|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Tablolar Listesi 17
Şekiller Listesi 19
Grafikler Listesi 21
1. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASININ TANIMI, GELİŞİMİ,
İKTİSAT POLİTİKASIYLA İLİŞKİSİ
1.1. DEVLETİN EKONOMİK FONKSİYONLARININ GELİŞİMİ 23
1.2. MALİYE POLİTİKASI KAVRAMI 25
1.2.1. Talep Yanlı Maliye Politikası 26
1.2.2. Arz Yanlı Maliye Politikası 26
1.3. MALİYE POLİTİKASININ DÜŞÜNSEL ARKA PLANI 26
1.3.1. Merkantilizm ve Müdahaleci Devlet Anlayışı 28
1.3.2. Liberal Düşünce ve Klasik İktisat Akımı 30
1.3.3. Keynes ve Aktif Devlet Anlayışına Dönüş 31
1.4. KAMU EKONOMİSİ VE MALİYE POLİTİKASININ ETKİNLİK ALANININ GENİŞLEMESİ 32
1.4.1. Devletin Ekonomideki Yeri 33
1.4.2. Devletin Ekonomik Gerekçesi 35
1.5. MALİYE POLİTİKASININ İKTİSAT POLİTİKASI İÇİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ 38
1.5.1. İktisat Biliminde Teori ve Politika 38
1.5.2. İktisat Politikasının Amaçları 40
1.5.3. İktisat Politikasının Araçları 41
1.5.3.1. Para ve Kredi Politikası 41
1.5.3.2. Maliye Politikası 42
1.5.3.3. Regülasyon ve Kontroller Politikası 43
1.5.3.4. KİT Politikası 43
1.5.3.5. Dış Ticaret Politikası 44
2. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASININ KONUSU,
AMAÇLARI VE AMAÇ–ARAÇ UYUM SORUNU
2.1. MALİYE POLİTİKASININ KONUSU 47
2.2. MALİYE POLİTİKASININ AMAÇLARI, ARAÇLARI VE UYUM SORUNU 49
2.2.1. Maliye Politikasının Amaçları 49
2.2.1.1. Ekonomik İstikrar Amacı 49
2.2.1.1.1. Tam İstihdam 49
2.2.1.1.2. Fiyat İstikrarı 51
2.2.1.2. İktisadi Kalkınma ve Büyüme Amacı 53
2.2.1.2.1. İktisadi Büyümeyi Belirleyen Faktörler 53
2.2.1.2.2. İktisadi Büyüme Modelleri 55
2.2.1.2.3. Kamu Harcaması ve İktisadi Büyüme 56
2.2.1.2.4. Vergiler ve İktisadi Büyüme 57
2.2.1.2.5. Borçlanma ve İktisadi Büyüme 59
2.2.1.3. Gelir ve Servet Dağılımını Düzenleme Amacı 59
2.2.1.4. Diğer Amaçlar 60
2.2.2. Maliye Politikasının Araçları 61
2.2.2.1. Kamu Harcamaları 61
2.2.2.2. Vergileme 62
2.2.2.3. Borçlanma 63
2.2.3. Maliye Politikası Amaçları ve Araçları Arasındaki Uyum Sorunu 65
2.2.3.1. Maliye Politikası Amaçları Arasında Çatışma 65
2.2.3.2. Maliye Politikası Amaçları ile Araçların Amaçları Arasında Uyum Sorunu 68
3. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASININ ETKİNLİĞİNE İLİŞKİN
TEORİK YAKLAŞIMLAR
3.1. KLASİK İKTİSADİ DÜŞÜNCE 73
3.2. KEYNESYEN İKTİSADİ DÜŞÜNCE 77
3.3. KAMU TERCİHİ TEORİSİ 82
3.4. MONETARİZM 87
3.5. ARZ YANLI İKTİSADİ DÜŞÜNCE 91
3.6. YENİ KLASİK İKTİSAT 96
3.7. POST KEYNESYEN İKTİSADİ DÜŞÜNCE 102
3.8. YENİ KEYNESYEN İKTİSAT 107
4. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASI VE MİLLİ GELİR DENGESİ
4.1. KAMU HARCAMALARI VE MİLLİ GELİR DENGESİ 118
4.2. ÇARPAN (ÇOĞALTAN) MEKANİZMASI 119
4.2.1. Reel Kamu Harcamalarının Çarpan Etkisi 123
4.2.2. Transfer Harcamalarının Çarpan Etkisi 125
4.2.3. Vergilendirmenin Genel Etkisi 126
4.2.4. Denk Bütçe Çarpanı 133
4.2.5. Dış Ticaret Çarpanı 135
4.2.5.1. Dış Yansıma ve Dış Ticaret Çarpanı 137
4.3. MALİYE POLİTİKASI UYGULAMA SEÇENEKLERİ 140
4.3.1. Devletin Müdahale Etmemesi 140
4.3.2. Devlet Müdahalesi 141
4.3.2.1. Genişletici Maliye Politikası 141
4.3.2.2. Daraltıcı Maliye Politikası 143
4.3.2.3. Kamu Harcamaları ve Vergilerin Eşit Artırılması 144
5. BÖLÜM
EKONOMİK İSTİKRARIN SAĞLANMASINDA
PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ NİSPİ ETKİNLİĞİ
5.1. KAPALI EKONOMİDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ 150
5.1.1. Maliye Politikası 153
5.1.2. Para Politikası 156
5.2. AÇIK EKONOMİDE PARA VE MALİYE POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ 160
5.2.1. Döviz Kuru Sistemi, Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği 161
5.2.1.1. Sabit Döviz Kuru Sisteminde Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği 163
5.2.1.2. Esnek Döviz Kuru Sisteminde Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği 172
5.2.1.3. Fiyat Hareketleri, Para ve Maliye Politikası İlişkisi 180
6. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASI UYGULAMASINDA YÖNTEMLER
6.1. İRADİ MALİYE POLİTİKASI 186
6.1.1. Maliye Politikalarında Gecikmeler 187
6.1.1.1. Teşhis ve Tahmine İlişkin Gecikme 188
6.1.1.2. Araçların Seçimine İlişkin Güçlükler 189
6.1.1.3. Uygulamaya İlişkin Gecikme 190
6.1.1.4. Etkilemeye İlişkin Gecikme 192
6.1.2. İradi Harcama Politikaları 193
6.1.3. İradi Vergi Politikaları 194
6.2. EKONOMİK İSTİKRARIN SAĞLANMASINDA OTOMATİK STABİLİZATÖRLER 197
6.2.1. Otomatik Stabilizatör Olarak Kamu Harcamaları 198
6.2.2. Otomatik Stabilizatör Olarak Vergi Gelirleri 199
6.3. İRADİ VE OTOMATİK İSTİKRAR SAĞLAYICI MALİYE POLİTİKALARINA YÖNELTİLEN ELEŞTİRİLER 203
6.4. FORMÜL ESNEKLİĞİ YÖNTEMİ 206
6.5. KURALLI MALİYE POLİTİKASI 207
6.5.1. Dünyada Mali Kural Uygulamaları 209
6.5.2. Türkiye’de Mali Kural Uygulama Denemeleri 210
7. BÖLÜM
ENFLASYON VE MALİYE POLİTİKASI
7.1. ENFLASYONUN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ 215
7.1.1. Enflasyonun Ortaya Çıkışı 218
7.1.1.1. Enflasyon ve Gelir Dağılımı 221
7.1.1.2. Enflasyon–Tasarruf Hacmi 222
7.1.1.3. Enflasyon ve Kaynak Kullanımı 223
7.1.1.4. Enflasyon ve İstihdam Hacmi 224
7.1.1.5. Enflasyonun Mikro Düzeydeki Etkileri 224
7.1.2. Enflasyonun Nedenleri 225
7.1.2.1. Talep Enflasyonu 225
7.1.2.2. Maliyet Enflasyonu 227
7.1.2.3. Yapısal Enflasyon 230
7.2. ENFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI 231
7.2.1. Enflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları Politikası 232
7.2.1.1. Reel Harcamalar ve Enflasyon 233
7.2.1.2. Enflasyonla Mücadele ve Transfer Harcamaları 235
7.2.2. Enflasyonla Mücadelede Vergi Politikası 238
7.2.2.1. Bireysel Gelir Vergisi 240
7.2.2.2. Kurumlar Vergisi 241
7.2.2.3. Gider Vergileri 242
7.2.2.4. Servet Vergileri 244
7.2.3. Enflasyonla Mücadelede Borçlanma Politikası 245
7.2.4. Anti–enflasyonist Politikaların Sınırlayıcıları 247
8. BÖLÜM
DURGUNLUKLA (DEFLASYONLA) MÜCADELEDE
MALİYE POLİTİKASI
8.1. DEFLASYON KAVRAMI VE YAŞANILAN BAZI DEFLASYON ÖRNEKLERİ 254
8.1.1. Deflasyon Kavramı 254
8.1.2. Deflasyon Yaşayan Ülke Örnekleri 256
8.2. DEFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI 260
8.2.1. Deflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları 261
8.2.2. Deflasyonla Mücadelede Vergi Politikası 264
8.2.3. Deflasyonla Mücadelede Borçlanma Politikası 269
9. BÖLÜM
STAGFLASYON VE MALİYE POLİTİKASI
9.1. STAGFLASYON KAVRAMI 276
9.2. PHILLIPS EĞRİSİ 278
9.2.1. Uyarlamacı (Adaptif) Beklentileri Dikkate Alan Phillips Eğrisi 280
9.2.2. Rasyonel Beklentileri Dikkate Alan Phillips Eğrisi 282
9.3. STAGFLASYONUN NEDENLERİNİ AÇIKLAMAYA YÖNELİK YAKLAŞIMLAR 284
9.3.1. Post Keynesyen Açıklama 284
9.3.2. Monetarist Yaklaşım ve Stagflasyon 288
9.4. STAGFLASYONLA MÜCADELE YÖNTEMLERİ 289
9.4.1. Gelirler Politikası 290
9.4.2. Sektörel ve Bölgesel Ağırlıklı Önlemler 292
9.4.3. Para ve Maliye Politikası Araçlarının Optimal Bileşimi 293
9.4.4. Vergi Temelli Gelirler Politikası 293
9.4.5. Üretim Teşviki ve Toplam Arzın Artırılması 295
10. BÖLÜM
BÜTÇE POLİTİKASI, BÜTÇE AÇIKLARININ
EKONOMİK ETKİLERİ VE TÜRKİYE UYGULAMASI
10.1. DENK BÜTÇE POLİTİKASI 300
10.2. AÇIK BÜTÇE POLİTİKASI 301
10.3. AÇIK BÜTÇE POLİTİKASIYLA İLGİLİ GÖRÜŞLER 302
10.3.1. Klasik Yaklaşım 302
10.3.2. Keynesyen Yaklaşım 303
10.3.3. Neo–Klasik Yaklaşım 305
10.3.4. Ricardian Yaklaşım 306
10.4. BÜTÇE AÇIKLARININ ETKİLERİ 308
10.4.1. Bütçe Açıkları ve Enflasyon 308
10.4.2. Bütçe Açıkları ve Yatırımlar 310
10.4.3. Bütçe Açıkları ve Ödemeler Dengesi 311
10.5. TÜRKİYE’DE BÜTÇE AÇIKLARININ GELİŞİMİ 312
11. BÖLÜM
İKTİSADİ KALKINMA VE BÜYÜME AMACINA
YÖNELİK MALİYE POLİTİKASI
11.1. İKTİSADİ KALKINMA VE BÜYÜME KAVRAMI 323
11.2. İKTİSADİ KALKINMANIN FİNANSMANI 327
11.2.1. İktisadi Kalkınmanın Finansmanında Maliye Politikası 328
11.2.1.1. Kalkınmanın Finansman Aracı Olarak Kamu Harcamaları 330
11.2.1.2. Kalkınmanın Finansman Aracı Olarak Vergiler 334
11.2.1.3. Kalkınmanın Finansman Aracı Olarak Borçlanma 338
11.2.1.3.1. Kalkınmanın Finansmanında İç Borçlanma 338
11.2.1.3.2. Kalkınmanın Finansmanında Dış Borçlanma 339
12. BÖLÜM
GELİR DAĞILIMI VE MALİYE POLİTİKASI
12.1. GELİR DAĞILIMI TÜRLERİ 346
12.1.1 Fonksiyonel Gelir Dağılımı 347
12.1.2. Sektörel Gelir Dağılımı 348
12.1.3. Bölgesel Gelir Dağılımı 348
12.1.4. Kişisel Gelir Dağılımı 349
12.2. TÜRKİYE’DE KİŞİSEL GELİR DAĞILIMININ GELİŞİMİ 352
12.3. GELİR DAĞILIMINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER 357
12.3.1 Emeğin Dağılımı 357
12.3.2 Servet Dağılımı 358
12.3.3 Faktör Fiyatları 358
12.4. MALİYE POLİTİKASININ GELİR DAĞILIMINI DÜZELTME AMACIYLA KULLANILMASI 358
12.4.1. Kamu Harcamalarının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi 359
12.4.1.1. Reel Harcamaların Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi 360
12.4.1.2. Transfer Harcamalarının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi 362
12.4.2. Vergilerin Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri 365
12.4.2.1. Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri 365
12.4.2.1.1. Gelir Vergisi 365
12.4.2.1.2. Kurumlar Vergisi 366
12.4.2.1.3. Gider Vergilerinin Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri 368
12.4.2.1.4. Servetten Alınan Vergilerin Gelir Dağılımına Etkisi 370
12.4.2.1.4.1. Emlak Vergisi 370
12.4.2.1.4.2. Servet Transferi Üzerinden Alınan Vergiler 372
12.4.2.1.4.3. Servet Değer Artışı Vergileri 373
12.4.3. Borçlanmanın Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri 374
13. BÖLÜM
TÜRKİYE’DE EKONOMİK İSTİKRAR SORUNU VE
MALİYE POLİTİKASI
13.1. ORTODOKS İSTİKRAR POLİTİKALARI 381
13.2. HETERODOKS İSTİKRAR POLİTİKALARI 383
13.3. TÜRKİYE’DE EKONOMİK İSTİKRARI SAĞLAMAYA YÖNELİK POLİTİKALAR 384
13.3.1. Türkiye’de 1980 Öncesi Dönemde Uygulanan Maliye Politikaları 385
13.3.1.1. 1920–1950 Dönemi Maliye Politikaları 385
13.3.1.2. 1950–1980 Dönemi Maliye Politikaları 386
13.3.2. 24 Ocak Kararları ve 1980 Sonrası Dönem 388
13.3.2.1. Vergi Politikasına İlişkin Tedbirler 389
13.3.2.2. Kamu Harcamalarına Yönelik Tedbirler 390
13.3.2.3. Borçlanmaya İlişkin Tedbirler 391
13.3.2.4. Döviz Kuru ve Faize İlişkin Tedbirler 392
13.3.3. İstikrar Programının Değerlendirilmesi ve 5 Nisan 1994 Öncesi Süreç 392
13.3.4. 5 Nisan 1994 İstikrar Tedbirleri 394
13.3.4.1. Kamu Harcamaları ve Gelirleri Dengesini Sağlamaya Yönelik Önlemler 395
13.4. TÜRKİYE EKONOMİSİNDE 1990–1999 DÖNEMİ VE 9 ARALIK 1999 İSTİKRAR TEDBİRLERİ 397
13.4.1. 9 Aralık 1999 İstikrar Tedbirleri 398
13.4.1.1. Kamu Gelirleri ve Harcamalarına Yönelik Tedbirler 400
13.5. 9 ARALIK KARARLARI SONRASI VE GÜÇLÜ EKONOMİYE GEÇİŞ PROGRAMI 400
13.5.1. Programın Temel Amaç ve Araçları 403
13.5.2. Kamu Harcamalarına ve Gelirlerine Yönelik Tedbirler 404
13.5.3. Vergi Politikasına İlişkin Tedbirler 405
13.5.4. Borçlanmaya İlişkin Tedbirler 406
13.5.5. Programın Değerlendirilmesi 408
13.6. COVID–19 PANDEMİSİNİN ÜLKE EKONOMİLERİNE ETKİSİ 413
13.6.1. Pandemi Süresince Uygulanan Maliye Politikaları 413
13.7. PANDEMİ (2021) SONRASI UYGULANAN MALİYE POLİTİKALARI 416
14. BÖLÜM
TÜRKİYE’NİN İKTİSADİ KALKINMA SÜRECİ VE
MALİYE POLİTİKASI
14.1. KALKINMA PLANLARININ AMAÇLARI VE UYGULAMA SONUÇLARI 423
14.1.1. Kalkınma Planlarının Uygulama Sonuçları 427
14.1.2. 1980 Öncesi Planlı Kalkınma Döneminin Genel Bir Değerlendirmesi 428
14.2. 1980 SONRASI KALKINMA PLANLARI VE YENİ KALKINMA STRATEJİSİ SEÇİMİ 430
14.3. 2000 SONRASI KALKINMA PLANLARI 432
14.4. TÜRKİYE’DE MALİYE POLİTİKALARI VE EKONOMİK KALKINMA ETKİLEŞİMİ 439
14.4.1. Kamu Harcamaları ve Kalkınma İlişkisi 439
14.4.2. Kamu Gelirleri ve Kalkınma İlişkisi 445
Kaynakça 451 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
