|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
BÖLÜM 1: ÖNLEYİCİ HUKUK: GELİŞMEKTE OLAN TEKNOLOJİLER ARACILIĞIYLA UYUŞMAZLIKLARI ÖNLEME 13
Serkan KAYA
Giriş 13
I. UYUŞMAZLIK ÖNLEME YÖNTEMİ 14
II. GELİŞEN TEKNOLOJİLERİN UYUŞMAZLIKLARIN ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ 15
A. Blokzincir 15
B. Yapay Zekâ 19
C. Büyük Veri 22
Sonuç 24
Kaynakça 25
BÖLÜM 2: ONLINE TAHKİM 29
Samet SEVGİ
Giriş 29
I. ONLINE TAHKİM YÖNTEMİ 30
A. Online Tahkim Kavramı 31
B. Tamamen ve Kısmen Online Tahkim Ayrımı 32
C. Online Tahkimin Tanımı 34
D. Online Tahkim ve Klasik Tahkimin Karşılaştırılması 37
1. Tahkim İradesi Konusundaki Farklar 37
2. Kararların Bağlayıcılığı Konusundaki Farklar 38
3. Yargısal Sürece İlişkin Farklar 38
4. Online Tahkimin Kendine Has Yapısından Kaynaklanan Farklar 40
E. Online Tahkim Yönteminin Kapsamı 42
II. ONLINE TAHKİM YARGILAMASI 46
A. Servis Sağlayıcı (Tahkim Kurumu) Seçimi 47
B. Online Tahkim Anlaşması 48
C. Usul Kuralı Seçimi 48
D. Tahkim Yeri Belirlenmesi 49
E. Hakemlerin Seçilmesi 50
F. Yargılama Süreci 52
1. Taraflar Arasındaki İletişimler ve Sürelerin Başlangıcı 52
2. Yargılama Sürecinin Başlaması ve Dilekçeler 53
3. Online tahkim Duruşması 54
4. Yargılamanın Kayda Alınması 55
G. Deliller 56
H. Online Hakem Kararı 59
III. ONLINE TAHKİME İLİŞKİN TARTIŞMALI KONULAR 60
A. Online Tahkim Anlaşmalarına İlişkin Sorunlar 61
1. Online Tahkim Anlaşmaları 62
2. Online Tahkim Anlaşmalarının Şekli 64
3. New York Sözleşmesinin Yorumlanması Meselesi 67
B. Tahkim Yerine İlişkin Sorunlar 69
C. Online Hakem Kararlarına İlişkin Sorunlar 74
1. Genel Olarak Online Hakem Kararları 74
2. Online Hakem Kararlarının İcrası 76
3. Bağlayıcı Olmayan Tahkim Kavramı 78
Sonuç 80
Kaynakça 82
BÖLÜM 3: ONLINE (ÇEVRİM İÇİ) ARABULUCULUK 87
Raci Çetin YÜKSEKBAŞ
Giriş 87
I. BİR ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLU OLARAK ARABULUCULUK 89
A. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları Kavramına Genel Bakış 89
B. Arabuluculuk 90
II. ÇEVRİM İÇİ (ONLINE) ARABULUCULUK 94
A. Tanım ve Kavram 94
B. Çevrim içi Arabuluculuğun ve Çevrim içi Arabuluculuk Platformlarının Tarihsel Gelişimi 96
III. TÜRK HUKUKU BAKIMINDAN ÇEVRİM İÇİ ARABULUCULUK 103
A. Genel Olarak 103
B. HUAK Bakımından Çevrim içi Arabuluculuk 107
1. Arabuluculuk Sözleşmesi Bakımından 107
2. Arabulucu Sözleşmesi Bakımından 114
3. Arabuluculuk Usulü Bakımından 117
4. Anlaşma Belgesinin Niteliği Bakımından 121
Sonuç 124
Kaynakça 126
BÖLÜM 4: ÇEVRİM İÇİ UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİNE HÂKİM OLAN İLKELER 131
Ahmet Semih BAŞYİĞİT
Giriş 131
I. ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMİ 132
II. ALTERNATİF ÇEVRİMİÇİ UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMİ TÜRLERİ 134
A. Çevrim İçi Müzakere 134
B. Çevrim İçi Arabuluculuk 135
C. Çevrim İçi Tahkim 137
III. ÇEVRİM İÇİ UYUŞMAZLIK YÖNTEMLERİNE İLİŞKİN ULUSLARARASI ÇALIŞMALAR 138
A. Çevrim İçi Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları Üzerine UNCITRAL Teknik Notları 138
B. Avrupa Konseyi’nin ODR Üzerine Çalışması (Çevrimiçi Uyuşmazlık Çözüm Mekanizmaları Üzerine Teknik Çalışma) 139
C. AB Arabuluculuk Direktifi 140
D. Avrupa Komisyonunun Tüketici Uyuşmazlıkları İçin Alternatif Uyuşmazlık Çözümüne İlişkin 2013 Tarihli Direktifi 140
IV. ÇEVRİMİÇİ UYUŞMAZLIK YÖNTEMİNDE UYGULANAN İLKELER 140
A. Bağımsızlık 141
B. Tarafsızlık 142
C. Gönüllülük 143
D. Uyuşmazlığın Çözümünde Hâkimiyetin Tarafların Elinde Olması 144
E. Menfaat İlkesi 145
F. Uzmanlık 145
G. Etkililik ve Verimlilik 146
H. Adillik 147
I. Şeffaflık ve Gizlilik 148
İ. Erişilebilirlik 149
J. Güvenlik 150
K. Uygulanabilirlik 150
Sonuç 151
Kaynakça 152
BÖLÜM 5: YAPAY ZEKÂNIN UYUŞMAZLIK ÇÖZÜMÜNDE KULLANILMASI: GENEL BİR GİRİŞ 155
Barış MIDIK
Giriş 155
I. YAPAY ZEKÂ NEDİR? 158
II. YAPAY ZEKÂ ÇALIŞMALARININ ORTAYA ÇIKIŞI: KISA BİR TARİHÇE 160
III. YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARINDA KULLANILAN YÖNTEMLER 161
A. Klasik Yapay Zekâ Sistemi 161
B. Makine Öğrenmesi (Machine Learning) 164
1. Genel Olarak 164
2. Yönlendirilen Öğrenme (Supervised Learning) 166
3. Serbest Öğrenme (Unsupervised Learning) 167
4. Pekiştirmeli Öğrenme (Reinforcement Learning) 169
IV. YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARININ HUKUK ALANINDA KULLANILMASI 170
A. Genel Olarak 170
B. Hukuk Uzman Sistemleri (Legal Expert Systems) 172
C. Karar Tahmin Sistemleri (Decision Support Systems, Legal Outcome Prediction) 176
D. Yargıda Yapay Zekâ Uygulamalarından Yararlanılmasına İlişkin Hukuksal Değerlendirmeler 181
1. Yapay Zekâ, Adil Yargılanma Hakkı ve Hukuk Devleti 181
2. Algoritmik Adalet ve Teknolojik Optimizm Yanılgısı 185
a. Algoritmik Ayrımcılık Sorunu 186
b. Şeffaflık ve Gerekçe Sorunu 189
E. Yapay Zekânın Yargılama Hukukundaki Statüsü/Niteliği Hakkında Bazı Düşünceler 192
1. Genel Olarak 192
2. Yapay Zekâdan Uzman Görüşü Olarak Yararlanılabilir Mi? (HMK m. 293) 193
3. Yapay Zekâ Hakem–Bilirkişi Olarak Kabul Edilebilir Mi? (HMK m. 193) 195
4. Yapay Zekâ Alanında Düzenleme İhtiyacı 197
Sonuç 198
Kaynakça 200
BÖLÜM 6: MEDENİ YARGILAMADA HÂKİM YAPAY ZEKÂ KULLANIMI Faydaları ve Sakıncaları Üzerine Bir Değerlendirme 205
Salih KARADENİZ
Giriş 205
I. YAPAY ZEKÂ 206
A. Yapay Zekânın Tanımı 206
B. Yapay Zekânın Türleri 207
1. Dar/Zayıf Yapay Zekâ 208
2. Geniş/Güçlü Yapay Zekâ 208
3. Süper Yapay Zekâ 209
II. HUKUKTA YAPAY ZEKA KULLANIMI 209
A. Dava Açılmadan Önce Yapay Zekâ Kullanımı 211
B. Dava Esnasında Yapay Zekâ Kullanımı 215
III. HÂKİM YAPAY ZEKÂ (KARAR VEREN YAPAY ZEKÂ) 223
A. Genel Olarak 223
B. Hâkim Yapay Zekânın Faydaları ve Sakıncaları 226
1. Yapay Zekânın Hâkim Olarak Karar Almasının Faydaları 227
2. Yapay Zekânın Hâkim Olarak Karar Almasının Sakıncaları 229
Sonuç 233
Kaynakça 234
BÖLÜM 7: AKILLI SÖZLEŞMELERDEN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ 239
Tarık VURAL, Serkan KAYA ve Kadirhan MAVİŞ
Giriş 239
I. BLOKZİNCİR 241
A. Blokzincir Türleri 242
II. AKILLI SÖZLEŞMELER 243
A. Akıllı Sözleşmelerin Özellikleri ve Faydaları 245
B. Akıllı Sözleşmelerin Dezavantajları 246
C. Akıllı Sözleşmelerin Uygulanması 247
III. AKILLI SÖZLEŞMELERİN TÜRLERİ 248
IV. AKILLI SÖZLEŞMELERDEN DOĞAN UYUŞMAZLIKLAR 249
V. BLOKZİNCİR TABANLI UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM MEKANİZMALARI 251
A. Kleros 253
B. Aragon 255
C. Jur 256
VI. BLOKZİNCİR TABANLI UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM MEKANİZMALARINDA YAŞANABİLECEK OLASI SORUNLAR 257
Sonuç 260
Kaynakça 262
BÖLÜM 8: NFT ESERLER VE TELİF HAKLARINA DAİR HUKUKİ UYUŞMAZLIKLAR 267
Özgür ARIKAN
Giriş 267
I. BLOKZİNCİR, AKILLI SÖZLEŞME VE NFT ESER 268
II. ESER, ESER SAHİPLİĞİ VE ESERDEN DOĞAN HAKLAR 272
III. HUKUK DAVALARI 274
A. Eser Sahipliğinin Tespit Davası 275
B. Tecavüzün Ref’i Davası 275
C. Tecavüzün Men’i Davası 277
D. Tazminat Davaları 278
E. Kazancın İadesi Davası 278
F. Hukuk Davalarında Taraflar 279
1. Davacı Sıfatı 279
2. Davalı Sıfatı 280
IV. NFT ESERLER ÖZELİNDE UYUŞMAZLIKLAR VE BUNLARIN ALTERNATİF ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ 281
Sonuç 285
Kaynakça 286
Kavram Dizini 289 |