımından  483
2.4. Beyan  483
2.5. İade  484
2.5.1. Uluslararası Kuruluşlar ile Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşları Bakımından  484
2.5.2. Uluslararası Kuruluşlar ile Bu Kuruluşlara Bağlı Program, Fon, Temsilcilik ve Özel İhtisas Kuruluşlarının Yönetici Kadrolarında Görev Yapan Mensuplar Bakımından  484
3. 3996 Sayılı Kanuna Göre Yap–İşlet–Devret veya 3359 Sayılı Kanun İle 652 Sayılı Kararnameye Göre Kiralama Karşılığı Yaptırılan Projelerde KDV İstisnası  486
3.1. Kapsam  487
3.1.1. İstisnadan Yararlanacak Projeler  487
3.1.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemler  487
3.1.3. İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler  488
3.2. İstisnanın Uygulanması  488
3.3. Beyan  490
3.4. İade  490
3.5. Müteselsil Sorumluluk  490
4. Büyük Yatırımlara İlişkin İstisna  491
4.1. Yasal Düzenleme  491
4.2. Kapsam  491
4.3. İstisnanın Uygulaması  491
4.4. İstisnanın Beyanı  492
4.5. İade  492
5. Milletlerarası Andlaşma Hükümleri Çerçevesinde KDV’den İstisna Edilmiş Olan Transit Petrol Boru Hattı Projelerinin İnşa ve Modernizasyonuna İlişkin İstisna  492
5.1. İstisnanın Kapsamı  493
5.2. Müteselsil Sorumluluk  494
6. İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi (İSMEP) Kapsamında Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde İstisna  494
6.1. Yasal Düzenleme  494
6.2. Kapsam  494
6.3. İstisna Uygulaması  495
6.4. İstisnanın Beyanı  495
6.5. İade  495
7. İmalat Sanayii İle Turizme Yönelik Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamındaki İnşaat İşleri  496
7.1. Kapsam  496
7.2. İstisnanın Uygulaması  497
7.3. Yatırım Teşvik Belgesine Konu Yatırımın Tamamlanmaması  498
7.4. İstisnanın Beyanı  498
7.5. İade  499
7.6. Müteselsil Sorumluluk  499
8. Eğitimde Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) Projesi Kapsamında Milli Eğitim Bakanlığına Yapılacak Mal Teslimi ve Hizmet İfalarında İstisna  499
8.1. Kapsam  500
8.2. İstisnanın Uygulaması  501
8.3. İstisnanın Beyanı  501
8.4. İade  501
9. İmalat Sanayiinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna  502
9.1. Kapsam  502
9.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  502
9.1.2. İstisna Kapsamına Giren Teslimler  502
9.2. İstisnanın Uygulaması  502
9.3. Makina ve Teçhizatın Üç Yıl İçinde Belirlenen Faaliyetler Dışında Kullanımı veya Elden Çıkarılması  503
9.4. İstisnanın Beyanı  503
9.5. İade  504
9.6. Müteselsil Sorumluluk  504
10. Elektrik Motorlu Taşıt Araçlarının Geliştirilmesine Yönelik Verilen Mühendislik Hizmetlerinde İstisna  505
10.1. Kapsam  505
10.2. İstisnanın Uygulaması  506
10.3. Yatırım Teşvik Belgesine Konu Yatırımın Tamamlanmaması  506
10.4. İstisnanın Beyanı  506
10.5. İade  507
10.6. Müteselsil Sorumluluk  507
11. Afetzedelere Bağışlanacak Konutların İnşasına İlişkin İstisna  507
11.1. İstisnanın Kapsamı  508
11.1.1. İstisna Kapsamına Giren İşlemler  508
11.1.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar  509
11.2. İstisnanın Uygulanması  509
11.3. İstisnanın Beyanı  511
11.4. İade  511
11.5. Müteselsil Sorumluluk  511
G. SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALAR İLE DİĞER İSTİSNALAR  513
1. Genel Açıklama  513
2. Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar  514
2.1. İlim, Fen ve Güzel Sanatları, Tarımı Yaymak, Islah ve Teşvik Etmek Amacıyla Yapılan Teslim ve Hizmetler  514
2.1.1. Kapsam  514
2.1.2. İlim, Fen ve Güzel Sanatları Yaymak ve Teşvik Etmek Amacının Mahiyeti  515
2.1.3. Tarımı Yaymak, Islah ve Teşvik Etmek Amacının Mahiyeti  516
2.1.4. Tarımsal Amaçlı Kooperatiflerin Durumu  517
2.2. Tiyatro, Konser Salonu, Kütüphane, Sergi, Okuma ve Konferans Salonları İle Spor Tesislerini İşletmek veya Yönetmek Suretiyle İfa Edilen Kültür ve Eğitim Faaliyetleri  517
2.3. Vakıf Üniversitelerinin Durumu  518
3. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar  519
3.1. Belli Kurum ve Kuruluşların Kanunda Sayılan İşleri Yapmak veya Yönetmek Suretiyle İfa Ettikleri Teslim ve Hizmetler  519
3.2. Özel Okullar ve Üniversiteler Tarafından Bedelsiz Olarak Verilen Eğitim ve Öğretim Hizmetleri İle Öğrenci Yurtları Tarafından Bedelsiz Olarak Verilen Yurt Hizmetleri  519
3.2.1. İstisnanın Kapsamı  519
3.2.2. Burs Uygulamaları  521
3.3. Kanunların Gösterdiği Gerek Üzerine Yapılan Bedelsiz Teslim ve Hizmetler  521
3.4. Belli Kurum ve Kuruluşlara Yapılan Bedelsiz Teslim ve Hizmetler  522
3.5. Fakirlere Yardım Amacıyla Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Dernek ve Vakıflara Bağışlanan Bazı Malların Teslimi  523
3.5.1. Bağışın Yapılacağı Dernek veya Vakıflar  523
3.5.2. Bağışa Konu Olacak Mallar ve Bağışın Niteliği  523
3.5.3. Bağışı Yapanlarca Düzenlenecek Belge  523
3.5.4. Dernek ve Vakıflarca Düzenlenecek Belge  524
3.5.5. Kayıt Düzeni ve Beyan  524
3.6. Yabancı Devletlerin Türkiye’deki Diplomatik Temsilcilik ve Konsoloslukları İle Yabancı Hayır ve Yardım Organizasyonlarına Yapılan Teslim ve Hizmetler  524
3.7. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamındaki İşlemler  526
3.7.1. İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler  526
3.7.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemlerde Alt Sınır  527
3.7.3. İstisna Uygulaması  527
3.8. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının, Kanunlarla Kendilerine Verilen Görev Gereği ve Kuruluş Amaçlarına Uygun Ruhsat, İzin, Onay ve Benzeri Hizmetler  528
4. Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar  528
5. Diğer İstisnalar  529
5.1. Vergiden Muaf Esnaf, Çiftçi ve Serbest Meslek Erbabı  529
5.2. Kazançları Basit Usulde Tespit Edilen Mükellefler  529
5.3. Sosyal İçerik Üreticiliği, İnternet ve Benzeri Elektronik Ortamlar Üzerinden Sunulan Hizmetler İle Mobil Cihazlar İçin Uygulama Geliştiriciliği İstisnası  531
5.4. Gelir Vergisi Kanunu’nun 81’inci Maddesi Kapsamındaki İşlemler, Adi Ortaklıkların Sermaye Şirketine Dönüşmesi İle Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Yapılan Devir ve Bölünme İşlemleri  532
5.4.1. İstisnanın Kapsamı  532
5.4.2. Gelir Vergisi Kanunu’nun 81’inci Maddesinde Düzenlenen İşlemler  533
5.4.2.1. Ferdi İşletmenin Mirasçılar Tarafından Devam Ettirilmesi  533
5.4.2.2. Ferdi İşletmenin Mirasçılar Tarafından Devam Ettirilmemesi  534
5.4.2.3. Şahıs İşletmeleri ile Şirketlerinin Sermaye Şirketine Devrolması  534
5.4.3. Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Yapılan Devir ve Bölünme İşlemleri  535
5.4.3.1. Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Yapılan Devir İşlemleri  535
5.4.3.2. Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Yapılan Bölünme İşlemleri  536
5.4.4. Tür Değiştirme İşlemlerinde Katma Değer Vergisi  537
5.4.4.1. Genel Açıklama  537
5.4.4.2. Adi Ortaklıkların Tür Değiştirmeleri  537
5.4.5. Bu İşlemler Nedeniyle Yüklenilen Vergilerin İndirimi  538
5.5. Yurt Dışından Alınan Roaming Hizmetlerinde İstisna  539
5.6. İktisadi İşletmeye Dâhil Olmayan Gayrimenkullerin Kiralanması  539
5.6.1. Genel Açıklama  539
5.6.2. İktisadi İşletmeye Dahil Olma Kavramı  541
5.6.3. Serbest Meslek Erbabına Ait Gayrimenkullerin Kiralanması  541
5.6.4. Sağlık Bakanlığı’nca Yapılacak Kiralamalar  542
5.6.5. Milli Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Okul Kantinlerinin Kiralanması  542
5.7. Banka ve Sigorta Muameleleri Kapsamına Giren İşlemler  543
5.7.1. Banka ve Bankerlik İşlemleri  543
5.7.2. Yurt Dışı Kredi İşlemleri  545
5.7.3. Sigorta Aracılık İşlemleri  546
5.7.4. Reasürans İşlemleri  547
5.7.5. Kredi Teminatı Sağlamak Üzere Kurulmuş Kurumların İşlemleri  547
5.8. Darphane ve Damga Matbaası Tarafından Yapılan İşlemler  547
5.9. Değerli Madenler, Kıymetli Taşlar, Değerli Kâğıtlar, Para, Döviz, Menkul Kıymetler, Damga Pulu İle Hurda ve Atık Teslimleri  548
5.9.1. Değerli Maden, Değerli Kâğıt, Para, Döviz, Menkul Kıymet Teslimleri  548
5.9.2. Metal, Plastik, Kâğıt, Cam Hurda ve Atıkları ile Konfeksiyon Kırpıntılarının Teslimi  550
5.9.3. Kıymetli Taş Teslimleri  550
5.9.4. Araçların Hurdaya Çıkarılması  550
5.10. Zirai Amaçlı Su Teslimleri İle Arazi Islahına Ait Hizmetler  551
5.11. Serbest Bölgelerde Verilen Hizmetler İle Bu Bölgelere İlişkin Yük Taşıma İşleri  552
5.12. Varlık ve Hakların Türkiye Varlık Fonu ve Alt Fonlara Devri İle Bu Varlık ve Hakların Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi Tarafından Yönetilmesi Suretiyle Yapılan Teslim ve Hizmetler  553
5.13. Boru Hattı İle Yapılan Akaryakıt Taşımaları  554
5.14. Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerine Tanınan İstisna  554
5.15. Varlık Yönetim Şirketlerinin Bazı Teslimleri İle Finansal Yeniden Yapılandırma Hükümleri Kapsamında Bazı Borçların Teminatını Oluşturan Mal ve Hakların Teslimi  555
5.16. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna Devredilen Mal ve Haklar  556
5.17. Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne Verilen Haber Hizmetleri  556
5.18. Gümrüklü Alanlarda Yapılan Bazı Hizmetler  557
5.19. Hâzinenin Taşınmaz Teslimi ve Kiralamaları, İrtifak Hakkı Tesisi, Kullanma İzni ve Ön İzin Verilmesi İşlemleri İle Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığının Arsa ve Arazi Teslimleri İle Belediye ve İl Özel İdarelerinin Taşınmaz Satışları  558
5.19.1. Genel Açıklamalar  558
5.19.2. Belediyelerin ve İl Özel İdarelerinin Durumu  559
5.20. İki Tam Yıl Süreyle Sahip Olunan İştirak Hisseleri ve Taşınmazların Satışı  560
5.20.1. İstisnanın Kapsamı ve İstisnadan Faydalanabilecekler  560
5.20.2. Taşınmaz Satışlarında İstisna Uygulaması  561
5.20.2.1. 15/7/2023 Tarihinden Önce Kurumların Aktifinde Yer Alan Taşınmazların Satışında İstisna Uygulaması  561
5.20.2.1.1. Taşınmaz Kavramı  561
5.20.2.1.2. Taşınmazların 2 Yıl Aktifte Bulundurulması  564
5.20.2.1.3. Taşınmaz Ticareti ile Uğraşanların Bu Amaçla Ellerinde Bulundurdukları Taşınmazlar  567
5.20.2.1.4. Para Karşılığı Olmaksızın Devir Edilen Kıymetler ile Bedelin Tahsil Süresi  569
5.20.2.2. 15/7/2023 Tarihinden İtibaren Kurumların Aktifine Kaydedilen Taşınmazların Satışı  570
5.20.3. İştirak Hisselerinin Satışında İstisna Uygulaması  570
5.20.3.1. İstisnanın Kapsamı  570
5.20.3.2. İştirak Hissesinin Mahiyeti  571
5.20.3.3. Diğer Koşullar  572
5.20.4. Holding Şirketlerin Durumu  572
5.20.5. Bankalara, Finansal Kiralama ve Finansman Şirketlerine Borçlu Olanların ve Kefillerinin Borçlarına Karşılık Yapılan Teslimlere İlişkin İstisna Uygulaması  573
5.20.6. Yüklenilen Vergilerin İndirimi  574
5.21. Konut Finansmanı Amacıyla Teminat Gösterilen veya İpotek Konulan Konutların Teslimi (Mortgage–Tutsat)  575
5.22. Lisanslı Depoculuk Kapsamındaki İşlemler  576
5.22.1. Kapsam ve İşleyiş  577
5.22.2. Ürün Senetlerinin, İhtisas/Ticaret Borsaları Aracılığıyla İlk Teslimi  578
5.22.3. Ürün Senetlerinin İlk Tesliminden Sonraki Teslimleri  578
5.22.4. Ürün Senetlerinin Ürünü Depodan Çekecek Olanlara Teslimi ve Sorumluluk Uygulaması  578
5.23. Varlık Kiralama Şirketleri Tarafından Yapılan Devir ve Kiralama İşlemleri  580
5.24. Sigorta Tahkim Komisyonu Tarafından Verilen Hizmetler  581
5.25. Finansal Kiralama Şirketleri, Katılım Bankaları İle Kalkınma ve Yatırım Bankalarınca, 6361 Sayılı Kanun Kapsamında, Taşınır veya Taşınmazların Bizzat Kiracıdan Satın Alınması, Satan Kişilere Kiralanması ve Kiralayana Satılması (Sat–Kirala–Geri Al) İşlemi  582
5.26. Patentli veya Faydalı Model Belgeli Buluşa İlişkin Gayri Maddi Hakların Kiralanması, Devri veya Satılması İşlemleri  583
H. GEÇİCİ MADDELERDE YER ALAN İSTİSNALAR  584
1. Özelleştirme Kapsamına Alınan İktisadi Kıymetlerin Teslim ve Kiralanması İşlemleri  584
2. Teknoloji Geliştirme Bölgesinde ve İhtisas Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Verilen Teslim ve Hizmetler  584
3. Milli Eğitim Bakanlığına Bilgisayar ve Donanımlarının Bedelsiz Teslimleri İle Bunlara İlişkin Yazılım Teslimi ve Hizmetleri  587
3.1. İstisnanın Kapsamı  587
3.2. İstisnanın Uygulanması  588
3.2.1. İstisna Belgesinin Düzenlenmesi  588
3.2.2. KDV Mükelleflerince Yapılacak Bedelsiz Teslim ve/veya İfalarda İstisna Uygulaması  589
3.2.3. KDV Mükellefi Olmayanlarca Yapılacak Bedelsiz Teslim ve/veya İfalarda İstisna Uygulaması  589
3.2.4. Nakdi Bağışlarla Alınacak Bilgisayarlarda İstisna Uygulaması  590
3.3. İndirim  590
4. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri İle Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşleri  590
4.1. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri  590
4.2. Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İstisna/İndirimli Oran Uygulaması  592
4.3. Konut Yapı Kooperatiflerinin Arsa (Kat) Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Uygulaması  594
4.4. İstisna Kapsamındaki İşlemlerde İndirim  594
5. Şehir İçi Ulaşım Sistemleri ve Bunlara İlişkin Tesislerin Devir ve Teslimleri  594
6. Taşınmazların Sosyal Güvenlik Kurumuna Devir ve Teslimi İle Bu Taşınmazların Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Devir ve Teslimleri  595
7. Doğal Gaz Piyasası Kanununun Ek 1’inci Maddesi Kapsamında Yapılan Devirler  595
I. İSTİSNADAN VAZGEÇME VE İSTİSNALARIN SINIRI  597
1. İstisnadan Vazgeçme  597
1.1. İstisnadan Vazgeçmenin Usul ve Esasları  598
1.1.1. Genel Açıklama  598
1.1.2. İndirim Hakkının Kullanılması  599
1.1.3. İşlem Bazında İstisnadan Vazgeçilmesi  599
1.2. İstisnadan Vazgeçmenin Mümkün Olmadığı Durumlar  600
2. İstisnaların Sınırı  601
Dördüncü Bölüm
MATRAH, NİSPET VE İNDİRİM
A. MATRAH  603
1. Genel Açıklama  603
2. Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah  603
2.1. Genel Açıklama  603
2.2. Tarifeli İşler İle Bedelin Biletle Tahsil Edildiği Hallerde Matrah  604
2.3. Döviz Cinsinden Yapılan İşlemler  605
3. İthalatta Matrah  605
4. Uluslararası Yük ve Yolcu Taşımalarında Matrah  607
5. Özel Matrah Şekilleri  607
5.1. Yasal Düzenleme  607
5.2. Özel Matrah Şekline Tabi Teslimler  608
5.2.1. Şans Oyunları, Profesyonel Gösteriler ve Açık Artırmalar  608
5.2.2. Altın ve Gümüşten Mamul Eşya Teslimleri  609
5.2.2.1. Altından Mamul Eşya  609
5.2.2.2. Gümüşten Mamul Eşya  610
5.2.3. Gazete, Dergi ve Benzeri Periyodik Yayınlar  610
5.2.4. Tütün Mamulü Teslimleri  611
5.2.5. Belediyeler Tarafından Yapılan Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı  611
5.2.6. Ön Ödemeli Elektronik Haberleşme Hizmetleri  612
5.2.7. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Araç Plakaları İle Basılı Evrakın Teslimi  612
5.2.8. Kıymetli Taş Teslimleri  613
5.2.9. İkinci El Araç ve Taşınmaz Ticareti  613
5.2.9.1. Genel Açıklama  613
5.2.9.2. Özel Matrah Uygulaması Yapacak Olanlar  614
5.2.9.3. Özel Matrah Uygulamasının Şartları  615
5.2.9.4. Uygulama  616
5.3. Özel Matrah Şekline Tabi İşlemlerin Beyanı  618
6. Matraha Dâhil Olan Unsurlar  618
6.1. Yasal Düzenleme  618
6.2. Teslim Alanın Gösterdiği Yere Kadar Satıcı Tarafından Yapılan Taşıma, Yükleme ve Boşaltma Giderleri  618
6.3. Ambalaj Giderleri  619
6.4. Sigorta, Komisyon ve Benzeri Gider Karşılıkları  620
6.5. Vergi, Resim, Harç, Pay, Fon Karşılığı Gibi Unsurlar  621
6.5.1. Genel Açıklama  621
6.5.2. Elektrik Tüketim Vergisi  622
6.5.3. Eğlence Vergisi  622
6.5.4. Belediyelere Ödenen Hal Rüsumu  622
6.5.5. Hazinece Karşılanan Prim Tutarlarının İdarece Yüklenicinin Hakedişinden Kesilmesinde KDV Matrahı  623
6.5.6. 3093 Sayılı TRT Gelirleri Kanunu’nun 4’üncü Maddesi Uyarınca Bandrol Ücreti Alınan Cihazlarda KDV Matrahı  623
6.6. Vade Farkları  624
6.7. Kur Farkları  624
6.8. Servis ve Benzer Adlar Altında Sağlanan Her Türlü Menfaat, Hizmet ve Değerler  626
7. Matraha Dâhil Olmayan Unsurlar  627
7.1. Yasal Düzenleme  627
7.2. İskontolar  627
7.2.1. Fatura ve Benzeri Belgelerde Ayrıca Gösterilen İskontolar  627
7.2.2. Fatura ve Benzeri Belgelerde Ayrıca Gösterilmeyip, Yıl Sonlarında, Belli Bir Dönem Sonunda ya da Belli Bir Ciro Aşıldığında Yapılan İskontolar  628
7.2.3. Yıl Sonu İndirimi Olarak Bedelsiz Olarak Alınan Ticari Mallar  630
7.2.4. Tüketicilerin Kazandıkları Puanlar Nedeniyle Yapılan İskontolar  631
7.3. Hesaplanan KDV  632
7.4. Özel İletişim Vergisi  632
8. Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti  632
8.1. Yasal Düzenleme ve Gerekçesi  632
8.2. Bedeli Bulunmayan, Bilinmeyen İşlemler İle Bedelin Mal, Menfaat, Hizmet Gibi Paradan Başka Değerler Olması  633
8.3. Bedelin Emsaline Göre Düşük Olduğu Durumlar  635
8.4. Genel İdare Giderleri İle Genel Giderler  636
8.5. Serbest Meslek Faaliyetlerinde Emsal Bedel  637
8.6. Arsa Karşılığı İnşaat İşleri  638
B. ORAN  639
1. KDV Oranına İlişkin Genel Açıklamalar  639
1.1. Yasal Düzenleme  639
1.2. Perakende Teslimin Tanımı  639
1.3. Vade Farkı, Kur Farkı ve Matrahta Değişikliğe Yol Açan İşlemlerde KDV Oranı  640
1.3.1. Vade Farkları  640
1.3.2. Kur Farkları  640
1.3.3. Malların İade Edilmesi, İşlemin Gerçekleşmemesi veya İşlemden Vazgeçilmesi  640
1.4. İndirimli Orana Tabi Mallar İle Genel Orana Tabi Malların Birlikte Satılması Halinde Fatura Düzeni  640
2. İndirimli Orana Tabi Bazı Mal ve Hizmetlere İlişkin Açıklamalar  640
2.1. Konut Teslimleri ve İnşaat Taahhüt İşleri  641
2.1.1. Uygulanacak KDV Oranı  641
2.1.2. Net Alan  646
2.1.2.1. KDV Genel Uygulama Tebliği’nde Yer Alan Düzenlemeler  646
2.1.2.1.1. 21.04.2022 Tarihinden İtibaren Geçerli Olan Uygulama  646
2.1.2.1.2. 21.04.2022 Tarihi Öncesinde Geçerli Olan Uygulama  646
2.1.2.2. Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nde Yer Alan Düzenlemeler  647
2.1.2.3. Danıştay’ın Yürütmeyi Durdurma ve İptal Kararı  648
2.2. Yiyecek ve İçecek Sunulan Yerlerde KDV Oran Uygulaması  649
2.2.1. Kapsam  649
2.2.2. Konaklama Tesislerinin Bünyesindeki Hizmet Birimlerinde Yiyecek–İçecek Hizmetleri  650
2.2.3. Yemek Çeki, Kuponu ve Kartlarının Kullanıldığı Yemek Hizmetlerinde Organizatör Firmaların Durumu  651
2.3. Geceleme Hizmetlerinde KDV Oran Uygulaması  651
2.3.1. Kapsam  651
2.3.2. Konaklama İşletmelerinde Kullanılan Alkollü İçecekler Dolayısıyla Yüklenilen KDV  652
2.3.3. Seyahat Acentelerinin Geceleme Hizmetleri İçin Verdikleri Aracılık Hizmetleri  653
2.4. Eğitim Hizmetleri ile Bu Hizmetlere İlişkin Teslim ve Hizmetler  653
2.5. Araçların Tesliminde Oran Uygulaması  654
3. İndirimli Orana Tabi İşlemlerde İade Uygulaması  657
3.1. İade Tutarının Hesaplanması  659
3.1.1. Yılı İçinde Talep Edilen Mahsuben İade Tutarlarının Hesaplanması  659
3.1.2. İzleyen Yıl İçerisinde Talep Edilen Nakden/Mahsuben İade Tutarlarının Hesaplanması  661
3.1.3. İade Hesabına Dahil Edilebilecek Yüklenilen KDV  662
3.1.3.1. Genel Olarak  662
3.1.3.2. Stoklarda Yer Alan Mallar Nedeniyle Yüklenilen Vergiler  663
3.1.3.3. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler Nedeniyle Yüklenilen Vergiler  663
3.1.3.4. Sonradan Düzenlenen veya Temin Edilen Belgeler  664
3.1.3.5. İndirimli Orana Tabi İşlemin Gerçekleşmesinden Sonra Yapılan Alımlar ve İskontolar  665
3.2. İade ve Mahsup Taleplerinin Yerine Getirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar  665
3.2.1. Yılı İçerisindeki Mahsup Taleplerinin Yerine Getirilmesi  665
3.2.1.1. Genel Olarak  665
3.2.1.2. Mahsubu Talep Edilebilecek Borçlar  668
3.2.1.3. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Amaçlı Teslimlerinde Mahsuben İade  669
3.2.1.4. Mahsup İşlemi  669
3.2.2. Yılı İçinde İade Edilemeyen Vergilerin İadesi  670
3.3. Diğer Hususlar  672
3.3.1. İndirimli Orana Tabi İşlemleriyle Birlikte Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemleri Bulunan Mükellefler  672
3.3.2. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kaydıyla Teslimi  674
3.3.3. Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşlerinde İade Uygulaması  675
3.3.4. Süresinden Sonra İade Talebinde Bulunulması  675
3.3.5. İade İşlemi Sonuçlandırıldıktan Sonra İndirimli Orana Tabi İşlemlerin Matrahında Meydana Gelen Değişiklikler  676
3.3.6. Özel Hesap Dönemi Tayin Edilen Mükelleflerin İade Talepleri  679
3.3.7. Önceki Yıllara Ait İade Edilmeyen Alt Sınır Tutarları  679
3.3.8. Vergi İnceleme Raporuna Göre Mahsuben İade  679
3.3.9. Yapı Kullanma İzin Belgesi Bulunan ve Mülkiyeti Devredilen Konutların Tesliminde İade  679
3.4. İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi  680
3.4.1. Yılı İçinde İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi  680
3.4.2. Yıllık İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi  680
3.4.3. Yılı İçerisinde Mahsup Edilemeyen Tutarların Beyannamede Gösterilmesi  680
3.5. Açıklamalı Örnek  681
C. İNDİRİM  688
1. Vergi İndirimi  688
1.1. Vergi İndiriminin Mahiyeti ve Gerekçesi  688
1.2. Yasal Düzenleme  689
1.3. İndirimin Şartları  691
1.3.1. İndirimin Kanunen Yasaklanmamış Olması  691
1.3.2. İndirime Konu Edilecek KDV’nin Mükellefin Faaliyetleriyle İlgili Olması  692
1.3.3. İndirimin Belgelendirilmesi  692
1.3.3.1. Genel Açıklama  692
1.3.3.2. Fatura ve Benzeri Belge  692
1.3.3.3. Perakende Satış Fişlerine Dayanılarak Yapılacak Vergi İndirimi  693
1.3.4. İndirimin Zamanı  694
1.3.4.1. Genel Açıklama  694
1.3.4.3. Özel Hesap Dönemi Tayin Edilen Mükellefler  696
1.3.4.4. İhraç Kayıtlı Teslimlerde KDV İndiriminin Zamanı  696
1.3.4.5. Süresinden Sonra Kayıtlara Alınan Belgeler  696
1.3.4.6. Yargıya İntikal Eden Durumlar İle Diğer Nedenler Dolayısıyla Gecikme  697
1.3.4.7. Değersiz Alacaklara İlişkin KDV’de İndirimin Zamanı  698
1.3.4.8. İndirim Konusu Edilemeyen Vergilerin Durumu  699
1.4. Verginin Hesaplanması  699
1.5. Verginin İndirimi  700
1.6. Devreden Katma Değer Vergisi  700
1.7. KDV İndiriminde Özellikli Hususlar  701
1.7.1. Promosyon Ürünlerde KDV İndirimi  701
1.7.2. Eşantiyon veya Numune Mallar Verilmesi  705
1.7.3. Devir, Birleşme ve Bölünme İşlemlerinde Vergi İndirimi  705
1.7.4. Basit Usulden Gerçek Usule Geçişte Yüklenilen KDV’nin İndirimi  706
1.7.5. Özel Matrah Şekline Tabi İşlemlerde KDV İndirimi  706
1.7.6. ATİK‘ler Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin İndirimi  707
2. İndirilemeyecek KDV  707
2.1. Yasal Düzenleme  707
2.2. Vergiye Tabi Olmayan İşlemler Nedeniyle Yüklenilen KDV  708
2.3. İstisna Kapsamındaki İşlemler Nedeniyle Yüklenilen KDV  709
2.4. Binek Otomobillerin KDV’si  711
2.4.1. Genel Açıklama  711
2.4.2. Taşıt Araçlarının Tadilatında Ortaya Çıkan İlave KDV  713
2.4.3. İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticaretiyle İştigal Eden Mükelleflerin Binek Otomobil Alımlarında KDV İndirimi  714
2.5. Zayi Olan Mallara Ait KDV  716
2.5.1. Genel Açıklama  716
2.5.2. Malların Zayi Olması Sonucu Meydana Gelen Kayıplar  718
2.5.3. Malların Değerinin Düşmesi Sonucu Meydana Gelen Kayıplar  719
2.5.4. Fire Sonucu Meydana Gelen Kayıplar  719
2.5.5. Zayi Olan ATİK‘ler Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin İndirimi  720
2.5.6. İmalat Artıklarının Tesliminde KDV Uygulaması  721
2.6. Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına Göre Kazancın Tespitinde İndirimi Kabul Edilmeyen Giderler Dolayısıyla Yüklenilen KDV  721
2.6.1. Genel Açıklama  721
2.6.2. Transfer Fiyatlandırmasında Durum  722
2.6.3. Finansman Gider Kısıtlaması  724
2.7. Değersiz Alacaklara İlişkin KDV  725
2.8. Beş Yıl Süre İle İndirilemeyen KDV  726
2.9. İndirilemeyecek KDV’ye İlişkin Özellikli Hususlar  726
2.9.1. Çalınan ve Kaybolan Malların KDV’si  726
2.9.2. İşletmenin Tasfiyesi Durumunda İndirilemeyen KDV  727
2.9.3. İndirim Hakkının Kaybedilmesi  728
2.9.4. SMİYB İstinaden Yapılacak Vergi İndirimi  729
2.9.5. Defter ve Belge İbraz Zorunluluğuna Uyulmaması  730
2.9.6. KKEG Niteliğindeki Bazı İşlemlerin Vergiye Tabi Olması  732
2.9.7. Sigorta Aracılarında KDV İndirimi  733
3. İstisna Edilmiş İşlemlerde İndirim  733
4. Kısmi Vergi İndirimi  734
5. Matrah ve İndirim Miktarlarının Değişmesi  735
5.1. Genel Açıklama  735
5.2. Düzeltme Yapılmasını Gerektiren Haller ve Şartları  736
5.3. Düzeltmenin Yapılacağı Dönem ve Uygulanacak Vergi Oranı  737
5.4. Özellikli Hususlar  738
5.4.1. Tevkifat Kapsamındaki İşlemlerde Yapılacak Düzeltme  738
5.4.2. Döviz Cinsinden Yapılan İşlemlerde Düzeltme İşlemleri  738
5.4.3. İthal Edilen Mallara İlişkin Düzeltme İşlemleri  739
5.4.4. İstisna Kapsamındaki İşlemlerde Düzeltme İşlemleri  740
5.4.5. Sadece BSMV Kapsamındaki İşlemleri Yapanların Satın Aldıkları Malları İadesinde ve Gerçekleşmeyen Hizmetlerde KDV Uygulaması  740
Beşinci Bölüm
VERGİNİN TARHI VE ÖDENMESİ
A. VERGİLENDİRME USULLERİ, DÖNEMİ, VERGİNİN TARHI, BEYANI VE ÖDENMESİ  743
1. Vergilendirme Usulleri  743
1.1. Gerçek Usulde Vergilendirme  743
1.2. Hasılat Esaslı Vergilendirme  744
1.2.1. Genel Açıklama  744
1.2.2. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler  745
1.2.3. Hasılat Esaslı Vergilendirme Usulünün Uygulanması  746
1.2.4. Hasılat Esaslı Vergilendirme Usulünden Vazgeçilmesi  748
1.2.5. Toplu Taşıma Hizmetlerinde Hasılat Esaslı Vergilendirme  748
1.2.5.1. Genel Açıklama  748
1.2.5.2. Uygulamadan Yararlanabilecek Mükellefler  749
2. Vergilendirme Dönemi ve Beyan Esası  753
2.1. Vergilendirme Dönemi  753
2.2. Beyan Esası  755
2.2.1. Genel Açıklama  755
2.2.2. Şahıs Şirketlerince Verilecek Beyannameler  757
2.2.3. Sigorta Aracıları Tarafından Verilecek Beyannameler  757
2.3. Beyanname Verme Zamanı  757
2.3.1. Genel Açıklama  757
2.3.2. Beyanname Verme Zamanına İlişkin Özellik Arz Eden Durumlar  759
2.3.2.1. İşi Bırakan Mükelleflerde Beyanname Verme Zamanı  759
2.3.2.2. Ölüm Halinde Beyanname Verme Zamanı  759
2.3.2.3. Memleketi Terk Halinde Beyanname Verme Zamanı  760
2.3.2.4. Taşımacılık İşlerinde Beyanname Verme Zamanı  760
2.4. Beyanname Çeşitleri  760
2.5. Elektronik Beyanname Verme Zorunluluğu  761
3. Tarh İşlemleri  762
3.1. Tarh Yeri  762
3.1.1. Genel Açıklama  762
3.1.2. İthalatta Tarh Yeri  763
3.1.3. Uluslararası Taşımacılıkta Tarh Yeri  763
3.1.4. Gayrimenkul Teslimlerinde Tarh Yeri  763
3.2. Tarhiyatın Muhatabı  763
3.2.1. Genel Açıklama  763
3.2.2. Adi Ortaklıklarda Tarhiyatın Muhatabı  764
3.2.3. Türkiye’de Yerleşmiş Olmayan Gerçek ve Tüzel Kişiler  764
3.3. Tarh Zamanı  764
4. Verginin Ödenmesi  765
Altıncı Bölüm
USUL HÜKÜMLERİ VE ÇEŞİTLİ HUSUSLAR
A. USUL HÜKÜMLERİ  767
1. Kayıt Düzeni  767
2. Vergi Teminatı  768
B. ÇEŞİTLİ HUSUSLAR  769
1. Verginin Gider Kaydedilemeyeceği  769
2. Müteselsil Sorumluluk  769
2.1. Kapsam  769
2.1.1. İşleme Doğrudan Taraf Olanlar  770
2.1.2. İşleme Doğrudan Taraf Olmayanlar  771
2.2. Uygulama  771
Yedinci Bölüm
KDV İADESİNDE ORTAK HUSUSLAR
A. KDV İADESİNE İLİŞKİN GENEL AÇIKLAMALAR  773
B. İADELERİ VERGİ İNCELEMESİNE TABİ OLANLAR  775
1. Kapsam ve Tanımlar  775
1.1. Kapsam  775
1.2. Belge Kavramı  775
1.3. İade Talepleri Vergi İnceleme Raporuna Göre Yerine Getirilecek Mükellefler  776
1.4. Olumlu Rapor  776
1.5. Olumsuz Rapor  777
2. Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirilmesi  777
2.1. Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenler  777
2.2. Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenlere Mal Teslimi ve Hizmet İfasında Bulunanlar  779
3. Sahte Belge Düzenleyen veya Kullananlar  779
3.1. Sahte Belge Kavramı  779
3.2. Haklarında Sahte Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar  780
3.3. Haklarında Sahte Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar  780
3.4. Haklarında Sahte Belge Kullanma Raporu Bulunanlar  782
3.5. Haklarında Sahte Belge Kullanma Tespiti Bulunanlar  783
4. Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleyen veya Kullananlar  784
4.1. Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kavramı  784
4.2. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar  785
4.3. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar  785
4.4. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu Bulunanlar  786
4.5. Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Tespiti Bulunanlar  786
5. İşlemlerin Gerçekliğini İspat  787
6. Haklarında Olumsuz Rapor Bulunan Mükelleflerin İade Talepleri  789
6.1. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Raporu Bulunanların İade Talepleri  789
6.2. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu Bulunanların İade Talepleri  790
7. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme veya Kullanma Tespiti Bulunan Mükelleflerin İade Talepleri  791
7.1. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenlediği Konusunda Tespit Bulunanların İade Talepleri  791
7.2. Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullandığı Konusunda Tespit Bulunanların İade Talepleri  792
8. İadeye Esas Diğer Belgelerin Sahte veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Olması  793
9. Diğer Tespitler  794
9.1. Adresinde Bulunamama  794
9.2. Defter ve Belge İbraz Etmeme  794
9.3. Beyanname Vermeme  795
10. Olumsuz Rapor veya Tespit Bulunanların Kanuni Temsilcileri, Ortakları, Ortak Oldukları veya Bunların Kurdukları veya Ortağı Oldukları Mükellefler ile Kanuni Temsilcisi Oldukları Mükellefler  796
11. Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükellefler Hakkında Olumsuz Rapor veya Tespit Bulunanlar  797
12. Geçiş Hükümleri  798
C. İADE TUTARININ HESABI VE İADEYE DAYANAK İŞLEM VE BELGELER  799
1. İadesi Talep Edilebilecek KDV  799
1.1. Genel Açıklama  799
1.2. Kapsam  799
1.3. İşlemin Bünyesine Giren Verginin Hesabına Dahil Edilebilecek Unsurlar  800
1.4. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerde İade Uygulaması  801
1.5. YMM KDV İadesi Tasdik Raporu Hazırlanması Hizmetine Ait KDV  802
1.6. DİİB Sahibi Mükellefin İhraç Kaydıyla Tesliminde İade Edilecek KDV  802
1.7. İstisna Kapsamındaki İşlemin Gerçekleşmesinden Sonra İşleme İlişkin Mal ve Hizmet Alımları İle İlgili Kur Farkları  803
1.8. İade Talebinde Bulunulabilecek Asgari Tutar  804
2. KDV İadesine İlişkin Usul ve Esaslar  805
2.1. KDV İadesi Risk Analiz Sistemi (KDVİRA)  805
2.2. Mahsup Yoluyla İade  806
2.2.1. Genel Açıklama  806
2.2.2. Mahsup Edilebilecek Borçlar  806
2.2.3. Mahsuben İade Talebi  808
2.2.4. Mahsup Sonrası Alacağın Nakden İadesi  808
2.3. Maliye Bakanlığınca Belirlenen Sınırı Aşmayan Nakden İadeler  809
2.4. YMM KDV İadesi Tasdik Raporuna Dayalı İadeler  809
2.4.1. Genel Olarak  809
2.4.2. KDV İadesi Ön Kontrol Raporuna Dayalı İade Uygulaması  810
2.5. Teminat Karşılığı İade  811
2.5.1. Genel Açıklama  811
2.5.2. Teminat Türleri  812
2.5.3. Teminat Miktarları  812
2.5.4. Teminat Mektuplarının ve Sigorta Şirketi Kefalet Senetlerinin İadesi  812
2.5.5. Teminat Mektuplarının ve Sigorta Şirketi Kefalet Senetlerinin Teyidi  813
2.5.6. Artırımlı Teminat Uygulaması  813
2.6. İade Talebinde Aranan Belgeler  814
2.7. İade Talep Süresi  815
2.7.1. İndirimli Orana Tabi İşlemlere İlişkin İade Talep Süresi  815
2.7.2. Tam İstisna Kapsamındaki İşlemlere İlişkin İade Talep Süresi  816
2.7.3. Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemlere İlişkin İade Talep Süresi  817
Ç. İNDİRİMLİ TEMİNAT UYGULAMASI SİSTEMİ (İTUS)  818
1. İTUS Sertifikası Kapsamına Giren Mükellefler  818
1.1. Genel Şartlar  818
1.2. Özel Şartlar  819
1.2.1. İhracat İstisnası Kapsamındaki İade Talepleri  820
1.2.1.1. İmalatçılar ve İmalatçı–İhracatçılar  820
1.2.1.2. Diğer İhracatçılar (Hizmet İhracatı Yapanlar Hariç)  820
1.2.2. Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler  820
2. İTUS Sertifikası Uygulamasına Göre İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi  821
3. İTUS Sertifikasının İptal Edilmesi  821
D. HIZLANDIRILMIŞ İADE SİSTEMİ (HİS)  823
1. Genel Açıklama  823
2. HİS Uygulaması Kapsamına Girecek Mükellefler  823
3. HİS Uygulamasına Göre İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi  824
4. HİS Sertifikasının İptal Edilmesi  825
E. DİĞER HUSUSLAR  827
1. İade Hakkının İndirim Yoluyla Kullanılması  827
2. Defter ve Belgelerin Zayi Olması (Yangın, Su Baskını, Çalınma Gibi) Durumunda İade  827
3. Kamuya Ait Kuruluşlara İade  828
4. İstisna Kapsamında Yapılan Teslim Ve/Veya Hizmetin Matrahının Değişmesi ve Düzeltme İşlemleri  829
5. İstisna Kapsamındaki İşlemin Gerçekleştiği Dönemden Sonra Ortaya Çıkan Ödemeler  829
6. Yoklama ve Değerlendirme  830
7. Kayıt Düzeni  830
Kaynakça  833
Kavram Dizini  837
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026