|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 15
BİRİNCİ BÖLÜM
PATENT, SÖZLEŞME ve LİSANS KAVRAMLARI İLE İLGİLİ GENEL AÇIKLAMALAR
1.1. PATENT KAVRAMI 17
1.1.1. Buluş Kavramı 17
1.1.2. Patentin Tanımı 18
1.1.3. Buluşçu Kavramı 20
1.1.3.1. Buluş Sahibi Olarak Yapay Zekâ 21
1.1.3.2. Yapay Zekânın Hukuki Statüsü 22
1.1.4. Patent Verilebilirlik Koşulları 23
1.1.4.1. Yenilik 24
1.1.4.2. Buluş basamağına sahip olma 27
1.1.4.2.1. Buluş Basamağı İncelenmesi Aşamasında Problem–Çözüm Yönteminin Kullanımı 29
1.1.4.2.2. Yapabilirdi (Could)–Yapardı (Would) Yaklaşımı 31
1.1.4.3. Sanayiye Uygulanabilirlik 31
1.1.5. Patent Korumasının Kapsamı 32
1.1.6. Patent Hakkının Kapsamı ve Sınırları 34
1.1.6.1. Patent Hakkı Kavramı 34
1.1.6.2. Hakkın Kapsamı ve Kullanma Zorunluluğu 35
1.1.6.3. Hakkın Sınırları 36
1.1.6.4. Dolaylı Kullanımın Önlenmesi 39
1.1.6.5. Önceki Kullanımdan Doğan Hak 40
1.1.7. Patent Hakkının Sona Ermesi 40
1.1.7.1. Hükümsüzlük ve Hükümsüzlüğe Neden Olan Haller 40
1.1.7.2. Hak Sahipliği ve Gasp 43
1.1.7.2.1. Hükümsüzlük ve Gasp Hallerinin Sonuçları 45
1.1.7.3. Diğer Sona Erme Şekilleri 46
1.2. SÖZLEŞME KAVRAMI VE TÜRLERİ 47
1.3. LİSANS SÖZLEŞMELERİ 49
1.3.1. Lisans Sözleşmelerinin İşlevleri 51
1.3.2. Lisans Sözleşmelerinin Özellikleri 52
1.3.2.1. İvazlı Olması 52
1.3.2.2 . Sürekli ve Borçlandırıcı İlişki Kurması 52
İKİNCİ BÖLÜM
PATENT LİSANS SÖZLEŞMESİ KAVRAMI, PATENT LİSANS SÖZLEŞMELERİNİN KONUSU, ŞEKLİ, HUKUKİ NİTELİĞİ ve TÜRLERİ
2.1. PATENT LİSANS SÖZLEŞMESİ KAVRAMI 53
2.2. PATENT LİSANS SÖZLEŞMELERİNİN KONUSU 54
2.2.1. Sözleşmenin Amacı 55
2.2.2. Sözleşme Kapsamının Belirlenmesi 55
2.2.3. Sözleşmenin Devri 56
2.3. PATENT LİSANS SÖZLEŞMELERİNİN ŞEKLİ 57
2.3.1. Sözleşmenin Kuruluşu 58
2.3.2. Şekle Aykırılığın Yaptırımı 58
2.3.3. Sözleşmenin Esaslı Unsurları 59
2.3.3.1. Lisans Bedeli 60
2.3.3.1.1. Lisans Bedeli Belirlenmesinde Kullanılan Metodlar 60
2.3.3.1.1.1. Sabit (Götürü) Lisans Bedeli 60
2.3.3.1.1.2. Nisbi Lisans Bedeli 61
2.3.3.1.1.2.1. Ciroya Katılım Yöntemi 62
2.3.3.1.1.2.2. Kâra Katılım Yöntemi 62
2.3.3.1.1.2.3. Parça Başına Bedel 62
2.3.3.1.1.3. Karma Lisans Bedeli 63
2.3.3.1.2. Lisans Bedelinin İfa Zamanı 63
2.3.3.1.3. Lisans Bedelinde Zamanaşımı 63
2.4. PATENT LİSANS SÖZLEŞMELERİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 64
2.4.1. Sözleşmenin Hukuki Niteliğine Yönelik Yaklaşımlar 64
2.4.1.1. Alman Öğretisinde İleri Sürülen Görüşler 64
2.4.1.2. İsviçre Öğretisinde İleri Sürülen Görüşler 65
2.4.1.3. Türk Hukukunda İleri Sürülen Görüşler 66
2.4.2. Sözleşmenin Hukuki Nitelikleri 69
2.4.2.1. Borçlandırıcı İşlem Olması 69
2.4.2.2. Sürekli Borç İlişkisi Kurması 70
2.4.2.3. Tam İki Tarafa Borç Yüklemesi 70
2.4.2.4. İsimsiz Sözleşme Niteliğinde Olması 71
2.4.3. Sicile Kayıt 71
2.5. PATENT LİSANS SÖZLEŞMELERİNİN TÜRLERİ 72
2.5.1. Lisanstan Doğan Hakkın İçeriğine Göre Sözleşme Türleri 72
2.5.1.1. İnhisari Lisans – İnhisari Olmayan Lisans 72
2.5.2. Coğrafi Bakımdan Sözleşme Türleri 73
2.5.2.1. Belirli Bir Bölge İle Sınırlı Sözleşmeler 73
2.5.2.2. Bölge Sınırlaması İçermeyen Sözleşmeler 74
2.5.3. Zaman Bakımından Lisans Sözleşmeleri 74
2.5.3.1. Süre ile Sınırlı Sözleşmeler 74
2.5.3.2. Süre ile Sınırlı Olmayan Sözleşmeler 75
2.5.4. İşletmeye Bağlı Patent Lisans Sözleşmeleri 75
2.5.5. Tarafların İradeleri Açısından Sözleşme Türleri 75
2.5.5.1. Zorunlu Lisans 75
2.5.5.1.1. Zorunlu Lisansın Hukuki Niteliği 77
2.5.5.1.2. Zorunlu Lisans Halleri 78
2.5.5.1.2.1 Patentin Kullanılmaması 78
2.5.5.1.2.2. Patent Konularının Bağımlılığı 79
2.5.5.1.2.3. Kamu Yararı 79
2.5.5.1.3. Zorunlu Lisans İçin Başvuru 80
2.5.5.1.3.1. Görevli ve Yetkili Mahkeme 81
2.5.5.2. Kanuni Tekel 81
2.5.5.3. Sözleşmeden Doğan Lisans 82
2.5.6. Kullanım Alanını Kapsamında Sözleşme Türleri 82
2.5.6.1. Kullanma Lisansı Sözleşmeleri 82
2.5.6.2. Geliştirme Lisansı Sözleşmeleri 82
2.5.7. Alt Lisans Sözleşmesi 83
2.5.8. Karşılıklı Lisans 85
2.5.9. Diğer Lisans Türleri 85
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
PATENT LİSANS SÖZLEŞMESİNİN BENZER SÖZLEŞME TÜRLERİ KARŞILAŞTIRILMASI
İLE TARAFLARI ve TARAFLARIN HAK ve YÜKÜMLÜLÜKLERİ
3.1. BENZER SÖZLEŞME TÜRLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI 87
3.1.1. Hasılat/Ürün Kirası Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 87
3.1.2. Satış Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 88
3.1.3. Adi Ortaklık Sözleşmesi İle Karşılaştırılması 89
3.1.4. İntifa Sözleşmesi İle Karşılaştırılması 90
3.1.5. Tek Satıcılık Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 90
3.1.6. Know–How Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 91
3.2. SÖZLEŞMENİN TARAFLARI 92
3.2.1. Lisans Veren 92
3.2.2. Lisans Alan 92
3.3. TARAFLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ İLE SORUMLULUKLARI 93
3.3.1. Lisans veren Açısından Haklar, Yükümlülükler ve Sorumluluklar 93
3.3.1.1. Lisans Verenin Hakları 93
3.3.1.1.1. Lisans Bedeli İsteme Hakkı 93
3.3.1.1.2. Lisans Sözleşmesine Uygun Bir Şekilde Patentin
Kullanılmasını İsteme Hakkı 94
3.3.1.1.3. Patente Yönelik İhlâllerin Bildirmesini İsteme Hakkı 94
3.3.1.2. Lisans Verenin Yükümlülükleri 95
3.3.1.2.1. Patent Hakkının Varlığını Taahhüt Yükümlülüğü 95
3.3.1.2.2. Kullandırma ve Kullanımın Devamını Sağlama
Yükümlülüğü 96
3.3.1.2.3. Lisans Alan Tarafın Patenten Yararlanma Hakkını
Sağlama Yükümlülüğü 96
3.3.1.2.4. Patent Hakkından Vazgeçmemeye Dair Yükümlülüğü 97
3.3.1.2.5. Patent Hakkı Kapsamında Verilecek Diğer Lisanslarla
İlgili Yükümlülükler 98
3.3.1.2.6. Bilgi Verme Yükümlülüğü 98
3.3.1.3. Lisans Verenin Yan Yükümlülükleri 99
3.3.1.3.1. Türkpatent Nezdinde Patent Başvurusunda Bulunma
Yükümü 99
3.3.1.3.2. Türkpatent Nezdinde Lisans Sözleşmesini Tescil
Ettirme Yükümü 99
3.3.1.3.3. Lisans Alan Tarafla Rekabetten Kaçınmaya Dair
Yükümlülüğü 100
3.3.1.3.4. Hukuki Yollara Başvurma Hakkında Yükümlülük 100
3.3.1.4. Lisans Verenin Sorumlulukları 101
3.3.1.4.1. Hukuki Ayıplardan Doğan Sorumluluğu 102
3.3.1.4.1.1. Patente Yönelik Hakkın Kısmen veya Tamamen Var Olmamasından Doğan
Hukuki Sorumluluk 102
3.3.1.4.1.2. Üçüncü Bir Kişi ile Lisans Sözleşmesi Yapılmasından Kaynaklanan Sorumluluk 104
3.3.1.4.1.3. Patentin Kamu Yararı Amacıyla Kullanılması Halinde Sorumluluk 105
3.3.1.4.1.4. Patentin Kanuni Tekele Tabi Tutulması Nedeniyle Doğan Sorumluluk 105
3.3.1.4.1.5. Ön Kullanım Nedeniyle Doğan Sorumluluk 105
3.3.1.4.2. Maddi Ayıplardan Doğan Sorumluluğu 106
3.3.1.4.2.1. Patente Ait Teknik Unsurların Niteliğinden Kaynaklanan Sorumluluk 107
3.3.1.4.2.2. Patentin Teknik Olarak Kullanılabilmesinden Doğan Sorumluluk 108
3.3.1.4.3. Patentin Üçüncü Kişilere Verdiği Zararlardan
Kaynaklanan Sorumluluğu 108
3.3.1.5. Lisans Verenin Yükümlülüklerinin İhlâlinin Sonuçları 109
3.3.2. Lisans Alan Açısından Haklar, Yükümlülükler ve Sorumluluklar 110
3.3.2.1. Lisans Alanın Hakları 110
3.3.2.1.1. Lisans Verenden Patentin Kullandırılmasını İsteme
Hakkı 110
3.3.2.1.2. Patentin Kullandırılmasının Ve Yararlandırmanın
Devamını İsteme Hakkı 111
3.3.2.1.3. Lisans Konusu Hakka Tecavüz Halinde Dava Hakkı 111
3.3.2.2. Lisans Alanın Yükümlülükleri 111
3.3.2.2.1. Lisans Bedelinin Ödenmesi Yükümü 111
3.3.2.2.2. Patenti Kullanma Yükümlülüğü 112
3.3.2.2.3. Hesap Verme Yükümlülüğü 113
3.3.2.2.4. Reklam Yapma Yükümlülüğü 113
3.3.2.2.5. Diğer Yükümlülükleri 114
3.3.2.3. Lisans Alanın Yan Yükümlülükleri 115
3.3.2.3.1. Patentin Ekonomik Değerini Koruma 115
3.3.2.3.2. Patentli Ürünün Üretiminden Kaynaklı
Yükümlülükler 115
3.3.2.3.3. Patentin Kullanımı ve Üretimi İle İlgili Her Türlü
Belgenin Saklanması ve Teslimi 116
3.3.2.3.4. Diğer Yan Yükümlülükler 116
3.3.2.4. Lisans Alanın Sorumluluğu 117
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
PATENT LİSANS SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ– SÖZLEŞME KAPSAMINDA YAŞANABİLECEK UYUŞMAZLIKLAR İLE SÖZLEŞMENİN TİCARİ HAYATTAKİ YERİ VE ÖNEMİ
4.1. PATENT LİSANS SÖZLEŞMELERİNİN SONA ERMESİ 119
4.1.1. Sözleşmenin Süresinin Sona Ermesi 120
4.1.2. Fesih Yoluyla Sona Erme 122
4.1.2.1. Olağan Fesih Yolu 123
4.1.2.2. Olağanüstü Fesih Yolu 123
4.1.3. Sözleşmenin Taraflardan Birinin Ölümü veya İflas Etmesi 125
4.1.4. Sözleşmede Kararlaştırılan Sona Erme Sebeplerinin Gerçekleşmesi 126
4.1.5. Sözleşmeden Dönme 127
4.1.6. Patente Yönelik Hakkın Sona Ermesi 127
4.1.6.1. Patent Koruma Süresinin Sona Ermesi 127
4.6.1.2. Patent Hakkından Vazgeçilmesi 128
4.6.1.3. Hükümsüzlük 129
4.6.1.4. Patentin Gasbı 129
4.6.1.5. Patentin Yıllık Ücretlerinin Ödenmemesi 130
4.1.7. Aşırı İfa Güçlüğü ve İşlem Temelinin Çökmesi 130
4.2. SÖZLEŞME KAPSAMINDA TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIKLAR 132
4.2.1. Uyuşmazlıklar Kapsamında Başvurulabilecek Hukuki Yollar 135
4.2.1.1. Geçici Hukuki Korumalar 136
4.2.1.1.1. İhtiyati Tedbir 137
4.2.1.1.2. Delil Tespiti 138
4.2.1.2. Mahkemelerin Görev ve Yetkisi 139
4.3. PATENT LİSANS SÖZLEŞMELERİNİN TİCARİ HAYATTAKİ YERİ VE ÖNEMİ 140
4.3.1. Patent Lisans Sözleşmesinin İşlevleri 140
4.3.1.1. Teknoloji Transferi Sağlama İşlevi 140
4.3.1.2. Ekonomik Yönden İşlevi 141
4.3.1.3. İşletmelerin Ekonomik Güç Birliği Kurmalarına Yönelik İşlevi 142
4.3.1.4. Piyasada Hâkimiyet Kurma İşlevi 142
4.3.1.5. Sulh İşlevi 142
4.3.1.6. Tazminat Belirleme İşlevi 143
4.3.1.7. Diğer İşlevler 143
4.3.2. Bayh–Dole Yasası 145
4.3.3. Türkiye'de İnovasyona Yönelik Gelişmeler 146
4.3.4. Patent Değerlemesi ve Önemi 146
SONUÇ 149
KAYNAKÇA 155 |