|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 9
TABLOLAR DİZİNİ 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM
ZAMANIN ÖRGÜTLENMESİNİN İNCELENMESİNDE ELEŞTİREL BİR PERSPEKTİF: KRONOPOLİTİK YAKLAŞIM
I. ZAMAN KAVRAMINA GİRİŞ 35
A. Zamana Felsefi Bir Bakış 38
1. Öznel, Nesnel ve İlişkisel Zaman 38
2. Zamanın Ölçülmesi ve Kurgusal Gerçekliği 42
B. Toplumsal Bir Olgu Olarak Zaman 45
1. Zamanın Toplumsal İşlevi: Örgütlenme, Koordinasyon ve
Ortak Ritimler 45
2. Doğal, Toplumsal ve Bireysel Zamansallık 47
3. Toplumsal Zamanın Disiplin ve Dışlama Gücü 49
C. İktidar Alanı Olarak Zaman 52
1. İktidar Alanının Belirlenmesinde Zaman 54
2. Statükonun Korunmasında Zaman 58
II. KRONOPOLİTİK YAKLAŞIM 63
A. Kronopolitiğin Kavramsal Analizi 64
1. Kronos: Tarihsel ve Mitolojik Bir Kavram 64
2. Zamana Eleştirel Bakış: Uranos ve Gaia’ya Karşı Kronos 67
3. Literatürde Kronopolitik Çalışmalara Bakış 72
B. Kronopolitik Yaklaşımın Boyutları 75
1. Zamanın Politikası: Araçsallaştırılmış Zaman 77
2. Politikanın Zamanı: Ritimler, Döngüler ve Krizler 81
3. Politikleştirilmiş Zaman: İdeolojik Zaman Kurguları 84
III. KRONOPOLİTİĞİN İNSAN HAKLARINA UYGULANMASI: İNSAN
HAKLARININ ZAMANSAL MİMARİSİ 90
A. Hakların Ortaya Çıkış Zamanı: Normatif Diziler, Aşamalar ve
Tarihsellik 97
1. İnsan Haklarının Zamansallığı ve İlerlemeci Tarih Anlatısı 97
2. Normatif Sıralamalar ve Tarihsel Dışlamalar 100
B. Hakların İşleyiş Zamanı: Süreler, Beklemeler ve İşlem Döngüleri 105
1. Haklara Erişimin Zamansal Eşikleri 106
2. Kurumsal Gecikme ve Hız Rejimleri 111
3. Kurumsal Ritimler, Planlama ve Denetim Döngüleri 118
C. Hakların Askıya Alınma Zamanı: Olağanüstü Hâl, Kriz ve Duraklama 123
1. Hukuki Güvenceler ile Pratik Arasındaki Zamansal Sapma 124
2. Askıya Almanın Kronopolitiği: Kesinti, Uzama ve Kalıcılaşma 127
İKİNCİ BÖLÜM
BOŞ ZAMAN HAKKI: İNSAN HAKLARI BAKIMINDAN KONUSU VE TARİHSEL GELİŞİMİ
I. ÇALIŞMA VE BOŞ ZAMAN AYRIMININ KAVRAMSAL KURULUŞU 134
A. Çalışma Zamanı 136
B. Boş Zaman 140
C. Boş Zamanın Üç Görünümü: Dinlenme, Tembellik ve Oyun 145
1. Dinlenme zamanı olarak boş zaman 146
2. Tembellik Alanı Olarak Boş Zaman 147
3. Oyun Alanı Olarak Boş Zaman 149
II. BOŞ ZAMANIN TARİHSEL SERÜVENİ 151
A. Ayrışmamış Zaman Rejimleri: Çalışma ve Boş Zamanın Beraberliği 152
1. Tabakalaşmamış Başlangıç Toplumlarında Emek, Üretim ve
Toplumsal Örgütlenmeye Bir Bakış 153
2. Zamanın Bütünlüğü ve Boş Zaman Kavramının Yokluğu 156
B. Boş Zamanın Ayrışması: Zamanın Dilimlenmesi ve Eşitsizleşen Boş
Zaman 159
1. Zorunlu Çalışma, Artı Ürün ve İktidarın Ortaya Çıkışı 160
2. Şefliklerde Zamanın Bölünmesi ve Angaryanın Ritüel Biçimleri 161
3. Erken Devletlerde Zamanın Sınıfsallaşması 163
C. Boş Zamanın Değer Kazanması: Ayrıcalıklı ve Nitelikli Bir Zaman
Olarak Ortaya Çıkışı 166
1. Antik Yunan’da Scholē: Boş Zamanın Yüceltilmesi ve Fiziksel
Emeğin Değersizliği 167
2. Roma’da Otium/Negotium: Sınıf, Statü ve Cinsiyet Ekseninde
Zamansal Hiyerarşi 171
D. Boş Zamanın Sorunsallaştırılması: Ahlaki ve İdeolojik İnşası 175
1. Kilise ve Feodal Düzen: Çalışmanın Kefaret, Boş Zamanın
Denetim Nesnesi Oluşu 175
2. Zaman Disiplini ve Çalışma Ahlakının Modernleşmesi: Manastır
Ritminden Protestan Etiğine 181
3. Çalışma İdeolojisinin Hukuki İnşası: Üretken Öznenin Kurulması
ve Aylaklığın Suçlaştırılması 187
III. BOŞ ZAMAN HAKKININ İNSAN HAKLARI HUKUKUNDA TANINMASI VE
İŞLEVİ 192
A. Boş Zamanın Hak Talebi Olarak Ortaya Çıkışı 192
1. Hak Talebinin Ortaya Çıkış Nedenleri 192
2. Boş Zaman Mücadelesi 198
B. Boş Zamanın Hukuka İlk Yansımaları: Çalışma Standardı ve Sosyal
Koruma 203
C. Boş Zaman Hakkının Anayasal Kuruluşu: Siyasi İdeolojiler
Bağlamında Bir Değerlendirme 207
1. Boş Zamanın Farklı İdeolojiler Çerçevesinde Kavranışı 208
2. Boş Zamana İlişkin Farklı İdeolojilerin Anayasalara Yansıması 215
a. Sosyalist Anayasalcılık: Boş Zaman Hakkının Anayasa
Metinlerine Girişi 216
b. Liberal Anayasalcılık Geleneğinde Boş Zaman Hakkının
Görünümleri 220
c. Diğer İdeolojilerin Anayasaya Yansıması 221
D. Boş Zaman Hakkının Uluslararası İnsan Hakları Hukukunda
Normatifleşmesi 223
1. Evrensel Düzeyde Boş Zaman Hakkının Düzenlenmesi 223
2. Bölgesel Düzeyde Boş Zaman Hakkının Düzenlenmesi 226
3. İnsan Hakları Mekanizmalarının Yorumları ve Kararları
Üzerinden Boş Zaman Hakkının Değerlendirilmesi 231
4. WLO Boş Zaman Şartı 233
E. Boş Zaman Hakkının Normatif Yapısı 237
1. Hakkın Negatif Kuruluşu: Çalışma Zamanının Artığı Olarak Boş
Zaman 237
2. Boş Zamanın Kronometreye İndirgenmesi: Zamanın Niceliğe
Dönüştürülmesi 242
3. Boş Zaman Hakkının Nispi Niteliği: Sınırlandırma, Askıya Alma
ve İstisna Rejiminin Kronopolitik Mantığı 246
F. Boş Zaman Hakkının İlişkili Olduğu İnsan Hakları 251
1. Çalışma Standardı Yaratma Noktasında Diğer Haklarla İlişkisi 251
2. Zamansal Dağıtım İşlevi Üzerinden Eşitsizliğin Giderilmesine
İlişkin Haklarla İlişkisi 254
3. Boş Zaman Hakkının Kurucu İşlevi Bakımından Diğer Haklarla
İlişkisi 259
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BOŞ ZAMAN HAKKININ KRONOPOLİTİĞİ
I. SERMAYENİN TAHAKKÜM ARACI OLARAK BOŞ ZAMAN HAKKI 268
A. Sermaye İlişkisi İçinde Boş Zaman Hakkının Konumu 272
1. Geleceğin Zamansal Tahsisi: İş Sözleşmesi ve Borç İlişkisi 275
2. Emeğin Restorasyon Alanı Olarak Dinlenme ve Boş Zaman 280
3. Sermayenin Gerçekleştirilme Yeri Olarak Boş Zaman: Tüketimin
Yönlendirilmesine Karşı Boş Zaman Hakkı 285
a. Artı Değerin Gerçekleştirilmesi 285
b. Tüketimin Alanı Olarak Boş Zaman Hakkının Sınırlılığı 289
4. Arzunun Yönlendirilmesine ve Kültür Endüstrisine Karşı Boş
Zaman Hakkı 292
B. Zamanın Zamansızlaşması: Esnekleşme ve Emeğin Her Yerdeliği 298
1. Uzaktan Çalışma ve Zamanın Mekânsal Çözülmesi 303
2. Platform ve Gig Ekonomisi ile Parçalı Emeğin Boş Zamanı
Atıllaştırması 309
a. Platform ve Gig Ekonomisinde Zamanın Parçalanması 310
b. Platform Çalışmasının Hukuki Statüsü ve Kolektif Korunma
Sorunu 312
3. Sürekli Bağlantının ve Veri Emeğinin Boş Zamanı
Sömürgeleştirmesi 317
4. Zamanın Yeniden Sınırlandırılması: Ulaşılabilir Olmama Hakkı 320
II. DEVLETİN TAHAKKÜM ARACI OLARAK BOŞ ZAMAN HAKKI 328
A. Mekânsal Düzenleme: Kamusal Alanın Zamanı ve Boş Zamanın
Hukuki Denetimi 332
1. Kamusal Alanın Hukuken Kurulması ve Kullanım Rejimleri 332
2. Kent Mekânlarının Düzenlenmesi ve Boş Zamanın Dağıtımı 335
3. Yasak, Sınırlama ve Dışlama: Mekânsal Denetimin Hukuki
Araçları 340
4. Erişilebilirlik Sorunu: Engelliler ve Yaşlılar Bakımından Boş
Zamanın Eşitsiz Zamansallığı 347
B. Rekreasyon Alanlarının Yönetilmesi ve Boş Zamanın Siyasi İçeriğinin
Tasfiyesi 352
1. Rekreasyon Kavramının Politik İşlevi 353
2. Spor, Kültürel Etkinlikler ve Eğlence Yoluyla Yönlendirme 357
a. İktidarın Mikrofiziği: Sporun Yönlendirilmesi 357
b. Kültürel Etkinlikler ve Eğlence Politikaları Yoluyla Boş
Zamanın Yönlendirilmesi 360
3. Depolitizasyon: Boş Zamanın Politik İçeriğinin Tasfiyesi 364
C. İdeolojik Bir Zaman Rejimi Olarak Boş Zaman Hakkı 368
1. İdeolojik Bir Tercih Olarak Resmî Tatiller ve Haftalık Dinlenme
Zamanları 369
2. Makbul Yurttaşlığın Üretimi 373
III. ERİL İKTİDARIN ARACI OLARAK BOŞ ZAMAN HAKKI 379
A. Kimin Boş Zamanı? 381
1. Zamanın Cinsiyetlendirilmiş Dağılımı 382
2. Zaman Yoksulluğu ve Kesintiye Uğrayan Boş Zaman 385
3. Boş Zamanın Görünmez Koşulu Olarak Kadın Emeği 388
B. Boş Zaman Hakkının Cinsiyeti: Hukuki Eşitlik ile Zamansal Gerçeklik
Arasındaki Gerilim 390
1. Normatif Alanda Soyut Öznenin Cinsiyeti 391
2. Yapabilirlikler Yaklaşımı ve Boş Zaman Hakkının Fiili Kullanımı 394
3. İnsan Hakları Mekanizmalarının Yorumu: Biçimsel Eşitlikten
Maddi Eşitliğe 397
C. Eril İktidarın Mekânsal Kronopolitiği: Boş Zamanın Erişim Koşulları 402
1. Kamusal Alanın Cinsiyetlendirilmiş Zamanı 403
2. Kamusal Zamanın Eril Hegemonyasına Karşı Boş Zaman Hakkı:
Güvenlik, Hareketlilik ve Devletin Pozitif Yükümlülükleri 407
D. Eril İktidarın İdeolojik Kronopolitiği: Boş Zamanın Cinsiyetlendirilmiş
İdeolojisi 411
1. Makbul Boş Zaman: Toplumsal Cinsiyet Normları ve Zamanın
Ahlaki Kodlanması 412
2. Boş Zaman Hakkının Hegemonik İdeolojiye Karşı İmkânı 418
IV. KENDİNE AİT BİR ZAMAN: BOŞ ZAMAN HAKKININ YENİDEN KURULUŞU 422
A. Hakkın Normatif Özü: Zamansal Özerklik Hakkı 427
B. Uluslararası Hukuk Düzeyi 430
C. Bölgesel Mekanizmalar Düzeyi: Yaşamın Zamansal Boyutu ve Sosyal
Hakların Genişletilmesi 432
D. Ulusal Hukuk Düzeyi: Yapısal Güvenceler ve Standartlar 434
E. Yerel Dayanışma Mekanizması Olarak “Zaman Bankaları” 438
SONUÇ 441
KAYNAKÇA 451
DİZİN 511 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
