|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖN SÖZ YERİNE V
İÇİNDEKİLER XI
KAYNAKÇA XCVII
KISALTMALAR CI
BİRİNCİ BÖLÜM BOŞANMA KAVRAMINA GENEL BAKIŞ
§ 1. BOŞANMA KAVRAMI 1
I. BOŞANMANIN DÜZENLEME YERİ 1
II. BOŞANMANIN TANIMI 3
III. BOŞANMANIN HUKUKİ NİTELİĞİ 4
A– BOŞANMA DAVASI AÇMA HAKKI 4
1– Bozucu Yenilik Doğuran Hak 5
2– Dava Yolu İle Kullanılabilir 5
B– BOŞANMA DAVASININ NİTELİĞİ 5
1– İnşai Davadır 5
2– Sona Erdirici İnşai Davadır (HMK m. 108 f. I) 6
3– Geleceğe Etkili İnşai Davadır 6
4– Mutlak Etkili İnşai Davadır 7
IV. BOŞANMANIN UNSURLARI 8
A– GEÇERLİ BİR EVLİLİK BULUNMALIDIR 8
B– EŞLER HAYATTA BULUNMALIDIR 9
C– KANUNDA DÜZENLENEN HALLER BULUNMALIDIR 10
D– MAHKEME KARARI BULUNMALIDIR 10
V. BOŞANMANIN DAYANDIĞI İLKELER 13
A– İRADE İLKESİ 14
B– KUSUR İLKESİ 14
C– EVLİLİK BİRLİĞİNİN SARSILMASI İLKESİ 16
D– ELVERİŞSİZLİK İLKESİ 16
E– EYLEMLİ AYRILIK İLKESİ 17
VI. BOŞANMANIN TÜRK MEDENÎ KANUNUNDA DAYANDIĞI İLKELER 18
VII. BOŞANMANIN SONUÇLARI 19
A– BOŞANMANIN EŞLERLE İLGİLİ SONUÇLARI 20
1– Boşanmanın Eşlerle İlgili Kişisel Sonuçları 20
a. Boşanmış Statüye Girme 21
b. Kişisel Durum (TMK m. 173 f. I, c. 1) 23
aa. Vatandaşlık 24
bb. Erginlik 25
cc. Kayın Hısımlığı 27
c. Boşanan Kadının Soyadı (TMK m. 173) 27
d. Yeniden Evlenme Olanağı 28
aa. Kadın Eş Yönünden Yeniden Evlenme Olanağı 28
aaa. Bekleme Süresi Geçmiş Olmalıdır 28
bbb. Bekleme Süresinde Nişanlanmaya Engel Yoktur 29
ccc. Bekleme Süresi Kesin Olmayan Evlenme Engelidir 29
ddd. Bekleme Süresinin Sona Ermesi 29
eee. Bekleme Süresinin Kaldırılması 29
aaaa. Kadının Önceki Evliliğinden Gebe Olmadığının Anlaşılması 30
bbbb. Evliliği Sona Eren Eşlerin Yeniden Birbiriyle Evlenmek İstemeleri 31
fff. AİHM Kararı 31
bb. Erkek Eş Yönünden Yeniden Evlenme Olanağı 31
e. Cebrî İcra Yoluna Gidilebilmesi 32
f. Zamanaşımının İşlemeye Başlaması 32
g. Yasal Mirasçılık Sıfatının Kaybı (TMK m. 181) 32
2– Boşanmanın Eşlerle İlgili Mali Sonuçları 33
a. Maddi Tazminat (TMK m. 174 f. I) 33
b. Manevi Tazminat (TMK m. 174 f. II) 34
c. Yoksulluk Nafakası (TMK m. 175) 35
d. Miras Haklarının Kaybı (TMK m. 181) 36
aa. Yasal Mirasçılık Sıfatının Kaybı 36
bb. Atanmış Mirasçı Olma Hakkının Kaybı 37
cc. Vasiyet Alacaklısı Olma Hakkının Kaybı 38
e. Mal Rejiminin Tasfiyesi (TMK m. 202–281) 38
aa. Eşlerin Mallarının Tasfiyesi 39
aaa. Boşanma Durumunda Malların Tasfiyesi 39
bbb. Ayrılık Durumunda Malların Tasfiyesi 40
B– ÇOCUKLARLA İLGİLİ SONUÇLARI 41
1– Velayet 41
2– İştirak Nafakası 42
3– Kişisel İlişki 44
VII. BOŞANMA DAVASININ KONUSU (TMK m. 167) 45
§ 2. BOŞANMANIN KAYNAKLARI 47
I. GENEL OLARAK 47
II. MEVZUAT KAYNAKLARI 47
A– ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER 48
B– ANAYASA 49
1– Kanun Önünde Eşitlik (TCA m. 10) 49
2– Kişinin Dokunulmazlığı, Maddi ve Manevi Varlığı (TCA m. 17 f. I) 49
3– Bilim ve Sanat Hürriyeti (TCA m. 27 f. I) 50
4– Hak Arama Hürriyeti (TCA m. 36 f. I) 51
5– Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları (TCA m. 41) 51
6– Eğitim ve Öğrenim Hakkı (TCA m. 42 f. I) 52
7– Çalışma Şartları ve Dinlenme Hakkı (TCA m. 50 f. II) 53
C– KANUNLAR 53
1– 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usûllerine Dair Kanun 53
2– 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 53
3– 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 54
4– 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ve Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun 55
5– 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun 55
D– TÜZÜKLER 56
E– YÖNETMELİKLER (HMK m. 449) 56
1– Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik 56
2– Elektronik Tebligat Yönetmeliği 57
II. İÇTİHAT KAYNAKLARI 57
A– BİLİMSEL İÇTİHAT (İLMÎ İÇTİHAT/ BİLİMSEL GÖRÜŞLER/ DOKTRİN/ ÖĞRETİ) (TMK m. 1 f. II) 57
B– YARGISAL İÇTİHAT (KAZAÎ İÇTİHAT/YARGITAY KARARLARI) (TMK m. 1 f. II) 57
§ 3. BOŞANMA SEBEPLERİNİ SINIFLANDIRMA 59
I. GENEL OLARAK 59
A– SINIRLI SAYIDA DÜZENLENMİŞTİR 60
B– EMREDİCİ NİTELİKTE DÜZENLENMİŞTİR 60
II. SINIFLANDIRMA 60
A– KONULARINA GÖRE 61
1– Özel Boşanma Sebepleri 61
a. Sınırlı Sayıda Öngörülmüştür 62
b. Belli Sebepler Öngörülmüştür 62
2– Genel Boşanma Sebepleri 63
a. Belli Bir Vakıaya Dayalı Değildir 64
b. Önceden Belirlenmesi Olanaksızdır 64
c. Çok Çeşitli Vakıalar Olabilir 64
B– ETKİLERİNE GÖRE 65
1– Mutlak Boşanma Sebepleri 65
2– Nisbî Boşanma Sebepleri 66
C– KUSUR ESASINA GÖRE 67
1– Kusura Dayanan Boşanma Sebepleri 68
2– Kusura Dayanmayan Boşanma Sebepleri 68
İKİNCİ BÖLÜM BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT KAVRAMI
§ 4. BOŞANMADA MADDÎ TAZMİNAT KAVRAMI 69
I. HUKUKİ NİTELİĞİ 69
II. İŞLEVİ 70
III. ÖZELLİKLERİ 70
A– BOŞANMANIN EKİ NİTELİĞİNDEDİR 70
B– DAVA SIRASINDA DEVREDİLEMEZ (TBK m. 183 f. I) 71
C– HAK SAHİBİNİN ÖLÜMÜNDEN SONRA MİRASÇILAR TALEP EDEMEZ 71
D– HAK SAHİBİNİN ÖLÜMÜNDEN SONRA İRAT BİÇİMİNDE ÖDENEN TAZMİNATIN DEVAMI İSTENEMEZ 71
E– HAK SAHİBİNİN ÖLÜMÜNDEN ÖNCE MUACCEL OLMUŞSA MİRASÇILAR TALEP EDEBİLİR 71
F– MAL REJİMİNİN TASFİYESİNE ETKİLİ DEĞİLDİR 72
G– EVLENMENİN BUTLANI DAVASINDA DA TMK m. 174 f. I HÜKMÜ UYGULANIR (TMK m.158 f. II) 76
1– Butlan Davasında Maddi Tazminat İstenmiş Olmalıdır (HMK m. 26 f. I) 77
2– Butlan Davasında Maddi Tazminat İsteyen Kusursuz ya da Daha Az Kusurlu Olmalıdır (TMK m. 158 f. II Göndermesiyle TMK m. 174 f. I) 77
3– Butlan Davasında Maddi Tazminat İstenen Kusurlu Olmalıdır (TMK m. 158 f. II Göndermesiyle TMK m. 174 f. I) 78
4– Talepte Bulunanın Mevcut ya da Beklenen Menfaatleri Butlan Sebebiyle Zarar Görmüş Olmalıdır 81
5– Maddi Tazminat İstemi Butlan Davası İçinde Gerçekleşmişse Harç ya da Vekâlet Ücretine Bağlı Değildir 81
6– Maddi Tazminat İstemi Butlan Kararının Kesinleşmesinden Sonra Bağımsız Dava İle İstenebilir (TMK m. 158 f. II Göndermesiyle TMK m. 178) 81
7– Butlan Hükmünün Kesinleşmesinden Sonra Maddi Tazminat Borçlusu Ölmüşse Mirasçılar Müteselsilen Sorumludur 82
8– Butlan Davasında Uygun Maddi Tazminat İstenebilir 82
9– Butlan Davasında Maddi Tazminatın Toptan veya Durumun Gereklerine Göre İrat Biçiminde Ödenmesine Karar Verilebilir (TMK m. 176 f. I) 83
10– Butlan Davasında İrat Biçiminde Ödenmesine Karar Verilen Maddî Tazminat Koşulları Oluştuğunda Sonlanır (TMK m. 176 f. III) 83
11– Butlan Davasında İrat Biçiminde Ödenmesine Karar Verilen Maddî Tazminatta Koşulları Oluştuğunda İradın Artırılması veya Azaltılmasına Karar Verilebilir (TMK m. 176 f. IV) 84
12– Butlan Davasında İrat Biçiminde Ödenmesine Karar Verilen Maddî Tazminatın İstem Hâlinde, Gelecek Yıllarda Ne Miktarda Ödeneceğini Karara Bağlanabilir (TMK m. 176 f. V) 84
H– YABANCI İLAMIN TENFİZİ DAVASININ EKİ NİTELİĞİNDE DEĞİLDİR 84
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM BOŞANMADA MADDİ TAZMİNATIN MADDİ KOŞULLARI
§ 5. MADDİ TAZMİNATTA KUSUR KOŞULU 87
I. KUSURA İLİŞKİN ESASLAR 87
A– GENEL OLARAK 87
B– KUSUR BELİRLEMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 87
1– Kusur Kabul Edilen Vakıalar Açıklanmalıdır 87
2– Kusur Olarak Yüklenilemeyecek Vakıalar 88
a. Elde Olmayan Sebeplerle Gerçekleşen Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez 88
b. Ret Konusu Davada Kusur Olarak Belirlenmeyen Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez 89
c. Yükümlülük Kapsamı Dışındaki Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez 90
d. Bilgisi Dahilinde Gerçekleşmeyen Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez 90
e. Evlenmeden Önceki Vakıalar Kusur Kabul Edilemez 91
aa. Hastalıklarını Gizlemek 91
bb. Cinsel İlişki Yaşamış Olmak 91
cc. Güven Sarsıcı Davranışlarda Bulunmuş Olmak 93
f. Davadan Sonraki Vakıalar Kusur Kabul Edilemez 93
g. Usulüne Uygun Dayanılmayan Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez 101
h. Hoşgörülen Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez 103
ı. Af Kapsamında Kalan Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez 103
i. Hukuka Aykırı Elde Edilen Delillere Dayalı Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez (HMK m. 189 f. II) 103
j. Hayatın Olağan Akışına Uygun Şekilde Elde Edilmeyen Delile Dayanan Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez 104
k. Maddiyata Dayalı İsteklere Konu Vakıalar Kusur Olarak Yüklenemez 105
3– Kusursuz Eşin Dava Açmaması Hakkın Kötüye Kullanılması Olarak Yorumlanamaz 105
4– Kusur Belirlemesinde Taraflarca Getirilmesi İlkesine Aykırı Davranılamaz 106
a. Dayanılmayan Tanıklar 106
b. Dayanılmayan Dosyalar 107
5– Kusur Belirlemesinde Tanık Beyanları Takdiri Bir Delildir 108
a. Yetersiz Tanık Beyanları Esas Alınamaz 108
aa. Görgüye Dayanmayan Tanık Beyanları 109
bb. Soyut Tanık Beyanları 109
cc. Aktarıma Dayalı Tanık Beyanları 109
aaa. Üçüncü Kişilerden Aktarım 109
bbb. Taraflardan Aktarım 110
dd. Duyuma Dayalı Tanık Beyanları 110
ee. Kesin Hükme Aykırı Tanık Beyanları 110
ff. Zamanı Belirsiz Tanık Beyanları 111
gg. Yeri Belirsiz Tanık Beyanları 111
b. Tarafların Tanık Olarak Beyanları Esas Alınamaz 112
c. Husumet Bulunan Tanığın Beyanları Esas Alınamaz 112
d. Vekil Olan Avukat Tanık Olarak Dinlenebilir 113
6– Kusur Olarak Yüklenilemeyecek Davranışlar 113
a. İradi Olmayan Davranışlar Kusur Kabul Edilemez 113
b. Fevren Söylenen Sözler Kusur Kabul Edilemez 115
c. Tepki Niteliğindeki Davranışlar Kusur Kabul Edilemez 115
d. Hak Arama Hürriyeti Kapsamında Kalan Davranışlar Kusur Kabul Edilemez 116
aa. Şikâyet Hakkını Kullanmak 116
aaa. Cumhuriyet Savcılığına Şikâyet Etmek 117
bbb. Karakola Şikâyet Etmek 117
ccc. Nafaka Borcu İçin Şikâyet Etmek 118
bb. Koruma Tedbiri İstemek 118
cc. Önceki Boşanma Davasında Verilen Kararı Tebliğe Çıkarmak 119
e. Danışıklı Evlenmek 119
7– Kusurun Hüküm Kurulmasına Etkisi 120
a. Etkileyen Dava Sonuçları Beklenmeden Kusur Belirlenemez 120
b. Ceza Mahkemesinin Mahkûmiyet Kararı Hukuk Hâkimini Bağlar 120
c. Yabancı Mahkeme Kararı Hakkında Tanıma ya da Tenfiz Kararı Verilmişse O Mahkemedeki Kusur Esas Alınacaktır 121
aa. Kusur Belirlenmişse 121
bb. Kusur Belirlenmemişse 122
d. Boşanma Davalarında Gerek Taraflara Atfedilen Kusurlar Gerekse Boşanmanın Eki Niteliğindeki Talepler Boşanmaya Bağlı ve Birbirinden Ayrılamayacak Niteliktedir 122
e. Boşanmanın Fer'ileri Hakkında Her Bir Dava İçin Ayrı Hüküm Kurulamaz 124
f. Birleşen ya da Karşı Dava Varsa Kusur Harmanlaması Yapılmalıdır 125
g. Boşanma Hükmü Temyiz Edilmeyip Kusur Temyiz Edilmişse Tazminatlar Bakımından Kusur Kesinleşmiş Sayılamaz 127
h. Kusur Belirlemesinde Usuli Kazanılmış Hak Dikkate Alınır 127
ı. Usulünce Dayanılan Deliller Toplanmadan Kusur Belirlenemez 127
i. Dayanak Davayı Açan Eş Kusurlu Kabul Edilir 128
j. Anlaşma Protokolü Sunulması Kusurlu Olunduğuna Karine Teşkil Etmez 129
k. Fiziksel Şiddette Beyan ve İz Karine Olarak Kusura Esas Alınır 129
II. MADDİ TAZMİNATTA KUSUR KOŞULU 130
A– MADDİ TAZMİNAT İSTEYEN KUSURSUZ YA DA DAHA AZ KUSURLU OLMALIDIR 130
1– Kusursuz Eş Maddi Tazminat Alabilir 134
2– Az Kusurlu Eş Maddi Tazminat Alabilir 135
3– Eşit Kusurlu Eş Maddi Tazminat Alamaz 135
4– Ağır Kusurlu Eş Maddi Tazminat Alamaz 136
5– Tam Kusurlu Eş Maddi Tazminat Alamaz 137
6– Akıl Hastası Eş Maddi Tazminat Alabilir 137
B– MADDİ TAZMİNAT İSTENEN KUSURLU OLMALIDIR 138
1– Kesinleşmiş Boşanma Kararı Yoksa 138
2– Kesinleşmiş Boşanma Kararı Varsa 139
a. Türk Mahkemesinin Gerekçesi 139
b. Yabancı Mahkemenin Gerekçesi 140
3– Kusursuz Eşten Maddi Tazminat İstenemez 141
III. MADDİ TAZMİNATTA KUSUR KOŞULUNUN BOŞANMA SEBEPLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ 141
A– DAVACIYA MADDİ TAZMİNAT VERİLEBİLECEK BOŞANMA SEBEPLERİ 141
1– Zina Sebebiyle Boşanma (TMK m. 161) 141
2– Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Sebebiyle Boşanma (TMK m. 162) 142
3– Terk Sebebiyle Boşanma (TMK m. 164) 145
4– Suç İşleme Sebebiyle Boşanma (TMK m. 163) 147
5– Haysiyetsiz Hayat Sürme Sebebiyle Boşanma (TMK m. 163) 149
B– MADDİ TAZMİNAT VERİLEMEYECEK BOŞANMA SEBEBİ (TMK m. 165) 150
C– DAVACI VEYA DAVALIYA MADDİ TAZMİNAT VERİLEBİLECEK BOŞANMA SEBEPLERİ 151
1– Evlilik Birliğinin Sarsılması Sebebiyle Boşanma (TMK. m. 166 f. I–II) 151
a. Davacıya Maddi Tazminat Verilebilir 151
b. Davalıya Maddi Tazminat Verilebilir 152
2– Anlaşmalı Boşanma (TMK. m. 166 f. III) 152
a. Genel Olarak 152
aa. Kusur Derecesinin Önemi Yoktur 155
bb. Anlaşma Dışına Çıkılarak Maddi Tazminat Verilemez 155
cc. Anlaşmalı Boşanma Kararı Kesinleştikten Sonra Maddi Tazminat İstenemez 157
aaa. Anlaşmalı Boşanma Kararı Türk Mahkemesinden Verilmişse 157
bbb. Anlaşmalı Boşanma Kararı Yabancı Mahkemeden Verilmişse 158
b. Davacıya Maddi Tazminat Verilebilir 158
c. Davalıya Maddi Tazminat Verilebilir 159
3– Eylemli Ayrılık Sebebiyle Boşanma (TMK. m. 166 f. IV) 159
a. Genel Olarak 159
aa. Dayanak Davadaki İspatlanmış Olaylar Dikkate Alınır 159
bb. Fiili Ayrılık Süresi İçinde Ortaya Çıkan Kusurlar Dikkate Alınır 160
cc. Reddedilen Boşanma Davasını Açarak Boşanma Sebebi Yaratmak Kusur Kabul Edilir 160
b. Davacıya Maddi Tazminat Verilebilir 160
c. Davalıya Maddi Tazminat Verilebilir 161
§ 6. MADDİ TAZMİNATTA ZARAR KOŞULU 163
I. GENEL OLARAK 163
II. MENFAAT ZEDELENMESİ KAPSAMINA GİREN ZARARLAR 164
A– MEVCUT MENFAATLERDEN YOKSUNLUK 164
1– Var Olan Menfaatler 167
2– Evlilik Birliğinin Sağladığı Menfaatler 168
B– BEKLENEN MENFAATLERDEN YOKSUNLUK 169
1– Henüz Var Olmayan Menfaat 170
2– Gerçekleşmesi Olası Menfaat 170
III. MENFAAT ZEDELENMESİ KAPSAMINA GİREN ZARARIN BELİRLENMESİ 171
A– ZARAR HÂKİM TARAFINDAN BELİRLENİR 171
B– ZARAR GEREKİRSE BİLİRKİŞİ İNCELEMESİYLE BELİRLENİR 172
C– ZARAR ÖLÇÜTLERE GÖRE BELİRLENİR 172
1– Yaşları 173
2– Evlilik Süreleri 173
3– Ortalama Yaşam Süreleri 173
4– Eğitim Düzeyleri 174
5– Ekonomik Durumları 174
6– Sosyal Durumları 175
7– Sosyal Güvenlikleri 176
8– Yaşadıkları Çevre 176
9– Yaşam Seviyeleri 176
10– Yaşam Özellikleri 176
11– Meslekleri 177
12– Çalışma Koşulları 177
13– İş Bulma Olanak ve Olasılığı 177
14– Fiziksel ve Zihinsel Sağlık Durumları 177
15– Yeniden Evlenebilme Şansları 177
16– Mal Rejiminin Tasfiyesinden Doğan Hakları 178
17– Mallarının İdare Şekli 179
18– Eşe Bağlı Hakları 179
19– Sigorta Poliçeleri 179
20– Kişisel Birikim ve Yetenekleri 180
21– Yatırım Güç ve Olanakları 180
22– Vergi Kayıtları 180
23– İş Sözleşmelerinin Kapsamı ve Süresi 180
24– Sosyal Hakları 180
25– Geçim Koşulları 181
26– Kusurun Ağırlığı 181
27– Hakkaniyet Kuralları 182
28– TBK m. 50–51 Hükmü 183
IV. MENFAAT ZEDELENMESİ KAPSAMINA GİRMEYEN ZARARLAR 184
A– EVLİLİK ÖNCESİYLE İLGİLİ İSTEKLER 185
1– Mehir Senedine Konu Alacak 185
2– Nişanlılık Dönemimde Gönderilen Para 185
3– Ödünç Verilen Para 186
4– Başlık Parası İstemi 186
5– Çeyiz Gideri İstemi 187
B– EVLİLİK SIRASINDAKİ İSTEKLER 187
1– Düğünle İlgili İstemler 188
a. Düğün Gideri 188
b. Düğünde Takılan Para 189
c. Düğün İçin Verilen Kapora 189
2– Nikâh Gideri İstemi 190
3– Balayı Parası İstemi 190
4– Evlilik Birliği İçin Yapılan Masraf İstemi 191
5– İş Sebebiyle Tazminat İstemi 191
a. Eşi Yüzünden İşten Ayrılma 191
aa. Harca Bağlıdır 192
bb. Aile Mahkemesinin Görevi Kapsamında Değildir 193
cc. Görevli Mahkeme Dava Değerine Göre Belirlenir 193
b. Kendi İsteğiyle İşten Ayrılma 193
c. Eşi Yüzünden İşe Başlayamamaya Yönelik İstem 194
d. İşini Kaybetmeye Yönelik İstem 195
6– Miras Payının Alınmasına Yönelik İstem 196
7– Ziynete Yönelik İstem 196
8– Emanet Altına Yönelik İstem 197
9– Hastane Giderlerine Yönelik İstem 198
10– Bedelli Askerlik Ödemesine Yönelik İstem 198
11– Eşe Askerde İken Gönderilen Ödemeye Yönelik İstem 198
12– Eşin Hayat Sigortası Primlerini Ödemeye Yönelik İstem 199
13– Evlilik Süresince Çalışmamaya Yönelik İstem 199
C– ÇOCUKLARLA İLGİLİ İSTEKLER 200
1– Doğum Gideri İstemi 202
2– Çocuk İçin Tazminat İstemi 202
3– Yetişkin Çocuklar İçin Yapılan Giderler 203
4– Çocuğa Doğum Gününde Takılan Ziynetler 203
5– Tüp Bebek Tedavi Gideri İstemi 204
D– EVLE İLGİLİ İSTEKLER 204
1– Eve Katkı Bedeli İstemi 204
2– Eve Taşınma Gideri İstemi 205
3– Ev Alma Vaadine Dayalı İstem 205
4– Eşya İstemi 206
5– Kira İstemi 206
6– Aile Konutunun Özgülenmesi İstemi 207
7– Evin Tadilatı İçin İstem 207
8– Ev Eşyası İçin Kredi Çekilmesine İlişkin İstem 207
9– Sık Olarak Taşınmayla İlgili İstem 208
E– BORÇLA İLGİLİ İSTEKLER 209
1– Eşle İlgili İstekler 209
a. Ortak Borç Sebebiyle Alacak İstemi 209
b. Eşin Borcunu Ödeme Sebebiyle Alacak İstemi 209
c. Eşe Verilen Borç Sebebiyle Alacak İstemi 210
d. Evlilik Öncesi Kredi Kartı Borcu Sebebiyle Alacak İstemi 211
e. Eşe Gönderilen Para Sebebiyle Alacak İstemi 211
f. Eşi Yüzünden Borç Altına Girme Sebebiyle Alacak İstemi 212
g. Eşe İşyeri Açılmasında Yapılan Ödeme Sebebiyle Alacak İstemi 213
h– Eşi Aldatarak Devir Sebebiyle İstem 213
ı. Evin Geçiminin Sağlanmasına Yönelik Üçüncü Kişilerden Alınan Borçların Eşten Tahsili İstemi 214
2– Eşin Yakınlarıyla İlgili İstekler 214
a. Eşin Yakınlarına Verilen Borç Sebebiyle Alacak İstemi 214
b. Eşin Yakınlarının Borcunu Ödeme Sebebiyle Alacak İstemi 215
3– Kredi Borcu Sebebiyle Alacak İstemi 215
a. Evlilik Öncesi Çekilen Kredi 216
b. Evlilik Sonrası Çekilen Kredi 216
4– Taahhütnameye Dayalı Borç 217
F– MAL REJİMİ İLE İLGİLİ İSTEKLER 217
1– Katılma Alacağı İstemi 217
2– Katkı Payı İstemi 218
3– Kazanç Kaybı İstemi 219
4– Araca Yönelik İstem 220
a. Araç Bedeli İstemi 220
b. Aracını Perte Çıkarmasına İlişkin İstem 221
5– Para İstemi 222
a. Giderken Götürülen Para 222
b. Elden Verilen Para 223
c. Banka Hesabındaki Para 223
d. Eşin Hesabındaki Para 224
6– İşyerine Mal Alımına Yönelik İstem 224
7– Taşınmazlara Yönelik İstemler 224
a. Taşınmaz Devrine İlişkin İstem 225
b. Taşınmaz Satışına İlişkin İstem 225
8– Kredi Sebebiyle Alacak İstemi 225
a. Çekilen Krediden Kaynaklanan Alacak 226
b. Çekilen Kredi Sebebiyle Uğranılan Zarar 226
G– DİĞER İSTEKLER 227
1– Muvazaa ve Tehdit Sebebiyle Tapu Kaydının İptali 227
2– İrade Bozukluğu Sebebiyle Satış İptali 227
4– Ölünceye Kadar Bakma Akdinin İptali 228
§7. MADDİ TAZMİNATTA NEDENSELLİK BAĞI KOŞULU 231
I. GENEL OLARAK 231
II. MADDÎ KOŞUL: NEDENSELLİK BAĞI GERÇEKLEŞMELİDİR 231
§ 8. MADDİ TAZMİNATTA HUKUKA AYKIRILIĞIN GERÇEKLEŞMESİ KOŞULU 233
I. GENEL OLARAK 233
II. MADDÎ KOŞUL: HUKUKA AYKIRILIK GERÇEKLEŞMELİDİR 233
A– HUKUKA AYKIRILIK VARSA 234
B– HUKUKA AYKIRILIK YOKSA 234
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM BOŞANMADA MADDİ TAZMİNATIN ŞEKLİ KOŞULLARI
§ 9. MADDİ TAZMİNATTA EVLİLİK BİRLİĞİNİN BOŞANMA İLE SONA ERMESİ KOŞULU 235
I. GENEL OLARAK 235
II. MADDİ TAZMİNATTA EVLİLİK BİRLİĞİNİN BOŞANMA İLE SONA ERMESİ KOŞULU 236
A– BOŞANMA KARARI VERİLMİŞ OLMALIDIR 236
1– Türk Mahkemesinden Verilebilir 236
2– Yabancı Mahkemeden Verilen Karar Tanınmış Olabilir 237
III. TANIMA KAVRAM (MÖHUK m. 58) 238
A– EVLİLİĞİN BUTLANINA KARAR VERİLMİŞ OLABİLİR 242
B– ÖLÜM VE GAİPLİK HALİNDE VERİLEMEZ 244
C– AYRILIK KARARI VERİLMESİ HALİNDE VERİLEMEZ 247
§ 10. MADDİ TAZMİNATTA İSTEK KOŞULU 249
I. GENEL OLARAK 249
II. MADDİ TAZMİNATTA İSTEK KOŞULU 249
A– İSTEK YAZILI VEYA SÖZLÜ YAPILABİLİR 250
B– İSTEK BELİRSİZ OLMAMALIDIR 251
1– İsteğin Türünde Belirsizlik 251
2– İstek Konusu Para Biriminde Belirsizlik 251
3– İstek Miktarında Belirsizlik 252
4– İstek Anlatım Biçimi İle Anlaşılıyorsa 252
C– İSTEK ARTIRILAMAZ 253
D– İSTEK YOK İSE VERİLEMEZ 253
E– İSTENMEDİĞİ AÇIKLANMIŞSA VERİLEMEZ 253
F– İSTEK AŞILAMAZ 254
G– İSTEK KARARA BAĞLANMALIDIR 254
H– İSTEK ANLAŞMALI BOŞANMADAN SONRA YAPILAMAZ 254
1– Türk Mahkemesinde Anlaşmalı Boşanma 254
2– Yabancı Mahkemede Anlaşmalı Boşanma 255
I. İSTEK TARAFLAR İÇİN YAPILABİLİR 255
İ. İSTEK KOŞULLARI VARSA MİRASÇILARA İNTİKAL EDEBİLİR 256
J– İSTEK AYIN OLARAK GERÇEKLEŞEBİLİR 256
1– Tamamen Ayın Olarak İstenebilir 257
2– Kısmen Ayın Kısmen Para Olarak İstenebilir 257
3– Ayın Olarak İsteme Sebebi Açıklanmalıdır 258
4– Haklı ve Kabul Edilebilir Sebep Varsa İstenebilir 259
5– Ayın Olarak İstenilen Şeyin Bedeli Tespit Edilmelidir. 259
K– İSTEK AYRI DAVA İLE GERÇEKLEŞEBİLİR 260
1– Karşı Dava İle İstek Gerçekleşebilir 260
2– Bağımsız Dava İle İstek Gerçekleşebilir 261
3– Boşanma Kararı Kesinleştikten Sonra İstek Gerçekleşebilir 261
L– İSTEK ERKEK EŞ YA DA KADIN EŞ TARAFINDAN YAPILABİLİR 262
M– İSTEK TÜRK PARASI ESAS ALINARAK YAPILMALIDIR 263
N– İSTEK SAKLI TUTULMUŞSA RET KARARI VERİLEMEZ 263
O– İSTEK KANUN YOLU AŞAMASINDA ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ İLE GERÇEKLEŞEBİLİR 263
§ 11. MADDİ TAZMİNATTA SÜRE KOŞULU 265
I. GENEL OLARAK 265
II. SÜRE KOŞULU 265
A– BOŞANMADAN ÖNCEKİ SÜRE 265
1– Dilekçelerin Karşılıklı Verilmesi Sırasında 266
2– Ön İnceleme Duruşmasında 267
a. 7251 sayılı Kanun Öncesinde 267
aa. Karşı Taraf Gelmişse 268
bb. Karşı Taraf Gelmemişse 268
b. 7251 sayılı Kanun Sonrasında 268
3– Tahkikat Aşamasında 269
4– Sözlü Yargılama Aşamasında 271
B– BOŞANMADAN SONRAKİ SÜRE (TMK m. 178) 272
C– TANIMA YA DA TENFİZDEN SONRAKİ SÜRE 274
BEŞİNCİ BÖLÜM MADDİ TAZMİNAT KARARI
§ 12. MADDİ TAZMİNATIN MİKTARI 277
I. GENEL OLARAK 277
II. UYGUN OLARAK BELİRLENMELİDİR 277
A– HÂKİM TARAFINDAN BELİRLENİR 277
B– ZARARIN TAMAMININ KARŞILANMASI ZORUNLU DEĞİLDİR 283
C– BİR TARAFIN ZENGİNLEŞMESİ SONUCUNU DOĞURMAMALIDIR 283
III. ETKİLEYEN HUSUSLAR DİKKATE ALINMALIDIR 283
A– KUSUR DURUMLARI 284
B– EKONOMİK DURUMLARI 284
C– SOSYAL DURUMLARI 286
D– ZEDELENEN MENFAATLER 286
E– GEÇİM KOŞULLARI 287
F– HAKKANİYET İLKESİ 287
G– EVLİLİĞİN SÜRESİ 288
H– GÜNÜN EKONOMİK KOŞULLARI 289
I– YAŞLARI 289
İ– ORTALAMA YAŞAM SÜRELERİ 289
J– YAŞAM SEVİYELERİ 290
K– PARANIN ALIM GÜCÜ 291
IV. İNFAZDA DURAKSAMA YARATMAYACAK ŞEKİLDE BELİRLENMELİDİR 292
V. BOZMA KARARI VARSA AMACINA UYGUN BELİRLENMELİDİR 292
VI. KOŞULLARI VARSA DEĞİŞTİRİLEBİLİR (TMK m. 176 f. IV) 293
A– ARTIRILMASINA KARAR VERİLEBİLİR 293
B– AZALTILMASINA KARAR VERİLEBİLİR 293
C– TOPTAN ÖDEMEDE UYGULANMAZ 293
§ 13. MADDÎ TAZMİNATIN ÖDENMESİ 295
I. GENEL OLARAK 295
II. ÖDEMEYE UYGUN HALLER 295
A– MADDÎ TAZMİNAT TOPTAN ÖDENEBİLİR (TMK m. 176 f. I) 295
B– MADDÎ TAZMİNAT İRAT BİÇİMİNDE ÖDENEBİLİR (TMK m. 176 f. I) 295
C– MADDÎ TAZMİNAT AYIN OLARAK ÖDENEBİLİR 296
III. ÖDEMEYE UYGUN OLMAYAN HALLER 296
A– MADDÎ TAZMİNAT ANLAŞMA YOKSA YABANCI PARA OLARAK ÖDENEMEZ 296
B– MADDÎ TAZMİNAT TAKSİTLE ÖDENEMEZ 297
§ 14. MADDÎ TAZMİNATTA FAİZ 299
I. GENEL OLARAK 299
II. MADDÎ TAZMİNATTA FAİZ 299
A– MADDÎ TAZMİNATTA FAİZ BAŞLANGICI 299
B– BOŞANMADAN SONRA İSTENMİŞSE FAİZ 300
C– MADDÎ TAZMİNATTA FAİZ İSTENMEDİ İSE 301
D– MADDÎ TAZMİNATTA FAİZ TÜRÜ 301
E– MADDÎ TAZMİNATTA FAİZ İSTEMİ HAKKINDA KARAR VERİLMELİDİR 301
§ 15. İRAT ŞEKLİNDE ÖDENEN MADDÎ TAZMİNATIN MİKTARININ DEĞİŞMESİ (TMK m. 176 f. IV) 303
I. GENEL OLARAK 303
II. DEĞİŞİM SEBEPLERİ 303
A– TARAFLARIN MALÎ DURUMLARININ DEĞİŞMESİ 303
B– HAKKANİYETİN GEREKTİRDİĞİ HÂLLER 303
III. DEĞİŞİM ŞEKLİ 303
A– İRADIN ARTIRILMASI 304
B– İRADIN AZALTILMASI 304
§ 16. İRAT ŞEKLİNDE ÖDENEN MADDÎ TAZMİNATIN SONA ERMESİ (TMK m. 176 f. III) 305
I. GENEL OLARAK 305
II. KENDİLİĞİNDEN KALKMASI 305
A– İRAT ALACAKLISININ YENİDEN EVLENMESİ 306
B– TARAFLARDAN BİRİNİN ÖLÜMÜ 306
III. MAHKEME KARARIYLA KALDIRILMASI 306
A– İRAT ALACAKLISININ EVLENME OLMAKSIZIN FİİLEN EVLİYMİŞ GİBİ YAŞAMASI 306
B– İRAT ALACAKLISININ YOKSULLUĞUNUN ORTADAN KALKMASI 307
C– İRAT ALACAKLISININ HAYSİYETSİZ HAYAT SÜRMESİ 307
ALTINCI BÖLÜM BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA TARAFLARIN YARGILAMAYA KATILIMINA EGEMEN OLAN İLKELER
§ 17. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA TASARRUF İLKESİ (HMK m. 24) 309
I. GENEL OLARAK 309
II. TANIMI 310
III. GÖRÜNÜMÜ 310
A– KENDİLİĞİNDEN DAVA AÇILAMAZ/KARAR VERİLEMEZ (HMK m. 24 f. I) 311
1– İlgililer Dava Açabilir/Açmayabilir 312
2– İlgililer Karşı Dava Açabilir/Açmayabilir 312
3– İlgililer Kanun Yoluna Başvurabilir/Başvurmayabilir 312
B– DAVA AÇMAYA ZORLANAMAZ (HMK m. 24 f. II) 313
C– HAKKINI TALEP ETMEYE ZORLANAMAZ (HMK m. 24 f. II) 313
D– DAVA KONUSUNU SERBESTÇE BELİRLER 313
1– Dava Sebebini Belirler 313
2– Dayanılacak Vakıaları Belirler 313
E– DAVA AÇILDIKTAN SONRA TASARRUF YETKİSİ DEVAM EDER (HMK m. 24 f. III) 314
1– Davasından Feragat Edebilir (HMK m. 307, 309 f. II) 314
2– Davasını Karşı Tarafın Açık Rızası ile Geri Alabilir (HMK m. 123) 314
F– DAVAYI KANUN YOLUNA TAŞIMA 314
IV. İSTİSNALARI 315
A– YARGILAMA GİDERİ KENDİLİĞİNDEN GÖZETİLİR 315
B– SEVK VE İDARE KENDİLİĞİNDEN GÖZETİLİR 315
§ 18. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA TARAFLARCA GETİRİLME/HAZIRLAMA İLKESİ (HMK m. 25) 317
I. GENEL OLARAK 317
II. DAVA MALZEMESİ KAVRAMI 318
III. DAVA MALZEMESİNİN GETİRİLMESİ 319
A– TARAFLARCA GETİRİLİR 319
B– MAHKEMENIN İŞİ DEĞİLDİR 320
1– Kendiliğinden Dikkate Alınamaz (HMK m. 25 f. I) 320
2– Kendiliğinden Delil Toplanamaz (HMK m. 25 f. II) 321
3– Hatırlatılamaz (HMK m. 25 f. I) 322
IV. İSTİSNA: KENDİLİĞİNDEN (RE’SEN) ARAŞTIRMA İLKESİ (HMK m. 25 f I) 322
A– UYGULAMA ALANI 322
B– UYGULAMA ŞEKLİ 323
§ 19. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA TEKSİF İLKESİ 325
I. GENEL OLARAK 325
II. KURAL: BELİRLİ AŞAMAYA KADAR DAVA MALZEMESİ İLERİ SÜRÜLEBİLİR 326
A– DAVACI AÇISINDAN TEKSİF (HMK m. 141 f. I) 327
1– Kural Olarak 327
2– Cevap Dilekçesi Verilmezse ya da Sürede Verilmezse 327
B– DAVALI AÇISINDAN TEKSİF (HMK m. 141 f. I) 327
1– Kural Olarak 327
2– Cevaba Cevap Dilekçesi Verilmezse ya da Sürede Verilmezse 328
3– Cevap Dilekçesi Verilmezse ya da Sürede Verilmezse 328
III. TEKSİF İLKESİNİN İSTİSNALARI 328
A– ISLAH (HMK m. 141 f. II) 328
B– KARŞI TARAFIN AÇIK MUVAFAKATİ (HMK m. 141 f. II) 328
C– ESKİ HÂLE GETİRME (HMK m. 95–101) 329
D– YARGILAMAYI GECİKTİRME AMACI TAŞIMAMAK (HMK m. 145) 329
E– SÜRESİNDE İLERİ SÜRÜLEMEMESİNİN İLGİLİ TARAFIN KUSURUNDAN KAYNAKLANMAMASI (HMK m. 145) 329
§ 20. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA ADİL YARGILANMA İLKESİ (AİHS m. 6, TCA m. 36) 331
I. GENEL OLARAK 331
II. KAPSAMI 332
A– ADİL SİLAHLARLA YARGILANMA 333
B– ADİL AÇIKLIKTA YARGILANMA 333
C– ADİL SÜREDE YARGILANMA (AİHS m. 6, TCA m. 141 f. III, HMK m. 30) 333
D– ADİL MAHKEMEDE YARGILANMA 334
§ 21. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI (HMK m. 27) 335
I. GENEL OLARAK 335
II. OLAN BİTENİ BİLME/BİLGİLENME HAKKI (HMK m. 27 f. II/a) 337
A– DAVAYI BİLME HAKKI 338
B– DURUŞMA GÜNÜNÜ BİLME HAKKI 339
1– Ön İnceleme Duruşmasını Bilme Hakkı (HMK m. 139) 339
2– Tahkikat Duruşmasını Bilme Hakkı (HMK m. 147 f. I) 341
3– Sözlü Yargılama Duruşmasını Bilme Hakkı Var İdi (HMK m. 147 f. I, 186 f. I) 342
C– DELİLLERİ BİLME HAKKI 343
D– GEREKÇEYİ BİLME HAKKI 343
E– İŞLEMLERİ BİLME HAKKI 344
1– Tarafların İşlemlerini Bilme Hakkı 344
2– Mahkemenin İşlemlerini Bilme Hakkı 345
III. OLAN BİTENİ AÇIKLAMA VE İSPAT HAKKI (HMK m. 27 f. II/b) 345
A– AÇIKLAMA HAKKI 345
1– Açıklayan Tarafın Göstereceği Davranış 347
a. Adap Dışı Açıklama Yapılamaz 347
b. Konu Dışı Açıklama Yapılamaz 347
2– Hâkimin Göstereceği Davranış 347
a. Şefkatle Dinlemelidir 348
b. Sabırla Dinlemelidir 348
c. Anlayışla Dinlemelidir 348
B– İSPAT HAKKI (HMK m. 27 f. II/b) 348
IV. DEĞERLENDİRTME VE GEREKÇELENDİRTME HAKKI (HMK m. 27 f. II/c) 349
A– GENEL OLARAK 349
B– AÇIKLAMALARI DEĞERLENDİRTME HAKKI 350
C– KARARLARI GEREKÇELENDİRTME HAKKI 350
1– Gerekçe Dosya Kapsamı İle Bağdaşmalıdır 351
2– Gerekçe Pozitif Hukuk İle Bağdaşmalıdır 351
3– Gerekçe, Sebebi Gösterilmedikçe Yerleşik İçtihatlar İle Bağdaşmalıdır 351
§ 22. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA DÜRÜST DAVRANMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ (HMK m. 29 f. I) 353
I. GENEL OLARAK 353
II. DÜRÜSTLÜK KURALINA UYGUN DAVRANMAK ZORUNLUDUR 353
§ 23. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNATDAVASINDA DOĞRUYU SÖYLEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ (HMK m. 29 f. II) 355
I. GENEL OLARAK 355
II. ÖZELLİKLERİ 355
A– YÜKÜMLÜ OLANLAR 355
1– Davanın Tarafları 356
2– Tarafları Kanuni Temsilcileri 356
3– Tarafların Vekilleri 357
B– YÜKÜMLÜLÜĞÜN KONUSU 357
1– Sözlü Açıklamalar 357
2– Yazılı Açıklamalar 357
YEDİNCİ BÖLÜM BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HÂKİMİN YARGILAMA İŞLEMLERİNİ YÜRÜTMESİNE EGEMEN OLAN İLKELER
§ 24. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HÂKİMİN DAVAYI AYDINLATMA ÖDEVİ 359
I. GENEL OLARAK 359
II. AYDINLATMA ÖDEVİNİN TÜRÜ 361
A– MADDİ AYDINLATMA 361
B– HUKUKİ AYDINLATMA 362
III. AYDINLATMA ÖDEVİNİN KONUSU 363
A– BELİRSİZ HUSUSLAR 363
B– ÇELİŞKİLİ HUSUSLAR 364
IV. AYDINLATMA ÖDEVİNİN USULÜ 364
A– AÇIKLAMA YAPTIRMA 364
B– SORU SORMA 365
C– DELİL GÖSTERİLMESİNİ İSTEME 365
D– TARAFIN KENDİSİNİ DİNLEME 365
V. AYDINLATMA ÖDEVİNİN SINIRLARI 365
A– SÖYLENMEYEN ŞEYLERİ KAPSAMAZ 366
B– SÖYLENMEYEN VAKIALARI KAPSAMAZ 366
C– SÖYLEMEYENE YOL GÖSTERMEYİ KAPSAMAZ 366
D– SÖYLEMEYENE İSTİCVABI KAPSAMAZ 366
§ 25. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA USUL EKONOMİSİ İLKESİ (HMK m. 30) 369
I. GENEL OLARAK 369
II. UNSURLARI 369
A– BASİTLİK İLKESİ (DÜZENLİ BİÇİMDE YARGILAMA) (HMK m. 30) 370
B– ÇABUKLUK İLKESİ (MAKUL SÜRE İÇİNDE YARGILAMA) (TCA m. 141 f. IV, HMK m. 30 f. I) 370
C– UCUZLUK İLKESİ (EN AZ GİDERLE YARGILAMA) (TCA m. 141 f. IV, HMK m. 30 f. I) 371
III. YANSIMASI 371
A– DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ (HMK m. 166) 372
B– DAVALARIN AYRILMASI (HMK m. 167) 373
C– DAVA SONUCUNUN BEKLENİLMESİ 373
D– ÖN SORUN İNCELEMESİ 373
E– USULİ KAZANILMIŞ HAK KURALI 373
IV. DEĞERLENDİRİLMESİ 374
§ 26. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HUKUKUN KENDİLİĞİNDEN UYGULANMASI İLKESİ (HMK m. 33) 377
I. GENEL OLARAK 377
II. TARAFLARCA HUKUKİ SEBEP GÖSTERİLMESİ ZORUNLU DEĞİLDİR 378
A– DAVA DİLEKÇESİNDE HUKUKİ SEBEP GÖSTERMESİ ZORUNLU DEĞİLDİR (HMK m. 119 f. I/g) 378
B– CEVAP DİLEKÇESİNDE HUKUKİ SEBEP GÖSTERMESİ ZORUNLU DEĞİLDİR (HMK M. 129 F. I/F) 380
III. TARAFLARCA BİLDİRİLEN HUKUKİ SEBEP DEĞİŞTİRİLEBİLİR (HMK m. 141) 380
IV. TARAFLARCA BİLDİRİLEN HUKUKİ SEBEP HÂKİMİ ETKİLEMEZ 380
A– YANLIŞ GÖSTEREME HÂKİMİ ETKİLEMEZ 380
B– EKSİK GÖSTEREME HÂKİMİ ETKİLEMEZ 381
C– BİRKAÇ SEBEP GÖSTERME HÂKİMİ ETKİLEMEZ 381
D– HİÇ GÖSTERMEME HÂKİMİ ETKİLEMEZ 381
V. TARAFLARCA GETİRİLEN VAKIALARIN HUKUKİ NİTELENDİRİLMESİNİ HÂKİM YAPAR 381
VI. TARAFLARCA GETİRİLEN VAKIALARIN HANGİSİNİN SABİT OLDUĞUNU HÂKİM BELİRLER 382
VII. TARAFLARCA GETİRİLEN VAKIALARA UYAN HUKUK NORMUNU HÂKİM UYGULAR 382
A– TÜRK HUKUKUNU KENDİLİĞİNDEN UYGULAR 383
B– YETKİLİ OLAN YABANCI HUKUKU KENDİLİĞİNDEN UYGULAR (5718 SK m. 2) 384
§ 27. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA TALEPLE BAĞLILIK İLKESİ (HMK m. 26) 389
I. GENEL OLARAK 389
II. İLKENİN UYGULANMASI 390
A– TALEP SONUCUNDAN FAZLASINA KARAR VEREMEZ 390
B– TALEP SONUCUNDAN BAŞKA BİR ŞEYE KARAR VEREMEZ 391
1– Islah Yapılmamışsa 392
2– Islah Yapılmışsa 392
III. İLKENİN UYGULANMASI 392
A– KENDİLİĞİNDEN KARAR VEREMEZ 392
B– HER BİR TALEP HAKKINDA AYRI OLARAK KARAR VERİLMELİDİR 393
§ 28. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA SEVK VE İDARE İLKESİ (HMK m. 32) 395
I. GENEL OLARAK 395
II. HÂKİMİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ (HMK m. 32 f. I) 395
A– YARGILAMANIN SEVK VE İDARESİ 396
1– Şekli Sevk ve İdare 396
2– Maddi Sevk ve İdare 396
B– YARGILAMA DÜZENİNİN BOZULMAMASI İÇİN TEDBİR ALMA 397
III. DİLEKÇENİN YENİDEN DÜZENLENMESİ (HMK m. 32 f. II) 397
A– YENİDEN DÜZENLENMESİ GEREKEN DİLEKÇELER 397
1– Okunamayan Dilekçe 398
2– Uygunsuz Olan Dilekçe 398
3– İlgisiz Olan Dilekçe 400
B– YENİDEN DÜZENLENME USULÜ 400
1– Uygun Bir Süre Verilir 400
a. Yeni Dilekçe Verilmesinin Sonuçları 400
b. Yeni Dilekçe Verilmemesinin Sonuçları 400
2– İlk Dilekçe Dosyada Kalır 401
IV. YAZILI OLMAYAN SEVK VE İDARE GELENEKLERİ 401
§ 29. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA DOĞRUDANLIK İLKESİ (HMK m. 197) 403
I. GENEL OLARAK 403
II. DELİLLERİN TOPLANMASINDA DOĞRUDANLIK (HMK m. 197) 404
A– MAHKEME HUZURUNDA TOPLAMA 404
B– İSTİNABE YOLUYLA TOPLAMA 404
II. KARAR VERİLMESİNDE DOĞRUDANLIK 405
A– KURAL: AYNI HÂKİM İÇİN DOĞRUDANLIK 405
B– İSTİSNA: FARKLI HÂKİM KARAR VEREBİLİR 405
§ 30. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ İLKESİ (HMK m. 198) 407
I. GENEL OLARAK 407
II. DELİLLER GEREKÇELİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR 407
§ 31. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA ALENİYET İLKESİ (AİHS m. 6/1, TCA m. 141 f. I, HMK m. 28) 409
I. GENEL OLARAK 409
II. DURUŞMALARIN ALENİYETİ 410
A– DURUŞMALAR HERKESE AÇIKTIR (TCA m. 141 f. I, HMK m. 28 f. I) 411
1– Duruşmalar İlgili Olanlara Açıktır 411
2– Duruşmalar İlgili Olmayanlara Açıktır 411
B– KOŞULLARI VARSA GİZLİ OLARAK YAPILABİLİR (TCA m. 141 f. I, HMK m. 28 f. II) 412
1– Gizliliğin Kapsamı 413
a. Duruşmaların Bir Kısmının Gizli Olarak Yapılması 413
b. Duruşmaların Tamamının Gizli Olarak Yapılması 413
2– Gizliliğin Koşulları 414
a. Genel Ahlâkın Kesin Olarak Gerekli Kıldığı Hâller 417
b. Kamu Güvenliğinin Kesin Olarak Gerekli Kıldığı Hâller 417
3– Gizliliğin İstenilmesi 417
a. Taraflardan Birinin Talebi Üzerine (HMK m. 28 f. II) 417
b. Kendiliğinden (HMK m. 28 f. II) 418
4– Gizliliğin Karara Bağlanması 418
a. Ön Sorunlar Hakkındaki Hükümler Uygulanır 418
b. Gerekçe, Esas Hakkındaki Kararı İle Birlikte Açıklanır 418
5– Gizliliğin Sonuçları 419
a. İlgililer Dışındakiler Salondan Çıkartılır 419
b. Hazır Bulunanlar Uyarılır (HMK m. 28 f. IV) 419
c. Hazır Bulunanlara Ceza İhtarı Yapılır (HMK m. 28 f. IV) 419
d. Ceza İhtarı Tutanağa Geçirilir (HMK m. 28 f. IV) 420
e. Yalnız Başına Kanun Yoluna Başvurulamaz. 420
f. Kararın Gizli Verilmesini Gerektirmez. 420
III. KARARLARIN BİLDİRİLMESİNİN ALENİYETİ (HMK m. 28 f. I) 421
IV. İŞLEMLERİN ALENİYETİ 421
A– DOSYANIN İNCELENMESİ (HMK m. 161) 421
B– TUTANAK ÖRNEĞİ VERİLMESİ (HMK m. 158) 421
§ 32. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA SÖZLÜLÜK YAZILILIK İLKESİ 423
I. GENEL OLARAK 423
II. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA SÖZLÜLÜK İLKESİ 423
A– TAHKİKAT AŞAMASINDA TARAFLARIN DİNLENİLMESİ (HMK m. 144 f. I) 424
B– İSTİCVAP SIRASINDA GERÇEĞİ SÖYLEME (HMK m. 173 f. II) 424
C– ISLAHIN SÖZLÜ YAPILMASI (HMK m. 177 f. II) 424
D– SÖZLÜ YARGILAMADA SON SÖZÜN SÖYLENMESİ (HMK m. 186 f. II) 424
E– TANIKLIKTAN ÇEKİNME SEBEPLERİNİN BİLDİRİLMESİ (HMK m. 252) 425
F– TANIĞIN DİNLENİLMESİ (HMK m. 261 f. II) 425
G– BİLİRKİŞİ AÇIKLAMALARI (HMK m. 279) 425
H– HÜKMÜN MÜZAKERESİ SIRASINDA TARAFLARIN SÖZLÜ AÇIKLAMALARI (HMK m. 295) 426
I– TAVZİH SIRASINDA SÖZLÜ AÇIKLAMA (HMK m. 306 f. II) 426
İ– FERAGAT VE KABULÜN SÖZLÜ YAPILMASI (HMK m. 309 f. I) 426
III. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA YAZILILIK İLKESİ (HMK m. 133, 177, 246, 263, 279, 342, 364) 426
A– DAVANIN AÇILMASI (HMK m. 118) 427
B– KARŞI DAVANIN AÇILMASI (HMK m. 133) 427
C– ISLAH (HMK m. 177) 427
D– CEVAPLARINI YAZILI OLARAK BİLDİRMESİ İÇIN TANIĞA SORU KÂĞIDI GÖNDERİLMESİ (HMK m. 246 f. I) 427
E– TANIK, SAĞIR VE DİLSİZ OLUP OKUMA VE YAZMAYI BİLİYORSA, SORULARIN YAZILI BİLDİRİLMESİ (HMK m. 263 f. II) 428
F– BİLİRKİŞİNİN OY VE GÖRÜŞÜNÜ YAZILI BİLDİRMESİ (HMK m. 279 f. I) 428
G– KANUN YOLLARINA BAŞVURMA 428
§ 33. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA TÜRKÇE KULLANMA İLKESİ (TCA m. 3 f. I) 429
I. GENEL OLARAK 429
II. MAHKEMENİN DİLİ (TCA m. 3 f. I) 430
III. TARAFLARIN DİLİ 430
A– TARAFLARIN KONUŞMA DİLİ (HMK m. 144) 430
B– TARAFLARIN YAZMA DİLİ 430
IV. TANIKLARIN DİLİ (HMK m. 263 f. I) 431
SEKİZİNCİ BÖLÜM BOŞANMADA MADDÎ TAZMİNAT DAVASINDA USUL HÜKÜMLERİ
§ 34. BOŞANMADA MADDÎ TAZMİNAT DAVASINDA HMK HÜKÜMLERİNE TÂBİ TUTULMAYAN YARGILAMA KURALLARI 433
I. GENELOLARAK 433
II. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNA TÂBİ TUTULMAYAN YARGILAMA KURALLARI 439
A– HÂKİM, VİCDANEN KANAAT GETİRMELİDİR 440
B– HÂKİM, OLGULAR HAKKINDA TARAFLARA YEMİN ÖNEREMEZ 440
C– HÂKİM, TARAFLARIN İKRARI VE KABULÜ İLE BAĞLI DEĞİLDİR 441
D– HÂKİM, KANITLARI SERBESTÇE TAKDİR EDER 442
E– HÂKİM, BOŞANMANIN FER'Î SONUÇLARINA İLİŞKİN ANLAŞMALARI ONAYLAMIŞ OLMALIDIR 444
F– HÂKİM, DURUŞMANIN GİZLİ YAPILMASINA KARAR VEREBİLİR 444
§ 35. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA DAVA ŞARTLARI 445
I. GENEL OLARAK 445
II. DAVA ŞARTLARI 445
A– TÜRK MAHKEMELERININ YARGI HAKKININ BULUNMASI (HMK m. 114 f. 1/a) 445
1– Yer Bakımından Yargı Hakkının Bulunması 445
2– Kişi Bakımından Yargı Hakkının Bulunması 446
B– YARGI YOLUNUN CAİZ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/b) 446
C– MAHKEMENİN GÖREVLİ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/c) 446
D– MAHKEMENİN YETKİLİ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/ç) 447
E– TARAFLARIN, TARAF VE DAVA EHLİYETİNE SAHİP OLMALARI (HMK m. 114 f. 1/d) 447
1– Tarafların, Taraf Ehliyetine Sahip Olmaları 448
2– Tarafların, Dava Ehliyetine Sahip Olmaları 448
a. Davacının Dava Ehliyetine Sahip Olması 450
b. Davalının Dava Ehliyetine Sahip Olması 452
F– TEMSİLCİNİN GEREKLİ NİTELİĞE SAHİP BULUNMASI (HMK m. 114 f. 1/d) 453
G– DAVA TAKİP YETKİSİNE SAHİP OLUNMASI (HMK m. 114 f. 1/e) 453
H– VEKİLİN DAVAYA VEKÂLET EHLİYETİNE SAHİP OLMASI (HMK m. 114 f. 1/f) 454
I– USULÜNE UYGUN DÜZENLENMİŞ BİR VEKÂLETNAMESİNİN BULUNMASI (HMK m. 114 f. 1/f) 454
İ– DAVACININ YATIRMASI GEREKEN GİDER AVANSININ YATIRILMIŞ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/g, 120) 454
J– TEMİNAT GÖSTERİLMESİNE İLİŞKİN KARARIN GEREĞİNİN YERİNE GETİRİLMESİ (HMK m. 114 f. 1/ğ) 456
K– AYNI DAVANIN, DAHA ÖNCEDEN AÇILMIŞ VE HÂLEN GÖRÜLMEKTE (DERDESTLİK) OLMAMASI (HMK m. 114 f. 1/ı) 456
1– Hâlen Görülmekte Olan Bir Davanın Olması Gerekir/Görülen Dava Koşulu 457
2– Tarafların/Konularının/Dava Sebeplerinin Aynı Olması Gerekir/Aynılık Koşulu 458
a. Davanın Tarafları Aynı Olmalıdır 458
b. Davanın Konusu Aynı Olmalıdır 460
c. Dava Sebepleri Aynı Olmalıdır 460
L– AYNI DAVANIN, DAHA ÖNCEDEN KESİN HÜKME BAĞLANMAMIŞ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/i) 462
§ 36. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA GÖREVLİ MAHKEME 467
I. GÖREVİN BELİRLENMESİ (HMK m. 1, c. 1) 467
A– GÖREVLİ MAHKEME 4787 SAYILI KANUNLA BELİRLENMİŞTİR 467
1– Boşanmanın Eki Niteliğindeki Davada 468
2– Boşanmanın Eki Niteliğinde Olmayan Davada 469
a. Taraflar Arasında Evlilik Varsa 469
b. Taraflar Arasında Evlilik Yoksa 469
3– Boşanma Kesinleştikten Sonra Açılan Davada 470
4– Borçlu Olmadığının Tespitinde 471
B– GÖREV SÖZLEŞMESİ YAPILAMAZ 471
II. GÖREV KURALLARININ NİTELİĞİ 471
A– KAMU DÜZENİNDENDİR (HMK m. 1, c. 2) 472
B– DAVA ŞARTLARINDANDIR (HMK m. 114/c) 472
C– KENDİLİĞİNDEN ARAŞTIRILIR (HMK m. 115 f. I) 472
D– HER ZAMAN İLERİ SÜRÜLEBİLİR (HMK m. 115 f. I) 473
E– TARAFLAR İTİRAZDA BULUNABİLİR 473
F– USULÎ KAZANILMIŞ HAK OLUŞTURMAZ 473
G– HÜKÜM KESİNLEŞTİKTEN SONRA İLERİ SÜRÜLEMEZ 473
III. GÖREVLİ MAHKEME 474
A– DAVA AİLE MAHKEMESİ FAALİYETE GEÇMEDEN ÖNCE AÇILMIŞSA 474
1– Aile Mahkemesi Davadan Sonra Karardan Önce Faaliyete Geçmişse 474
a. Devir Kararı Yerine Görevsizlik Kararı Verilemez 474
b. Devir Kararı Temyiz Edilemez 475
c. Devredilen Aile Mahkemesi Tarafından Yargılama Sürdürülür 476
2– Aile Mahkemesi Karardan Sonra Hüküm Kesinleşmeden Önce Faaliyete Geçmişse 476
a. Devir Kararı Verilmelidir 476
b. Devir Kararı Temyiz Edilemez 478
c. Devredilen Aile Mahkemesi Tarafından İşlemler Sürdürülür 478
B– DAVA AİLE MAHKEMESİ FAALİYETE GEÇTİKTEN SONRA AÇILMIŞSA 479
C– AİLE MAHKEMESİ KURULMAYAN YERLERDE GÖREVLİ MAHKEME (4787 sayılı Kanun m. 4/1) 480
§ 37. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA YETKİLİ MAHKEME 483
I. BOŞANMA DAVASI İLE BİRLİKTE İSTEKLERDE YETKİLİ MAHKEME (TMK m. 168) 483
A– EŞLERDEN BİRİNİN YERLEŞİM YERİ 484
1– Kadın Eşin Yerleşim Yeri 484
a. Ayrı Ev Açma Olanağı Olmayan Kadının Yerleşim Yeri 484
aa. Baba Evinin Bulunduğu Yerde Dava Açılabilir 485
bb. Yakınlarının Bulunduğu Yerde Dava Açılamaz 492
b. Ayrı Ev Açma Olanağı Olan Kadının Yerleşim Yeri 494
c. Nüfusa Kayıtlı Olunan Yer Yerleşim Yerine Karine Değildir 495
d. Kadın Seçimlik Hakkını Kullanabilir 496
2– Erkek Eşin Yerleşim Yeri 497
a. Kural Olarak 497
b. Nüfusa Kayıtlı Olunan Yer Yerleşim Yerine Karine Değildir 498
c. Yurtdışında İşçi Olarak Çalışan Erkek Eş 499
d. Emekli Olan Erkek Eş 500
3– Eşlerden Birinin Yerleşim Yerinin Belirlenmesi 500
a. Muhtarlık Belgesi 500
b. Çalışılan Yer 501
aa. Memuriyet Sebebiyle Çalışılan Yer 503
bb. Serbest Olarak Çalışılan Yer 504
c. Oturulan Yer 506
aa. Kural Olarak 506
bb. Varsayılan Yerleşim Yeri 506
cc. Uzun Süre Yurt Dışında Oturulan Yer 507
dd. Uzun Süre Yurt İçinde Oturulan Yer 507
d. Kurumlarda Bulunulan Yer (TMK. m. 22) 508
aa. Eğitim Kurumunda Bulunma 508
bb. Sağlık Kurumunda Bulunma 509
cc. Bakım Kurumunda Bulunma 509
dd. Ceza Kurumunda Bulunma 513
e. Adres Beyan Formundaki Bildirim 513
f. İkamet Tezkeresi İle Bulunan Yabancılar 515
B– SON DEFA ALTI AY BİRLİKTE OTURULAN YER 517
C– BOŞANMA DAVASINDA YETKİ KURALININ ÖZELLİKLERİ 519
1– Diğer Kanunlarda Yer Alan Yetkiye İlişkin Hükümler Saklı Tutulmuştur (HMK m. 5) 520
2– İlk İtiraz Niteliğindedir (HMK m. 116 f. I/a) 521
3– Kesin Yetki Kuralı Öngörülmemiştir (TMK m. 168) 522
4– Kendiliğinden Yetkisizlik Kararı Verilemez (HMK m. 19 f. II, IV) 522
5– Asıl Davaya Bakan Mahkeme Karşı Davaya Bakmaya Yetkilidir (HMK m. 13) 524
6– Yetki Hususunda Tercih Hakkı Davacıya Aittir 524
7– Dava Tarihindeki Yerleşim Yeri Mahkemesine Göre Belirlenir 524
8– Davadan Sonra Yerleşim Yerinin Değişmesi Etkili Değildir 525
II. BOŞANMADAN SONRA İSTEKLERDE YETKİLİ MAHKEME 525
III. MİLLETLERARASI YETKİ (MÖHUK m. 40) 526
§ 38. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA YARGI YERİ BELİRLENMESİ/MERCİ TAYİNİ (HMK m. 21–23) 527
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNİ GEREKTİREN SEBEPLER (HMK m. 21) 527
A– GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEMENİN DAVAYA BAKMASINA HERHANGİ BİR ENGEL ÇIKMASI 527
1– Fiili Engel 527
2– Hukuki Engel 528
B– YARGI ÇEVRELERİNİN SINIRLARININ BELİRLENMESİ KONUSUNDA BİR TEREDDÜDÜN ORTAYA ÇIKMASI 529
C– İKİ MAHKEMENİN GÖREVSİZLİK KARARININ KANUN YOLUNA BAŞVURULMAKSIZIN KESİNLEŞMESİ 529
D– KESİN YETKİ HÂLLERİNDE, İKİ MAHKEMENİN YETKİSİZLİK KARARLARININ KANUN YOLUNA BAŞVURULMAKSIZIN KESİNLEŞMESİ 529
II. İNCELEME YERİ (HMK m. 22) 530
A– YETKİLİ MAHKEMEYİ İNCELEME YERİ 531
1– Bölge Adliye Mahkemesince İnceleme 531
2– Yargıtay’ca İnceleme 531
B– GÖREVLİ MAHKEMEYİ İNCELEME YERİ 531
1– Bölge Adliye Mahkemesince İnceleme 532
2– Yargıtay’ca İnceleme 533
III. İNCELEME USULÜ VE SONUCU (HMK m. 23) 533
A– DOSYA ÜZERİNDEN YAPILABİLİR 533
B– DAVAYA ONDAN SONRA BAKACAK MAHKEMEYİ BAĞLAR 533
1– Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Yargı Yeri Belirlenmesi İle Kanun Yolu İncelemesi Sonucunda Kesinleşen Göreve veya Yetkiye İlişkin Kararlar 533
2– Bölge Adliye Mahkemesince Yargıtay’ca Verilen Yargı Yeri Belirlenmesi ile Kanun Yolu İncelemesi Sonucunda Kesinleşen Göreve veya Yetkiye İlişkin Kararlar 534
§ 39. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA DAVACI 535
I. GENEL OLARAK 535
II. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASI AÇABİLENLER 535
A– TARAFLARDAN BİRİ AÇABİLİR 536
B– VEKÂLETEN AÇILABİLİR (İRADİ TEMSİL/VEKÂLET) (HMK m. 71–83) 536
1– Zorunlu Değildir (1136 SK m. 35 f. III, c. 1, HMK m. 71) 537
2– Sadece Baroda Kayıtlı Avukatlar Temsil Edebilir (1136 SK m. 35 f. I) 539
3– Stajyer, Avukatın Takip Ettiği Boşanma Davası Duruşmasına Giremez (1136 SK m. 26 f. I) 540
C– VESAYETEN AÇILABİLİR 540
1– Vasi (TMK m. 403 f. I, 448) 540
2– Kayyım Atanması Fiil Ehliyetini Engellemez (TMK m. 426, 427, 459, 460) 543
3– Yasal danışmana Danışmak Zorunlu Değildir (TMK m. 429) 544
D– VELÂYETEN AÇILABİLİR (TMK m. 342 f. I) 546
E– DAVA HAKKI SÜREYE BAĞLIDIR 549
III. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASI AÇILAMAYACAK HALLER 549
A– ÜÇÜNCÜ KİŞİ AÇAMAZ 549
B– İDARİ MAKAM AÇAMAZ 550
C– EŞİN ÖLÜMÜNDEN SONRA AÇILAMAZ 550
1– Ölmüş Eşe Karşı Açılamaz 550
2– Ölmüş Eş Adına Açılamaz 551
IV. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINA MÜDAHALE EDİLEMEZ 551
A– FER’İ MÜDAHALE MÜMKÜN DEĞİLDİR (HMK m.66) 552
B– ASLİ MÜDAHALE MÜMKÜN DEĞİLDİR (HMK m. 65) 552
§ 40. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA DAVALI 553
I. GENEL OLARAK 553
II. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASI DİĞER EŞE KARŞI AÇILABİLİR 554
§ 41. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASININ AÇILMA ŞEKLİ 555
I. GENEL OLARAK 555
II. BAĞIMSIZ DAVA OLARAK AÇILABİLİR 555
III. KARŞI DAVA OLARAK AÇILABİLİR (HMK m. 132–135) 555
IV. BİRDEN FAZLA SEBEPLE AÇILABİLİR 556
V. TERDİTLİ/KADEMELİ AÇILABİLİR (HMK m. 111) 557
A– TALEP BİRDEN FAZLA OLMALIDIR 557
B– TALEPLER ARASINDA ASLİLİK–FERÎLİK İLİŞKİSİ KURULMALIDIR 558
C– TALEPLER AYNI DAVA DİLEKÇESİNDE İLERİ SÜRÜLMELİDİR 558
D– TALEPLER ARASINDA BAĞLANTI BULUNMALIDIR 558
E– ASLİ TALEBİNİN ESASTAN REDDİNE KARAR VERİLMEDEN YEDEK TALEP İNCELENEMEZ 558
F– TERDİTLİ DAVALARDA KADEME ŞEKLİ 558
VI. DAVALARIN YIĞILMASI/OBJEKTİF DAVA BİRLEŞMESİ ŞEKLİNDE AÇILABİLİR (HMK m. 110) 558
A– KOŞULLARI 559
1– Davacının Aynı Davalıya Karşı İleri Sürebileceği Birden Fazla Talep Olmalıdır 559
2– Taleplerin Tümü Aynı Yargı Çeşidi İçinde Yer Almalıdır 559
3– Talepler Arasında Bir Aslîlik–Ferîlik İlişkisi Kurulmamış Olmalıdır 560
4– Taleplerin Tümü Bakımından Ortak Yetkili Mahkeme Bulunmalıdır 560
B– İNCELENMESİ 560
1– Her Dava Hakkında Ayrı Olarak Karar Verilir 560
2– Yığılma Konusu Olamayan Dava Ayrılır 561
3– Vekâlet Ücreti Ayrı Olarak Takdir Edilir 561
4– Konusuz Kalan Dava Diğerlerini Etkilemez 561
5– Gerek Görülürse Davaların Ayrılmasına Karar Verilir (HMK m. 167) 561
6– İstinaf ve Temyiz Sınırı Ayrı Olarak Belirlenir 561
VII. ISLAH YOLUYLA AÇILABİLİR 561
§ 42. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASININ VEKİL ARACILIĞIYLA AÇILMASI 563
I. GENEL OLARAK 563
II. VEKİL ARACILIĞIYLA DAVA AÇILMASI 564
A– DAVA TAYİN EDİLEN VEKİL ARACILIĞIYLA AÇILABİLİR 564
1– Dava Ehliyeti Bulunan Herkes Vekil Atayabilir (HMK m. 71) 565
2– Birden Fazla Vekil Görevlendirilebilir (HMK m. 75) 565
3– Borçlar Kanununun Temsile İlişkin Hükümleri Uygulanır (HMK m. 72) 565
4– Vekâletnamenin Aslı veya Örneğinin Dava Dosyasına İbraz Edilmesi Zorunludur (HMK m. 76 f. I, 77 f. I) 566
a. Noter Tarafından Onaylanan veya Düzenlenen Vekâletname Bulunmalıdır (Not. K. 84, 90–93) 567
b. Vekâletname Her Dosya İçin İbraz Edilmelidir 568
aa. Genel Vekâletname 569
bb. Özel Vekâletname 569
c. Aslına Uygun Örneği Avukat Tarafından Onaylanmış Olmalıdır 569
d. Özel Vekâletname ile Boşanma Davası Açılabilir (HMK m. 74) 569
e. Adli Yardımla Görevlendirilen Vekaletname Vermelidir 572
f. Vekâletnamelere, Vekâlet Verenin Fotoğrafı Yapıştırılmalıdır (Not. K. Yönetmeliği, m. 93/k) 574
g. Vekâletnamelere, Baro Pulu Yapıştırılmalıdır 577
h. Vekâletname Usulüne Uygun Düzenlenmelidir 578
aa. İlgilinin İşitme, Konuşma veya Görme Özürlü Olması (Noterler Kanunu m. 73) 578
bb. İlgilinin Okur Yazar Olmaması (Noterler Kanunu m. 87) 579
cc. İlgilinin İmza Bilmemesi (Noterler Kanunu m. 75) 580
dd. Yetki Belgesine Dayanma 581
ı. Vekil Türkiye Barolarından Birine Kayıtlı Olmalıdır 581
B– DAVADA KENDİSİNİ VEKİL ARACILIĞIYLA TEMSİL ETTİRMESİ KARARI VERİLEBİLİR/TAKDİRİ AVUKATLA TEMSİL ZORUNLULUĞU 582
1– Davasını Bizzat Takip Edebilecek Ehliyette Olmaması Sebebiyle (HMK m. 80) 582
a. Uygun Bir Süre Tanınmalıdır 583
b. Karara Uymayan Taraf Hakkında Yokluğu Hâlindeki Hükümlere Göre İşlem Yapılır (HMK m. 150) 583
2– Davasını Kendisi Takip Eden Kimsenin Duruşmada Uygun Olmayan Tutum ve Davranışta Bulunması Sebebiyle (HMK m. 79 f. II) 583
a. Hâkim Kendisini Uyarmış Olmalıdır 583
b. Uyarıya Uyulmamış Olmalıdır 584
c. Temsile Gerek Görülmelidir 584
aa. Uygun Bir Süre Tanınmalıdır 584
bb. Karara Uymayan Taraf Hakkında Yokluğu Hâlindeki Hükümlere Göre İşlem Yapılır (HMK m. 150) 584
C– DAVAYI TAYİN EDİLEN VEKİL TAKİP EDİLEBİLİR 585
1– Genel Yetki Kapsamında Kalan Hususlar 585
a. Davanın Takibi İçin Gereken Bütün İşlemleri Yapma Yetkisi (HMK m. 73 f. I) 585
b. Hükmün Yerine Getirilmesi Yetkisi (HMK m. 73 f. I) 585
c. Yargılama Giderlerinin Tahsili İle Makbuz Verme Yetkisi (HMK m. 73 f. I) 585
d. Sınırlandırıcı İşlemler Karşı Taraf Yönünden Geçersizdir (HMK m. 73 f. II) 585
2– Özel Yetki Kapsamında Kalan Hususlar (HMK m. 74) 586
a. Sulh Olamaz (HMK m. 74, 313–315) 586
b. Hâkimi Reddedemez (HMK m. 36, 74) 586
c. Davanın Tamamını Islah Edemez (HMK m. 74, 180) 587
d. Başkasını Tevkil Edemez (HMK m. 74, Av. K. m. 171 f. II, TBK m. 506 f. I) 587
e. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yollarına Başvuramaz (HMK m. 74) 587
f. Davadan Feragat Edemez (HMK m. 74, 307) 587
g. Kanun Yollarından Feragat Edemez (HMK m. 74) 588
h. Yargılamanın İadesi Yoluna Gidemez (HMK m. 36, 374) 588
ı. Hâkimlerin Fiilleri Sebebiyle Devlet Aleyhine Tazminat Davası Açamaz (HMK m. 46, 74) 588
i. Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklarla İlgili Davaları Açamaz ve Takip Edemez (HMK m. 20, 74) 588
j. Yemin Teklif Edemez (HMK m. 74, 227) 589
3– Vekilinin Açıklamalarına İtiraz Etmeyen Hazır Taraf Açıklamalara Rıza Göstermiş Sayılır (HMK m. 78) 589
4– Avukat Sebebiyle Yargılama Başka Bir Güne Bırakılamaz 589
a. Avukat Tutmak İstenmesi Sebep Değildir (HMK m. 77 f. III) 590
b. Avukatın İstifa Etmesi Sebep Değildir (HMK m. 77 f. IV) 590
c. Avukatın Azledilmesi Sebep Değildir (HMK m. 77 f. IV) 590
d. Avukatın Dosyayı İncelememiş Olması Sebep Değildir (HMK m. 77 f. IV) 590
aa. Geçerli Bir Özür Bulunmamalıdır 590
bb. Verilen Süre Sonunda Davaya Devam Olunur 590
5– Davaya Vekâlet Ehliyeti Dava Şartlarındandır (HMK m. 114 f. I/f) 591
III. VEKÂLETNAMESİZ DAVA AÇILMASI VE İŞLEM YAPILMASI (HMK m. 77) 591
A– GECİKMESİNDE ZARAR DOĞABİLECEK HÂL BULUNMALIDIR 591
B– MAHKEME KESİN SÜRE VERMELİDİR 591
1– Kesin Süre İçinde Vekâletname Verilmezse 592
a. Dava Açılmamış veya Gerçekleştirilen İşlemler Yapılmamış Sayılır 592
b. Vekâletname İbraz Etmeyen Avukat Ödemeye Mahkûm Edilir 592
aa. Celse Harcı İle Diğer Yargılama Giderleri 592
bb. Karşı Tarafın Uğradığı Zararlar. 592
c. Kötüniyetle Yapan Avukat Yazıyla Bildirilir 592
2– Asıl Taraf Yapılan İşlemleri Kabul Ettiğini Dilekçeyle Mahkemeye Bildirmezse 593
IV. VEKİLİN VEKÂLET GÖREVİNİN SONA ERMESİ 593
A– VEKİLİN AZLİ (HMK m. 81, 83) 593
B– VEKİLİN İSTİFASI/ÇEKİLMESİ (HMK m. 81, 82, Av. K. m. 41, TBK m. 512) 594
1– Her Zaman Çekilebilir (TBK m. 512) 594
2– Çekilme Beyanı Bildirilir veya Tutanağa Geçirilir (HMK m. 81) 594
3– Çekilme Sebebiyle Yargılama Ertelenemez (HMK m. 77 f. IV) 595
4– Vekâlet Görevi, İstifanın Müvekkiline Tebliğinden İtibaren İki Hafta Süreyle Devam Eder (HMK m. 82 f. I) 596
5– Çekilmenin Sonuçları İstifa Dilekçesi İle Birlikte Vekâlet Verene İhtaren Bildirilir (HMK m. 82) 597
6– Haklı Sebep Olmadan Çekilen Ücret İsteyemez (Av. K. m. 174 f. I) 597
7– Haklı Sebep Olmadan Çekilen Peşin Aldığı Ücreti İade Eder (Av. K. m. 174 f. I) 597
C– VEKİLİN DURUŞMADA UYGUN OLMAYAN TUTUM VE DAVRANIŞI (HMK m. 79 f. I) 598
D– ÖLÜM (TBK m. 43 f. I, 513) 598
1– Vekilin Ölümü ve Gaipliği 598
2– Vekil Edenin Ölümü ve Gaipliği 598
E– MEDENÎ HAKLARI KULLANMA EHLİYETİNİ KAYBETME (TBK m. 43 f. I, 513) 599
1– Vekilin Medenî Hakları Kullanma Ehliyetini Kaybetmesi 599
2– Vekil Edenin Medenî Hakları Kullanma Ehliyetini Kaybetmesi 599
F– İFLAS (TBK m. 43 f. I, 513) 599
1– Vekilin İflası 599
2– Vekil Edenin İflası 600
G– VEKİLİN MESLEKTEN ÇIKARILMASI, AYRILMASI, TEDBİREN İŞTEN YASAKLANMASI 600
H– İLK AVUKAT MUVAFAKAT ETMEDİĞİ HALDE BAŞKA AVUKATA VEKÂLET VERİLMESİ (1136 SK m. 172 f. III) 600
§43. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA DAVA DİLEKÇESİ VE BAĞLI İŞLEMLER (HMK m. 118–125) 601
I. GENEL OLARAK 601
II. DAVA AÇMAYA YÖNELİK İLKELER 602
A– DAVA DÜRÜSTLÜK KURALLARINA UYGUN AÇILMALIDIR (HMK m. 29 f. I) 602
B– DAVA DOĞRUYU SÖYLEYEREK AÇILABİLİR (HMK m. 29 f. I) 602
C– KENDİLİĞİNDEN KARAR VERİLEMEZ (HMK m. 24 f. I) 602
D– DAVA AÇMAYA ZORLANAMAZ (HMK m. 24 f. II) 603
E– HAKKINI TALEP ETMEYE ZORLANAMAZ (HMK m. 24 f. II) 603
F– DAVA AÇMAMA HAKKINI KÖTÜYE KULLANMA SAYILAMAZ 603
III. DAVANIN AÇILMA ZAMANI (HMK m. 118) 603
A– DİLEKÇENİN KAYDEDİLDİĞİ TARİHTE AÇILMIŞ SAYILIR 603
B– DAVA DİLEKÇESİNE ÖRNEK EKLENİR 606
IV. DAVA DİLEKÇESİNİN YAZILMASI (HMK m. 32 f. II) 606
A– TÜRKÇE YAZILMALIDIR (TCA m. 3 f. I) 606
B– OKUNAKLI OLMALIDIR (HMK m. 32 f. II) 607
C– UYGUNSUZ OLMAMALIDIR (HMK m. 32 f. II) 607
D– İLGİSİZ OLMAMALIDIR (HMK m. 32 f. II) 609
E– KULLANILAN İFADELER İDDİA VE SAVUNMA SINIRLARI İÇİNDE KALMALIDIR 609
V. DAVA DİLEKÇESİNİN İÇERİĞİ (HMK m. 119) 609
A– DAVA DİLEKÇESİNDE BULUNACAK HUSUSLAR (HMK m. 119 f. I) 609
1– Mahkemenin Adı (HMK m. 119 f. I/a) 610
2– Davacı İle Davalının Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/b) 610
3– Davacının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 119 f. I/c) 614
4– Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı Vekilinin Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/ç) 615
5– Davanın Konusu ve Malvarlığı Haklarına İlişkin Davalarda, Dava Konusunun Değeri (HMK m. 119 f. I/d) 615
6– Davacının İddiasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların Sıra Numarası Altında Açık Özetleri (HMK m. 119 f. I/e) 615
7– İddia Edilen Her Bir Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği (HMK m. 119 f. I/f, m. 194 f. II) 616
8– Dayanılan Hukuki Sebepler (HMK m. 119 f. I/g) 622
9– Açık Bir Şekilde Talep Sonucu (HMK m. 119 f. I/ğ) 622
10– Davacının, Varsa Kanuni Temsilcisinin veya Vekilinin İmzası (HMK m. 119 f. I/h) 623
B– DAVA DİLEKÇESİNDEKİ TAMAMLANMASI ZORUNLU EKSİKLİKLER (HMK m. 119 f. II) 623
1– Davacı İle Davalının Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/b) 623
2– Davacının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 119 f. I/c) 627
3– Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı Vekilinin Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/ç) 627
4– Açık Bir Şekilde Talep Sonucu (HMK m. 119 f. I/ğ) 628
5– Davacının, Varsa Kanuni Temsilcisinin veya Vekilinin İmzası (HMK m. 119 f. I/h) 628
C– DAVA DİLEKÇESİNDEKİ ÖN İNCELEME BİTENE KADAR TAMAMLANABİLECEK EKSİKLİKLER (HMK m. 119 f. II) 628
1– Mahkemenin Adı (HMK m. 119 f. I/a) 628
2– Davanın Konusu ve Malvarlığı Haklarına İlişkin Davalarda, Dava Konusunun Değeri (HMK m. 119 f. I/d) 629
3– Davacının İddiasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların Sıra Numarası Altında Açık Özetleri (HMK m. 119 f. I/e) 629
4– İddia Edilen Her Bir Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği (HMK m. 119 f. I/f) 630
5– Dayanılan Hukuki Sebepler (HMK m. 119 f. I/g) 631
VI. DAVA AÇILIRKEN HARÇ VE GİDER AVANSININ YATIRILMASI (HMK m. 120) 631
A– YARGILAMA HARÇLARININ YATIRILMASI 631
1– Bağımsız Talep İle İlgili Harç Tamamlatılmalıdır. 631
2– Cevap Dilekçesi Mahiyetindeki Talebe İlişkin Harç Sonradan Yatırılmış Olması Bu Talebi Karşı Dava Haline Getirmez. 633
3– Adli Yardım Konusunda Bir Karar Verilinceye Kadar Harç Alınmaz. 634
4– Boşanmadan Sonra İstenen Fer'i İstekler Nispi Harca Tabidir. 634
5– Cevap Dilekçesindeki İstekler Karşı Dava Sayılamaz 634
6– Duraksama Varsa Açıklama İstenmelidir (HMK m. 31) 635
7– Harç Tamamlattırılmadan Müteakip İşlemler Yapılmaz 635
B– GİDER AVANSININ YATIRILMASI (HMK m. 114/g,120) 635
1– Niteliği (HMK m. 114 f. 1/g) 636
2– Kapsamı (Tarife m. 3 c. 2) 637
3– Belirlenmesi (HMK m. 120 f. I, Yönetmelik m. 205/1) 637
4– Ödenmesi (HMK m. 120 f. I, Yönetmelik m. 205/1) 638
a. Genel Olarak (HMK m. 120 f. I–II) 638
b. Gelir Avansına İlişkin Hükümler Saklıdır (HMK m. 120, f. III) 638
5– Yeterli Olmadığının Anlaşılması (HMK m. 120 f. II) 639
a. İki Haftalık Kesin Süre Verilir 639
b. Yatırılmaması veya Tamamlanmaması Halinde Dava Usulden Reddedilir 640
C– GİDER AVANSINDA ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA (Tarife m. 6) 641
D– GİDER AVANSININ İADESİ (HMK m. 333, Tarife m. 5, Yönetmelik m. 207) 641
VII. DAVA DİLEKÇESİNDE GÖSTERİLEN BELGELERİN VERİLMESİ (HMK m. 121) 641
A– DAVACININ ELİNDE BULUNAN BELGELER VERİLİR 641
1– Asılları Verilir 642
2– Örnekleri Verilir 642
a. Harç ve Vergiye Tabi Değildir 642
b. Sadece Örnekler Verilebilir 642
B– BAŞKA YERLERDEN GETİRTİLECEK BELGE VE DOSYALAR İÇİN AÇIKLAMA YAPILIR 642
VIII. DAVA DİLEKÇESİNİN TEBLİĞ EDİLMESİ (HMK m. 122) 642
A– MAHKEME TARAFINDAN TEBLİĞ EDİLİR 643
B– DAVALIYA TEBLİĞ EDİLİR 643
C– CEVAP SÜRESİ GÖSTERİLİR 648
IX. DAVANIN GERİ ALINMASI (HMK m. 123) 649
A– HÜKÜM KESİNLEŞİNCEYE KADAR GERİ ALINABİLİR 649
1– İDM Aşamasında Geri Alınabilir 649
2– İstinaf Aşamasında Geri Alınabilir 649
3– Temyiz Aşamasında Geri Alınabilir 650
B– DAVALININ AÇIK RIZASI BULUNMALIDIR 650
1– Açık Rıza Belirlenmelidir 650
2– Tutanağa Yazılmalıdır (HMK m. 154, f. III/ç) 651
C– DAVANIN GERİ ALINMASININ SONUÇLARI 651
1– Davadan Feragat Etmiş Sayılmaz 651
2– Dava Derdest Olmaktan Çıkar 652
3– Dava Açılmamış Sayılır (HMK m. 123 Ek cümle) 652
4– Dava Yeniden Açılabilir 653
5– Yargılama Giderleri Davacıya Yükletilir 653
§ 44. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA CEVAP DİLEKÇESİ (HMK m. 126–131) 655
I. GENEL OLARAK 655
A– SAVUNMA VASITALARINI İLERİ SÜRMEYİ SAĞLAR (HMK m. 126–135) 656
B– HUKUKİ DİNLENİLME HAKKININ GEREĞİDİR (HMK m.27) 656
C– KARŞI DAVA AÇMAYI SAĞLAR (HMK m. 133 f. I) 657
II. CEVAP DİLEKÇESİ (TCA m. 36 f. I, HMK m. 126–131) 657
A– CEVAP DİLEKÇESİNİN YAZILMASI (HMK m. 32 f. II) 657
1– Türkçe Yazılmalıdır (TCA m. 3 f. I) 657
2– Okunaklı Olmalıdır (HMK m. 32 f. II) 658
3– Uygunsuz Olmamalıdır (HMK m. 32 f. II) 658
4– İlgisiz Olmamalıdır (HMK m. 32 f. II) 659
B– CEVAP DİLEKÇESİNİN VERİLMESİ (HMK m. 126) 660
1– Cevap Dilekçesi Davanın Açılmış Olduğu Mahkemeye Verilir (HMK m. 126 f. I, 159 f. I, Yönetmelik m. 195) 660
2– Cevap Dilekçesi Harca Bağlı Değildir 660
3– Cevap Dilekçesine Örnek Eklenir (HMK m. 126 f. II, Teb. K. m. 8) 661
4– Cevap Dilekçesi Havale Edildiği Tarihte Verilmiş Sayılır (HMK m. 126 f. III) 661
5– Cevap Dilekçesinin Örneği Mahkeme Tarafından Davacıya Tebliğ Edilir 661
a. Davacıya Tebliğ Edilir (HMK m. 126 f. IV) 661
b. Davacıya Tebliğ Yapılmadan Müteakip İşlemler Yapılamaz 662
C– CEVAP DİLEKÇESİNİ VERME SÜRESİ (HMK m. 127) 662
1– Kural (HMK m. 127, c. 1) 662
2– Ek Süre Verilmesi (HMK m. 127, c.2) 664
a. Süresinde Hazırlama Çok Zor yahut İmkânsız Olmalıdır 664
b. Cevap Süresi İçinde Mahkemeye Başvurulmalıdır 665
c. Ek Süre Talebine Yönelik Karar Bildirilmelidir 665
d. Ek Sürenin Özellikleri 665
aa. Ek Süre Cevap Süresinin Bitiminden Başlar 665
bb. Ek Süre Bir Ayı Geçemez 665
cc. Ek Süre Bir Defaya Mahsus Verilebilir 666
e. Ek Sürenin Sonuçları 666
3– Adlî Tatilde Verilebilir (HMK m. 103 f. III) 667
D– CEVAP DİLEKÇESİNİN İÇERİĞİ (HMK m. 129) 667
1– Cevap Dilekçesinde Bulunacak Hususlar (HMK m. 129 f. I) 667
a. Mahkemenin Adı (HMK m. 129 f. I/a) 667
b. Davacı ile Davalının Adı, Soyadı ve Adresleri; Davalı Yurt Dışında İse Yurt İçinde Göstereceği Bir Adres (HMK m. 129 f. I/b) 667
c. Davalının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 129 f. I/c) 668
d. Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı Vekilinin Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 129 f. I/ç) 668
e. Davalının Savunmasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların Sıra Numarası Altında Açık Özetleri (HMK m. 129 f. I/d) 669
f. Savunmanın Dayanağı Olarak İleri Sürülen Her Bir Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği (HMK m. 129 f. I/e) 669
g. Dayanılan Hukuki Sebepler (HMK m. 129 f. I/f) 670
h. Açık Bir Şekilde Talep Sonucu (HMK m. 129 f. I/g) 670
ı. Davalının veya Varsa Kanuni Temsilcisinin yahut Vekilinin İmzası (HMK m. 129 f. I/ğ) 671
i. Cevap Dilekçesinde Gösterilen ve Davalının Elinde Bulunan Belgelerin Asıllarıyla Birlikte Örneğinin ve Başka Yerlerden Getirtilecek Belge ve Dosyalar İçin Açıklama (HMK m. 129 f. II) 671
2– Cevap Dilekçesindeki Eksikliğin Tamamlanması (HMK m. 130) 671
E– CEVAP DİLEKÇESİNDE GÖSTERİLEN BELGELERİN VERİLMESİ (HMK m. 129 f. II, 121) 672
1– Davalının Elinde Bulunan Belgeler Verilir 672
a. Asılları Verilir 672
b. Örnekleri Verilir 672
aa. Harç ve Vergiye Tabi Değildir 672
bb. Sadece Örnekler Verilebilir 673
2– Başka Yerlerden Getirtilecek Belge ve Dosyalar İçin Açıklama Yapılır 673
3– Belge Vermeme veya Açıklama Yapmamanın Sonuçları (HMK m. 139 f. I/ç) 673
F– CEVAP DİLEKÇESİNDE SAVUNMA YOLLARI 673
1– Kabul (HMK m. 308) 674
2– İnkâr (HMK m. 128) 674
3– İkrar (TMK m. 184 f. I b. 3) 675
4– İtiraz (HMK m. 116 f. I/a, 142) 675
5– Def’i (HMK m. 142) 677
6– Sulh (HMK m. 313–315) 678
G– CEVAP DİLEKÇESİNİN SONUÇLARI 679
1– Cevap Dilekçesi Verilmemesinin Sonucu (HMK m. 128) 679
a. Dava Dilekçesinde İleri Sürülen Vakıaların Tamamı İnkâr Edilmiş Sayılır 679
b. Hem Asıl İspat Hem de Karşı İspat Bağlamında Delil İleri Sürme Hakkı Kaybedilmiş Olur 681
c. Davacının Kusurlu Olduğuna Yönelik Vakıa İleri Süremez 684
d. Islah Yoluyla Yeni Vakıa İleri Süremez 685
2– Cevap Dilekçesi Verilmesinin Sonucu (HMK m. 131) 686
§ 45. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA YARGILAMA GİDERLERİ 687
I. GENEL OLARAK 687
II. YARGILAMA GİDERLERİNİN KAPSAMI 687
A– HARÇLAR (HMK m. 323 f. I/a) 687
1– Başvurma Harcı (HK m. 27) 688
2– Karar ve İlam Harcı (HMK m. 323 f. I/a) 690
3– İstem TMK m. 174 f. I Kapsamında İse Harç 690
a. Boşanma Davası İçinde İstenilmişse 690
b. Bağımsız Dava İle İstenilmişse 692
c. Boşanma Kesinleştikten Sonra İstenilmişse 692
d. Yabancı Mahkeme Kararı Tenfiz Edilmişse Harç 692
4– Dava/Karşı Dava Dilekçesinde Yer Almayan TMK m. 174 f. I Kapsamında Olmayan İstemler 693
a. Sadece Nisbi Harç Tamamlanmışsa 693
b. Hem Başvurma Harcı Hem Nisbi Harç Tamamlanmışsa 693
B– MASRAFLAR (HMK m. 323 f. I/b–g) 694
1– Tebliğ ve Posta Giderleri (HMK m. 323 f. I/b) 694
2– Dosya ve Sair Evrak Giderleri (HMK m. 323 f. I/c) 694
3– Geçici Hukuki Koruma Tedbirleri ve Protesto, İhbar, İhtarname ve Vekâletname Düzenlenmesine İlişkin Giderler (HMK m. 323 f. I/ç) 694
4– Keşif Giderleri (HMK m. 323 f. I/d) 695
5– Tanığa Ödenen Ücret ve Giderler (HMK m. 323 f. I/e) 695
6– Bilirkişiye Ödenen Ücret ve Giderler (HMK m. 323 f. I/e) 695
7– Resmî Dairelerden Alınan Belgeler İçin Ödenen Harç, Vergi, Ücret ve Sair Giderler (HMK m. 323 f. I/f) 695
8– Vekil İle Takip Edilmeyen Davalarda Tarafların Hazır Bulundukları Günlere Ait Gündelik, Seyahat ve Konaklama Giderleri (HMK m. 323 f. I/g) 696
9– Vekili Bulunduğu Hâlde Mahkemece Çağrılan Taraf İçin Gündelik, Yol ve Konaklama Giderleri (HMK m. 323 f. I/g) 696
10– Yargılama Sırasında Yapılan Diğer Giderler (HMK m. 323 f. I/h) 696
11– Resen Yapılması Gereken İşlemlere İlişkin Giderler (HMK m. 325) 696
C– VEKÂLET ÜCRETİ (HMK m. 323 f. I/ğ, 330) 697
1– Kararın Niteliği Dikkate Alınmalıdır 698
a. Dava Kabul Edilmişse 699
aa. Asıl Dava Kabul Edilmişse 699
bb. Karşı Dava Kabul Edilmişse 700
cc. Birleşen Dava Kabul Edilmişse 700
dd. Terditli Dava Kabul Edilmişse 701
ee. Boşanma Davası İçinde İstenilmişse 701
ff. Bağımsız Dava ile İstenilmişse 702
gg. Boşanma Kesinleştikten Sonra İstenilmişse 702
b. Dava Kısmen Kabul Edilmişse 702
c. Dava Reddedilmişse 703
d. Davanın İşlemden Kaldırılmasına Karar Verilmişse 703
e. Davadan Feragat Edilmişse (AAÜT m. 6 f. I) 704
f. Görevsizlik Nedeniyle Dava Dilekçesinin Reddine Karar Verilmişse (AAÜT m. 7 f. I) 704
g. Yetkisizlik Nedeniyle Dava Dilekçesinin Reddine Karar Verilmişse (AAÜT m. 7 f. I) 704
h. Davanın Açılmamış Sayılmasına Karar Verilmişse (AAÜT m. 7 f. I) 705
ı. Gönderme Kararı Varsa (AAÜT m. 7 f. III) 705
i. Karşı Dava Varsa (AAÜT m. 8) 705
j. Davanın Birleştirilmesi Kararı Varsa (AAÜT m. 8) 705
k. Davanın Ayrılması Kararı Varsa (AAÜT m. 8) 706
l. Dava Birden Çok İse 706
2– Vekâlet Ücreti İstenilmediği Açıklanmışsa 707
3– Katma Değer Vergisine Hükmedilemez 708
4– Kesinleşen Yönler Dikkate Alınmalıdır 709
5– Taraf Lehine Hükmedilir (HMK m. 330) 711
6– İstifa Etme Engel Değildir 711
7– Miktarı Hâkim Takdir Eder 711
8– Baro Görevlendirmişse Verilemez 712
9– Boşanmanın Eki İsteklerde Verilemez 712
10– Kararın Verildiği Tarihte Yürürlükte Bulunan Tarife Gereğince Karar Verilir 713
III. YARGILAMA GİDERLERİ İÇİN AVANS YATIRMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 714
A– GENEL OLARAK 714
B– DELİL AVANSI (HMK m. 324) 714
1– Kavram (HMK m. 324 f. I) 714
2– Taraflarca Getirilme İlkesinin Uygulandığı Davalarda (HMK m. 25) 716
a. Verilen Kesin Süre Usulüne Uygun Olmalıdır 716
b. Verilen Kesin Süre İçinde Delil Avansı Yatırılmalıdır (HMK m. 324 f. I) 717
aa. Yatırılmazsa Delilin İkamesinden Vazgeçilmiş Sayılır (HMK m. 324 f. II) 717
bb. Diğer Taraf Bu Avansı Yatırabilir (HMK m. 324 f. II) 720
c. Aynı Delilin İkamesinde Yarı Yarıya Avans Olarak Ödenir (HMK m. 324 f. I) 720
3– Kendiliğinden Araştırma İlkesinin Uygulandığı Davalarda (HMK m. 325) 720
C– GİDER AVANSI (HMK m. 114/g, 120) 721
D– AVANSIN İADESİ (HMK m. 333) 721
IV. YARGILAMA GİDERLERİNE HÜKMEDİLMESİ 722
A– MAHKEMECE RESEN HÜKMEDİLİR (HMK m. 332 f. I) 722
B– HÜKÜM ALTINDA GÖSTERİLİR (HMK m. 332 f. II) 723
1– Tutarı 723
2– Hangi Tarafa Yükletildiği 724
3– Hangi Oranda Yükletildiği 724
4– Dökümü 724
5– Hükümden Sonraki Yargılama Giderlerinin Ödenme Şekli 725
C– ESASTAN SONUÇLANMAYAN DAVADA HÜKMEDİLMESİ (HMK m. 331) 725
1– Davanın Konusuz Kalması (HMK m. 331 f. I) 725
2– Görevsizlik ve Yetkisizlik Verilmesi (HMK m. 331 f. II) 726
a. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmişse 726
b. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmemişse 727
3– Davanın Açılmamış Sayılması (HMK m. 331 f. III) 727
D– KESİNLEŞEN GİDERLER DİKKATE ALINMALIDIR 728
V. YARGILAMA GİDERLERİNDEN SORUMLULUK 729
A– ALEYHİNE HÜKÜM VERİLEN TARAFTAN ALINMASINA KARAR VERİLİR (HMK m. 326) 729
B– DÜRÜSTLÜK KURALINA AYKIRILIK VARSA (HMK m. 327) 730
C– İSTEMEDİĞİNİ AÇIKLAYANIN GİDERİ ÜZERİNDE BIRAKILIR 731
§ 46. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA DAVADAN FERAGAT 733
I. FERAGAT KAVRAMI 733
A– TALEP SONUCUNDAN KISMEN VAZGEÇİLEBİLİR (HMK m. 307, 308 f. III) 734
B– TALEP SONUCUNDAN TAMAMEN VAZGEÇİLEBİLİR (HMK m. 307) 734
II. FERAGAT EDEBİLECEK KİŞİ 734
A– DAVACI 735
B– DAVACI VEKİLİ 735
C– YASAL TEMSİLCİ 736
1– Veli 737
2– Vasi 737
III. FERAGAT ŞEKLİ 737
A– FERAGAT YAZILI OLARAK YAPILABİLİR (HMK m. 309 f. I) 738
1– Kimlik Tespiti Bulunmalıdır 738
2– İmza Bulunmalıdır 739
B– FERAGAT SÖZLÜ OLARAK YAPILABİLİR (HMK m. 309 f. I) 740
1– Feragat Tutanağa Yazılmalıdır (HMK m. 154, f. III/ç) 740
2– Beyanda Bulunana Okunmalıdır 740
3– Beyanda Bulunanın İmzası Alınmalıdır 740
IV. FERAGATİN ÖZELLİKLERİ 741
A– FERAGAT MUVAFAKATE BAĞLI DEĞİLDİR 741
1– Karşı Tarafın Muvafakatine Bağlı Değildir (HMK m. 309 f. II) 741
2– Mahkemenin Muvafakatine Bağlı Değildir (HMK m. 309 f. II) 741
B– FERAGAT KAYITSIZ VE ŞARTSIZ OLMALIDIR (HMK m. 309 f. IV) 742
C– FERAGAT AÇIK NET, ŞÜPHE UYANDIRMAYACAK OLMALIDIR 742
D– FERAGAT KISMEN OLABILIR 752
E– FERAGATİN İPTALİ İRADE SAKATLANMASINDA İSTENEBİLİR 752
V. FERAGATİN ZAMANI (HMK m. 310) 752
A– GENEL OLARAK 752
1– Dava Dilekçesinde Feragat Edilebilir 752
2– Karardan Önce Feragat Edilebilir 753
3– Kanun Yolu Aşamasında Feragat Edilebilir 753
4– Sözleşmeyle Önceden Feragat Yapılamaz 754
5– Onaylanmayan Protokoldeki Beyan Feragat Sayılamaz 755
6– Butlan Davasındaki Beyan Feragat Sayılamaz 755
B– 7251 SAYILI KANUN ÖNCESİ FERAGAT 756
1– Karardan Önce Feragat (HMK m. 310 f. I) 756
2– Karardan Sonra Temyizden Önce Feragat 756
a. Derece Mahkemesi Kendi Kararını Kaldıramaz 756
b. Dosyadan El Çeken Mahkemece Yapılacak İşlemler 760
aa. Bölge Adliye Mahkemesi Tarafından Yapılacak İşlem 761
bb. Yargıtay Tarafından Yapılacak İşlem 762
3– Temyizden Sonra Karar Düzeltmeden Önce Feragat 762
4– Yargıtay’da Duruşmada Feragat 763
5– Karar Düzeltme Aşamasında Feragat 763
C– 7251 SAYILI KANUN SONRASI FERAGAT 764
1– Karardan Önce Feragat (HMK m. 310 f. I) 764
2– Feragatin Hükmün Verilmesinden Sonra Adliye Mahkemelerinde Yapılması (HMK m. 310 f. II) 764
a. İlk Derece Mahkemesinde Yapılması 765
b. Bölge Adliye Mahkemesinde Yapılması 765
3– Feragatin Dosyanın Temyiz İncelemesine Gönderilmesinden Sonra Yapılması (HMK m. 310 f. III) 765
VI. FERAGAT HÂLİNDE YARGILAMA GİDERLERİ (HMK m. 312) 767
VII. FERAGATİN SONUÇLARI (HMK m. 311) 767
A– UYUŞMAZLIĞI SONLANDIRIR 767
B– KURAL OLARAK MAHKEMEYE ULAŞTIĞINDA SONUÇ DOĞURUR 767
1– Mahkemenin Yetkisi Kesinleşmişse Feragat Karara Bağlanır 768
2– Feragat Yetki İtirazı Olan Mahkemeye Ulaşmışsa Önce Yetki İtirazı Karara Bağlanır İdi 769
C– KESİN HÜKÜM GİBİ HUKUKİ SONUÇ DOĞURUR 773
D– İRADE BOZUKLUĞU HÂLLERİNDE FERAGATİN İPTALİ İSTENEBİLİR 773
E– FERAGATTEN DÖNÜLEMEZ 774
F– KAMU DÜZENİNE İLİŞKİNDİR 776
G– KESİNLEŞMEYEN YÖNLERDEN SONUÇ DOĞURUR 777
H– HÜKÜM TEBLİĞ EDİLMEDEN KANUN YOLLARINDAN FERAGAT SONUÇ DOĞURMAZ 778
I– OLMAYAN/AÇILMAMIŞ BİR DAVADAN FERAGAT EDİLEMEZ 779
İ– HÜKÜM KESİNLEŞTİKTEN SONRA FERAGAT SONUÇ DOĞURMAZ 779
VIII. FERAGATİN BENZERİ KAVRAMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 780
A– DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASI (HMK m. 150) KAVRAMI İLE KARŞILAŞTIRMA 780
B– DAVANIN GERİ ALINMASI (HMK m. 123) KAVRAMI İLE KARŞILAŞTIRMA 781
IX. KARAR VERİLMEDEN ÖNCE FERAGAT HALİNDE KARAR 782
§ 47. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA KABUL (HMK m. 308 ) 783
I. KABUL KAVRAMI (HMK m. 308 f. I) 783
II. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA KABUL (HMK m. 308 f. II) 783
A– BOŞANMA ÖNCESİ MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA KABUL (TMK m. 174 f. I, 184 b. 5) 784
B– BOŞANMA SONRASI MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA KABUL (TMK m. 178) 785
§ 48. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA SULH (HMK m. 313–315 ) 787
I. GENEL OLARAK 787
A– SULHUN KONUSU 788
B– SULHUN KAPSAMI 788
C– SULHUN SÖZLEŞMESİ YAPABİLECEKLER 788
1– Taraflar (HMK m. 313 f. I) 789
2– Taraf Vekillerinin Özel Yetkisi Olmalıdır (HMK m. 74, 313–315) 789
3– Yasal Temsilciler Sözleşme Yapabilir 789
a. Veli Sözleşme Yapabilir (TMK m. 419 f. III, 335 f. II) 789
b. Vasi Sözleşme Yapabilir (TMK m. 462 b.8) 789
D– SULHUN ZAMANI 790
1– Hüküm Kesinleşinceye Kadar Yapılabilir (HMK m. 314 f. I) 790
2– Hüküm Verilmesinden Sonra Yapılmışsa 791
a. İDM veya BAM Sulh Doğrultusunda Ek Karar Verir (HMK m. 314 f. II) 791
b. Yargıtay Ek Karar Verilmek Üzere Hükmü Veren Mahkemeye Gönderir (HMK m. 314 f. III) 791
E– SULHUN ETKİSİ (HMK m. 315 f. I) 791
1– Sulhe Göre Karar Verilmesi İstenirse 791
2– Sulhe Göre Karar Verilmesi İstenmezse 791
F– SULHUN İPTALİ (HMK m. 315 f. II) 792
1– İrade Bozukluğu Varsa 792
2– Aşırı Yararlanma Varsa 792
II. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA SULH (HMK m. 313 f. II) 792
A– BOŞANMA ÖNCESİ MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA SULH (TMK m. 174 f. I, 184 b. 5) 792
B– BOŞANMA SONRASI MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA SULH (TMK m. 178) 793
§ 49. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA İHTİYATİ TEDBİR (HMK m. 389–399) 795
I. İHTİYATİ TEDBİR ŞARTLARI (HMK m. 389) 795
A– HAKKIN ELDE EDİLMESİNİN ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ZORLAŞACAK OLMASI 795
B– HAKKIN ELDE EDİLMESİNİN İMKÂNSIZ HÂLE GELECEK OLMASI 796
C– GECİKMESEBEBİYLE BİR SAKINCANIN DOĞACAK OLMASI 796
D– GECİKME SEBEBİYLE CİDDİ BİR ZARARIN DOĞACAK OLMASI 796
II. İHTİYATİ TEDBİR TALEBİ (HMK m. 390) 796
A– İLGİLİ MAHKEMEDEN TALEP EDİLİR (HMK m. 390 f. I) 797
1– Dava Açılmadan Önce 797
2– Dava Açıldıktan Sonra 797
B– KARŞI TARAF DİNLENMEDEN TEDBİRE KARAR VERİLEBİLİR (HMK m. 390 f. II) 799
C– İHTİYATİ TEDBİR SEBEBİ VE TÜRÜ AÇIKLANMALIDIR (HMK m. 390 f. III) 799
D– HAKLILIK YAKLAŞIK OLARAK İSPAT EDİLMİŞ OLMALIDIR (HMK m. 390 f. III) 799
III. İHTİYATİ TEDBİR KARARI (HMK m. 391) 800
A– İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİ 800
1– Her Türlü Tedbire Karar Verilebilir (HMK m. 391 f. I) 800
2– Kapsamı Kanuna Uygun Olmalıdır (HMK m. 391 f. II) 800
3– Reddi Hâlinde Kanun Yoluna Başvurulabilir (HMK m. 391 f. III) 801
B– İHTİYATİ TEDBİRDE TEMİNAT GÖSTERİLMESİ (HMK m. 392) 801
C– İHTİYATİ TEDBİR KARARININ UYGULANMASI (HMK m. 393) 802
D– İHTİYATİ TEDBİR KARARINA İTİRAZ (HMK m. 394) 803
1– İtiraz Edebilecekler 803
2– İtiraz Süresi 803
3– İtiraz Şekli 804
4– İtirazın İncelenmesi 804
5– İtiraz Hakkında Verilen Karara Karşı Kanun Yolu Açıktır 805
E– İHTİYATİ TEDBİRİN DEĞİŞTİRİLMESİ VEYA KALDIRILMASI 805
1– Teminat Karşılığı Olarak (HMK m. 395) 805
2– Durum ve Koşulların Değişmesi Sebebiyle (HMK m. 396) 805
F– İHTİYATİ TEDBİRİ TAMAMLAYAN İŞLEMLER (HMK m. 397) 806
G– İHTİYATİ TEDBİRE MUHALEFETİN CEZASI (HMK m. 398) 806
H– İHTİYATİ TEDBİRİN HAKSIZLIĞINDAN KAYNAKLANAN TAZMİNAT (HMK m. 399) 808
IV. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT İSTEĞİNDE İHTİYATİ TEDBİR (HMK m. 389–397) 808
V. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT İSTEĞİNDE İHTİYATİ HACİZ (İİK m. 257–268) 809
§ 50. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA DELİL TESPİTİ (HMK m. 404–405) 811
I. GENEL OLARAK 811
II. DELİL TESPİTİ İSTENEBİLECEK HÂLLER 811
A– GÖRÜLMEKTE OLAN BİR DAVADA İSTENEBİLİR (HMK m. 400 f. I) 811
B– İLERİDE AÇILACAK DAVA İÇİN İSTENEBİLİR (HMK m. 400 f. I) 812
III. DELİL TESPİTİ TALEBİNİN GERÇEKLEŞMESİ 812
A– HUKUKİ YARARIN VARLIĞI GEREKİR (HMK m. 400 f. II) 812
B– DELİL TESPİTİ TALEBİ DİLEKÇEYLE YAPILIR (HMK m. 402 f. I) 813
C– TESPİT GİDERLERİ AVANS OLARAK ÖDENİR (HMK m. 402 f. II) 813
IV. DELİL TESPİTİ TALEBİNİN İNCELENMESİ 813
A– GÖREV VE YETKİ KOŞULU GERÇEKLEŞMELİDİR (HMK m. 401) 813
B– TALEP HAKLI BULUNURSA KARAR DİLEKÇEYLE BİRLİKTE KARŞI TARAFA TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 402 f. III) 815
C– TESPİT TUTANAĞI VE BİLİRKİŞİ RAPORUNUN BİR ÖRNEĞİ KARŞI TARAFA RESEN TEBLİĞ OLUNUR (HMK m. 402 f. IV) 816
D– ACELE HÂLLERDE TEBLİGAT YAPILMAKSIZIN TESPİT YAPILABİLİR (HMK m. 403) 816
E– KARARIN YERİNE GETİRİLMESİNDE O DELİLİN TOPLANMASINA İLİŞKİN HÜKÜMLER UYGULANIR (HMK m. 404) 817
F– DELİL TESPİTİ DOSYASI ASIL DAVA DOSYASININ EKİ SAYILIR (HMK m. 405) 817
G– NİHAİ KARAR DEĞİLDİR 818
§ 51. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA ADLİ YARDIM 819
I. GENEL OLARAK 819
II. ADLİ YARDIM KOŞULLARI 819
A– GEÇİMDE ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ZOR DURUMA DÜŞECEK OLMAK (HMK m. 334 f. I) 820
B– TALEPLERİNİN AÇIKÇA DAYANAKTAN YOKSUN OLMAMASI (HMK m. 334 f. I) 823
C– YABANCILARIN İÇİN KARŞILIKLILIK ŞARTI BULUNMAK (HMK m. 334 f. II) 823
D– ADLİ YARDIM TALEBİNDE BULUNMAK 823
1– Talepte Bulunabilecekler 824
2– Görevli ve Yetkili Mahkeme (HMK m. 336 f. I) 825
a. İlk Derece Mahkemesinde Başvuru (HMK m. 336 f. I) 825
b. Kanun Yollarına Başvuru Sırasında Talep (HMK m. 336 f. III) 825
aa. İstinaf Yoluna Başvuru Sırasında Talep (HMK m. 336 f. III) 825
bb. Temyiz Yoluna Başvuru Sırasında Talep (HMK m. 336 f. III) 825
3– Eklenecek Belgeler (HMK m. 336 f. II) 827
a. İddiasının Özeti 827
b. İddiasını Dayandıracağı Deliller 827
c. Mali Durum Belgeleri 827
4– Süresi (HMK m. 336 f. III) 828
5– Her Türlü Harç ve Vergiden Muafiyet (HMK m. 336 f. IV) 829
III. ADLİ YARDIMIN KAPSAMI 829
A– SAĞLADIĞI HUSUSLAR (HMK m. 335 f. I) 829
İçindekiler LXXIX
B– BÖLÜMSEL YARARLANMA KARARI VERİLEBİLİR (HMK m. 335 f. II) 830
C– HÜKMÜN KESİNLEŞMESİNE KADAR DEVAM EDER (HMK m. 335 f. III) 830
D– ÖNCE YAPILAN YARGILAMA GİDERLERİNİ KAPSAMAZ (HMK m. 337 f. III) 830
IV. ADLİ YARDIM TALEBİNİN İNCELENMESİ 831
A– DURUŞMA YAPMAKSIZIN KARAR VERİLEBİLİR (HMK m. 337 f. I) 831
B– KARARLARA KARŞI İTİRAZ (HMK m. 337 f. II) 832
C– RET HALİNDE TEKRAR TALEPTE BULUNULABİLİR (HMK m. 337 f. II) 832
V. ADLİ YARDIM KARARININ SONUÇLARI 832
A– ADLİ YARDIM KARARININ KALDIRILMASI (HMK m. 338) 832
1– Kasten veya Ağır Kusuru Sonucu Yanlış Bilgi Verdiği Ortaya Çıkarsa 833
2– Mali Durumunun Yeteri Derecede İyileştiği Anlaşılırsa 833
B– ADLİ YARDIMLA ERTELENEN YARGILAMA GİDERLERİNİN TAHSİLİ (HMK m. 339) 833
C– ADLİ YARDIM KARARIYLA ATANAN AVUKATIN ÜCRETİNİN ÖDENMESİ (HMK m. 340) 835
§ 52. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA ISLAH 837
I. ISLAHIN KAPSAMI 837
A– GENEL OLARAK (HMK m. 176 f. I, 194) 837
1– Vakıalar Değiştirilebilir 838
2– Davanın Konusu/Sebebi Değiştirilebilir 838
3– Talep Sonucu Değiştirilebilir 839
4– Vakıa Eklenebilir 840
5– Ek/Yeni Talep Eklenebilir 841
B– ISLAHI GEREKTİRMEYEN DURUMLAR 841
1– Yasak Kapsamında Kalmayan Durumlarda 841
2– Karşı Tarafın Rıza Gösterdiği Durumlarda 841
3– Daraltma Kapsamında Kalan Durumlarda 842
4– Maddi Hatanın Düzeltildiği Durumlarda (HMK m. 183) 842
C– ISLAH YOLUNA BAŞVURULAMAYACAK DURUMLAR 842
1– Tarafın Değiştirilmesi 842
2– İkinci Tanık Listesi Verilmesi (HMK m. 240 f. II) 843
3– Süresi Geçen İlk İtirazın İleri Sürülmesi 844
4– İkinci Dava Açılaması 844
5– Bozma veya Kaldırma Kararından Sonra Tahkikata İlişkin İşlem Yapılmamış Olması (HMK m. 177 f. II) 844
6– Feragatin Geçersiz Kılınması 845
7– Kabulün Geçersiz Kılınması 846
D– ISLAH YOLUNA BAŞVURULABİLECEK DURUMLAR 846
1– Terditli Dava Açılabilir (HMK m. 111) 846
2– Cevap Dilekçesi Verilebilir (HMK m. 128) 847
3– Zamanaşımı Defi İleri Sürülebilir 847
4– Dava Yığılması/Objektif Dava Birleşmesi Yapabilir (HMK m. 110) 847
5– Bozma veya Kaldırma Kararından Sonra Tahkikata İlişkin İşlem Yapılmışsa Verilebilir (HMK m. 177 f. II) 847
II. ISLAHIN USULÜ 848
A– ISLAHIN ZAMANI 848
1– Kural Olarak (HMK m. 177 f. I) 849
2– Bölge Adliye Mahkemesinde Islah İstenemez (HMK m. 357 f. I) 849
3– Yargıtay’da Islah İstenemez (HMK m. 177 f. I) 849
B– ISLAHIN SAYISI (HMK m. 176 f. II) 850
C– ISLAHIN ŞEKLİ 850
1– Yapılışı Açısından 850
a. Sözlü Olarak (HMK m. 177 f. II) 850
b. Yazılı Olarak (HMK m. 177 f. II) 851
c. Kötüniyetli Olarak (HMK m. 182) 851
2– Kapsamı Açısından 851
a. Davanın Tamamen Islahı (HMK m. 180) 852
b. Kısmen Islah (HMK m. 181) 852
3– Teminat Açısından (HMK m. 178) 853
4– Yetki Açısından (HMK m. 74 f. I) 853
5– Harç Açısından 854
6– İzin Açısından 855
7– Delil Bildirme Açısından 856
D– ISLAHIN SONUÇLARI (HMK m. 179) 856
§ 53. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNATTA DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ (HMK m. 166) 859
I. AYNI YARGI ÇEVRESİNDE YER ALAN MAHKEMELERDE AÇILAN DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ 859
A– AYNI DÜZEY VE SIFATTAKİ HUKUK MAHKEMELERİNDE AÇILMIŞ DAVALAR BULUNMALIDIR (HMK m. 166 f. I) 859
1– Bağımsız Dava Olabilir 860
2– Karşı Dava Olabilir 861
3– Ayrılık veya Boşanma Davası Olabilir 862
B– AÇILMIŞ DAVALAR ARASINDA BAĞLANTI BULUNMALIDIR (HMK m. 166 f. IV) 862
1– Davaların Aynı veya Birbirine Benzer Sebeplerden Doğması 863
2– Biri Hakkında Verilecek Hükmün Diğerini Etkileyecek Nitelikte Bulunması 863
C– TALEP ÜZERİNE VEYA KENDİLİĞİNDEN BİRLEŞTİRİLEBİLİR (HMK m. 166 f. I) 865
1– Talep Üzerine Birleştirilebilir 865
2– Kendiliğinden Birleştirilebilir 865
D– BİRLEŞTİRME KARARI İKİNCİ DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEMECE VERİLİR (HMK m. 166 f. I) 866
E– BİRLEŞTİRME KARARI DAVANIN HER AŞAMASINDA VERİLEBİLİR (HMK m. 166 f. I) 866
F– DAVALAR İLK DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEMEDE BİRLEŞTİRİLEBİLİR 866
G– BİRLEŞTİRME KARARI İLK DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEMEYİ BAĞLAR (HMK m. 166 f. I) 866
H– BİRLEŞTİRME KARARI DERHÂL İLK MAHKEMEYE BİLDİRİLİR (HMK m. 166 f. III) 869
I– BİRLEŞTİRİLEN DAVALARDAKİ TALEPLER AYRI OLARAK DEĞERLENDİRİLİR 869
İ– BİRLEŞEN DAVALAR BAĞIMSIZLIKLARINI KORURLAR 870
II. AYRI YARGI ÇEVRESİNDE YER ALAN MAHKEMELERDE AÇILAN DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ 872
A– AYNI DÜZEY VE SIFATTAKİ HUKUK MAHKEMELERİNDE AÇILMIŞ DAVALAR BULUNMALIDIR (HMK m. 166 f. II) 872
B– AÇILMIŞ DAVALAR ARASINDA BAĞLANTI BULUNMALIDIR (HMK m. 166 f. IV) 873
1– Davaların Aynı veya Birbirine Benzer Sebeplerden Doğması 873
2– Biri Hakkında Verilecek Hükmün Diğerini Etkileyecek Nitelikte Bulunması 874
C– TALEP ÜZERİNE BİRLEŞTİRİLEBİLİR (HMK m. 166 f. II) 875
D– BİRLEŞTİRME KARARI İKİNCİ DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEMECE VERİLİR (HMK m. 166 f. II) 876
E– BİRLEŞTİRME KARARI DAVANIN HER AŞAMASINDA TALEP EDİLEBİLİR (HMK m. 166 f. I) 876
F– DAVALAR İLK DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEMEDE BİRLEŞTİRİLEBİLİR 877
G– BİRLEŞTİRME KARARI İLK DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEMEYİ BAĞLAR (HMK m. 166 f. II) 878
H– BİRLEŞTİRME KARARI DERHÂL İLK MAHKEMEYE BİLDİRİLİR (HMK m. 166 f. III) 879
I– BİRLEŞTİRİLEN DAVALARDAKİ TALEPLER AYRI OLARAK DEĞERLENDİRİLİR 879
İ– BİRİNCİ DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME, TALEBİN KABULÜ İLE DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN KARARIN KESİNLEŞMESİNDEN İTİBAREN BUNUNLA BAĞLIDIR (HMK m. 166 f. II) 880
III. KANUN YOLLARI (HMK m. 166 f. V, 168) 881
IV. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNATTA DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ 882
§ 54. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVALARINDA YIĞILMA KONUSU DAVALARIN AYRILMASI (HMK m. 167) 885
I. GENEL OLARAK 885
II. DAVALARIN AYRILMASI HALLERİ 885
A– BAĞLANTI BULUNMAYAN DAVALARIN AYRILMASI 886
1– İhtiyari Dava Şartlarının Bulunmaması (HMK m. 57) 886
2– Bağlantı Şartlarının Bulunmaması (HMK m. 166 f. IV) 886
B– BAĞLANTI BULUNAN DAVALARIN AYRILMASI 886
C– SONRADAN BİRLEŞTİRİLEN DAVALARIN AYRILMASI 886
III. DAVALARIN AYRILMA USULÜ 887
A– HER AŞAMADA KARAR VERİLEBİLİR (HMK m. 167 c. 1) 887
B– KENDİLİĞİNDEN KARAR VERİLEBİLİR (HMK m. 167 c. 1) 887
C– TALEP ÜZERİNE KARAR VERİLEBİLİR (HMK m. 167 c. 1) 888
1– Yazılı Talep 888
2– Sözlü Talep 888
D– YENİ BİR ESAS NUMARASI VERİLİR (Yönetmelik m. 42) 888
E– AYRILMASINA KARAR VERİLEN DAVALARA BAKMAYA DEVAM EDİLİR (HMK m. 167 c. 2) 889
IV. KANUN YOLLARI (HMK m. 168) 889
A– DAVALARIN AYRILMASI KARARI 889
1– Aynı Yargı Çevresinden Verilen Kararlar (HMK m. 168 c. 1) 889
a. İlk Derece Mahkemesi Kararı 889
b. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı 890
2– Ayrı Yargı Çevresinden Verilen Kararlar 890
B– DAVALARIN AYRILMASI TALEBİNİN REDDİ KARARI 890
V. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVALARINDA YIĞILMA KONUSU DAVALARIN AYRILMASI 890
§ 55. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HÜKÜM 895
I. GENEL OLARAK 895
II. KARAR 895
A– ARA KARARLARI 896
B– NİHAİ KARAR 896
1– Esasa İlişkin Nihai Karar/Hüküm (HMK m. 294 f. I , cümle 2) 897
2– Usule İlişkin Nihai Karar 898
III. HÜKÜM 899
A– HÜKMÜN VERİLMESİ VE TEFHİMİ (HMK m. 294) 899
1– Hüküm Yargılamanın Sona Erdiği Duruşmada Verilir (HMK m. 294 f. II) 899
2– Hüküm Yargılamanın Sona Erdiği Duruşmada Tefhim Olunur (HMK m. 294 f. II) 899
a. Hükmün Tefhimini, Duruşmada Bulunanlar Ayakta Dinlemelidir (HMK m. 294 f. V) 899
b. Hükme İlişkin Hususlar, Niteliğine Aykırı Düşmedikçe, Usule İlişkin Nihai Kararlar Hakkında Da Uygulanmalıdır (HMK m. 294 f. VI) 899
3– Hükmün Tefhimi Hüküm Sonucunun Duruşma Tutanağına Geçirilerek Okunması Suretiyle Yapılmalıdır (HMK m. 294 f. III) 900
4– Gerekçeli Kararın Tefhim Tarihinden Başlayarak Bir Ay İçinde Yazılması Gerekir (HMK m. 294 f. IV) 900
5– Usulüne Uygun Açılmış Tüm Davalar Hakkında Ayrı Hüküm Kurulması Gerekir 900
B– HÜKMÜN KAPSAMI (HMK m. 297) 901
1– Hükmün Hangi Millet Adına Verildiği İbaresi (HMK m. 297 f. I) 902
2– Hükmü Veren Mahkeme (HMK m. 297 f. I/a) 902
3– Hükmü Veren Hâkim ve Zabıt Kâtibinin Ad ve Soyadları İle Sicil Numaraları (HMK m. 297 f. I/a) 903
4– Hükmün Hangi Sıfatla Verildiği (HMK m. 297 f. I/a) 904
5– Tarafların Kimlikleri ve Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 297 f. I/b, 5490 sayılı Kanun m. 27) 905
a. Hukuk Muhakemeleri Kanununa Göre 905
b. Nüfus Hizmetleri Kanununa Göre 905
aa. Tarafların Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası 906
bb. Tarafların Adı, Soyadı 907
cc. Tarafların Doğum Yeri ve Tarihi 907
dd. Tarafların Baba ve Ana Adları 908
ee. Kadının Evlenmeden Önceki Soyadı ve Aile Kütüğünde Kayıtlı Olduğu Yer Bilgileri 908
ff. Evlilik İçinde Doğmuş Çocuklar ve Bunların Kimlik Bilgileri 909
6– Varsa Tarafların Kanuni Temsilci ve Vekillerinin Ad ve Soyadları İle Adresleri (HMK m. 297 f. I/b) 909
7– Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti (HMK m. 297 f. I/c) 909
8– Tarafların Anlaştıkları ve Anlaşamadıkları Hususlar (HMK m. 297 f. I/c) 910
9– Tarafların Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Delilleri (HMK m. 297 f. I/c) 911
10– Delillerin Tartışılması ve Değerlendirilmesi (HMK m. 297 f. I/c) 911
a. Gerekçenin Yazılmaması 911
b. Gerekçenin Doğru Olmaması 912
c. Gerekçenin Çelişkili Olması 913
aa. Kendi İçinde Çelişkili 913
bb. Hüküm Fıkrası İle Çelişkili 915
11– Sabit Görülen Vakıalarla Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepleri (HMK m. 297 f. I/c) 916
a. Sabit Görülen Vakıalar Açıklanmalıdır 916
b. Sabit Görülen Vakıalardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepleri Açıklanmalıdır 916
12– Hüküm sonucu (HMK m. 297 f. I/ç) 917
13– Yargılama Giderleri (HMK m. 297 f. I/ç) 917
14– Taraflardan Alınan Avansın Harcanmayan Kısmının İadesi (HMK m. 297 f. I/ç) 918
15– Kanun Yolları ve Süresi (HMK m. 297 f. I/ç) 918
16– Hükmün Verildiği Tarih (HMK m. 297 f. I/d) 918
17– Hâkim ve Zabıt Kâtibinin İmzaları (HMK m. 297 f. I/d, 298 f. IV, 299) 918
18– Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih (HMK m. 297 f. I/e) 920
19– Hükmün Sonuç Kısmı (HMK m. 297 f. II) 920
a. Gerekçeye Ait Herhangi Bir Söz Tekrar Edilmemelidir 921
b. Sıra Numarası Altında; Açık, Şüphe ve Tereddüt Uyandırmayacak Şekilde Yazılmalıdır 921
aa. Taleplerden Her Biri Hakkında Verilen Hüküm 921
bb. Taraflara Yüklenen Borç ve Tanınan Haklar 922
C– BOŞANMA HÜKMÜNÜN YAZILMASI (HMK m. 298) 922
1– Hükmü Veren Hâkim Tarafından Yazılmalıdır (HMK m. 298 f. I) 923
2– Gerekçeli Karar Tefhim Edilen Hüküm Sonucuna Aykırı/ Gerekçeli Kararla Kısa Karar Arasında Çelişki Olmamalıdır (HMK m. 298 f. II) 923
a. Tefhim Edilende Hüküm Varken Gerekçeli Kararda Hüküm Kurulmaması 924
b. Tefhim Edilende Hüküm Yokken Gerekçeli Kararda Hüküm Kurulması 925
c. Tefhim Edilenle Gerekçeli Kararda Hukuki Sebebi Değiştirerek Hüküm Kurulması 926
d. Tefhim Edilenle Gerekçeli Karar Arasında Farklı Hüküm Kurulması 927
3– Kararın Yazılan Gerekçesi Yazılan Hüküm Sonucuna Aykırı Olmamalıdır 927
a. Hüküm Fıkrasında Yazılmayanın Gerekçe Bölümünde Yazılmış Olması Çelişkiyi Ortadan Kaldırmaz 928
b. Tarafların Çelişkiyi Temyiz Sebebi Yapıp Yapmamış Olması Etkili Değildir 928
D– BOŞANMA HÜKMÜ HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER 929
1– Boşanma Hükmünün Aslı Hakkında Yapılacak İşlemler (HMK m. 300) 930
2– Boşanma Hükmünün Nüshası Hakkında Yapılacak İşlemler 930
a. Nüshalar/İlam Yazı İşleri Müdürü Tarafından Taraflardan Her Birine Makbuz Karşılığında Verilir (HMK m. 301 f. I) 930
b. Kendisine Nüsha/İlam Verilmeyene Gecikmeksizin Tebliğ Edilir (HMK m. 301 f. I) 930
c. Hükmün Bir Nüshası Dosyasında Saklanır (HMK m. 301 f. I) 930
d. Hüküm Nüshalarının Farklı Olması Hâlinde Karar Kartonundaki Esas Alınır (HMK m. 301 f. III) 931
e. Taraflar, Harcının Ödenmiş Olup Olmamasına Bakılmaksızın İlamı Her Zaman Alabilir (HMK m. 302 f. I) 931
3– Boşanma Hükmüne Kesinleşme Şerhi Verilmesi 931
E– BOZMA SONRASI HÜKÜM 936
F– BOŞANMAYA İLİŞKİN KESİNLEŞEN İLAMLAR ZAMANAŞIMINA UĞRAMAZ 937
G– ETKİSİZ HÜKÜM İÇİN KANUN YOLUNA BAŞVURULABİLİR 937
H– BOŞANMA HÜKMÜ KESİNLEŞMEDEN İCRA TAKİBİNE KONU EDİLEMEZ 937
I– EVLİLİĞİN ÖLÜMLE SONLANMASI DAVAYI KONUSUZ BIRAKIR 938
İ– DOSYA YENİDEN ELE ALINARAK UYAP EK KARAR EKRANINDAN GEREKÇELİ YENİ KARAR İHDAS EDİLEMEZ 939
§ 56. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HÜKMÜN TASHİHİ 941
I. GENEL OLARAK 941
II. BOŞANMA HÜKMÜNÜN TASHİHİ 942
A– TASHİHİN KONUSU (HMK m. 304 f. I) 943
1– Yazı Hataları 943
a. Tarihlerde 943
b. Tarafların İsimlerinde 943
c. Tarafların Sıfatlarında 944
d. Dosya Bilgilerinde 944
e. Diğer Yazım Hatalarında 944
2– Hesap Hataları 945
3– Diğer Benzeri Açık Hatalar 945
B– TASHİH USULÜ 945
1– Mahkemece Resen Düzeltilebilir (HMK m. 304 f. I) 945
2– Taraflardan Birinin Talebi Üzerine Düzeltilebilir (HMK m. 304 f. I) 945
3– Hüküm Tebliğ Edilmişse Taraflar Dinlenerek Düzeltilebilir (HMK m. 304 f. I) 945
4– Hüküm Tebliğ Edilmemişse Taraflar Dinlenmeden Düzeltilebilir (HMK m. 304 f. I) 946
5– Tashih Yazılır, İmzalanır ve Mühürlenir (HMK m. 304 f. II) 946
II. MADDİ HATANIN SONUÇLARI 946
A– HÜKMÜN KESİNLEŞMESİ SONUCUNU DOĞURMAZ 946
B– MAHALLİNDE HER ZAMAN DÜZELTİLEBİLİR 948
§ 57. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HÜKMÜN TAVZİHİ 949
I. TAVZİHİN KONUSU (HMK m. 305) 949
A– HÜKMÜN YETERİNCE AÇIK OLMAMASI 949
B– HÜKMÜN İCRASINDA TEREDDÜT UYANDIRMASI 951
C– HÜKMÜN BİRBİRİNE AYKIRI FIKRALAR İÇERMESİ 951
II. TAVZİHİN ZAMANI (HMK m. 305) 951
III. TAVZİHİN ŞEKLİ (HMK m. 305) 951
A– HÜKMÜN AÇIKLANMASI İSTENEBİLİR 951
B– TEREDDÜDÜN GİDERİLMESİ İSTENEBİLİR 952
C– AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTENEBİLİR 952
IV. TAVZİH İLE YAPILAMAYACAKLAR 952
A– HAKLAR VE YÜKLENEN BORÇLAR SINIRLANDIRILAMAZ 952
B– HAKLAR VE YÜKLENEN BORÇLAR GENİŞLETİLEMEZ 952
C– HAKLAR VE YÜKLENEN BORÇLAR DEĞİŞTİRİLEMEZ 953
V. TAVZİH USULÜ (HMK m. 306) 954
A– TAVZİH DİLEKÇEYLE TALEP EDİLEBİLİR (HMK m. 306 f. I) 954
B– TAVZİH HÜKMÜ VEREN MAHKEMEDEN İSTENEBİLİR (HMK m. 306 f. I) 954
C– TAVZİH DİLEKÇESİ KARŞI TARAFA TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 306 f. I) 956
D– TAVZİHE CEVAP TALEP EDENE TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 306 f. I) 956
E– TAVZİH TALEBİ KARARA BAĞLANIR (HMK m. 306 f. II) 957
F– TAVZİH KARARI YAZILIR, İMZALANIR VE MÜHÜRLENİR (HMK m. 306 f. III) 958
§ 58. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HÜKMÜN TAMAMLANMASI 959
I. GENEL OLARAK 959
II. KONUSU (HMK m. 305/A f. I) 960
A– YARGILAMADA İLERİ SÜRÜLEN HUSUSUN TAMAMLANMASI 960
B– KENDİLİĞİNDEN HÜKME GEÇİRİLMESİ GEREKLİ HUSUSUN TAMAMLANMASI 960
III. GÖREVLİ MAHKEME 960
A– İLK DERECE MAHKEMESİNDEN İSTENEBİLİR 961
B– BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNDEN İSTENEBİLİR 961
C– YÜKSEK MAHKEMEDEN İSTENEBİLİR 962
IV. TALEP 962
V. SÜRE 962
VI. TAMAMLAMA USULÜ (HMK m. 306) 963
A– TAMAMLAMA DİLEKÇEYLE TALEP EDİLEBİLİR (HMK m. 306 f. I) 963
B– TAMAMLAMA HÜKMÜ VEREN MAHKEMEDEN İSTENEBİLİR (HMK m. 306 f. I) 963
C– TAMAMLAMA DİLEKÇESİ KARŞI TARAFA TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 306 f. I) 963
D– TAMAMLAMAYA CEVAP TALEP EDENE TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 306 f. I) 963
E– TAMAMLAMA TALEBİ KARARA BAĞLANIR (HMK m. 306 f. II) 964
F– TAMAMLAMA KARARI YAZILIR, İMZALANIR VE MÜHÜRLENİR (HMK m. 306 f. III) 964
VII. KANUN YOLU 964
A– İSTİNAF YOLU 964
B– TEMYİZ YOLU 965
DOKUZUNCU BÖLÜM KANUNLAR İHTİLÂFI KURALLARI
§ 59. KANUNLAR İHTİLÂFI KURALLARI 967
I. GENEL OLARAK 967
II. KAPSAMI 968
A– UYGULANACAĞI HALLER 968
1– Boşanma (TMK m. 161–184) 968
2– Ayrılık (TMK m. 170–172) 970
3– Ölüm (TMK m. 28 f. I) 970
4– Ölüm Karinesi (TMK m. 31, 44 f. I) 972
5– Fesih (TMK m. 32 f. I, 131) 973
B– UYGULANMAYACAĞI HALLER 974
1– Vatandaşlık 974
2– Geçersiz Evlilik 975
3– Geçici Tedbir Talepleri (MÖHUK m. 14, f. IV) 975
III. BAĞLAMA KURALI (MÖHUK m. 14) 975
A– BASAMAKLI OLARAK DÜZENLENMİŞTİR 975
1– MÜŞTEREK BAĞLAMA NOKTASI 976
a. Eşlerin Müşterek Millî Hukuku 976
b. Müşterek Mutad Mesken Hukuku 979
2– TÜRK HUKUKUNUN BAĞLAMA NOKTASI OLUŞU 980
B– DEĞİŞKEN OLARAK DÜZENLENMİŞTİR 982
IV. UYGULAMA ALANI 982
A– BOŞANMA VE AYRILIK SEBEPLERİ 982
1– Boşanmaya Sebebiyet Veren Vakıalar 983
2– Boşanmada Kusur 983
3– Boşanmada Çekilmezlik 983
B– BOŞANMA VE AYRILIĞIN HÜKÜMLERİ 983
1– Yasal Bekleme Süresi (TMK m. 132) 984
2– Boşanan Kadının Soyadı (TMK m. 173) 984
3– Maddi Tazminat (TMK m. 174 f. I) 985
4– Manevi Tazminat (TMK m. 174 f. II) 987
5– Yoksulluk Nafakası (TMK m. 175, MÖHUK m. 14 f. II) 988
6– Velayet (TMK m. 336 f. III) 989
7– Kişisel İlişki (TMK m. 182, f. I) 990
V. UYGULAMA ALANI DIŞINDA KALANLAR 992
ONUNCU BÖLÜM BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HUKUKİ ÇÖZÜM VE HUKUK YOLLARI
§ 60. BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HUKUKİ ÇÖZÜM VE HUKUK YOLLARI 995
I. HUKUKİ ÇÖZÜM KAVRAMI 995
A– GENİŞ KAPSAMDA HUKUKİ ÇÖZÜM 997
B– DAR KAPSAMDA HUKUKİ ÇÖZÜM 997
1– Mahkemelerin Her Türlü Yargısal Kararını Kapsar 997
2– Gözden Geçirme, İptal ve Düzeltmeyi Kapsar 997
3– Aktarıcı ve Erteleyici Etki Zorunlu Değildir 997
II. HUKUK YOLLARI KAVRAMI 997
A– İÇ (ULUSAL) HUKUK YOLLARI 998
1– Kanun Yolları (HMK m. 341–381) 998
a. Olağan Kanun Yolu (HMK m. 341–362, 364–373) 1000
aa. İstinaf (HMK m. 341–360) 1001
aaa. Doğrudan Başvuru 1002
bbb. Katılma Yoluyla Başvuru 1002
ccc. Parasal Sınır 1006
bb. Temyiz (HMK m. 361–362, 364–373) 1007
aaa. Genel Olarak 1007
bbb. Parasal Sınır 1012
b. Olağanüstü Kanun Yolu (HMK m. 363, 374–381) 1013
aa. Yargılamanın İadesi (HMK m. 374–381) 1014
bb. Kanun Yararına Temyiz (HMK m. 363) 1016
2– Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru (TCA m. 148 f. III, 6216 SK m. 45 f. I) 1016
B– DIŞ (ULUSLARARASI) HUKUK YOLU/AİHM BİREYSEL BAŞVURU (AİHS m. 34) 1017
C– USULİ KAZANILMIŞ HAK 1019
1– Uygulanması 1019
2– Uygulanmadığı Haller 1019
a. Görev 1020
b. Kesin Hüküm 1020
c. Yeni İçtihadı Birleştirme Kararı 1020
d. Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı 1020
e. Hak Düşürücü Süre 1021
f. Kamu Düzeni 1021
g. Karşı Tarafın Açık Muvafakati 1021
h. Açık Maddi Hata 1021
ı. Geçmişe Etkili Kanun Hükmü 1021
i. Davayı Sona Erdiren Sebep 1021
KAVRAM DİZİNİ 1023
ÖMER UĞUR GENÇCAN’IN YAŞAM ÖYKÜSÜ 1077
ÖMER UĞUR GENÇCAN’IN ÇALIŞMALARINDAN “BİR KISMI” 1079 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
